III SA/LU 368/24

III SA/Lu 368/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-09-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Iwona Tchórzewska
Jerzy Drwal /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
III OZ 72/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-14
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 742
art. 85 ust. 1 pkt 7, art. 108 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie: Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie z dnia 12 kwietnia 2024 r. nr WL.D.SP.427.96.2024 w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 kwietnia 2024 r., nr WL.D.SP.427.96.2024 Rektor Uniwersytetu Medycznego w L. , skreślił A. G. z listy studentów II roku studiów niestacjonarnych kierunku l. Uniwersytetu Medycznego w L. w roku akademickim 2023/2024.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
W roku akademickim 2022/2023 A. G. nie uzyskała zaliczenia z 3 przedmiotów tj.: BBCG 4 B. , M. (PPDCH, Podstawy chorób A, Podstawy chorób B) i P. -(PPDCH, Podstawy chorób A , Podstawy chorób B).
Decyzją z dnia 16 marca 2023 r., nr WL.D.SP/108/2023 Dziekan Wydziału L. wyraził skarżącej zgodę na powtarzanie niezaliczonych przedmiotów tj. BBCG 4 B. , M. (PPDCH, Podstawy chorób A, Podstawy chorób B) oraz P. (PPDCH, Podstawy chorób A, Podstawy chorób B), przewidzianej w programie studiów dla cyklu kształcenia 2021-2027, który widnieje w programie studiów dla cyklu kształcenia 2022-2028 pod nazwą "P. ".
W piśmie z dnia 15 lutego 2024 r. skarżąca wniosła o umożliwienie realizacji niezaliczonego powtarzania przedmiotu P. w semestrze zimowym w roku akademickim 2024/2025 i warunkowy wpis na semestr letni. Natomiast we wniosku z dnia 19 lutego 2024 r. skarżąca wniosła o dodatkowy termin zaliczenia nieprzewidziany w regulaminie Katedry P. , pomimo realizacji dwóch poprawkowych zaliczeń. Wnioski skarżącej zostały rozpatrzone odmownie. W kolejnym piśmie z dnia 23 lutego 2024 r. skarżąca wniosła o umożliwienie realizacji niezaliczonego, powtarzanego przedmiotu P. w semestrze zimowym w roku akademickim 2024/2025 i warunkowy wpis na semestr letni, przedkładając zaświadczenie lekarskie, wskazujące na problemy zdrowotne skarżącej, związane z trudną sytuacją rodzinną.
Pismem z dnia 26 lutego 2024 r. Rektor Uniwersytetu Medycznego w L. (dalej jako "organ" lub "Rektor UM") wszczął postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów Uniwersytetu Medycznego w L. z powodu braku postępów w nauce – niezaliczenia powtarzanego przedmiotu – P. w semestrze zimowym w roku akademickim 2023/2024.
Pismem z dnia 6 marca 2024 r. skarżąca wniosła m.in. o umożliwienie ponownego powtarzania przedmiotu P. .
W piśmie z dnia 22 marca 2024 r. Dziekan poinformował skarżącą, że brak jest podstaw do umożliwienia ponownego powtarzania przedmiotu z uwagi na treść Regulaminu studiów, który nie przewiduje możliwości dwukrotnego powtarzania tego samego niezaliczonego przedmiotu, nawet przy uwzględnieniu okoliczności z § 37 ust. 2 regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w L..
Decyzją z dnia 12 kwietnia 2024 r. Rektor UM skreślił A. G. z listy studentów II roku studiów niestacjonarnych kierunku l. Uniwersytetu Medycznego w L. w roku akademickim 2023/2024.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że skarżąca nie dopełniła ciążących na niej obowiązków wynikających z regulaminu studiów i nie dołożyła należytej staranności w zakresie wywiązania się z obowiązków w zakresie uzyskania zaliczeń w wyznaczonym terminie.
Rektor podkreślił, że z przepisu § 39 ust. 2 pkt 2 regulaminu studiów bezspornie wynika, że w stosunku do studenta, który wykazuje brak postępów w nauce dziekan może wydać decyzję o skreśleniu go z listy studentów. Zgodnie z § 39 ust. 5 regulaminu studiów, za brak postępów w nauce uznaje się niezaliczenie powtarzanego przedmiotu.
Organ stwierdził, że skarżąca nie spełniła warunku dotyczącego uzyskania zaliczenia z powtarzanego przedmiotu "P. ", "P. ", "P. ", w semestrze zimowym w roku akademickim 2023/2024.
Organ wyjaśnił, że na podstawie Karty Okresowej Oceny studenta ustalił, że skarżąca w roku akademickim 2023/22024 wykorzystała wszystkie możliwości zaliczenia przedmiotu P. (Podstawy chorób A, Podstawy chorób B, kończącym się zintegrowanym zaliczeniem z P. ) – uzyskując z zaliczenia z oceną trzy oceny niedostateczne, wobec czego nie przysługuje już studentce prawo zaliczenia w/w przedmiotu w innym terminie. Regulamin studiów nie przewiduje dwukrotnego powtarzania tego samego niezaliczonego przedmiotu, o czym poinformowano studentkę w piśmie Dziekana z dnia 25 marca 2024 r.
W ocenie organu brak było podstaw do wyrażenia zgody studentce na umożliwienie realizacji niezaliczonego powtarzanego przedmiotu P. w semestrze zimowym roku akademickiego 2024/2025 i warunkowy wpis na semestr letni, gdyż prowadziłoby to do kolejnego – po raz drugi – powtarzania tego przedmiotu, wbrew regulaminowi studiów, który nie przewiduje dwukrotnego powtarzania tego samego niezaliczonego przedmiotu.
Organ podniósł, że § 32 ust. 8 regulaminu studiów stanowi, że studentowi przysługują dwa terminy zaliczenia poprawkowego. W myśl tego przepisu brak było podstaw do wyznaczenia studentce kolejnego, dodatkowego terminu zaliczenia przedmiotu P. , jako niewynikającego z regulaminu studiów. Studentka mimo zaliczenia dwóch przedmiotów tj. "BBCG 4 B. ", "M. (PPDCH, Podstawy chorób A, Podstawy chorób B), z trzech powtarzanych, dalej wypełnia przesłankę braku postępów w nauce, którą regulamin Uniwersytetu określa jako niezaliczenie powtarzanego przedmiotu (a więc wystarczające jest niezaliczenie jednego powtarzanego przedmiotu) i nie spełniła wymagań warunkujących kontynuowanie studiów. Z tego względu niezasadne jest stanowisko skarżącej zawarte w odpowiedzi na wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia z listy studentów, iż student może powtarzać jeden niezaliczony przedmiot bez limitu. Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 39 ust. 2 pkt 2 w zw. z ust. 5 regulaminu studiów, dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce, za które uważa się niezaliczenie powtarzanego przedmiotu.
Organ wyjaśnił, że skreślenie na podstawie art. 108 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 20223 r., poz. 742 ze zm.) jest skreśleniem fakultatywnym. Natomiast organ nie mógł inaczej orzec powołując się na interes społeczny rozumiany również jako interes Uniwersytetu i społeczności akademickiej, tj. umożliwienie kontynuacji kształcenia dla studentów, którzy, w co najmniej minimalnym stopniu opanowali wymagania stawiane programem studiów. Rektor podkreślił, że dotyczy to w szczególności studiów medycznych, w których nieopanowanie wymaganej dziedziny medycyny podważa zasadność dalszej nauki w kontekście wykonywania w przyszłości zawodu lekarza- zawodu zaufania publicznego.
Organ podkreślił, że w interesie społecznym jest zagwarantowanie przez uczelnię kształcenia na odpowiednim poziomie, zapewniającym właściwą jakość wykształcenia absolwentów. Zawód lekarza jest zawodem zaufania publicznego, a zatem osoba wykonująca ten zawód musi spełniać określone warunki, w szczególności posiadać odpowiednie kwalifikacje zawodowe.
Odnosząc się do powołanego przez skarżącą § 37 ust. 1 i 2 regulaminu studiów, organ stwierdził, że powołany przepis statuuje ogólną zasadę, ile razy można powtarzać więcej niż jeden niezaliczony przedmiot i w jakiej sytuacji można od tej zasady odstąpić. Powołanie się zatem przez skarżącą na problemy zdrowotne, związane z trudną sytuacją rodzinną nie ma wpływu na rozstrzygnięcie wniosku skarżącej.
W dniu 2 maja 2024 r. drogą mailową skarżąca nadesłała skany zaświadczeń lekarskich obejmujące okresy: 26-27 marca 2024 r., 2-9 kwietnia 2024 r., 10-30 kwietnia 2024 r. Natomiast w dniu 6 maja 2024 r. wpłynęło kolejne zwolnienie z zajęć akademickich, obejmujące okres 6-31 maja 2024 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. G. zaskarżyła w całości decyzję Rektora UM z dnia 12 kwietnia 2024 r.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak dogłębnej analizy stanu faktycznego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i jego dowolną ocenę — w tym brak odniesienia się do argumentów skarżącej wskazanych w piśmie stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, które potwierdzałoby zasadność wydanego rozstrzygnięcia;
2. art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania polegające na nadzwyczaj skrótowym uzasadnieniu decyzji oraz nienależyte sporządzenie uzasadnienia decyzji, a w szczególności niewskazanie dowodów, na których oparł się organ;
3. art. 6 k.p.a. – brak działania na podstawie przepisów prawa;
4. art. 108 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i skreślenie skarżącej z listy studentów pomimo braku podstaw ku temu i brak należytego uzasadnienia tej decyzji.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Jednocześnie skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi tj.: potwierdzenia przelewu dotyczącego opłaty za IV semestr studiów – na okoliczność wykazania, że skarżąca uiściła opłatę za kolejny semestr studiów, tj. IV, która została przez uczelnię przyjęta; z wydruków z Internetowego Konta Studenta z dnia 13 marca 2024 r. oraz z dnia 18 marca 2024 r. - na okoliczność wykazania, że skarżąca została wpisana na kolejny semestr studiów, uczęszczała na zajęcia i uzyskiwała zaliczenia a dopiero od dnia 18 marca 2024 r. uniemożliwiono skarżącej kontynuowanie edukacji; zwrócenie się do Uniwersytetu Medycznego w L. o przedłożenie wewnętrznego regulaminu Katedry P. – na okoliczność wykazania zasad przeprowadzenia zaliczenia przedmiotu P. .
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w semestrze zimowym roku akademickiego 2023/2024 nie uzyskała zaliczenia z powtarzanego przedmiotu P. . Wyjaśniła, że miała (i nadal ma) zastrzeżenia co do formy przeprowadzenia pierwszego egzaminu przedmiotu. Katedra p. nie przeprowadziła bowiem pierwszego terminu egzaminu, zaś zaliczenie miało polegać na przystąpieniu do kolokwiów, przy czym zaliczenie ich na poziomie 60% stanowiło zaliczenie przedmiotu. Zasady przeprowadzenia i zaliczenia tych kolokwiów ulegały zmianie, gdzie prowadzący powoływali się na treść indywidualnego Regulaminu Katedry P. a nie regulaminu studiów. W ocenie skarżącej zasady zaliczenia przedmiotu były niejasne. Skarżąca ustaliła, że została wpisana na kolejny semestr roku akademickiego 2024/2025, tj. semestr letni i pobrano od niej opłatę za kolejny semestr studiów. Ponadto skarżąca uczęszczała na zajęcia na IV semestrze i przystępowała do cząstkowych zaliczeń z przedmiotów. Dopiero na skutek wniosku skarżącej o umożliwienie jej realizacji niezaliczonego powtarzanego przedmiotu P. w semestrze zimowym w roku akademickim 2024/2025 i warunkowy wpis na semestr letni wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów. Również w Internetowym Portalu Studenta skarżąca początkowo została wpisana na kolejny semestr jako studentka a dopiero po powołaniu się przez nią na tę okoliczność zmienił się status na "w procedurze skreślenia". W ocenie skarżącej w myśl § 37 ust. 1 regulaminu studiów student może otrzymać zgodę na powtarzanie więcej niż jednego przedmiotu, bez prawa kontynuowania studiów na semestrze wyższym maksymalnie 1) raz a ciągu studiów I (pierwszego) stopnia; 2) raz w ciągu studiów II (drugiego) stopnia 3) 2 (dwa) razy w ciągu jednolitych studiów magisterskich. Skarżąca jest studentką jednolitych studiów magisterskich, a więc przysługuje jej prawo do tego, aby w ciągu toku studiów otrzymać dwa razy zgodę na powtarzanie więcej niż jednego przedmiotu, bez prawa kontynuowania studiów na semestrze wyższym. W roku akademickim 2022/2023 skarżąca otrzymała po raz pierwszy zgodę na powtarzanie trzech przedmiotów a więc miała jeszcze prawo do tego aby ponownie skorzystać z tej możliwości – i na tej podstawie po raz kolejny po niezaliczeniu przedmiotu P. w semestrze zimowym 2023/2024 złożyła w tym zakresie wniosek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto organ wyjaśnił, że twierdzenie skarżącej jakoby uczelnia "pobrała" od niej opłatę za IV semestr nie jest zgodne z rzeczywistym stanem, ponieważ skarżąca z własnej inicjatywy, bez obciążania jej przez dziekanat dokonała wpłaty 9000 zł. Natomiast zgodnie z § 18 ust. 5 załącznika do uchwały nr LVII/2021 Senatu Uniwersytetu Medycznego w L. z dnia 24 marca 2021 r., w przypadkach w nim określonym opłaty podlegają zwrotowi (w całości bądź w odpowiedniej części) na wniosek osoby studiującej. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie składała żadnych wniosków związanych z wniesioną opłatą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem skargi jest decyzja Rektora Uniwersytetu Medycznego w L. w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów.
Jako podstawę podjęcia decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów organ wskazał art. 108 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa" lub "ustawa o szkolnictwie wyższym" i § 39 ust. 2 pkt 2 i ust. 5 regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w L., stanowiącego złącznik do uchwały Senatu Uniwersytetu Medycznego w L. z dnia 26 kwietnia 2023 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w L., powoływanego dalej jako "regulamin" lub "regulamin studiów".
Zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie wyższym student może być skreślony z listy studentów w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce. Ustawa nie precyzuje, jakie przypadki uznawane są za brak postępów w nauce.
Skreślenie z listy studentów przewiduje również § 39 regulaminu studiów. Zgodnie z § 39 ust. 2 pkt 2 regulaminu, dziekan na podstawie upoważnienia rektora może skreślić studenta z listy studentów w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce. Jednocześnie § 39 ust. 5 regulaminu precyzuje, że za brak postępu w nauce uważa się niezaliczenie powtarzanego przedmiotu.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca rozpoczęła studia niestacjonarne na Uniwersytecie Medycznym w L. w 2022 r. na kierunku l. , w celu kontynuowania kształcenia w drugim semestrze roku akademickiego 2021/2022, bowiem w dniu 24 lutego 2022 r. studiowała na pierwszym roku studiów, drugim semestrze na kierunku l. w Uniwersytecie Medycznym w I. działającym na terytorium [...]. Decyzją z dnia 4 kwietnia 2022 r. Dziekan Wydziału L. Uniwersytetu Medycznego w L. wyraził zgodę na przyjęcie skarżącej na pierwszy rok semestr drugi studiów niestacjonarnych, w języku polskim na kierunku l. na Wydziale L. w Uniwersytecie Medycznym w L. w celu kontynuacji kształcenia. W roku akademickim 2022/2023 skarżąca nie uzyskała zaliczenia z 3 przedmiotów tj.: BBCG 4 B. , M. (PPDCH, Podstawy chorób A, Podstawy chorób B), P. -(PPDCH, Podstawy chorób A , Podstawy chorób B).
We wniosku z dnia 20 lutego 2023 r. skarżąca zwróciła się do dziekana wydziału z prośbą o umożliwienie jej powtarzania przedmiotów "P. " i "BBCG 4 B. " oraz we wniosku z dnia 23 lutego 2023 r. zwróciła się o powtarzanie przedmiotu "M. " w semestrze zimowym w roku akademickim 2023/2024.
Decyzją z dnia 16 marca 2023 r. Dziekan Wydziału L. UM udzielił skarżącej zgody na powtarzanie przedmiotów:. ", "BBCG 4 B. " i "M. " w semestrze zimowym roku akademickiego 2023/2024.
Skarżąca po raz kolejny nie zaliczyła jednak powtarzanego przedmiotu tj. "P. ". Pozostałe dwa przedmioty skarżąca zaliczyła. Jak wynika z "Protokołu zaliczenia przedmiotu" z dnia 4 kwietnia 2024 r., skarżąca trzykrotnie uzyskała ocenę niedostateczną (8 lutego 2024 r., 9 lutego 2024 r. i 15 lutego 2024 r.).
Niezaliczenie powtarzanego przedmiotu spowodowało skreślenie skarżącej z listy studentów.
Skarżąca nie kwestionuje, że nie zaliczyła 3 przedmiotów tj.: BBCG 4 B. , M. (PPDCH, Podstawy chorób A, Podstawy chorób B), P. (PPDCH, Podstawy chorób A , Podstawy chorób B) w semestrze zimowym 2022/2023 oraz że uzyskała zgodę na powtarzanie tych przedmiotów.
Skarżąca podnosi natomiast zastrzeżenia co do formy przeprowadzenia pierwszego egzaminu z P. w semestrze zimowym roku akademickiego 2023/2024. Wskazała, że katedra p. nie przeprowadziła pierwszego terminu egzaminu, zaś zaliczenie miało polegać na przystąpieniu do kolokwiów, przy czym zaliczenie ich na poziomie 60% stanowiło zaliczenie przedmiotu. Zasady przeprowadzenia i zaliczenia tych kolokwiów uległy zmianie, gdzie prowadzący powoływali się na treść indywidualnego Regulaminu Katedry P. a nie regulaminu studiów. Zdaniem skarżącej zasady zaliczenia tego przedmiotu były niejasne.
Skreślenie z listy studentów jest dotkliwą sankcją. Organ obowiązany jest dokładnie i szczegółowo przeprowadzić postępowanie dowodowe. Zadaniem organu jest zabranie materiału dowodowego i wykazanie w sposób niebudzący wątpliwości, że student dopuścił się naruszenia obowiązków i spełnione zostały określone w ustawie i regulaminie studiów przesłanki skreślenia z listy studentów.
Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie podstawą decyzji był art. 108 ust. 2 pkt 1 ustawy. Mamy zatem do czynienia z decyzją uznaniową. W związku z powyższym organ powinien mieć na uwadze interes społeczny i słuszny interes studenta.
Zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie organ szczegółowo i wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko i wykazał, że przesłanki skreślenia z listy studentów zostały spełnione. Jednocześnie organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Natomiast zarzuty skarżącej są nieuzasadnione.
W ocenie skarżącej miała prawo powtarzać niezaliczony przedmiot o nazwie P. w semestrze zimowym roku akademickiego 2024/2025 i uzyskać warunkowy wpis na semestr letni. Ponadto w piśmie z dnia 19 lutego 2024 r. wniosła o dodatkowy termin zaliczenia. Uczelnia odmówiła zarówno powtarzania niezaliczonego przedmiotu, jak również wyznaczenia dodatkowego terminu zaliczenia.
Zgodnie z art. 85 ust. 1 pkt 7 ustawy o szkolnictwie wyższym student ma prawo do powtarzania określonych zajęć z powodu niezadowalających wyników w nauce – na zasadach określonych w regulaminie studiów. Stosownie do § 36 ust. 1 regulaminu studiów powtarzany przedmiot jest realizowany we wszystkich przewidzianych planem i programem studiów formach, za wyjątkiem zaliczonego kształcenia praktycznego.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zasad organizacji zaliczeń z przedmiotu "P. " wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy, organizację studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. W obowiązującym na Uniwersytecie Medycznym w L. regulaminie zasady i tryb zaliczania semestru/roku studiów określone zostały w rozdziale IV (§ 26 – § 41).
W regulaminie studiów określono okresy, terminy i warunki zaliczenia semestru/roku, egzaminu lub zaliczenia z oceną oraz zaliczenia bez oceny, nieobecności na zajęciach, warunki przystąpienia do egzaminu, oceny stosowane na egzaminach i zaliczeniach, osoby egzaminatorów oraz przeprowadzających zaliczenie przedmiotu, sposób uzyskania Informacji o uzyskanych wynikach egzaminów i zaliczeń, terminy odbywania egzaminów i liczba egzaminów w czasie jednej sesji, zasady podawania studentom informacji o formie egzaminu i zakresie wymagań wraz z podaniem zagadnień egzaminacyjnych, prawo do zdawania egzaminu poprawkowego z każdego niezdanego przedmiotu/modułu w przypadku uzyskania na egzaminie oceny niedostatecznej, zasady przeprowadzania egzaminu komisyjnego, zasady wpisu na kolejny rok/semestr studiów, decyzje wydawane przez dziekana w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru/roku studiów lub nie spełnił innych wymagań warunkujących kontynuowanie studiów, zasady wyrażania zgody na warunkowy wpis na następny semestr studiów, powtarzanie jednego lub większej liczby przedmiotów, obowiązek uiszczenia opłaty, tryb i przesłanki skreślania z listy studentów, ponowne przyjęcie na studia.
Do zaliczenia z oceną stosuje się odpowiednio przepisy o egzaminie, z zastrzeżeniem, że zaliczenie z oceną może być przeprowadzone poza terminami sesji egzaminacyjnej (§ 32 ust. 9 regulaminu). Z powyższego wynika, że do zaliczenia przedmiotu powtarzanego przez skarżącą zastosowanie mają przepisy regulaminu dotyczące egzaminów.
Według § 32 ust. 8 regulaminu, w przypadku uzyskania na egzaminie oceny niedostatecznej studentowi przysługuje prawo do zdawania egzaminu poprawkowego z każdego niezdanego przedmiotu/modułu. W przypadku ponownego uzyskania oceny niedostatecznej student może skorzystać z drugiego egzaminu poprawkowego, który może odbyć się w dotychczasowym trybie lub w formie egzaminu komisyjnego, jeśli zajdą przesłanki określone w § 33 ust. 1. Termin drugiego egzaminu poprawkowego może przypadać w okresie sesji lub w terminie określonym w § 35 ust. 2.
Zgodnie natomiast z § 28 ust. 4 regulaminu, szczegółową organizację, porządek odbywania i zaliczania zajęć w zakresie nieuregulowanym w Regulaminie określają regulaminy wewnętrzne poszczególnych jednostek, dostosowane do aktualnego regulaminu studiów. Szczegółowe ustalenia dotyczące m.in. trybu i zasad przeprowadzania zaliczenia z oceną z przedmiotu P. na III semestrze studiów określono w części IV pkt 2 regulaminu zajęć dydaktycznych dla studentów II roku Wydziału L. w Katedrze i Zakładzie P. Klinicznej Uniwersytetu Medycznego w L. (2023/24) - k. 68v-67 akt administracyjnych. Z wyżej wskazanej części regulaminu wynika, że aby zaliczyć semestr student musi uzyskać przynajmniej 60% punktów możliwych do uzyskania w danym semestrze (z zaliczeń cząstkowych). W przypadku nieuzyskania odpowiedniej liczby punktów możliwe są dodatkowe 2 zaliczenia semestralne. Pierwsze zaliczenie poprawkowe ma formą pisemną (test uzupełnienia odpowiedzi i praktyczny – 20 pytań). Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie przynajmniej 60% punktów (12 pkt). Drugie zaliczenie poprawkowe ma formę ma formę ustną (5 pytań). Do zaliczenia konieczne są satysfakcjonujące odpowiedzi na przynajmniej 3 pytania z zadanych 5. Zaliczenie w drugim terminie poprawkowym jest przeprowadzane przez dwóch nauczycieli akademickich wyznaczonych przez Kierownika Katedry. Zaliczenia poprawkowe odbywają się na koniec danego semestru w terminie ustalonym przez Koordynatora w porozumieniu z przedstawicielami studentów.
Jednocześnie z Sylabusa na rok akademicki rozpoczynający cykl kształcenia 2022/23, toku kształcenia 2022-2028 przedmiot/moduł realizowany w roku akademickim 2023/24 dla przedmiotu P. wskazano warunki uzyskania zaliczenia semestralnego z przedmiotu patomorfologia:
- obecność na wszystkich zajęciach i zaliczenie wszystkich seminariów/ćwiczeń,
- wykazanie się zdobyciem wszystkich przewidzianych programem umiejętności i kompetencji,
- otrzymanie przynajmniej 60% punktów możliwych do uzyskania w danym semestrze (z pisemnych sprawdzianów cząstkowych, przygotowania do zajęć, prezentacji),
- w przypadku nieuzyskania odpowiedniej liczby punktów możliwe dodatkowe 2 zaliczenia semestralne:
- pisemne (test uzupełnienia odpowiedzi i praktyczny – 20 pytań), warunkiem zaliczenia jest uzyskanie przynajmniej 60% punktów (12 pkt),
- 2 – ustne (5 pytań), do zaliczenia konieczne są prawidłowe odpowiedzi na przynajmniej 3 pytania z zadanych 5.
Do egzaminu końcowego (w IV semestrze) przystępują studenci, którzy uzyskali w II semestrze zaliczenie przedmiotu (k. 69 akt administracyjnych).
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego zastrzeżeń, co do formy przeprowadzenia pierwszego egzaminu z P. w semestrze zimowym roku akademickiego 2023/2024 wyjaśnić należy, że z treści § 33 ust. 1 regulaminu studiów wynika, że student, który zgłasza zastrzeżenia dotyczące prawidłowości przeprowadzenia, warunków lub oceny egzaminu bądź zaliczenia przedmiotu może w terminie 7 dni od daty przeprowadzenia tego egzaminu lub zaliczenia złożyć uzasadniony wniosek do Dziekana o przeprowadzenie egzaminu poprawkowego lub zaliczenia w I lub w II terminie poprawkowym w formie komisyjnej tzw. egzamin komisyjny. Natomiast skarżąca przystąpiła do zaliczenia poprawkowego w pierwszym i drugim terminie poprawkowym w formie pisemnej i nie zgłaszała wniosku o egzamin komisyjny, a zatem nie złożyła zastrzeżeń co do prawidłowości przeprowadzenia, warunków lub oceny zaliczenia przedmiotu.
Niezasadny okazał się również zarzut skarżącej dotyczący możliwości wielokrotnego powtarzania niezaliczonego przedmiotu. Niezaliczenie przedmiotu może stanowić podstawę skreślenia z listy studentów. Powoływanie się na problemy zdrowotne i rodzinne nie ma znaczenia w zakresie możliwości kolejnego powtarzania przedmiotu. Na marginesie zaznaczyć należy, że skarżąca sześciokrotnie miała możliwość zaliczenia przedmiotu P. . Natomiast w przypadku szczególnych potrzeb wynikających ze stanu zdrowia, długotrwałej choroby, potwierdzonej odpowiednim zaświadczeniem lekarskim studentowi można udzielić urlopu długoterminowego obejmującego rok studiów lub krótkoterminowego trwającego nie dłużej niż 2 tygodnie (§ 43 ust. 1 pkt 1).
Ustawa jako przesłankę skreślenia wskazuje brak postępów w nauce. Niedookreślona przesłanka braku postępów w nauce wymieniona w art. 108 ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie wyższym sprecyzowana została w regulaminie studiów w § 39 ust. 5 przez wskazanie niezaliczenia powtarzanego przedmiotu jako przyczyny stwierdzenia braku postępów w nauce. Nie ulega wątpliwości, że takie doprecyzowanie pojęcia niedookreślonego w akcie prawa zakładowego, jakim jest regulamin studiów nie jest sprzeczne z ustawą o szkolnictwie wyższym. Senat uczelni miał zatem prawo sprecyzować w regulaminie studiów, jakie przypadki uznaje się za brak postępów w nauce.
Nietrafny jest zarzut skarżącej, że regulamin dopuszcza możliwość dwukrotnego powtarzania tego samego niezaliczonego przedmiotu. Przede wszystkim zauważyć należy, że przedmiotem skargi jest decyzja o skreśleniu z listy studentów, a nie decyzja w przedmiocie zgody na powtarzanie niezaliczonego przedmiotu. Ponadto stwierdzić należy, że z przepisów regulaminu nie da się wyinterpretować – jak to czyni skarżąca – możliwości wielokrotnego powtarzania niezaliczonego przedmiotu, skoro niezaliczenie powtarzanego przedmiotu może stanowić podstawę skreślenia z listy studentów.
Bezpodstawny jest zarzut, że zaskarżona decyzja wydana została z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.
Jak wskazano wyżej, decyzja o skreśleniu z listy studentów na podstawie art. 108 ust. 2 i § 39 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 39 ust. 5 regulaminu studiów jest decyzją uznaniową.
Z uznaniem administracyjnym mamy do czynienia, gdy ustawodawca daje organowi możliwość wyboru konsekwencji prawnych. W doktrynie (por. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2018, s. 409 i nast.) podkreśla się, że wybór ten jednak nie jest zupełnie dowolny i swobodny, ale ograniczony przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie. Przyjmuje się, że w przypadku wprowadzenia uznania administracyjnego organ podejmuje decyzje nie tylko na podstawie ustawy, ale także uwzględnia zasady celowości, sprawiedliwości oraz szczególne cechy stanu faktycznego. Podkreśla się jednocześnie, że skoro prawo daje organowi administracji możliwość wyboru, to każdy wybór mieszczący się w ramach tego upoważnienia jest zgodny z prawem i on sam nie może być z zasady zakwestionowany przez sąd administracyjny. Kontrolując akty uznaniowe, sąd administracyjny może więc tylko badać, czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygnięcie nie było dowolne.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowano szereg reguł dotyczących kontroli decyzji uznaniowej. Szczególnie podkreśla się znaczenie kontroli zgodności decyzji uznaniowej z art. 7 k.p.a. oraz z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołanie się przez organ administracji na interes społeczny wymaga wskazania, na czym polega interes społeczny w konkretnej sytuacji i dlaczego przemawia przeciwko załatwieniu sprawy zgodnie z wnioskiem strony.
Kontroli sądu podlega samo uzasadnienie aktu uznaniowego z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną. Ocenie sądu nie podlegają natomiast kryteria słuszności, czy celowości podjętego rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA: z 20 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 130/10 i z 6 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK1981/14).
W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo ustalił, że spełniona została przesłanka skreślenia skarżącej z listy studentów i jednocześnie wystarczająco uzasadnił swoje stanowisko co do wyboru konsekwencji prawnych stwierdzenia braku postępów w nauce przejawiających się w tym konkretnym przypadku jako niezaliczenie powtarzanego przedmiotu.
Rozważając możliwość wyboru innego rozstrzygnięcia organ podkreślił, iż nie znalazł podstaw do odstąpienia od wydania decyzji. Przy wydawaniu decyzji miał na uwadze wskazany przez ustawodawcę interes społeczny. Organ uznał, że interesem społecznym w jest umożliwienie kontynuacji kształcenia studentom, którzy w co najmniej minimalnym stopniu opanowali wymagania stawiane programem studiów. Podkreślił, że zawód lekarza jest zawodem zaufania publicznego, co oznacza, że osoba wykonująca zawód zaufania publicznego musi spełniać określone warunki, w szczególności zaś posiadać powinna odpowiednie kwalifikacje zawodowe, które są jednym z czynników stanowiącym rękojmię prawidłowego wykonywania tego zawodu.
Zgodzić się należy z organem, że wykonywanie czynności zawodowych zdecydowanie wymaga profesjonalnego przygotowania, a uniwersytet jest zobowiązany wobec społeczeństwa w pierwszym rzędzie zagwarantować kształcenie na takim poziomie, który zapewni właściwą jakość wykształcenia swoich absolwentów.
Trafnie podnosi organ, że uczelnia odpowiada za jakość kształcenia zgodnie ze standardami kształcenia, o których mowa w art. 68 ustawy o szkolnictwie wyższym. Nie ulega wątpliwości, że poziom wykształcenia studentów leży w interesie społecznym i interes ten wymaga przejęcia przez uczelnię odpowiedzialności za jakość wykształcenia absolwentów i przygotowanie ich do wykonywania zawodu lekarza. W świetle powyższego twierdzenie skarżącej, że w dobie niedoboru lekarzy w interesie społecznym leży umożliwienie skarżącej wielokrotnego poprawiania niezaliczonego przedmiotu nie może się ostać. Zauważyć należy, że skarżąca już sześciokrotnie usiłowała zaliczyć ten przedmiot. Uczelnia umożliwiła jej nie tylko powtarzanie przedmiotu, ale także dalsze studiowanie. Skarżącą nie wykorzystała danej jej szansy.
Skarżąca nie powołała się ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze na jakiekolwiek okoliczności, które wskazywałaby na istnienie jej słusznego interesu, który organ powinien wziąć pod uwagę.
W ocenie sądu organ przeprowadził prawidłowo postępowanie, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. Zaskarżona decyzja odpowiada wymogom art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zawiera bowiem wszystkie wskazane w tym przepisie elementy oraz wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi. Podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako: "p.p.s.a".
Sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a..