III SA/Lu 353/04

III SA/Lu 353/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-09-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jadwiga Pastusiak
Marek Zalewski /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Wieczorek
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Zatrudnienie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 155 poz 1287
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant referent stażysta Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2004 sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2004 Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] wydaną w sprawie J. S. na podstawie art. 37 k ust.1, art. 37l, art. 6 pkt 15 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 58 poz. 514 z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego Starosta orzekł o odmowie przyznania stronie prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] lutego 2004 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący po raz pierwszy zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna w dniu [...].11.2002 r. W dniu [...].11.2002 r. spełniał on warunki do przyznania zasiłku dla bezrobotnych, który został przyznany od dnia [...].11.2002r. na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy (decyzja nr 1064/11/02 z dnia [...].11.2002r. wydana z upoważnienia Starosty przez starszego Inspektora Powiatowego PUP). Bezpośrednio przed rejestracją w Urzędzie Pracy, w okresie od 07.01.2002r. do 18.11.2002r. skarżący wykonywał pracę zarobkową na podstawie umowy - zlecenia w Przedsiębiorstwie "[...]" Sp. z o.o. w upadłości w W. Okres ten został zaliczony do okresu, od którego zależy nabycie prawa do zasiłku oraz wysokość i okres pobierania zasiłku. Wcześniej - w okresie od 06.08.1985r. do 31.12.2001r. – skarżący był zatrudniony w tym Przedsiębiorstwie w pełnym wymiarze czasu pracy, a stosunek pracy w dniu 31.12.2001r. ustał z przyczyn dotyczących zakładu pracy w związku z upadłością Przedsiębiorstwa.
W dniu pierwszej rejestracji w PUP - 19.11.2002r. - skarżący osiągnął wiek 53 lata i udokumentował okres uprawniający do zasiłku, wynoszący 32 lata 3 miesiące.
W dniu [...].03.2003r. skarżący powiadomił Urząd o podjęciu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie "[...]" Sp. z o.o. w Upadłości w W. w pełnym wymiarze czasu pracy na czas określony od 01.03.2003r. do 30.04.2003r. W związku z podjęciem zatrudnienia skarżący utracił prawo do zasiłku i status osoby bezrobotnej z dniem 1.03.2003r. (decyzja nr [...] z dnia [...].03.2003r. wydana z upoważnienia Starosty przez starszego inspektora powiatowego PUP).
W dniu 07.05.2003r. skarżący ponownie zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy, po ustaniu zatrudnienia trwającego krócej niż 365 dni, podjętego w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych i przedłożył świadectwo pracy z Przedsiębiorstwa "[...]" Sp. z o.o. w Upadłości w W. z dnia 30.04.2003r. potwierdzające okres zatrudnienia od 1.03.2003r. do 30.04.2003r. (2 miesiące). Z tego świadectwa pracy wynikało, że w dniu 30.04.2003r. stosunek pracy został rozwiązany z upływem czasu, na który była zawarta umowa o pracę. W dniu 07.05.2003r. skarżący został uznany za osobę bezrobotną i zostało mu przyznane prawo do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 8.05.2003r. na podstawie art. 25 ust. 11 w/w ustawy (decyzja nr [...] z dnia [...].05.2003r. wydana z upoważnienia Starosty przez starszego inspektora powiatowego PUP).
W dniu [...].02.2004r. skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, dołączając kserokopie świadectw pracy i innych dokumentów, dotyczących okresów zatrudnienia i wykonywania pracy zarobkowej.
W dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego- 13.02.2004r., skarżący osiągnął już wiek 55 lat.
Zgodnie z art. 37 k ustawy wymienionej na wstępie decyzji świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli m. in.:
• do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończył co najmniej 55 lat mężczyzna oraz osiągnął okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat, lub
• do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 40 lat dla mężczyzn, lub
• do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury co najmniej 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002r. Nr 9 poz. 85, Nr 127 poz. 1088 i Nr 155 poz. 1287).
Osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego powinna spełniać powyższe warunki jednocześnie i powinny one zostać spełnione w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy.
W dniu 19.11.2002r. skarżący nie spełniał warunków do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, określonych wart. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ponieważ:
• do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, tj. do dnia 31.12.2001r. nie ukończył 55 lat (osiągnął wiek 53 lata) chociaż do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn zakładu pracy, tj. do dnia 31.12.2001 r. osiągnął okres uprawniający do emerytury (łącznie z okresem pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16 roku życia) wynoszący 37 lat 7 miesięcy 12 dni - w okresie tym nie uwzględniono okresów urlopów bezpłatnych (razem 25 dni);
• do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, tj. do dnia 31.12.2001r. nie osiągnął co najmniej 40 lat okresu uprawniającego do emerytury;
• do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy w związku z upadłością przedsiębiorstwa, tj. do dnia 31 grudnia 2000r. nie posiadał co najmniej 39 lat okresu uprawniającego do emerytury.
