I SA/Ol 480/08

I SA/Ol 480/08 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2008-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Błesiński /przewodniczący/
Wiesława Pierechod /sprawozdawca/
Włodzimierz Kędzierski
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art.  240 ,  art.  243 ,  art.  245 ,  art.  246
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
art.  262 ,  art.  265 ze znaczkiem 2  pkt  2 ,
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
Dz.U. 2004 nr 68 poz 623
art.  26
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
art.  73  ust.  1 ,
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski, Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.), Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 30 grudnia 2008 r., sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty długu celnego, po wznowieniu postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną "[...]" z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Z motywów powyższego rozstrzygnięcia wynika, że:
Na podstawie zgłoszenia celnego SAD Nr "[...]" z dnia "[...]" dokonanego przez M. K. (poprzednie nazwisko strony prowadzącej wówczas działalność pod firmą "A") procedurą dopuszczenia do obrotu zostały objęte płyty marmurowe obrobione, polerowane jednostronnie oraz kominek w elementach. Decyzją z dnia "[...]" . Dyrektor Urzędu Celnego stwierdził, że zgłoszenie celne było nieprawidłowe i określił kwotę długu celnego. Decyzję tę Prezes Głównego Urzędu Ceł, decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]" utrzymał w mocy. W wyniku rozpoznania skargi strony Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 01.02.2001r. sygn. akt SA/Bk 116/00 oddalił skargę na ww. decyzję.
Pismem z dnia 28.02.2001r.. strona wniosła o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 240 § 1 pkt 1, 2, 5 i 7 Ordynacji podatkowej. Po przeprowadzeniu postępowania Prezes GUC decyzją z dnia "[...]" odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia "[...]". Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8.03.2002r. sygn. akt V SA 3019/01 skargę na ww. decyzję odrzucił, jako niedopuszczalną. Następnie strona złożyła odwołanie od decyzji z dnia "[...]" wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Pismem z dnia 20.12.2002r. strona złożyła ponowny wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia "[...]", jednakże obie instancje odmówiły wznowienia postępowania, stwierdzając istnienie przeszkód formalnych – upływ 3 lat od dnia powstania długu celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 5.02.2004r. sygn. akt IV 3025/03 oddalił skargę strony na powyższe rozstrzygnięcie a następnie postanowieniem z dnia 17.05.2004r. odrzucił skargę kasacyjną od swojego wyroku.
Pismem z dnia 18.08.2005r. M. W. złożyła na podstawie art. 273 § 1 pkt 2 oraz art. 274 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 01.02.2001r. sygn. akt SA/Bk 116/00. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 6.10.2006r. sygn. akt I SA/Bk 269/05 skargę oddalił. Także skarga kasacyjna od ww. wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8.11.2007r. sygn. akt I GSK 55/07.
Pismem z dnia 21.08.2007r. skierowanym do Ministra Finansów. M. i J. W. złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia "[...]" na podstawie art. 240 § 1 pkt 1, 2 i 3 oraz § 2 i 3 Ordynacji podatkowej. Wniosek ten został przekazany według właściwości Dyrektorowi Izby Celnej. Postanowieniem z dnia 2.04.2008r. Organ ten wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia "[...]" a następnie decyzją z dnia "[...]" odmówił uchylenia decyzji ostatecznej.
Od tej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym zarzuciła organowi pierwszej instancji niewłaściwe i stronnicze dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Wskazała, że decyzja z dnia "[...]" została wydana w wyniku przestępstwa. Na powyższą okoliczność przedłożyła kserokopie dokumentów : SAD rosyjski- ładunkowa deklaracja Celna (TD 1) potwierdzająca import towaru o kodzie towarowym 680221000, SAD rosyjski- ładunkowa deklaracja Celna (TD 2) potwierdzająca import towaru o kodzie towarowym 680291900, dokumenty SAD z odprawy celnej z dnia "[...]" z dnia "[...]" z dnia "[...]" z dnia "[...]", List przewozowy egzemplarz 2 i 4 , Kontrakt nr 1 z dnia 28.10.1998r., oświadczenie firmy "B" z dnia 15.05.2008r., dokument SAD z fakturą dotyczącą zakupu płyt K dla firmy "C" sp. z o.o., zaświadczenie od exportera o zgodności z kontraktem nr 1, notatka służbowa z dnia 2.11.1999r. W toku prowadzonego postępowania przez organ drugiej instancji pełnomocnik strony wniósł o przesłuchanie byłego funkcjonariusza celnego P. D. w celu ustalenia czy dokonał ostemplowania decyzji wydanej w dniu "[...]" oraz sprawdzenie w archiwum SAD-ów z firmy "B" i przesłuchanie Prezesa Zarządu tej firmy na okoliczność ustalenia cen zapłaconych przez tę firmę za płyty marmurowe K z Rosji.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania, powołując się na art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne oraz na treść przepisów ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne stwierdził, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz Działu IV Ordynacji podatkowej, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że w ustalonym stanie faktycznym brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej. Analizując wskazane przez stronę przesłanki wznowienia postępowania odniósł się do każdej z nich. I tak, zdaniem organu odwoławczego podstawą do wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, jest oparcie się na takich fałszywych dowodach, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc dowodach bezpośrednio jej dotyczących , mających pierwszorzędne znaczenie. W przedmiotowej sprawie przedstawione materiały zebrane przez Sekcję d/w z Przestępczością Gospodarczą Komendy Miejskiej Policji świadczyły o tym, że wymienione tam spółki handlowały marmurem. Organ celny ustając wartość celną sprowadzonego przez stronę marmuru przyjął inny materiał porównawczy dostępny w tamtym okresie, a zatem okoliczność ta nie stanowiła dowodu, że decyzja ostateczna z dnia "[...]" została oparta na fałszywych dowodach. Stwierdził, że zarzut przyjęcia innego materiału porównawczego do ustalenia wartości celnej importowanego marmuru, nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie fałsz dowodu nie był oczywisty, ani też wznowienie postępowania nie było niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
Odnosząc się do drugiej przesłanki wznowienia postępowania wskazanej przez stronę - art. 240 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - organ stwierdził, że dowodem potwierdzającym wydanie decyzji w wyniku przestępstwa nie może być postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 29.06.2005r. sygn. akt "[...]". Po przeanalizowaniu całości materiału zebranego w sprawie organ uznał, że nie istnieje orzeczenie uprawnionego organu potwierdzające niezgodność z prawem działań funkcjonariuszy celnych Oddziału Celnego w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Organ stwierdził, że fakt skazania funkcjonariusza celnego J. Z. wyrokiem za działanie w zorganizowanej grupie przestępczej nie pozostaje w związku z niniejszą sprawą. Są to dwie odrębne sprawy nie mające ze sobą nic wspólnego. Dyrektor Izby Celnej odnosząc się do twierdzeń strony podniósł, że strona sugerując, że zostało popełnione przestępstwo nie przedstawiła dowodów, które rzeczywiście świadczyłyby o popełnieniu przestępstwa.
Mając na uwadze kolejną przesłankę wznowienia postępowania wskazaną przez stronę, określoną w art. 240 § 3 Ordynacji podatkowej, organ drugiej instancji powołując się na art. 130 § 1 pkt 6 wyjaśnił, że funkcjonariusz celny lub pracownik urzędu celnego, izby celnej, podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brali udział w wydawaniu zaskarżonej decyzji. Stwierdził, iż postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia "[...]" prowadzone było przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego, natomiast postępowanie odwoławcze od tej decyzji prowadzone było przez Prezesa GUC. Zatem funkcjonariusze celni z E., S. i B., którzy zdaniem strony powinni być wyłączeni z postępowania, nie brali udziału w postępowaniu II instancyjnym. Podkreślił, że zarówno czynności wyjaśniające, jak i wydawanie decyzji podejmowane było przez dwa różne organy i nie wystąpiła zbieżność osób biorących udział w postępowaniu, nie było zatem podstaw do wyłączenia pracownika.
Ponadto odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących wadliwości ustalenia wartości transakcyjnej marmuru oraz błędów popełnionych przy wydawaniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ celny podjął wystarczające kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy. Wbrew zarzutom strony wszystkie wyjaśnienia strony i przedłożone przez nią dowody zostały przez organ ocenione. Wyjaśnił, że nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania okoliczność, iż organ inaczej niż strona ocenił zgromadzony materiał dowodowy. Organ jest związany dokonaną przez siebie oceną i ani zmiana tej oceny, ani odmienna ocena przez stronę faktów, które istniały w dniu wydania decyzji i były znane organowi wydającemu decyzję, nie uzasadniają wznowienia postępowania.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu strony dotyczącego braku uzasadnienia podważenia wiarygodności faktury innym dowodem, organ powołał się na treść art. 23 § 7 kodeksu celnego i wyjaśnił, że w świetle tego przepisu organ celny mógł zakwestionować wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wiarygodności celnej.
Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu strony dotyczącego ustalenia wartości celnej z pominięciem art. 25-28 kodeksu celnego. Wskazał, że organ celny ustalił wartość celną marmuru w oparciu o wskazane przepisy, natomiast metody wymienione po kolei w art. 25-28 ustawy nie mogły być zastosowane przez organ celny z powodu braku w tamtym czasie odpowiedniego towaru sprowadzanego na polski obszar celny. W związku z powyższym zastosował art. 29 § 1 kodeksu celnego, przyjmując do wyceny ze zgromadzonego materiału dowodowego cenę najniższą z ustalonych cen za metr kwadratowy.
Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł z przekroczeniem około ośmiu miesięcy ustawowego terminu wyjaśnił, że terminy zakreślone w art. 139 § 2 Ordynacji podatkowej do załatwienia sprawy często nie są wystarczające dla przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sytuacji gdy sprawa jest bardzo skomplikowana i wymaga szeregu dowodów, jak miało to miejsce w mniejszej sprawie. Niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy nie miało wpływu na wynik sprawy, ani nie uzasadniało wznowienia postępowania czy też stwierdzenia nieważności decyzji.
Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutów dotyczących uzyskania przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie korzystnego wyroku dzięki wprowadzeniu w błąd Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzez przedstawienie fałszywych dowodów oraz wyeliminowanie pełnomocnika firmy "A" – J. W. jak i dotyczącego braku formalnego decyzji z dnia "[...]" w postaci braku podpisu osoby upoważnionej z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego.
Odnosząc się do wniosku strony złożonego w toku prowadzonego postępowania odwoławczego o wyjaśnienie, które informacje z bazy danych TWC wskazywały na rażące zaniżenie wartości na fakturze organ stwierdził, że istniejąca wówczas baza TWC, zawierała dane o wartości celnej towarów. Wyjaśnił, że na podstawie danych zawartych w bazie TWC organ celny ustalił, że została rażąco zaniżona wartość celna towaru. Dane bazy TWC nie stanowiły jednakże podstawy prawnej wydania decyzji organu celnego, zawierały pomocnicze informacje. Wartość celną ustalono w oparciu o art. 25-29 § 1 kodeksu celnego.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że instytucja wznowienia postępowania nie może być wykorzystywana do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Stwierdził, że w postępowaniu wznowieniowym zostały zbadane wszystkie ujawnione okoliczności dotyczące przedmiotowego postępowania, ustalono ich wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia. Wskazał, iż wadliwość decyzji może być skutkiem ujawnienia lub powstania określonych faktów, lub też naruszenia obowiązujących norm prawnych postępowania, jednak w przedmiotowej sprawie nie miało ono miejsca. Dokonanie odmiennej oceny dowodów, które były znane już w dniu wydania decyzji pierwotnej nie może uzasadnić jej uchylenia.
Dyrektor Izby Celnej kierując się treścią art. 188 Ordynacji podatkowej odmówił przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków jak i sprawdzenia w archiwum Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie dokumentów SAD z firmy "B". W ocenie organu wskazane przez stronę wnioski dowodowe wskazywały, że celem strony jest ustalenie wartości celnej marmuru. Przedmiotem zaś postępowania wznowieniowego nie było ponowne rozpatrzenie sprawy we wszystkich aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
Organ odwoławczy odnosząc się do wniosku strony o przesłuchanie K. P. na okoliczność cen marmuru faktycznie zapłaconych przez stronę, przychylił się do wniosku. Wskazał, że świadek K. P. potwierdził ceny zapłacone przez stronę. Dyrektor Izby Celnej oceniając ten dowód stwierdził, że złożone przez stronę zeznania kwestionują wyłącznie wartość celną marmuru przyjętą przez funkcjonariuszy, zatem odnoszą się do okoliczności niestanowiących meritum sporawy.
Nadto nie uznał zeznań przesłuchanego w dniu 04.09.2008r. świadka J. K. W ocenie organu powyższe zeznania stanowią przypuszczenia i hipotezy na temat postępowania funkcjonariuszy celnych w 1999r., nie zostały poparte żadnymi faktami, nie istnieją też orzeczenia sądowe popierające wskazane tezy.
Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Celnej nie stwierdził istnienia przesłanek do wznowienia postępowania, zatem za bezprzedmiotowe uznał badanie zarzutów odnoszących do decyzji z dnia "[...]" Nr "[...]" dotyczących faktycznych cen zapłaconych za płyty marmurowe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła M. W., w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zarzuciła jej naruszenie art. 240 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 Ordynacji podatkowej.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca powieliła zarzuty przedstawione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie skarżącej w sprawie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 pkt 1 i 2 oraz w § 3 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy minął się z prawdą wprowadzając nadinterpretację przepisu art. 240 § 3 Ordynacji podatkowej twierdząc, że wnikliwe przeprowadzona analiza materiału dowodowego dała ujemne przesłanki do stwierdzenia naruszeń prawa wskazanych w art. 240 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Wbrew stanowisku organu fałszywość oświadczeń funkcjonariuszy celnych jest oczywista i jest w ścisłym związku z popełnieniem przestępstwa. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przestawiła przykłady świadczące jej zdaniem o fałszywości oświadczeń funkcjonariuszy celnych.
Nadto w jej ocenie organy celne torpedowały wszelkie podejmowane przez stronę działania w celu uchylenia wadliwej decyzji z "[...]". Przykładem takich działań był wniosek strony z dnia 20.12.2002r. o wznowienie postępowania w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, który został odrzucony przez Dyrektora Izby Celnej z powodu upływu trzyletniego terminu od powstania długu celnego, chociaż termin ten nie dotyczył II instancji.
Nadto wskazała, że fakt popełnienia przestępstwa został niejako potwierdzony przez orzeczenia sądowe, a popełnione przestępstwa miały związek z decyzją z dnia "[...]". Podkreśliła, że decyzja ta nie została podpisana przez upoważnionego do jej wydania funkcjonariusza celnego. Z okoliczności tej domniemuje, że przyczyną nie podpisania jej było popełnienie przestępstwa przeciwko dokumentom zagrożoną karą wynikającą z art. 217 k.k.
Strona zarzuciła Dyrektorowi Izby Celnej, że niewłaściwie i stronniczo dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zdaniem skarżącej akta sprawy wskazują, że organ celny nie podjął żadnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
Ponadto skarżąca podkreśliła, że w opinii społecznej ukształtowała się negatywna opinia o pracy funkcjonariuszy celnych, według której tylko "przekazana nieformalnie dodatkowa opłata bezpośrednio do rąk funkcjonariusza celnego skutecznie umożliwiała przepuszczenie towaru przez granicę".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie wskazując na treść art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne podał, że bezpośrednio po akcesji występowała rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych w kwestii interpretacji treści tego przepisu. Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7.11.2007r. sygn. akt I GSK 2613/06, w którym Sąd podzielił wcześniej wyrażony w wyroku z dnia 3.10.2006r. sygn. akt I FSK 619/06 pogląd NSA, że pojęcie "przepisów dotychczasowych" w odniesieniu do spraw dotyczących długu celnego ograniczyć należy do norm prawa materialnego zawartych w Kodeksie celnym i wydanych na jego podstawie rozporządzeń. Wyjaśnił, że w związku z tym rozpatrując wniosek z dnia 21.08.2007r. o wznowienie postępowania Organ celny przyjął powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego i rozpatrzył zasadność wznowienia w oparciu o wskazane przez stronę przesłanki, nie stosując przepisu art. 2652 Kodeksu Celnego.
W piśmie procesowym z dnia 22.12.2008r. skarżąca, odnosząc się do odpowiedzi na skargę udzielonej przez Organ celny zaakcentowała, że na decyzji brak jest podpisu osoby upoważnionej z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego (chodzi o decyzję z dnia "[...]").
W sprawie wystąpiły przyczyny wynikające z art. 240 § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej. Funkcjonariusze celni w postępowaniu posłużyli się informacjami odnośnie obowiązujących cen wobec towaru odprawianego – marmuru – które nie miały żadnego odniesienia do ich zastosowania i zmiany w decyzji wartości celnej.
Prowadzone w tym zakresie postępowanie prokuratorsko-sądowe nie mogło zakończyć się wydaniem ostatecznego wyroku w tej sprawie, ze względu na upływ czasu. Występowanie skarżącej w tej sprawie w postępowaniu przed organami ścigania miało chronić nie tylko jej interes materialny ale przeciwdziałać niewłaściwemu zachowaniu funkcjonariuszy celnych wobec innych podmiotów w Polsce. A więc chronić interes publiczny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem może uchylić tę decyzję tylko wtedy, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy podkreślić, że użyte w powołanych przepisach sformułowanie "wpływ na wynik sprawy" Sąd rozumie w ten sposób, że gdyby nie zaszły stwierdzone naruszenia to w sprawie zapadłaby decyzja innej treści, przy czym nie chodzi tu o samą treść formalną a ukształtowanie prawa bądź obowiązku strony skarżącej w innym rozmiarze czy zakresie od dotychczasowego.
Powyższe wyjaśnienie jest konieczne, gdyż z akt sprawy (a także z treści zaskarżonej decyzji) wynikają wątpliwości co do tego, jakie rozstrzygniecie powinno zapaść w odniesieniu do wniosku skarżącej z dnia 21.08.2007r. o wznowienie postępowania.
Uregulowana w art. 240 - 246 Ordynacji podatkowej instytucja wznowienia postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji, stanowiącym wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych. Ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy jeżeli postępowanie było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi enumeratywnie w art. 240. Art. 240 § 1 przewiduje jedenaście przesłanek wznowienia postępowania.
Dalej z przepisów Ordynacji podatkowej wynika, że wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów:
1) wznowieniowego – kończącego się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 O.p.);
2) wznowionego, kończącego się jedną z decyzji wymienionych w art. 245. Treść takiej decyzji uzależniona jest od tego czy rzeczywiście wystąpiła któraś ze wskazanych przez stronę podstaw wznowienia i miała wpływ na treść decyzji oraz czy wydanie nowej decyzji jest dopuszczalne w świetle art. 68 lub 70 O.p. i wynikających z tych przepisów terminów.
Należy wskazać, że przepisy O.p. nie ograniczają w czasie uprawnienia do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania.
Natomiast w ustawie z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001r. nr 75, poz. 802 ze zm.), która w art. 262 do postępowania w sprawach celnych nakazywała odpowiednie stosowanie przepisów art. 12 oraz działu IV O.p. z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego wprowadzono ograniczenie możliwości wznowienia postępowania. Wynikało ono z treści art. 2652 pkt 2. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego organ celny nie wznawia postępowania.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażany był pogląd, że zakaz wznowienia postępowania dotyczy zarówno działania organu celnego z urzędu jak i na wniosek strony (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2003r. sygn. akt V SA 753/02).
Również w niniejszej sprawie w wyroku z dnia 5 lutego 2004r. sygn. akt 1 V SA 3025/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podzielił powyższe stanowisko, oddalając skargę M.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej wydaną na podstawie art. 243 § 3 O.p. w związku z art. 2652 pkt 2 Kodeksu Celnego.
Należy zauważyć, że stosownie do art. 153 p.p.s.a. wyrok sądu administracyjnego wydany w danej sprawie wiąże ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, o ile nie nastąpiła zmiana stanu prawnego.
