III SA/LU 348/22

III SA/Lu 348/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Jerzy Drwal /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 132; art. 132a; art. 134; art. 134h; art. 135n ust. 4 pkt 2; art. 135g; art. 138
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 27 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. Ś. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Starszy sierżant R. Ś. – policjant Zespołu Prewencji Posterunku Policji w G. został w postępowaniu dyscyplinarnym obwiniony o to, że w dniu 31 października 2021 r. około godziny 02:50 czasu letniego, w miejscowości Z. T., woj. Lubelskiego, dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej zaniechania czynności służbowej, podczas służby pełnionej wspólnie z sierż. szt. A. B., w ramach sprawowanego nadzoru prewencyjnego nad K. M., w ten sposób, że został ujawniony przez funkcjonariuszy patrolu oficerskiego Komendy Powiatowej Policji w J. L., w czasie gdy spał na prawym boku, z poduszką pod głową na rozłożonym przednim siedzeniu pasażera w pojeździe służbowym Fiat Bravo o numerach rejestracyjnych [...], to jest o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 z późn. zm., powoływanej dalej jako "ustawa o Policji" lub "ustawa").
Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2021 r. Komendant Powiatowy Policji w J. L. wszczął przeciwko R. Ś. postępowanie dyscyplinarne. Po jego przeprowadzeniu Komendant Powiatowy Policji w J. L. orzeczeniem nr 2/2022 z dnia 29 marca 2022 r. stwierdził winę obwinionego i wymierzył mu karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie zaskarżonym orzeczeniem nr 1 z dnia 5 maja 2022 r. uchylił orzeczenie organu pierwszej instancji w zakresie wymierzonej kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku i wymierzył karę dyscyplinarną nagany.
W uzasadnieniu swojego orzeczenia Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że w dniu 30 października 2021 r. o godzinie 23:00 skarżący st. sierż. R. Ś. i sierż. szt. A. B. rozpoczęli służbę w patrolu nadzoru prewencyjnego nad K. M., z wykorzystaniem nieoznakowanego pojazdu służbowego Fiat Bravo nr rej. [...] Jako dowódcę patrolu odprawiający asp. szt. T. R. wyznaczył sierż. szt. A. B.. Podczas odprawy zarówno st. sierż. R. Ś., jak i sierż. szt. A. B. nie zgłaszali żadnych dolegliwości zdrowotnych, a zachowanie policjantów nie wskazywało na to, że mogą mieć problemy zdrowotne. Odprawa zakończyła się o godz. 23:05. O godz. 23:30 sierż. szt. A. B. telefonicznie poinformował dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w J. L. asp. szt. T. R. o przejęciu nadzoru prewencyjnego nad K. M. w miejscowości Z., bez uwag.
W dniu 31 października 2021 r. około godziny 02:00 czasu letniego w Komendzie Powiatowej Policji w J. L. stawił się naczelnik Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego KPP w J. L. nadkom. R. O. i asp. szt. S. L. - kierownik Posterunku Policji w G. , którzy zgodnie z poleceniem Komendanta Powiatowego Policji w J. L., w ramach patrolu oficerskiego mieli dokonać sprawdzenia sposobu pełnienia służby przez policjantów KPP w J. L.. W ramach patrolu oficerskiego funkcjonariusze dokonali sprawdzenia sposobu pełnienia służby przez funkcjonariuszy patrolu nadzoru prewencyjnego w Z. . Obaj policjanci patrolu oficerskiego podeszli do zaparkowanego na posesji nadzorowanego K. M., naprzeciwko drzwi wejściowych do domu, nieoznakowanego pojazdu służbowego, który miał w tym czasie uruchomiony silnik na biegu jałowym. Odczekali około 15 sekund, w którym to czasie żaden z policjantów ich nie widział i nie zareagował na ich obecność. Nadkom. R. O. jeszcze przed zaświeceniem latarek widział sierż. szt. A. B. siedzącego