W dniu 03.02.2004r. skarżący ukończył 55 lat. Po dniu 01.01.2002r. nie można jednak przejść z zasiłku dla bezrobotnych (zasiłek dla bezrobotnych skarżący utracił od dnia 03.02.2004r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania) na świadczenie przedemerytalne, po spełnieniu warunku (osiągnięcia wieku co najmniej 55 lat), który w dniu rejestracji, tj. 19.11.2002r. nie był spełniony. Przejście z zasiłku dla bezrobotnych na świadczenie przedemerytalne może nastąpić wówczas, gdy:
- nastąpi utrata prawa do zasiłku i statusu osoby bezrobotnej z powodu zawarcia umowy o pracę na czas nie krótszy niż 365 dni,
- uzyskiwane w tym okresie wynagrodzenie nie będzie niższe od najniższego wynagrodzenia,
- stosunek pracy zostanie rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy (z wyjątkiem osób, które do dnia rozwiązania tej umowy osiągną wiek 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna),
- w dniu ponownego zgłoszenia się w powiatowym urzędzie pracy osoba ta spełniać będzie pozostałe warunki wymagane do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W związku z tym, że w dniu 19.11.2002r. - pierwszej rejestracji jako osoba bezrobotna w tut. Urzędzie – skarżący nie osiągnął wieku co najmniej 55 lat, jednego z warunków koniecznych wymaganych do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, mimo spełnienia pozostałych warunków (jak do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, dotyczących sposobu rozwiązania stosunku pracy w dniu 31.12.2001r., posiadania 37 lat 7 miesięcy 12 dni okresu uprawniającego do emerytury), nie przysługuje mu świadczenie przedemerytalne.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie zarzucając jej naruszenie:
- art. 37 k ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez jego błędną interpretację tzn. uznanie, iż skarżący nie jest uprawniony do otrzymania świadczenia przedemerytalnego pomimo spełnienia przez niego ustawowych przesłanek uzasadniających nabycie tego świadczenia;
- naruszenie art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego ze względu na brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i właściwego jego rozpatrzenia, co dotyczy w szczególności niewyjaśnienia okoliczności czy ostatnia umowa o pracę zawartą z syndykiem masy upadłości "POMIX" Sp. z o.o. w Upadłości w W. została rozwiązana w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85 z póz. zm.), a co ma podstawowe znaczenie dla sprawy.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że posiada kwalifikacje do uzyskania świadczenia. W chwili złożenia wniosku ukończył on 55 lat, posiadał udokumentowane prawie 40 lat pracy zawodowej, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością zakładu pracy w rozumieniu odpowiednich przepisów. Powiatowy Urząd Pracy błędnie nie łączy rozwiązania stosunku pracy i okresu przebywania na zasiłku dla bezrobotnych, jako tożsamych w zakresie uzyskiwania praw do świadczenia przedemerytalnego, co prowadziło wprost do wadliwej oceny sytuacji prawnej skarżącego.
Dodatkowo organ, nie uwzględnił okoliczności, iż ukończenie odpowiedniego wieku czasu ( 55 lat) dającego podstawę do stosowania art. 37 k ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu, już w trakcie przebywania na zasiłku dla bezrobotnych, nie może pozbawiać go uprawnień w sferze świadczeń przedemerytalnych. Wprowadzone ustawą z dnia 6 grudnia 1996 r. nowelizującą ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 147, poz. 687) świadczenia przedemerytalne częściowo zastąpiły dotychczasowe wcześniejsze emerytury, a celem tych zmian było m.in. zagwarantowanie osobom w wieku przedemerytalnym i posiadającym wymagany staż pracy określonych w ustawie świadczeń do czasu uzyskania emerytury ( por. uzasadnienie wyroku z dnia 24 lutego 1998 roku, II S.A. 11738/97, publ. LEX nr 41930).
W opinii skarżącego organ nie podjął żadnych działań w kierunku kompletnego zgromadzenia materiału dowodowego, co umożliwiłoby dokonanie prawidłowej oceny stanu faktycznego w sprawie. Chodzi tu przede wszystkim o brak badania przez organ konsekwencji istnienia umowy o pracę zawartej na czas określony w dniu 1 marca 2003 roku między skarżącym a "[...]" Sp. z o.o. w Upadłości w W. w kontekście możliwości zastosowania w sprawie art. 37 k ust. 4 ustawy. Sam fakt prowadzenia postępowania upadłościowego w stosunku do byłego pracodawcy, mając na uwadze cel tego postępowania (sprzedaż majątku, zaspokojenie długów upadłego i zakończenie jego bytu prawnego), daje podstawy do określenia, iż rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z pracownikiem w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy ( tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85 z póz. zm. ).
Decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, wskazując, że ocena spełnienia przesłanek do nabycia tego świadczenia wiąże się z dniem rejestracji zainteresowanego w powiatowym urzędzie pracy. Zatem w przypadku skarżącego ocena spełnienia przesłanek następuje według dat rejestracji: 19 listopada 2002 r. (pierwsza rejestracja) i 7 maja 2003 r. (druga rejestracja).
W dacie pierwszej rejestracji - 19.11.2002 r. skarżący nie spełniał żadnego z warunków wymienionych w art. 37 k ustawy.
W sprawie drugiej rejestracji (7 maja 2003 r.) organ wskazał, że odwołujący się po tej rejestracji nie nabył prawa do zasiłku, lecz powrócił do swojego starego już nabytego prawa, a zatem nie zachodzi przesłanka "spełnienia warunków do uzyskania prawa do zasiłku".
W dniu 31 maja 2004 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, na decyzje obu instancji wydanych w sprawie, w której podtrzymał argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji i wniósł o uchylenie obu decyzji.
W uzasadnieniu skarżący powołał się na to, że nie posiada prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ma rodzinę na utrzymaniu i sam jest bez środków do życia. Ponadto składający skargę posiada 37 lat, 7 miesięcy i 12dni pracy (prawie 38 lat), a biorąc pod uwagę okres zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy to okres zatrudnienia łącznie wynosi 39 lat. Skarżący powołuje się na fakt wysokiego bezrobocia w powiecie chełmskim i jego okolicach.
W opinii skarżącego posiada on prawo do uzyskania świadczenia, a umotywowaną podstawą tego prawa jest art. 37 k ust. 1 cyt. ustawy, oraz względy słuszności ("inne argumenty ludzkie o których mowa jest wyżej").
Powiatowy Urząd Pracy, błędnie nie łączy rozwiązania stosunku pracy i okresu przebywania na zasiłku dla bezrobotnych, jako tożsamych w zakresie uzyskania praw do świadczenia przedemerytalnego, co prowadziło wprost do wadliwej oceny sytuacji prawnej w jakiej znajduje się skarżący. Ponadto obydwa organy nie uwzględniły okoliczności, iż ukończenie odpowiedniego wieku tj. 55 lat dającego podstawę do stosowania art. 37 k ust. 2 ustawy z dnia 29.12.1993r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, już w trakcie przebywania na zasiłku dla bezrobotnych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, a zatem podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 37 l ust. 1ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy.
Niesporne jest, że w dacie każdej z rejestracji (19 listopada 2002 r., 7 maja 2003r.) skarżący uzyskał okres 37 lat 7 miesięcy i 12 dni liczony jako okres uprawniający do emerytury, a jednocześnie nie ukończył 55 lat. Późniejsze wydłużenie okresu pracy lub równoważnego, oraz uzyskanie wyższego wieku nie ma znaczenia dla oceny przesłanek uzyskania prawa do świadczenia.
Alternatywne warunki otrzymania świadczenia przedemerytalnego spełnia osoba posiadająca status bezrobotnego i uprawniona do zasiłku, która:
1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub
5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4.
Trafnie zatem organy obu instancji uznały, że skarżący na dzień 19 listopada 2002 r. nie spełnił przesłanek uzasadniających przyznanie świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37 k cyt. ustawy.
Jak już wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 1998 r. sygn. akt II SA 1327/98 (publ. w Lex nr 41950) - Ustawa z 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewiduje jakichkolwiek możliwości odstępstw od przewidzianych w nich zasad i nie daje organom administracji ani sądowi żadnych uprawnień do uznaniowego wydłużania maksymalnych okresów pobierania zasiłku.
Organy obu instancji wzięły pod uwagę wszystkie istotne okoliczności sprawy, zatem niezasadny jest zarzut skarżącego w zakresie, w jakim podnosi on błędnie ustalenie stanu faktycznego.
Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.