W dniu 1 maja 2004r. weszła w życie ustawa z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 622 ze zm.). Jej art. 73 ust. 1 zawiera takie samo uregulowanie jak art. 262 poprzednio obowiązującej ustawy tj. stanowi, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 i działu IV Ordynacji podatkowej z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.
Natomiast nie zawiera normy będącej odpowiednikiem art. 2652 "starej" ustawy Prawo celne.
Można zatem podzielić stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że rozpatrzenie wniosku o wznowienie postępowania zgłoszonego przez stronę w dniu 21.08.2007r. mogło nastąpić w oparciu o zasady określone w Ordynacji podatkowej, w sytuacji wyrażanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądu, że art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 623 ze zm.) dotyczy wyłącznie przepisów prawa materialnego zawartych w Kodeksie celnym z 9.01.1997r. i wydanych na jego podstawie rozporządzeniach.
Należy jednak zauważyć, że w takim wypadku odpowiednie stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej z uwzględnieniem regulacji zawartych w Kodeksie celnym miałoby wpływ na treść decyzji o której mowa w art. 245, w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1. W prawie celnym występują bowiem również terminy przedawnienia prawa do wymiaru należności celnej (powiadomienie dłużnika) i prawa dochodzenia należności. Ich uwzględnienie skutkowałoby koniecznością wydania decyzji o której mowa w art. 245 § 1 pkt 3b Ordynacji podatkowej.
Podsumowując wyżej przedstawione rozważania Sąd stwierdza, że przeprowadzenie postępowania wznowionego i wydanie na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej decyzji o odmowie uchylenia decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia "[...]" nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Uchylenie bowiem zaskarżonej decyzji (oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji oraz postanowienia o wznowieniu postępowania) ze względu na konieczność zastosowania art. 2652 "starego" Kodeksu celnego prowadziłoby do wydania decyzji na podstawie art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej. Miałoby zatem charakter formalny, nie wpływający na prawa i obowiązki strony.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy podkreślić, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że instytucja wznowienia postępowania nie może być wykorzystywana do pełnej, merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym (por. wyrok NSA z 6.12.2001r. sygn. akt III SA 1974/00, wyrok NSA z dnia 14.12.2005r. sygn. akt II FSK 47/05 i wiele innych). Nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne postępowanie, którego granice są ściśle ograniczone konkretną podstawą prawną wymienioną w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca w odniesieniu do ostatecznej decyzji, której prawidłowość została potwierdzona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.02.2001r. sygn. akt SA/Bk 116/00 przez oddalenie skargi, inicjowała postępowania o wznowienie postępowania, wskazując na wystąpienie, w poszczególnych wnioskach, przesłanek wznowienia wymienionych odpowiednio w art. 240 § 1 pkt 1, 2, 5, 7. Ponadto w roku 2002 – na skutek stanowiska Prezesa GUC zawartego w decyzji z dnia "[...]" o odmowie uchylenia decyzji ze względu na niewystąpienie m.in. przesłanek wznowienia wymienionych w pkt 1 i 2 – z uwagi na brak prawomocnego orzeczenia sądu co do faktu fałszerstwa dowodów i popełnienia przestępstwa przez funkcjonariuszy celnych – J.W. (mąż skarżącej) złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Prowadzone z urzędu śledztwo (wszczęte w dniu 7.06.2002r.) w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego zostało zakończone postanowieniem Prokuratora Rejonowego z dnia 28 lutego 2003r. o umorzeniu śledztwa – na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. – z uwagi na niedopełnienie czynów.
Następnie postępowanie karne, wszczęte na skutek wniesienia przez J.W. subsydiarnego prywatnego aktu oskarżenia przeciwko funkcjonariuszom celnym o popełnienie przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. (w trakcie którego sprawa była rozpoznawana przez kilka składów orzekających) zostało umorzone postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 9 czerwca 2004r. sygn. akt "[...]", wobec uznania, że J.W. nie jest pokrzywdzonym w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k.