na nierozłożonym siedzeniu kierowcy i używającego telefonu komórkowego. Następnie policjanci patrolu oficerskiego włączyli latarki służbowe i oświetlili wnętrze pojazdu służbowego od strony pasażera, to jest od strony prawej pojazdu. Wewnątrz pojazdu zobaczyli st. sierż. R. Ś. leżącego na prawym boku, na całkowicie rozłożonym fotelu pasażera, którego oparcie opierało się o kanapę pojazdu. St. sierż. R. Ś. miał zamknięte oczy, a pod jego głową znajdowała się poduszka koloru biało-niebieskiego. G. st. sierż. R. Ś. znajdowała się poniżej linii szyby drzwi prawych, skierowana w stronę drzwi. Początkowo st. sierż. R. Ś. nie reagował na światło latarek, na które od razu zareagował sierż. szt. A. B., uderzając st. sierż. R. Ś. prawą ręką w plecy. W tym samym czasie nadkom. R. O. zastukał w szybę pojazdu, po czym skarżący otworzył oczy i usiadł na fotelu. Jego wygląd wskazywał jednoznacznie, że był zaspany i zdezorientowany całą sytuacją. Następnie st. sierż. R. Ś. otworzył drzwi, a nadkom. R. O. poinformował obu policjantów o kontroli pełnienia służby w ramach patrolu oficerskiego. Obaj kontrolowani policjanci pełnili służbę po cywilnemu, przy czym st. sierż. R. Ś. miał na sobie spodnie dresowe, których nogawki były podwinięte do wysokości kolan. Na pytanie nadkom. R. O. skierowane do skarżącego, "czy wygodnie się śpi", odpowiedział, że nie śpi, a czuwa. O godz. 03:04 czasu letniego na stanowisko kierowania KPP w J. L. zadzwonił nadkom. R. O. i poinformował dyżurnego asp. szt. T. R., że w ramach patrolu oficerskiego dokonał sprawdzenia sposobu pełnienia służby przez funkcjonariuszy patrol nadzoru prewencyjnego w Z. . Nadkom. R. O. przekazał, że zastał siedzącego na siedzeniu w pojeździe służbowym czuwającego sierż. szt. A. B., natomiast st. sierż. R. Ś. miał rozłożone siedzenie, znajdował się w pozycji leżącej, a pod głową miał poduszkę. Poinformował, że całą sytuację opisze w notatce służbowej.
Po dokonaniu analizy materiału dowodowego Komendant Wojewódzki Policji uznał, że odwołanie wniesione przez skarżącego st. sierż. R. Ś. zasługuje na uwzględnienie w zakresie wymierzonej kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji okoliczności faktyczne sprawy ustalone w oparciu o analizę materiału dowodowego potwierdzają dopuszczenie się przez skarżącego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego. Wina skarżącego jest umyślna, w zamiarze bezpośrednim, gdyż skarżący miał zamiar popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.
Wyższy przełożony dyscyplinarny nie podzielił jednak stanowiska organu pierwszej instancji o zaistnieniu okoliczności mającej zgodnie z art. 134h ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji wpływ na zaostrzenie wymiaru kary, w postaci popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej. Organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu dyscyplinarnym [...], w dniu 12 stycznia 2022 r. Komendant Powiatowy Policji w J. L. wydał orzeczenie nr 1/2022, którym skarżącego uznano za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta i wymierzono mu karę dyscyplinarną nagany. Orzeczenie to stało się prawomocne od dnia 1 lutego 2022 r.. Natomiast w niniejszej sprawie skarżącemu zarzucono popełnienie w dniu 31 października 2021 r. przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej, co oznacza, że skarżący popełnił ponownie delikt dyscyplinarny, zanim przełożony dyscyplinarny wymierzył mu prawomocnie karę dyscyplinarną we wcześniej prowadzonym postępowaniu.
Niemniej jednak, w ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego, w przedmiotowej sprawie obwiniony naruszył obowiązki służbowe, w związku z czym powinien ponieść odpowiedzialność dyscyplinarną.
Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z planem działań nadzoru prewencyjnego z dnia 10 października 2021 r., w okresie od 1 do 31 października 2021 r. między innymi do skarżącego należało sprawowanie w ramach pełnionej służby patrolowej nadzoru prewencyjnego nad osobą szczególnie niebezpieczną. Do działań w ramach nadzoru prewencyjnego miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 22 listopada 2013 roku o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób (Dz. U. z 2021 r., poz. 1638). Natomiast skarżący w sposób całkowicie lekceważący podszedł do nałożonych na niego obowiązków służbowych i wykazał się całkowitym brakiem poczucia odpowiedzialności. Spanie podczas służby, podczas której na policjanta został nałożony szczególny obowiązek sprawowania nadzoru prewencyjnego wobec osoby szczególnie niebezpiecznej, z całą pewnością nie stanowi należytego wypełniania zadań służbowych i nie służy zapewnieniu ochrony życia i zdrowia ludzi przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra oraz ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienia spokoju w miejscach publicznych.
W ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do oceny okoliczności będących przedmiotem postępowania dyscyplinarnego. Zeznania świadków nadkom. R. O., asp. szt. S. L., asp. szt. T. R. i częściowo sierż. szt. A. B., potwierdzone zapisem audio korespondencji telefonicznej dyżurnego KPP w J. L. z nadkom. R. O., wykonywanej w związku z prowadzonym w dniu 30/31 października 2021 r. nadzorem prewencyjnym wobec osoby szczególnie niebezpiecznej, organ odwoławczy ocenił jako zbieżne, spójne i wzajemnie się uzupełniające, a w związku z tym zasługujące na obdarzenie ich walorem wiarygodności. Organ podkreślił, że bezpośredni, naoczni świadkowie, to jest nadkom. R. O. i asp. S. L. w tożsamy sposób opisali sytuację zastaną podczas kontroli w ramach patrolu oficerskiego i obaj stwierdzili, że sierż. szt. A. B. nie spał, a pozycja w jakiej zastali skarżącego jednoznacznie wskazywała, że skarżący spał i dopiero patrol oficerski go obudził. Organ zaznaczył, że zeznania sierż. szt. A. B. nie mogą być w pełni ocenione jako miarodajne, ponieważ zgodnie z zeznaniami tego świadka nie widział on twarzy st. sierż. R. Ś. i zadeklarował, że gdyby zauważył st. sierż. R. Ś. śpiącego, to jako dowódca patrolu zareagowałby i nie dopuścił do tego, aby ktoś z nich mógł przysnąć.
W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia obwinionego nie zasługiwały na obdarzenie ich walorem wiarygodności. Zawarte w raporcie z dnia 31 października 2021 r. twierdzenia skarżącego o tym, że używał poduszki w związku z dolegliwościami kręgosłupa w sytuacji dłuższego pełnienia służby w wymuszonej pozycji oraz znacznymi gabarytami swojego ciała, w ocenie organu należy traktować jako linię obrony skarżącego. Organ zauważył, że potwierdzeniem takiej oceny jest okoliczność, iż w dniu 9 listopada 2021 r. skarżący wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w J. L. o przyznanie zapomogi finansowej na zakup poduszki chirurgicznej. Natomiast podczas przeprowadzonej w dniu 3 marca 2022 r. konfrontacji z asp. szt. S. L. skarżący wyjaśnił, że poduszkę chirurgiczną, którą posiadał, miał ułożoną między karkiem a plecami. Z przedstawionej przez skarżącego dokumentacji medycznej wynika, że ma dolegliwości kręgosłupa – zespół bólowy L-S oraz uraz na odcinku kręgosłupa L-S (ból kręgosłupa lędźwiowego). Z treści orzeczenia lekarskiego nr 92/20/2018 z dnia 26 października 2018 r. i orzeczenia lekarskiego nr 1227/2021 wynika zaś brak przeciwskazań zdrowotnych do pełnienia przez skarżącego służby na zajmowanym stanowisku, bez żadnych ograniczeń.
