III SA/Lu 356/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2012-07-31
NSAAdministracyjneNiskawsa
prawo pomocykoszty sądoweustanowienie adwokatasytuacja materialnapostępowanie administracyjneWSA

WSA w Lublinie przyznał prawo pomocy w częściowym zakresie (ustanowienie adwokata), odmawiając zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca nie wykazała niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.

Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Analizując jej sytuację materialną, obejmującą dochody z pracy i renty matki, posiadane nieruchomości rolne oraz wydatki, referendarz sądowy stwierdził, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (kosztów adwokata) bez uszczerbku dla utrzymania, ale jednocześnie wykazała zdolność do poniesienia części kosztów sądowych.

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie rozpoznał wniosek B. M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca przedstawiła swoją sytuację materialną, wskazując na dochody z pracy, rentę matki, posiadane nieruchomości rolne oraz miesięczne wydatki. Po analizie dokumentów i oświadczeń, referendarz uznał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w szczególności kosztów ustanowienia adwokata, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W związku z tym przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata. Jednocześnie odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Stwierdzono, że jej sytuacja materialna nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać całkowite zwolnienie, biorąc pod uwagę dochody, posiadany majątek (nieruchomości rolne, dom) oraz zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Uzasadnienie

Skarżąca posiada stały dochód, majątek w postaci nieruchomości rolnych i domu, a jej miesięczne dochody netto na osobę wynoszą znaczną kwotę. Choć nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla utrzymania, to jednak jest zdolna do poniesienia części kosztów sądowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Art. 246 § 1 p.p.s.a. definiuje przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (pkt 1) i częściowym (pkt 2).

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 245 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym.

p.p.s.a. art. 258 § § 1 pkt 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o odmowie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. § 2 ust. 1 pkt 1

Określa wysokość wpisu sądowego od skargi.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych art. § 1 i 2

Określa wysokość opłat kancelaryjnych.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sadami administracyjnymi art. § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3

Określa wysokość wpisu od skargi kasacyjnej.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Określa minimalną stawkę wynagrodzenia adwokata.

u.p.t.u. art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dotyczy stawki podatku VAT.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie wykazała bowiem, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania prawo pomocy w całkowitym zakresie jest przyznawane osobom, które ze względu na sytuację życiową (...) nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.

Skład orzekający

Anna Puton-Mazurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, rozróżnienie między prawem pomocy w zakresie całkowitym a częściowym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji materialnej skarżącej i specyfiki kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowego wniosku o prawo pomocy, gdzie sąd stosuje standardowe kryteria oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy. Brak nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji prawnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 356/12 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2012-07-31
Data wpływu
2012-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Puton-Mazurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I OSK 794/13 - Wyrok NSA z 2014-11-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata
Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246 par.  1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia: I. Przyznać B. M. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 6 lipca 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, a w skład jej majątku wchodzi nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Matka skarżącej posiada natomiast nieużytki rolne i las o łącznej pow. [...] ha ([...] ha przelicz.). Skarżąca wyjaśniła, iż posiadane prze nią i matkę grunty rolne są nieużytkowane (ze względu na brak sprzętu rolniczego i schorzenia matki, jak również sporną granicę). Skarżąca wskazała, że źródłem jej utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto (ok. [...] zł netto), natomiast matka pobiera świadczenie rentowe w kwocie [...] zł brutto (ok. [...] zł netto). Do stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem skarżąca zaliczyła następujące opłaty: woda – [...] zł; podatek rolny – [...] i [...] zł; energia – [...] zł; leki – [...] zł; dojazdy do pracy – [...] zł; spłata kredytów zaciągniętych przez nią i matkę – raty po [...] i [...] zł. Skarżąca podniosła również, że obie z matką pomagają S. M. Ponadto na wezwanie referendarza z dnia 12 lipca 2012 r. skarżąca złożyła dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenie odnośnie aktualnej sytuacji materialnej.
Referendarz sądowy stwierdził co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.).
Podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/; § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony wynosi 240 zł netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./ i 295,20 zł brutto (§ 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. jedn. - Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.).
Stwierdzić należy, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. Przedstawiona w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, przesłanych na wezwanie dokumentach źródłowych i dodatkowym oświadczeniu, sytuacja materialna i rodzinna skarżącej, uprawnia do stwierdzenia, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (kosztów ustanowienia adwokata) bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt I postanowienia.
Jednocześnie brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w całkowitym zakresie, skarżąca nie wykazała bowiem, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Podnieść w tym miejscu należy, że prawo pomocy w całkowitym zakresie jest przyznawane osobom, które ze względu na sytuację życiową (brak majątku, brak stałych dochodów lub bardzo niskie dochody), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
W oparciu o dane zawarte w urzędowym formularzu oraz przedstawionych przez skarżącą dokumentach, stwierdzić należy, że jej sytuacja materialna nie należy do szczególnie trudnych. Łączne dochody skarżącej i pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym matki wynoszą [...] zł brutto i [...] zł netto miesięcznie (wg. zaświadczenia zakładu pracy o wynagrodzeniu skarżącej i odcinka renty matki za lipiec 2012 r.). Zatem miesięczny realny dochód na osobę w rodzinie skarżącej wynosi – [...] zł. Skarżąca jest właścicielem następującego majątku nieruchomego – gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.) oraz domu o pow. [...] m2 (nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne za 2012 r., natomiast matka skarżącej posiada grunty rolne o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.) oraz [...] ha fiz. ([...] ha przel.) i [...] ha lasu (nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne za 2012 r. i decyzja płatnicza na podatek rolny za 2012 r.). Wykazane przez skarżącą miesięczne wydatki związane z utrzymaniem wynoszą łącznie [...] zł (woda – [...] zł; energia – [...] zł; leki – [...] zł; dojazdy do pracy – [...] zł; raty kredytu – [...] zł i [...] zł; podatek rolny – [...] zł rocznie /[...] zł w rozliczeniu miesięcznym/; ubezpieczenie [...] zł rocznie /[...] zł w rozliczeniu miesięcznym/). Ponadto skarżąca w styczniu 2012 r. poniosła jednorazowy wydatek na kurs masażu w wysokości [...] zł. W ocenie referendarza brak jest natomiast podstaw do zaliczenia do kosztów utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącej wydatków związanych z pomocą S. M. w postaci spłaty zadłużenia za wodę, kupna piecyka do ogrzewania, wniesienia opłat za wypisy z ksiąg wieczystych. Wydatki te dotyczą bowiem osoby nie pozostającej ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym, a ponadto jak wyjaśniła skarżąca w nadesłanym na wezwanie oświadczeniu, pomoc udzielana S. M. jest dobrowolna, "bez obowiązku alimentacyjnego".
Stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja finansowa jest na tyle trudna, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Rodzina skarżącej ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada stały dochód, a w skład jej majątku wchodzi kilka nieruchomości. Zauważyć należy, że aczkolwiek skarżąca twierdzi, iż z posiadane nieruchomości rolne nie przynoszą żadnych dochodów, to jednakże mogą one przynosić pożytki, chociażby w postaci płodów rolnych, co niewątpliwie może przyczynić się do zmniejszenia kosztów utrzymania. W ocenie referendarza porównanie miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego pozostających do dyspozycji skarżącej i jej rodziny ([...] zł) do wykazanych wydatków na utrzymanie ([...] zł), nawet uwzględniając takie konieczne koszty, których skarżąca nie podała, jak np. żywność, świadczy o zdolnościach płatniczych strony do ponoszenia, przynajmniej częściowo, kosztów postępowania.
Mając powyższe na uwadze, brak jest podstaw do uznania, że skarżąca nie jest w stanie uiścić kosztów wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, a także ewentualnych innych kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł. Brak jest zatem podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt II postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI