III SA/Lu 365/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-12-10
NSAinneŚredniawsa
środki unijnezwrot dofinansowaniaodpowiedzialność solidarnaspółka jawnaOrdynacja podatkowaKRSpostępowanie administracyjnenieprawidłowościbeneficjent

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę byłego wspólnika spółki jawnej na decyzję o jego solidarnej odpowiedzialności za zwrot środków unijnych, uznając go za wspólnika w okresie powstania zaległości.

Skarżący, M. K., były wspólnik spółki jawnej, kwestionował decyzję o jego solidarnej odpowiedzialności za zwrot środków unijnych, argumentując, że nigdy nie był wspólnikiem z powodu sfałszowanego podpisu na dokumentach spółki. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wpis do KRS jako wspólnika jest wiążący, a zarzuty o sfałszowaniu podpisów nie zostały udowodnione w sposób wystarczający do obalenia domniemania prawdziwości danych rejestrowych.

Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego orzekającą o jego solidarnej odpowiedzialności za zwrot środków unijnych, które spółka jawna [...] wykorzystała z naruszeniem procedur. Spółka została rozwiązana, a egzekucja należności okazała się bezskuteczna. Skarżący podnosił, że nigdy nie był wspólnikiem spółki, ponieważ podpis jego wspólnika, K. B., na kluczowych dokumentach spółki został sfałszowany, co czyniło uchwałę o zbyciu udziałów nieważną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że wpis M. K. do Krajowego Rejestru Sądowego jako wspólnika jest wiążący, dopóki nie zostanie obalony. Sąd stwierdził, że zarzuty o sfałszowaniu podpisów nie zostały udowodnione, a opinia biegłego z postępowania karnego nie wykluczyła jednoznacznie, że podpisy złożył K. B. Ponadto, K. B. zeznał, że wyraził zgodę na sprzedaż udziałów, a dalsze dokumenty potwierdzały wiedzę i akceptację K. B. co do wpisu M. K. do KRS. Sąd uznał, że zaległości powstały w okresie, gdy skarżący był wspólnikiem spółki, a przepisy Ordynacji podatkowej pozwalają na orzekanie o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników za zobowiązania spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, były wspólnik ponosi solidarną odpowiedzialność, jeśli wpis do KRS jako wspólnika nie został skutecznie obalony, a zarzuty o sfałszowaniu podpisów nie zostały udowodnione.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpis do KRS jako wspólnika jest wiążący, dopóki nie zostanie obalony. Zarzuty o sfałszowaniu podpisów nie zostały udowodnione, a zeznania świadka i inne dokumenty potwierdzały status wspólnika i zgodę na zbycie udziałów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.z.r.p.p.s.f. art. 9 § ust. 2 pkt 9

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020

Określa zadania instytucji zarządzającej, w tym odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi.

u.f.p. art. 60 § pkt 6

Ustawa o finansach publicznych

Definiuje należności z tytułu zwrotu środków europejskich jako środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe.

o.p. art. 107 § § 1

Ordynacja podatkowa

Reguluje odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe.

o.p. art. 107 § § 2

Ordynacja podatkowa

Określa zakres odpowiedzialności osób trzecich, w tym za odsetki i koszty postępowania egzekucyjnego.

o.p. art. 115 § § 1

Ordynacja podatkowa

Reguluje odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe spółki.

o.p. art. 115 § § 2

Ordynacja podatkowa

Stosuje się do odpowiedzialności byłego wspólnika.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

u.k.r.s. art. 17 § ust. 1

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Domniemanie prawdziwości danych wpisanych do KRS.

Pomocnicze

u.f.p. art. 66b § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

Określa termin wydania decyzji o odpowiedzialności osób trzecich.

u.f.p. art. 207

Ustawa o finansach publicznych

Dotyczy zwrotu środków.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów.

k.p.a. art. 81a

Kodeks postępowania administracyjnego

Ciężar dowodu.

k.p.a. art. 84

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowód z opinii biegłego.

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowód z przesłuchania strony.

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania z powodu zagadnienia wstępnego.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy odpowiedzialności osób trzecich.

k.p.a. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy odpowiedzialności osób trzecich.

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

Fałszerstwo dokumentu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpis do KRS jako wspólnika jest wiążący, dopóki nie zostanie obalony. Zarzuty o sfałszowaniu podpisów nie zostały udowodnione w sposób wystarczający do obalenia domniemania prawdziwości danych rejestrowych. Zeznania świadka K. B. potwierdzają zgodę na zbycie udziałów. Dalsze dokumenty potwierdzają wiedzę i akceptację K. B. co do wpisu M. K. do KRS. Zaległości powstały w okresie, gdy skarżący był wspólnikiem spółki. Przepisy Ordynacji podatkowej pozwalają na orzekanie o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników za zobowiązania spółki. Wszczęcie nowego postępowania karnego nie stanowi obligatoryjnej przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Skarżący nigdy nie był wspólnikiem spółki z powodu sfałszowania podpisów na dokumentach spółki. Uchwała o zbyciu udziałów jest nieważna/bezskuteczna z powodu braku zgody drugiego wspólnika. Organ powinien był przeprowadzić dowód z opinii biegłego grafologa. Organ powinien był przeprowadzić dowód z przesłuchania świadka K. B. i strony M. K. Organ powinien był zawiesić postępowanie administracyjne z powodu wszczęcia postępowania karnego.