Komendant Wojewódzki Policji nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 135g ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji. Organ podkreślił, że art. 135g ust. 2 ustawy o Policji nie zawiera zakazu wykładni na niekorzyść obwinionego wątpliwości, lecz zakazuje wykładni na niekorzyść obwinionego "niedających się usunąć wątpliwości", a więc takich, których w drodze obiektywnej oceny dowodów nie można usunąć.
Organ wskazał, że z opinii służbowej z dnia 1 kwietnia 2020 r. wynika, iż st. sierż. R. Ś. był oceniany przez przełożonego w kategorii "Realizacja zadań i czynności" we wszystkich kryteriach: "Jakość", "Samodzielność i inicjatywa", "Terminowość" oraz "Planowanie i organizowanie pracy" na ocenę 4, tak samo jak w kategorii "Kompetencje ogólne" we wszystkich kryteriach: "Rozwój własny i podnoszenie kwalifikacji", " Umiejętność współpracy", "Kultura osobista" i "Dyspozycyjność" na ocenę 4.
Jednocześnie z postawy prezentowanej w toku czynności wyjaśniających i postępowania dyscyplinarnego przez st. sierż. R. Ś. wynika, że obwiniony nie przyjmuje do wiadomości faktu popełnionego deliktu dyscyplinarnego, nie rozumie, że jako policjant służby patrolowej skierowany do sprawowania nadzoru prewencyjnego nad osobą szczególnie niebezpieczną ma obowiązek czuwać i pilnować takiej osoby, aby nie opuściła miejsca zamieszkania.
W ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego ustalenia poczynione w toku postępowania dyscyplinarnego, jak również stwierdzone przewinienie dyscyplinarne i stopień jego zawinienia nie budzą wątpliwości. W toku postępowania ustalono ponad wszelką wątpliwość winę obwinionego.
Zdaniem wyższego przełożonego dyscyplinarnego, organ pierwszej instancji uwzględnił dyrektywy wymiaru kary wynikające z treści art. 134h ust. 1 ustawy o Policji. Podejmując decyzję o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wziął pod uwagę takie okoliczności jak: rodzaj naruszonych obowiązków, stopień, to jest intensywność ich naruszenia, stopień zagrożenia dla interesu służby spowodowany naruszeniem obowiązków służbowych, dotychczasowy przebieg służby (stosunek do obowiązków), jak również element subiektywny, jakim jest stopień winy funkcjonariusza.
Organ odwoławczy uznał, że postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone prawidłowo, jednak w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku organ drugiej instancji dopatrzył się opisanych wcześniej uchybień proceduralnych mających wpływ na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy i z tego względu rozstrzygnął w sposób odmienny.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R. Ś. zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie naruszenie:
1) art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, poprzez bezzasadne przyjęcie przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do wymierzenia obwinionemu R. Ś. kary dyscyplinarnej nagany, bowiem poczynione ustalenia w toku niniejszej sprawy, jak również stwierdzone rzekome przewinienie i stopień jego zawinienia nie budzą wątpliwości, podczas, gdy materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie pozwala na bezpośrednie przyjęcie, iż R. Ś. dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej zaniechania czynności służbowej, bowiem zarzut ten w głównej mierze oparty jest na zeznaniach stronniczych świadków od dawna wysoce skonfliktowanych z samym skarżącym;
2) art. 135g ustawy o Policji, poprzez dokonanie wykładni niedających się usunąć wątpliwości w postaci jednoznacznego stwierdzenia, czy obwiniony R. Ś. w dniu 31 października 2021 r. używał poduszki w związku z dolegliwościami kręgosłupa w sytuacji dłuższego pełnienia służby w wymuszonej pozycji oraz znacznymi gabarytami ciała, czy faktycznie poduszka ta służyła mu do spania - na jego niekorzyść, a tym samym bezpodstawne przyjęcie, że istnieją przesłanki do wymierzenia mu kary dyscyplinarnej nagany.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w J. L. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiot skargi wniesionej w niniejszej sprawie stanowi orzeczenie dyscyplinarne, którym Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji uchylił w części zaskarżone orzeczenie w zakresie wymierzonej kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku i wymierzył karę dyscyplinarną nagany.