Kolejne postępowanie karne z aktu oskarżenia wniesionego w dniu 5.04.2005r. przez M.W. zostało umorzone postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 29 czerwca 2005r. sygn. akt "[...]", na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w związku z art. 101 § 1 pkt 4 k.k.
We wniosku z dnia 21.08.2007r. strona ponownie wskazała na wystąpienie przesłanek z art. 240 § 1 pkt 1 i 2 oraz kolejną wymienioną w art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, uzasadniając to m.innymi faktem prowadzenia wobec funkcjonariuszy postępowania karnego i wydanym orzeczeniem.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, Dyrektor Izby Celnej prawidłowo uznał, że żadna ze wskazanych przesłanek wznowienia postępowania nie wystąpiła.
W odniesieniu do przesłanki wymienionej w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej tj. fałszywości dowodów skarżąca błędnie utożsamia pojęcie fałszywego dowodu z faktem powołania się przez organy w postępowaniu zwykłym na inne dowody niż te, które według jej oceny, powinny być przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, czy też nieuwzględnienia pewnych dowodów.
W dodatku, gdy już raz podane przez stronę dowody były ocenione we wznowionym postępowaniu (na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.) błędna, w przekonaniu skarżącej ocena tych dowodów nie staje się przez to dowodem fałszywym. Wskazać należy, że w decyzji z dnia "[...]" wydanej w wyniku wznowienia postępowania Prezes GUC szczegółowo odniósł się do kwestii przyjęcia jako materiału porównawczego cen płyt marmurowych sprowadzanych przez firmę "D" i ewentualnego wpływu nowych dowodów dotyczących tej firmy na decyzję ostateczną z dnia "[...]". Skarżąca nie wniosła w odpowiednim czasie odwołania od tej decyzji mimo prawidłowego pouczenia.
Nie można też podzielić stanowiska skarżącej, że potwierdzeniem wydania decyzji w wyniku przestępstwa – art. 240 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej – jest postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 29.06.2005r. sygn. akt "[...]". Faktem jest, że z treści postanowienia wynika, iż powodem umorzenia postępowania karnego z prywatnego aktu oskarżenia M. W. o popełnienie przestępstwa z art. 231 § 1 kk (niedopełnienie obowiązków lub przekroczenie uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych) było przedawnienie karalności (pomijając inne proceduralne aspekty sprawy). To nie oznacza jednak, jak twierdzi skarżąca, że należy w takim wypadku przyjąć fakt popełnienia przestępstwa na podstawie art. 240 § 3 Ordynacji podatkowej. Art. 240 § 2 i 3, odnoszący się do przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art. 240 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej wprowadza zasadę, według której sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa musi zostać stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu.
Od tej zasady przewidziano odstępstwo, polegające na przyznaniu organowi, właściwemu do wznowienia postępowania swoistej kompetencji do oceny fałszywości dowodów lub popełnienia przestępstwa. Jednak § 3 art. 240 O.p. nie można odczytywać bez uwzględnienia treści § 2.
Z przepisu tego wynika, że możliwość wznowienia postępowania istnieje tylko w przypadku, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste.
Nie można zaś mówić o oczywistości popełnienia przestępstwa w sytuacji, gdy uprzednio dwukrotnie postępowanie było umarzane (z aktu oskarżenia wniesionego przez J.W.) wobec stwierdzenia przez Sąd Rejonowy oczywistych braków faktycznych podstaw oskarżenia (postanowienia z dnia 6.10.2003r., z dnia 22.01.2004r.).
Subiektywne przekonanie skarżącej, że wydanie decyzji nastąpiło w wyniku przestępstwa nie stanowi przesłanki do jej uchylenia.
Inne okoliczności podnoszone w skardze, takie jak fakt rażącego naruszenia przepisów kodeksu celnego regulujących zasady ustalenia wartości celnej czy też brak podpisu decyzji z dnia "[...]" nie może wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Rażące naruszenie prawa materialnego nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż ten tryb postępowania dotyczy wad proceduralnych. Natomiast zarzut braku podpisu na decyzji organu I instancji (niezależnie od tego, że nie stanowiłby podstawy do wzruszenia decyzji ostatecznej) nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.