Godne uwagi sformułowania

Domniemanie z art. 17 ust. 1 ustawy o KRS nie zostało obalone. Wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym jest dokumentem i stanowi środek dowodowy określonego stanu. Zarzut o nieważności czy bezskuteczności umowy sprzedaży udziałów z powodu braku zgody wspólnika jest nieuzasadniony. Ustalenia poczynione w postępowaniu karnym nie są wiążące dla organu administracji. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być wyłącznie zagadnienia prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej przez inny organ lub sąd.

Skład orzekający

Jerzy Drwal

przewodniczący

Ewa Ibrom

sprawozdawca

Iwona Tchórzewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wiążącego charakteru wpisu do KRS i trudności w jego obaleniu na podstawie zarzutów o sfałszowanie podpisów, a także zasady odpowiedzialności solidarnej wspólników za zobowiązania spółki."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z odpowiedzialnością wspólników spółek jawnych za zwrot środków unijnych i opiera się na analizie konkretnych dowodów, w tym dokumentów rejestrowych i zeznań świadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie dokumentacji spółki i jak trudno jest obalić wpisy do KRS, nawet w obliczu zarzutów o oszustwo. Jest to ciekawy przykład z zakresu prawa administracyjnego i podatkowego.

Czy wpis do KRS chroni przed odpowiedzialnością? Sąd rozstrzyga spór o miliony złotych z funduszy UE.

Dane finansowe

WPS: 283 010 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 365/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-12-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom /sprawozdawca/
Iwona Tchórzewska
Jerzy Drwal /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1159/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-17
I GZ 329/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-17
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 818
art. 9 ust. 2 pkt 9
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
Dz.U. 2024 poz 1530
art. 60 pkt 6, art. 66b ust. 1, art. 207
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 107 § 1, § 2, art. 115 § 1, § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, , po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2024 r. Zarząd Województwa Lubelskiego, po rozpatrzeniu wniosku M. K., byłego wspólnika [...] Spółka Jawna o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego od decyzji Zarządu Województwa Lubelskiego – Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa L. na lata 2014 – 2020 z 21 lutego 2023 r., znak: [...], orzekającej o solidarnej odpowiedzialności K. B. i M. K., byłych wspólników [...] Spółka Jawna za zobowiązania spółki – zaległości w zapłacie należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wynikające z ostatecznej decyzji administracyjnej Zarządu Województwa Lubelskiego, znak: [...] z [...] listopada 2021 r., w związku z realizacją projektu "[...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 – 2020 na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z 29 grudnia 2016 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że wobec spółki [...] (dalej także jako "spółka M. " lub "spółka") wydana została decyzja stwierdzająca nieprawidłowość polegającą na naruszeniu procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, w związku z naruszeniem postanowień umowy o dofinansowanie (§ 6 ust. 4 pkt 7 - 14 i ust. 5 pkt 7 -14, § 10 ust. 3 pkt 2) i Wytycznych kwalifikowalności (Podrozdział 6.2 pkt 3 lit. h, Podrozdział 6.6 sekcja 6.6.2 pkt 5 lit. b) i zobowiązująca spółkę do zwrotu środków w wysokości 283 010,00 zł.
Od powyższej decyzji spółka nie złożyła środka odwoławczego w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja stała się ostateczna z dniem 8 stycznia 2022 r. Z kolei z uwagi na niezłożenie przez spółkę skargi na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, decyzja stała się prawomocna z dniem 25 stycznia 2022 r.
Wobec tego, że wskazana wyżej kwota nie została zwrócona, instytucja zarządzająca wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie wobec spółki postępowania egzekucyjnego.
Zawiadomieniem z 11 maja 2022 r. organ egzekucyjny poinformował o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego wobec spółki M., ponieważ zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że wszczęcie egzekucji spowoduje jedynie naliczanie kosztów egzekucji, których ściągnięcie nie będzie możliwe ze względu na brak majątku oraz źródeł dochodu spółki. Następnie organ egzekucyjny wydał 4 lipca 2022 r. postanowienie, znak: [...], w sprawie nieprzystąpienia do egzekucji należności pieniężnych objętych tytułem wykonawczym z 2 maja 2022 r. nr [...], wystawionym wobec zobowiązanego [...] Spółki Jawnej.
Na podstawie danych zawartych w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego organ ustalił, że spółka została rozwiązana bez przeprowadzania likwidacji i w dniu 28 czerwca 2022 r. została wykreślona z KRS przez Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku, sygn. akt [...] [...]/20 (data uprawomocnienia: 27 lipca 2022 r.). Tym samym instytucja zarządzająca nie odzyskała żadnych środków w ramach prowadzonego postępowania.
Pismem z 29 września 2022 r. instytucja zarządzająca zawiadomiła K. B. i M. K., byłych wspólników spółki jawnej, o wszczęciu wobec nich z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki określone ostateczną decyzją administracyjną Zarządu Województwa Lubelskiego z 29 listopada 2021 r., znak: [...]
Po zgromadzeniu i przeanalizowaniu całości materiału dowodowego organ w dniu 21 lutego 2023 r., wydał decyzję znak: [...], orzekającą o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników K. B. i M. K. za zobowiązania beneficjenta – [...] Spółki Jawnej.
Organ wskazał, że w myśl art. 107 § 1 i 2 pkt 2 i 4 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem osoby trzecie, przy czym osoby trzecie odpowiadają również m.in. za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych oraz koszty postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie sformułowanie "zaległość podatkowa" należy rozumieć jako należność orzeczoną decyzją administracyjną Zarządu Województwa Lubelskiego z 29 listopada 2021 r., (znak: [...]) w sprawie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.
Organ stwierdził, iż kwestia odpowiedzialności wspólnika spółki jawnej w sposób szczególny uregulowana jest w art. 115 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 115 § 1 Ordynacji , wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Ponadto w myśl art. 115 § 2, przepis § 1 stosuje się również do odpowiedzialności byłego wspólnika za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie, gdy był on wspólnikiem, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie, gdy był on wspólnikiem. Z powołanych przepisów wynika, że orzekając o odpowiedzialności osób trzecich w przypadku wspólnika spółki jawnej na podstawie art 115 Ordynacji podatkowej organ ma obowiązek wykazać jedynie istnienie zaległości podatkowych spółki oraz fakt bycia wspólnikiem spółki jawnej.
Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie bezsporne jest istnienie zaległości podatkowej (należność orzeczona decyzją administracyjną Zarządu Województwa Lubelskiego z 29 listopada 2021 r.). Spełniona została także druga przesłanka odpowiedzialności wspólników spółek osobowych za zobowiązania tych spółek, tj. powstanie zaległości podatkowych (zobowiązania), w czasie gdy strony postępowania były wspólnikami spółki.