Podstawę wniesienia skargi do sądu administracyjnego na wymienione orzeczenie stanowi art. 138 ustawy o Policji, wedle którego od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli legalności zaskarżonego aktu, to jest kontroli jego zgodności z przepisami postępowania, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego.
Po przeprowadzeniu takiej kontroli zaskarżonego w niniejszej sprawie orzeczenia dyscyplinarnego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest niezasadna. Zaskarżone orzeczenie pozostaje w zgodzie z przepisami prawa, a sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania należało uznać za nietrafne. Nie zasługuje na podzielenie stanowisko skarżącego o braku podstaw do wydania zaskarżonego orzeczenia i wystąpieniu przesłanek do uchylenia orzeczeń organów obu instancji, w celu ponownego rozpatrzenia sprawy.
Odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów uregulowana została w rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Zgodnie z art. 132 ust. 1 tej ustawy policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszeniem dyscypliny służbowej, stosownie do art. 132 ust. 2 ustawy, jest czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. W pojęciu naruszenia dyscypliny służbowej mieści się wiele różnych czynów, których przykładowe wyliczenie zawiera art. 132 ust. 3 ustawy.
Do pociągnięcia funkcjonariusza Policji do odpowiedzialności dyscyplinarnej konieczne jest stwierdzenie, czy zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne jest zawinione. Wina policjanta jest bowiem przesłanką wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego. Przypisanie winy obwinionemu musi zostać wykazane na podstawie materiału dowodowego.
W myśl zaś art. 132a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Wina określona w powołanym przepisie związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym. Wina umyślna może przejawiać się zamiarem bezpośrednim (obwiniony chce popełnić przewinienie) albo zamiarem ewentualnym (obwiniony, przewidując możliwość popełnienia przewinienia, godzi się na to). Nieumyślność natomiast polega na tym, że obwiniony nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to popełnia je na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Wina nieumyślna może mieć postać lekkomyślności (obwiniony przewidywał możliwość popełnienia przewinienia) albo postać niedbalstwa (obwiniony mógł i powinien przewidzieć możliwość popełnienia przewinienia). Stopień winy nie przesądza jednak o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, ale może mieć wpływ na wymiar kary.
Zgodnie z treścią art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, obwinionemu wymierza się karę dyscyplinarną współmierną do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia. Stosownie zaś do art. 134h ust. 1a ustawy o Policji, przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby, opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające. Z kolei zgodnie z art. 134h ust. 2 ustawy na zaostrzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego: 1) działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie, w stanie nietrzeźwości albo w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka; 2) popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej; 3) poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza istotne zakłócenie realizacji zadań Policji lub naruszenia dobrego imienia Policji; 4) działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę.
W myśl art. 134 ustawy o Policji karami dyscyplinarnymi są: 1) upomnienie; 2) nagana; 3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku; 4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe; 5) obniżenie stopnia; 6) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby; 7) wydalenie ze służby.
Przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego (art. 135g ust. 1 i 2).
W rozpatrywanej sprawie skarżącemu R. Ś. zarzucono popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej zaniechania czynności służbowej, podczas służby pełnionej wspólnie z sierż. szt. A. B. w ramach sprawowanego nadzoru prewencyjnego nad K. M., gdyż dokonujący sprawdzenia sposobu pełnienia służby przez policjantów KPP w J. L. funkcjonariusze patrolu oficerskiego zastali skarżącego w czasie, gdy spał na prawym boku, z poduszką pod głową na rozłożonym przednim siedzeniu pasażera pojazdu służbowego.
Obowiązki skarżącego wynikały w szczególności z planu działań nadzoru prewencyjnego z dnia 10 października 2021 r., sporządzonego na polecenie I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w J. L.. Zgodnie z treścią planu w okresie października 2021 r. policjanci wymienieni w punkcie IV planu, w tym skarżący st. sierż. R. Ś., mieli zgodnie z grafikiem na ten miesiąc pełnić służbę w ramach sprawowanego nadzoru prewencyjnego nad osobą szczególnie niebezpieczną. Nadzór prewencyjny był sprawowany w oparciu o przepisy ustawy z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia, lub wolności seksualnej innych osób (Dz.U. 2021 r., poz. 1638). Stosownie do art. 22 ust. 1 tej ustawy celem nadzoru prewencyjnego jest ograniczenie zagrożenia życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób ze strony osoby stwarzającej zagrożenie, która nie została umieszczona w Ośrodku. Nadzór prewencyjny jest sprawowany przez komendanta powiatowego (miejskiego, rejonowego) Policji, na obszarze właściwości którego osoba stwarzająca zagrożenie ma miejsce stałego pobytu. Odpis prawomocnego postanowienia o zastosowaniu nadzoru prewencyjnego doręcza się właściwemu miejscowo komendantowi Policji (art. 22 ust. 2).
Zgodnie z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy. Jak wyjaśniono już wyżej, wskazane naruszenie może być popełnione umyślnie bądź nieumyślnie. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy, w kontekście zarzutów skargi, Sąd uznał za trafne ustalenia i ocenę organów obu instancji, że skarżący zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne popełnił umyślnie w zamiarze bezpośrednim.
W ocenie Sądu okoliczności stanu faktycznego sprawy, a w szczególności dotyczące popełnienia przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego, nie budzą wątpliwości. W prawidłowo ustalonych okolicznościach sprawy wymierzenie skarżącemu kary dyscyplinarnej nagany nie ma charakteru dowolnego.
Wydając zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dyscyplinarne, dokonując wszechstronnej analizy zarówno zgromadzonego materiału dowodowego, jak i argumentacji skarżącego przedstawionej w toku postępowania, a w konsekwencji zasadnie uznał, że skarżący dopuścił się popełnienia zarzuconego mu naruszenia dyscypliny służbowej.
Nie jest zasadny zarzut, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie pozwalał na bezpośrednie przyjęcie, iż R. Ś. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej przez zaniechanie czynności służbowej. Wbrew zarzutom skargi, w rozpoznawanej sprawie organy podjęły wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, zebrały i w sposób swobodny, a nie dowolny oceniły pełny materiał dowodowy, wyjaśniając wszystkie okoliczności sprawy.
Dokonane w sprawie ustalenia znajdują potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach, w szczególności w postaci: wyjaśnień obwinionego, zeznań świadków: nadkom. R. O., asp. szt. S. L., sierż. szt. A. B. i asp. szt. T. R., oględzin zapisu audio korespondencji telefonicznej dyżurnego KPP w J. L. z nadkom. R. O. wykonywanej w związku z prowadzonym w dniu 30/31 października 2021 r. nadzorem prewencyjnym, konfrontacji zeznań świadków nadkom. R. O. i sierż. szt. A. B., zeznań świadka asp. szt. S. L. i wyjaśnień obwinionego, zeznań świadka nadkom. R. O. i wyjaśnień obwinionego.
Nieuprawnione jest zawarte w skardze stwierdzenie, że postawiony skarżącemu zarzut został w głównej mierze oparty na zeznaniach stronniczych świadków od dawna wysoce skonfliktowanych z samym skarżącym. Powołane w skardze okoliczności, które w ocenie skarżącego świadczą o głębokim konflikcie na tle służbowym pomiędzy skarżącym, a nadkom. R. O., nie podważają skutecznie prawidłowości ustaleń i oceny dokonanych przez organ w zaskarżonym orzeczeniu dyscyplinarnym.
Jak wskazano już wyżej, podstawy ustaleń w sprawie nie stanowiły wyłącznie zeznania świadka nadkom. R. O.. Przełożeni dyscyplinarni dysponowali również innymi, wymienionymi wyżej dowodami. Jednocześnie skarżący, zarzucając także stronniczość świadków asp. szt. S. L. i asp. szt. T. R., nie powoływał żadnych okoliczności, z których zarzut ten miałby być wywodzony.
Przede wszystkim zaś trafne jest stanowisko organu odwoławczego, że treść zeznań przesłuchanych świadków, w tym świadka R. O., oraz zapis audio korespondencji telefonicznej dyżurnego KPP w J. L. z nadkom. R. O. pozostają ze sobą w zgodzie i potwierdzają fakt dopuszczenia się przez skarżącego naruszenia dyscypliny służbowej. Obydwaj funkcjonariusze uczestniczący w patrolu oficerskim wskazali bowiem w swoich zeznaniach, że po włączeniu latarek zobaczyli st. sierż. R. Ś. leżącego na prawym boku, na całkowicie rozłożonym fotelu pasażera, którego oparcie opierało się o kanapę pojazdu oraz, że skarżący miał zamknięte oczy, jego głowa znajdowała się poniżej linii szyby drzwi, a pod głową znajdowała się poduszka koloru biało-niebieskiego. Wymaga także podkreślenia, że świadkowie zgodnie wskazali na początkowy brak reakcji skarżącego na światło latarek. Spójne są również zeznania świadków co do tego, że dopiero po zastukaniu w szybę pojazdu przez nadkom. R. O. skarżący otworzył oczy i usiadł na fotelu, a jego wygląd wskazywał jednoznacznie, że był zaspany i zdezorientowany. Wynikający z zeznań świadków sposób ułożenia skarżącego w pojeździe, z poduszką pod głową, zamknięte oczy, a także początkowy brak reakcji na światło oraz opisany wygląd skarżącego, kiedy usiadł dopiero po zastukaniu w szybę przez funkcjonariusza patrolu oficerskiego, w pełni uzasadniały przypisanie skarżącemu popełnienia zarzuconego mu naruszenia dyscypliny służbowej, a jednocześnie przeczą wiarygodności twierdzeń skarżącego, iż nie spał, gdyż widział wcześniej nadchodzące postacie, którymi okazali się funkcjonariusze patrolu oficerskiego.
Wbrew argumentacji skarżącego zeznania przesłuchanego w charakterze świadka sierż. szt. A. B. nie podważają powyższych ustaleń. Jak wynika z przywołanych także w skardze zeznań świadka, A. B. nie widział twarzy skarżącego. Zatem organ odwoławczy trafnie uznał, że zeznania świadka w tym zakresie nie były miarodajne dla ustalenia czy skarżący spał. Okoliczność zaś, że według zeznań świadka zareagowałby on w sytuacji zauważenia, że skarżący zasnął, w żadnym razie nie wyklucza ustalenia, że ostatnio wymieniony fakt miał miejsce, skoro świadek nie widział twarzy skarżącego.
Niezasadne jest wyrażone w skardze stanowisko o braku w sprawie merytorycznych podstaw do stwierdzenia, że R. Ś. faktycznie spał, gdyż okoliczność tę potwierdzają jednoznacznie przeprowadzone w sprawie wyżej wymienione dowody. Okoliczność spania skarżącego w czasie, w którym miał on wykonywać czynność służbową polegającą na realizowaniu nadzoru prewencyjnego, jest zaś równoznaczna z zaniechaniem wykonywania tej czynności służbowej.
Organy orzekające w sprawie niewadliwie odmówiły wiarygodności twierdzeniom skarżącego zawartym w jego wyjaśnieniach oraz złożonym raporcie. Twierdzeniom tym przeczą bowiem inne powołane wcześniej dowody, z których w sposób szczegółowy i zarazem zgodny wynikają okoliczności, w jakich funkcjonariusze patrolu oficerskiego zastali st. sierż. R. Ś. w czasie, gdy miał wykonywać czynność służbową.
Jako niezasadny należało też ocenić zarzut naruszenia art. 135g ustawy o Policji. Słusznie bowiem podniesiono w zaskarżonej decyzji, że przepis art. 135g ust. 2 w zdaniu drugim nie zawiera zakazu wykładni na niekorzyść obwinionego wątpliwości, lecz zakazuje wykładni na niekorzyść obwinionego "niedających się usunąć wątpliwości", a więc takich wątpliwości, których w drodze obiektywnej oceny dowodów nie można usunąć. Tego rodzaju sytuacja nie występuje natomiast w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia organ odwoławczy trafnie zwrócił uwagę na sprzeczności w zakresie twierdzeń skarżącego o używaniu poduszki w związku z dolegliwościami kręgosłupa w sytuacji dłuższego pełnienia służby w wymuszonej pozycji oraz znacznymi gabarytami ciała. Skarżący podczas konfrontacji ze świadkiem S. L. wskazywał bowiem na używanie w czasie służby w dniu 31 października 2021 r. poduszki chirurgicznej, która miał mieć ułożoną między karkiem, a plecami, podczas gdy dopiero w listopadzie 2021 r. skarżący wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w J. L. o przyznanie zapomogi finansowej na zakup poduszki chirurgicznej. Ponadto przedstawiona przez skarżącego dokumentacja lekarska wskazuje na dolegliwości kręgosłupa na odcinku L-S, to jest odcinku lędźwiowym (ból kręgosłupa), podczas gdy z zeznań świadków nadkom. R. O. i asp. szt. S. L. wynika, że skarżący miał poduszkę podłożoną pod głową, a nie między karkiem, a plecami, jak twierdzi skarżący. Także świadek sierż. szt. A. B. w swoich zeznaniach podał, że skarżący miał podłożoną poduszkę pod głowę, w okolicy szyi. Jednocześnie z treści orzeczenia lekarskiego nr 92/20/2018 z dnia 26 października 2018 r. i orzeczenia lekarskiego nr 1227/2021 wynikał brak przeciwskazań zdrowotnych do pełnienia przez skarżącego służby na zajmowanym stanowisku, bez żadnych ograniczeń. Ocena dowodów przyjęta za podstawę zaskarżonego orzeczenia pozostaje zatem w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
W konsekwencji stanowisko organu co do niewiarygodności powyższych twierdzeń skarżącego było uzasadnione w świetle dokonanej przez organ oceny dowodów, mieszczącej się w granicach swobodnej oceny. W sprawie nie zachodziły zatem niedające się usunąć wątpliwości w rozumieniu art. 135g ust. 2 zdanie drugie ustawy o Policji, które należałoby zgodnie z powołanym przepisem rozstrzygać na korzyść obwinionego, a z czego skarżący wywodził bezpodstawne przyjęcie zaistnienia przesłanek do nałożenia na niego kary dyscyplinarnej nagany.
Uznać należy, że wydając zaskarżone orzeczenie organ wywiązał się z obowiązku udowodnienia faktu popełnienia czynu dyscyplinarnego oraz w sposób dokładny uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, którego podstawę stanowił całokształt prawidłowo ustalonych okoliczności stanu faktycznego sprawy, właściwie ocenionych z punktu widzenia znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o Policji.
Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej regulacje oraz ustalony stan faktyczny sprawy należy w konsekwencji stwierdzić, że Komendant Wojewódzki Policji zasadnie uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu naruszenia dyscypliny służbowej w warunkach winy umyślnej, w zamiarze bezpośrednim. Przy tym w świetle art. 132a ustawy o Policji dla zaistnienia odpowiedzialności dyscyplinarnej nie ma znaczenia czy działanie lub zaniechanie konkretnej osoby było zamierzone czy też nie. Natomiast okoliczności dotyczące zawinienia mają znaczenie dla wymiaru kary.
Organ odwoławczy w zgodzie z obowiązującymi przepisami stwierdził brak podstaw do zaostrzenia kary, z uwagi na faktyczne niewystąpienie w sprawie okoliczności przewidzianych w art. 134h ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji. Organ omówił też okoliczności uwzględnione przy wymierzeniu kary, zgodnie z art. 134h ust. 1a ustawy o Policji. W konsekwencji jako prawidłowe należało uznać rozstrzygnięcie o uchyleniu orzeczenia organu pierwszej instancji w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku oraz wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany, która oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.