Organ wskazał, że w jego ocenie w niniejszej sprawie bezsporne jest, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje na zaistnienie przesłanek solidarnej odpowiedzialności stron postępowania za zobowiązania spółki w zapłacie należności określonej w decyzji administracyjnej Zarządu Województwa Lubelskiego znak: [...] z 29 listopada 2021 r. w związku z realizacją w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 – 2020 projektu pod nazwą "[...]". Zaległości powstały w czasie, gdy strony postępowania – K. B. i M. K. byli wspólnikami spółki.
Organ stwierdził ponadto, że odpowiedzialność stron stanowi odpowiedzialność solidarną ze spółką. Wykreślenie spółki z rejestru przedsiębiorców (Krajowego Rejestru Sądowego) nie ma wpływu na możliwość orzekania o odpowiedzialności wspólników spółki. Ustanie bytu prawnego jednego z podmiotów odpowiedzialnych solidarnie, nie powoduje zwolnienia z odpowiedzialności pozostałych podmiotów solidarnie odpowiedzialnych za zobowiązania spółki.
Mając powyższe na względzie organ orzekł o solidarnej odpowiedzialności K. B. i M. K. byłych wspólników [...] Spółka Jawna za zaległości w kwocie 205 650,00 zł orzeczone względem spółki decyzją administracyjną z 29 listopada 2021 r. (znak: [...]). Ponadto organ stwierdził, że stosownie do przepisu art. 107 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, solidarna odpowiedzialność strony obejmuje także odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, od zaległych zobowiązań z tytułu zwrotu środków określonych w decyzji Zarządu Województwa Lubelskiego, wyliczone za okres od dnia przekazania środków do dnia do dnia uprawomocnienia się wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego.
M. K. nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu i złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także odmowę przeprowadzenia dowodów z: przesłuchania świadka K. B. oraz przesłuchania M. K. w charakterze strony. Wniósł o przeprowadzenie tych dowodów, a ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu pisma ręcznego w celu ustalenia, czy podpis K. B. znajdujący się na Protokole Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki [...] z 26 kwietnia 2017 r. oraz na liście obecności na tym zgromadzeniu, został nakreślony osobiście przez K. B.. W kolejnym piśmie wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów w sprawie o sygn. akt III W [...].
Rozpoznając sprawę na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania M. K. i K. B. w charakterze stron postępowania, dowodu z dokumentów z akt sprawy III W [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie III Wydział Karny, a także dowodu z opinii biegłego grafologa i biegłego z zakresu pisma ręcznego.
Organ, po ponownej analizie całego materiału dowodowego stwierdził, że spełniona została podstawowa przesłanka odpowiedzialności, czyli istnienie zaległości podatkowej. Zaległość podatkową stanowi należność orzeczona decyzją Zarządu Województwa Lubelskiego, znak: [...], z 29 listopada 2021 r., w sprawie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, która nie została zwrócona przez spółkę. Egzekucja należności orzeczonej wskazaną wyżej decyzją okazała się bezskuteczna, co potwierdza zawiadomienie organu egzekucyjnego w sprawie nieprzystąpienia do egzekucji w związku z uprawdopodobnieniem, iż postępowanie egzekucyjne nie daje żadnych możliwości wyegzekwowania zaległości, natomiast będzie generować koszty egzekucyjne. Organ stwierdził, iż w jego ocenie spełniona została również druga przesłanka odpowiedzialności wspólników spółek osobowych za zobowiązania tych spółek, tj. powstanie zaległości podatkowych (zobowiązania), w czasie gdy strony postępowania były wspólnikami spółki.
Organ wyjaśnił, że z treści Informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców – Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego spółki wynika, że w dniu 19 lipca 2017 r. K. B. i M. K. zostali wpisani jako wspólnicy spółki jawnej o numerze KRS: [...]. Następnie wpis został uzupełniony 13 października 2017 r. przez zmianę nazwy spółki z M. C. S. B. [...] Spółka Jawna, na [...] Spółka Jawna.
Organ ustalił, że projekt realizowany był w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 30 listopada 2018 r., a więc w okresie kiedy nastąpiła zmiana wspólników spółki. Nieprawidłowość została stwierdzona w końcowym wniosku o płatność nr [...] za okres od 1 października 2018 r. do 30 listopada 2018 r.
Organ podkreślił, ze zaległości związane z działalnością spółki [...], wynikające z zaniechania przedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających wykonanie zadań objętych kwotami ryczałtowymi, prowadzące do uznania za niekwalifikowalne część wydatków, powstały po 1 października 2018 r., tj. w czasie, gdy jedynymi wspólnikami spółki jawnej byli K. B. i M. K..
Organ ponownie stwierdził, że w jego ocenie M. K. był wspólnikiem spółki [...], której 70% udziałów nabył od D. B. na podstawie umowy sprzedaży ogółu praw i obowiązków, zawartej w Warszawie 27 kwietnia 2017 r.
Organ odniósł się do twierdzenia skarżącego, że podpisy K. B. na Protokole Nadzwyczajnego Zebrania Wspólników Spółki z 26 kwietnia 2017 r. oraz liście obecności na tym zgromadzeniu, na którym została podjęta Uchwała Nr [...], wyrażająca zgodę na zbycie udziałów przez D. B. na jego rzecz, zostały sfałszowane, co powoduje, że zbycie to, dokonane bez zgody drugiego wspólnika jest wobec spółki bezskuteczne, zgodnie z § 15 umowy sprzedaży. Organ zauważył jednak, że jak wynika z protokołu przesłuchania świadka z 17 września 2019 r., K. B. zeznał, że wyraził zgodę na sprzedaż przez D. B. udziałów M. K.. Zeznał również, że ze względu, iż było to dość dawno nie pamięta, czy podpisał się pod protokołem zgromadzenia wspólników spółki. Organ podkreślił, że o akceptacji i wiedzy K. B. dotyczącej nabycia przez M. K. udziałów w spółce świadczy także wniosek K. B. z 20 lipca 2017 r. do Sądu Rejonowego Lublin-Wschód, o dokonanie zmiany nazwy spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym, w którym powołał się na postanowienie sądu z 19 lipca 2017 r., w którym dokonano m.in. wpisu danych M. K. do KRS w Dziale 2 Podrubryka 1.2 – dane wspólników reprezentujących spółkę.
Organ wskazał także na postępowanie w sprawie podrobienia w celu użycia za autentyczny podpisu K. B. na Protokole Nadzwyczajnego Zebrania Wspólników Spółki z 26 kwietnia 2017 r. oraz liście obecności na tym zgromadzeniu, (sygn. akt [...]), prowadzone przez Prokuraturę Rejonową Warszawa-Praga Południe w Warszawie i zakończone umorzeniem w dniu 15 listopada 2019 r. dochodzenia, wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. Podstawą wydania postanowienia o umorzeniu dochodzenia była opinia biegłego sądowego z zakresu badania pisma ręcznego, który stwierdził, że niemożliwe jest wydanie opinii kategorycznej ze względu na znaczne ograniczenia materiału dowodowego, jednocześnie jednak stwierdził, że kwestionowane podpisy zostały prawdopodobnie nakreślone przez K. B., ze względu na znaczne podobieństwa do rękopisów uzyskanych od K. B.,
Mając na względzie powyższe dowody, organ ponownie stwierdził, że M. K. posiada przymiot strony postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 28 k.p.a. według którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. K. (dalej także jako: "skarżący") zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:
1) art. 6, 7 i 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 81a k.p.a., poprzez:
a) brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, pominięcie istotnych kwestii wynikających z przedstawionego materiału dowodowego, oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej, a w konsekwencji błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skutkującą błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegającym na uznaniu solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki [...], podczas gdy prawidłowa, całościowa oraz zgodna z zasadami logiki ocena materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżący nigdy nie był wspólnikiem spółki ze względu na nieważność uchwały w przedmiocie udzielenia zgody na zbycie ogółu praw i obowiązków podjętej przez Zgromadzenie Wspólników Spółki, wywołanej sfałszowaniem podpisów K. B.;
b) wysnucie nielogicznych i sprzecznych z zasadami: doświadczenia życiowego wniosków ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z opinii biegłego sądowego z zakresu badania pisma ręcznego, znajdującej się w aktach sprawy, z której wynika, iż nie jest możliwe wydanie kategorycznej opinii o podpisie K. B., co winno doprowadzić organ do przekonania, że skarżący nie był wspólnikiem spółki, zatem nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki, względnie organ winien uwzględnić niedające się wyjaśnić okoliczności w tym zakresie na korzyść skarżącego;
c) pominięcie faktu wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego przed Prokuraturą Rejonową Warszawa-Praga Południe w Warszawie, wskutek złożonego Zawiadomienia z 18 marca 2023 r., sygn. [...] ([...]), w sprawie podrobienia podpisu na protokole oraz wykazie obecności Nadzwyczajnego Zgromadzenia Spółki [...], a w konsekwencji pozostawania w błędnym przekonaniu, że postępowanie karne zostało zakończone umorzeniem;
2) art. 84 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, skutkujące pominięciem powołania biegłego z zakresu opinii biegłego grafologa lub biegłego z zakresu pisma ręcznego i dokumentów, w celu przeprowadzenia badania porównawczego pisma ręcznego, w sytuacji gdy w sprawie wymagane były wiadomości specjalne celem ustalenia, czy podpis K. B. znajdujący się na Protokole Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki [...] z 26 kwietnia 2017 r. oraz liście obecności na tym zgromadzeniu, został nakreślony osobiście przez K. B.;
3) art. 86 k.p.a., poprzez wydanie przez organ zaskarżonej decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy, co wynika z braku przeprowadzenia dowodów z przesłuchania K. B. i M. K. na okoliczność sfałszowania podpisu na dokumentach protokołu oraz listy obecności nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki z 26 kwietnia 2017 r., podczas gdy te okoliczności były kluczowe dla wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, bowiem wprost udowadniały, że M. K. nigdy nie był wspólnikiem spółki, a przedłożony do akt materiał dowody w tym zakresie nie był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia;
4) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, skutkujące odmową zawieszenia postępowania oraz wydaniem decyzji w sprawie, pomimo wystąpienia obligatoryjnej przesłanki, bowiem rozpatrzenie sprawy zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia postępowania karnego w sprawie podrobienia podpisu na protokole oraz wykazie obecności Nadzwyczajnego Zgromadzenia Spółki;.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. :
1) art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1 oraz art. 1 i 5 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, skutkujące nieuzasadnionym obciążeniem M. K. solidarną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki [...] Sp. J. z siedzibą w Ś., podczas gdy M. K. – co potwierdziła opina biegłego – nie był wspólnikiem spółki ze względu na nieważność uchwały w przedmiocie udzielenia zgody na zbycie ogółu praw i obowiązków podjętej przez Zgromadzenie Wspólników Spółki, wywołanej sfałszowaniem podpisu K. B., zatem nie należy do grona podmiotów odpowiedzialnych za zobowiązania spółki;
2) art. 17 ust. 1 Ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, poprzez jego błędną wykładnię skutkującą bezpodstawnym przyjęciem, że dane spółki wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego dotyczące skarżącego są prawdziwe, podczas gdy zgromadzone w sprawie dokumenty w postaci: dokumentów z zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa z 15 kwietnia 2019 r., postanowienia Prokuratury Rejonowej w Wołominie, sygn. akt: [...], z 15 listopada 2019 r., wezwania z 16 sierpnia 2021 r. do wykreślenia z KRS M. K. ze składu osobowego spółki, podważają domniemanie prawne prawdziwości wpisu w KRS, ponieważ wynika z nich, że z uwagi na brak zgody spółki w tym zakresie skarżący nigdy nie był wspólnikiem spółki.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia, zasądzenie kosztów postępowania oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu – postanowienia z 15 grudnia 2023 r., na fakt wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego w sprawie sfałszowania w celu użycia za autentyczny podpisu K. B. na protokole oraz liście obecności Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, ustosunkował się do zarzutów zawartych w skardze i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Zaskarżoną decyzją organ orzekł o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników spółki jawnej za zobowiązania spółki wynikające z ostatecznej decyzji administracyjnej zobowiązującej spółkę do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem prawa.
W sprawie nie jest kwestionowane, że spółka jawna [...] dopuściła się określonych nieprawidłowości realizując, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 – 2020, na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z 29 grudnia 2016 r. projekt "[...]". Odpowiedzialność spółki została potwierdzona ostateczną decyzją administracyjną Zarządu Województwa Lubelskiego, znak: [...], z 29 listopada 2021 r., zobowiązującą spółkę do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Decyzja ta nie została zaskarżona w prawem przewidzianym terminie do sądu administracyjnego, jest więc prawomocna.
Jest także poza sporem, że wobec rozwiązania [...] Spółki Jawnej i braku majątku spółki, organ egzekucyjny nie przystąpił do egzekucji należności podlegających zwrotowi.
Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżący M. K. może ponosić solidarną odpowiedzialność za zobowiązania spółki jako były wspólnik spółki, jak uznał organ.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 z późn. zm.), do zadań instytucji zarządzającej należy odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych albo w umowie o dofinansowanie projektu, albo w decyzji o dofinansowaniu projektu, w tym (lit. a) – wydawanie decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa odpowiednio w art. 207 ust. 9 i art. 189 ust. 3b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Zgodnie z art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1530 z późn. zm.), należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.
Do spraw dotyczących należności, o których mowa w powołanym wyżej art. 60, nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (art. 67 ustawy o finansach publicznych).
Dział III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.) obejmuje przepisy art. 21 – art. 119 ustawy dotyczące zobowiązań podatkowych.
W myśl art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie. Zgodnie z art. 107 § 2 osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (pkt 2) oraz za koszty postępowania egzekucyjnego (pkt 4).
Odpowiedzialności wspólników spółki jawnej dotyczy przepis art. 115 Ordynacji podatkowej. Zgodnie § 1 tego przepisu, wspólnik spółki jawnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Stosownie natomiast do § 2, przepis § 1 stosuje się również do odpowiedzialności byłego wspólnika za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie, gdy był on wspólnikiem, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie, gdy był on wspólnikiem.
W świetle powołanych przepisów nie ulega wątpliwości, że wobec stwierdzenia, że spółka jawna [...] została rozwiązana bez likwidacji i podlegająca zwrotowi kwota orzeczona ostateczną decyzją administracyjną nie została zwrócona, obowiązkiem instytucji zarządzającej było wszczęcie postępowania w stosunku do byłych wspólników spółki, odpowiadających solidarnie ze spółką za zobowiązania spółki. Podlegająca zwrotowi kwota – należność orzeczona decyzją administracyjną Zarządu Województwa Lubelskiego z 29 listopada 2021 r., znak: [...], w sprawie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, stanowi zaległość podatkową w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, stosowanych odpowiednio w sprawie niniejszej, odpowiadają więc za nią byli wspólnicy spółki jawnej.
Skarżący twierdzi, że nigdy nie był wspólnikiem [...] Spółki Jawnej, nie może więc ponosić odpowiedzialności za zobowiązania spółki.
Sąd podziela stanowisko organu, że skarżący był wspólnikiem spółki [...] w okresie kiedy powstała zaległość podlegająca zwrotowi.
Z prawidłowych ustaleń organu wynika, że w dniu 19 lipca 2017 r. K. B. i M. K. zostali wpisani do Krajowego Rejestru Sądowego jako wspólnicy spółki jawnej o numerze KRS: [...].
Podkreślenia wymaga, że organ dołączył w poczet materiału dowodowego dokumentację zgromadzoną w aktach rejestrowych Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku VI Wydział Gospodarczy, dotyczących spółki [...], wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: [...], w tym dokumenty dotyczące wpisu skarżącego do KRS jako wspólnika spółki.
Projekt realizowany był w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 30 listopada 2018 r., a nieprawidłowość została stwierdzona w końcowym wniosku o płatność za okres od 1 października 2018 r. do 30 listopada 2018 r. Organ ustalił, że zaległości związane z działalnością spółki [...] powstały na skutek zaniechania przedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających wykonanie zadań objętych kwotami ryczałtowymi, co spowodowało uznanie za niekwalifikowalne części wydatków. Wszystkie te zaległości powstały po 1 października 2018 r., czyli w czasie, gdy jedynymi wspólnikami spółki jawnej, zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym, byli K. B. i M. K..
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 979 z późn. zm.) domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Ustanowione w art. 17 ust. 1 ustawy o KRS domniemanie jest domniemaniem prawnym wzruszalnym i wiąże dopóki nie zostanie obalone. Odpis z KRS jest dokumentem i stanowi środek dowodowy określonego stanu.
Stwierdzić należy, że na żadnym etapie postępowania domniemanie z art. 17 ust. 1 ustawy o KRS nie zostało obalone. Wiążący jest zatem wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym, z którego wynika, że skarżący był wspólnikiem spółki [...] w okresie, gdy powstały zaległości podlegające zwrotowi.
Bezpodstawne jest twierdzenie skarżącego, że nie nabył udziałów w spółce, ponieważ podpisy K. B. na Protokole Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 26 kwietnia 2017 r., na liście obecności na tym zgromadzeniu oraz na podjętej wówczas uchwale nr [...], wyrażającej zgodę na zbycie udziałów przez D. B. na rzecz M. K., zostały sfałszowane. Okoliczność ta nie została w toku postępowania potwierdzona.
Wprawdzie w Prokuraturze Rejonowej Warszawa-Praga Południe toczyło się postępowanie w sprawie podrobienia w celu użycia za autentyczny podpisu K. B. na Protokole Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 26 kwietnia 2017 r. oraz na liście obecności na tym zgromadzeniu (sygn. akt [...], jednak nie doprowadziło ono do podważenia autentyczności podpisu K. B.. Postanowieniem z 15 listopada 2019 r. prokurator prokuratury rejonowej umorzył dochodzenie w tej sprawie wobec niewykrycia sprawcy, a postanowieniem z 10 marca 2021 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie nie uwzględnił zażalenia M. K. na postanowienie o umorzeniu dochodzenia.
Nie jest uzasadnione powoływanie się przez skarżącego na fakt, że wydana w sprawie sygn. akt [...] opinia biegłego sądowego, mająca na celu udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy podpisy na Protokole Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 26 kwietnia 2017 r. oraz na liście obecności na tym zgromadzeniu zostały nakreślone przez K. B. nie przesądziła w sposób jednoznaczny, że podpisy te zostały nakreślone przez K. B.. Wbrew stanowisku skarżącego okoliczność ta nie dawała podstaw do uznania, że skarżący nie był wspólnikiem spółki, zatem nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki.
Przede wszystkim zauważyć należy, że biegły nie wykluczył możliwości złożenia podpisów przez K. B.. Zwrócił uwagę na znaczne podobieństwa do rękopisów uzyskanych od K. B., uwidaczniających się w wielu analizowanych elementach. Ostatecznie stwierdził, że podpisy te zostały prawdopodobnie nakreślone przez K. B..
Ponadto słusznie odwołał się organ do zeznań K. B. złożonych w toku przesłuchania w dniu 17 września 2019 r. w sprawie sygn. akt [...]. K. B. zeznał wówczas jednoznacznie, że wyraził zgodę na sprzedaż udziałów przez D. B. na rzecz skarżącego, ale jednocześnie stwierdził, że nie pamięta, czy podpisywał protokół, bo było to dosyć dawno, a poza tym podpisywał dużo różnych dokumentów.
Nie ulega zatem wątpliwości, że K. B. jako wspólnik spółki jawnej wyraził zgodę na przejście udziałów w spółce na rzecz M. K., a więc zarzut o nieważności czy bezskuteczności umowy sprzedaży udziałów z powodu braku zgody wspólnika jest nieuzasadniony.
Słusznie także odwołał się organ do dalszych dowodów w sprawie, a mianowicie dokumentacji znajdującej się w aktach rejestrowych Sądu Rejonowego Lublin-Wschód z siedzibą w Świdniku, w których M. K. występuje jako wspólnik spółki jawnej [...]. Trafne jest również stwierdzenie, że o wiedzy i akceptacji przez K. B. przejścia udziałów na rzecz skarżącego świadczy wniosek K. B. z 20 lipca 2017 r. do Sądu Rejonowego Lublin-Wschód o dokonanie zmiany nazwy spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym, w którym to wniosku K. B. powołał się na postanowienie sądu z 19 lipca 2017 r. o dokonaniu m.in. wpisu danych M. K. do KRS w Dziale 2 Podrubryka 1.2 – dane wspólników reprezentujących spółkę.
Zauważyć również należy, że w aktach sprawy, w dokumentacji z sądu rejestrowego, znajduje się umowa sprzedaży z 8 listopada 2017 r., z której wynika, że M. K. jako wspólnik spółki [...] sprzedaje swoje udziały M. R.. Z zeznań K. B. w sprawie [...] wynika jednak, że nie wyraził na to zgody. M. K. pozostał zatem wpisany w KRS jako wspólnik spółki [...].
W ocenie sądu organ podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy i ustalenia stanu faktycznego. Zgromadził pełny materiał dowodowy, który poddał analizie i ocenie niewykraczającej poza granice swobodnej oceny dowodów. Na podstawie zgromadzonego wyczerpująco materiału dowodowego prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. W konsekwencji bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81a k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, pominięcie istotnych kwestii wynikających z przedstawionego materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.
Prawidłowe jest stanowisko organu, że brak było podstaw do przeprowadzania dowodu z dokumentów - akt sprawy o sygn. akt [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie III Wydział Karny, w której wyrokiem z 21 lipca 2020 r. skarżący został uniewinniony od zarzucanego czynu. Sąd uznał, że M. K. nie jest osobą obowiązaną do działania w imieniu płatnika, czyli spółki [...] z uwagi na podrobienie podpisu K. B. na dokumentach, o których była mowa wyżej. Podzielić należy stanowisko organu, że ustalenia poczynione w tej sprawie nie są wiążące dla organu. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują związania organu administracji prawomocnym wyrokiem karnym uniewinniającym. Trafnie zwraca również uwagę organ, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego wiążą sąd administracyjny co do faktu popełnienia przestępstwa.
Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty dotyczące pominięcia faktu wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego przed Prokuraturą Rejonową Warszawa-Praga Południe w Warszawie, wskutek zawiadomienia z 18 marca 2023 r., sygn. akt [...] ([...]), w sprawie podrobienia podpisu na protokole oraz wykazie obecności Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki [...], a w konsekwencji naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania z uwagi na wszczęcie tego postępowania postanowieniem z 15 grudnia 2023 r. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że rozpatrzenie sprawy niniejszej zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia postępowania karnego w sprawie podrobienia podpisu na protokole oraz wykazie obecności nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników. Od wyniku tego postępowania nie zależy bowiem możliwość wydania decyzji w sprawie niniejszej.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zagadnieniem wstępnym w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być wyłącznie zagadnienia prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej przez inny organ lub sąd. Przyjmuje się, że pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć zagadnienie prawne, które determinuje podjęcie rozstrzygnięcia w danej sprawie, przy czym organem właściwym do wypowiedzenia się w przedmiocie tego zagadnienia prawnego jest inny, niż prowadzący sprawę, organ administracji bądź sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści, albowiem prejudycjalność zachodzi tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym Istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu omawianego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 26 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1116/21, z 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 897/19, z 21 października 2021 r., sygn. akt II OSK 3070/18).
Okoliczność, że postanowieniem z 15 grudnia 2023 r. wszczęte zostało postępowanie karne w sprawie sfałszowania w celu użycia za autentyczny podpisu K. B. na protokole oraz liście obecności Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki [...] nie stanowiła zatem obligatoryjnej przesłanki zawieszenia postępowania w sprawie niniejszej.
Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 84 k.p.a, poprzez jego niezastosowanie, skutkujące pominięciem powołania biegłego z zakresu opinii biegłego grafologa lub biegłego z zakresu pisma ręcznego i dokumentów, w celu przeprowadzenia badania porównawczego pisma ręcznego. W ocenie skarżącego w sprawie wymagane były wiadomości specjalne w celu ustalenia, czy podpis K. B. znajdujący się na Protokole Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki [...] z 26 kwietnia 2017 r. oraz liście obecności na tym zgromadzeniu, został nakreślony osobiście przez K. B..
Prawidłowe jest stanowisko organu, że wniosek o przeprowadzenie wskazanych dowodów dotyczy okoliczności stwierdzonych już innymi dowodami, a ich zgłoszenie przez stronę zmierzało jedynie do wydłużenia postępowania. Zgodnie z art. 78 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Należy zauważyć, że biegły powołany w postępowaniu karnym nie wykluczył, że podpis na Protokole Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 26 kwietnia 2017 r. złożony został osobiście przez K. B.. Ponadto przypomnieć należy, że K. B. potwierdził fakt wyrażenia zgody na sprzedaż udziałów w spółce M. K.. Nie zakwestionował także swojej obecności na zgromadzeniu wspólników w dniu 26 kwietnia 2017 r. Dowody te prawidłowo ocenione zostały przez organ jako wiarygodne i dały wystarczająca podstawę, wraz z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie, do dokonania ustaleń faktycznych.
Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przepisu art. 86 k.p.a. z powodu nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania K. B. i M. K. na okoliczność sfałszowania podpisu na protokole oraz liście obecności Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników w dniu 26 kwietnia 2017 r.
Odmawiając przeprowadzenia tych dowodów organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 86 k.p.a., dowód z przesłuchania strony jest dowodem posiłkowym, który może być przeprowadzony wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie organu w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności, o których mowa w art. 86 k.p.a. Sąd podziela stanowisko organu. W ocenie sądu stan faktyczny został ustalony prawidłowo i w pełni wyjaśnione zostały na podstawie przeprowadzonych dowodów wszystkie istotne okoliczności sprawy. Jak wskazano wyżej K. B. nie zakwestionował swojej obecności na Zgromadzeniu Wspólników w dniu 26 kwietnia 2017 r. i potwierdził fakt wyrażenia zgody na sprzedaż udziałów w spółce M. K., niezależnie od tego czy podpisał listę obecności i protokół zgromadzenia.
Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1 oraz art. 115 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał pełne podstawy do stwierdzenia solidarnej odpowiedzialności K. B. i M. K., byłych wspólników [...] Spółka Jawna za zobowiązania beneficjenta – [...] Spółki Jawnej, nr KRS: [...], wynikające z ostatecznej decyzji administracyjnej Zarządu Województwa Lubelskiego, znak: [...] z 29 listopada 2021 r., zobowiązującej do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w kwocie 205 650,00 zł (należność główna, w tym płatność ze środków europejskich w kwocie 194 225,00 zł, dotacja celowa z budżetu krajowego w kwocie 11425,00 zł).
Prawidłowo orzekł także organ o zobowiązaniu do zapłaty odsetek i kosztów egzekucyjnych.
Zgodnie z art. 107 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych. Łączna wysokość odsetek określona została na kwotę 77 344,00 zł. Kwota ta, ani też sposób obliczenia należnych odsetek, przedstawiony szczegółowo w zaskarżonej decyzji, nie są kwestionowane.
Zgodnie z art. 107 § 2 pkt 4 Ordynacji podatkowej, solidarna odpowiedzialność osób trzecich obejmuje także koszty postępowania egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie są to koszty upomnienia.
W myśl art. 66b ust. 1 ustawy o finansach publicznych, decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, wydaje się przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna. Osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1 (art. 66b ust. 2). Zaskarżona decyzja nie narusza powołanych przepisów.
W świetle powyższych rozważań zaskarżona decyzja zobowiązująca K. B. i M. K., byłych wspólników spółki [...] do zwrotu środków w łącznej kwocie 283 010,00 zł jest prawidłowa i brak podstaw do uwzględnienia skargi.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym został zgłoszony przez organ w doręczonej skarżącemu odpowiedzi na skargę, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI