III SA/LU 347/24

III SA/Lu 347/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska /sprawozdawca/
Anna Strzelec /przewodniczący/
Iwona Tchórzewska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 412
art. 26 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 45 ust. 1, ust. 2
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Strzelec Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Asesor WSA Agnieszka Kosowska (spr.awozdawca) Protokolant: Starszy asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2023 I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat A. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych i czterdzieści groszy), w tym 110,40 zł (sto dziesięć złotych i czterdzieści groszy) podatku od towarów i usług, z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Sygn. III SA/Lu 347/24
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi A. S. jest decyzja Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia
3 kwietnia 2024 r. w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2023.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
A. S. (dalej jako "skarżący") złożył wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2023 deklarując łączną powierzchnię 4,35 ha.
Decyzją z dnia 15 lutego 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łukowie (dalej jako "organ i instancji") przyznał skarżącemu płatność ONW na rok 2023 w wysokości [...] zł - wynikającej
z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności. W ocenie organu I instancji kontrola administracyjna wykazała nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działek rolnych "D" o powierzchni 0,85 ha oraz "I" o powierzchni 0,14 ha, położonych na działce ewidencyjnej
nr [...] znajdującej się w obrębie K.. Łączna powierzchnia zadeklarowana na działkach rolnych "D" i "I" wyniosła 0,99 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,79 ha. Z płatności wykluczono zatem powierzchnię 0,20 ha. Tym samym łączna powierzchnia stwierdzona przez organ I instancji wyniosła 4,15 ha.
Od wskazanej decyzji skarżący wniósł odwołanie.
Decyzją z dnia 3 kwietnia 2024 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 572), dalej jako "k.p.a." uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz przyznał A. S. płatność ONW na rok 2023
w łącznej wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.
W uzasadnieniu podkreślono, że w wyniku ponownej weryfikacji maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) Wydział ds. GIS (System Informacji Geograficznej) Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa poinformował, że w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] - MKO wynosi 1,0476 ha, NSO-MKO (Największy Spójny Obszar - MKO) wynosi
1,0476 ha. W celu ustalenia powierzchni MKO dla tej działki uwzględniono wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 14 września 2021 r. oraz na podstawie ortofotomapy lotniczej sporządzonej w dniu 3 czerwca 2022 r. obowiązujących
w systemie LPIS od 24 października 2022 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że we wniosku skarżący na działce ewidencyjnej
nr [...], zadeklarował działkę rolną "I" o powierzchni 0,14 ha oraz działkę rolną
"D" o powierzchni 0,85 ha. Łączna powierzchnia zadeklarowana do płatności, co prawda wyniosła 0,99 ha, a maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO) - w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] - wynosi 1,0476 ha i jest większy niż deklaracja strony, to do płatności należało przyjąć jedynie powierzchnię 0,85 ha na działce rolnej "D". W kontroli administracyjnej stwierdzono, że cała działka rolna "I" (0,14 ha) nie stanowi kwalifikującego się hektara w myśl § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary (Dz. U. poz. 477), dalej jako "rozporządzenie
w sprawie kwalifikujących hektarów". Wizualizacja tej działki wskazuje, że nie była ona wykorzystywana przez cały rok kalendarzowy 2023 do prowadzenia działalności rolniczej lub w przeważającej mierze wykorzystywana do prowadzenia działalności rolniczej. Ponadto powierzchnia udowodniona na działce rolnej "I", ewentualnie kwalifikująca się do objęcia płatnością wynosi mniej niż 0,10 ha, a więc nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 lutego
2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1741), dalej jako "ustawa o Planie Strategicznym".
Organ odwoławczy podkreślił, że kontrola na miejscu przeprowadzona
w gospodarstwie skarżącego, dotyczyła całego gospodarstwa i wykazała między innymi nieprawidłowości dotyczące działki ewidencyjnej nr [...], na której strona zadeklarowała w 2021 r. działkę rolną oznaczoną literą "F" o łącznej powierzchni 1,22 ha, podczas gdy stwierdzono jedynie powierzchnię 1,08 ha.
W związku z powyższym powierzchnia ustalona przez organ odwoławczy, kwalifikująca się do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2023:
1. na działce rolnej A wynosi 0,12 ha (0,12 ha - pow. deklarowana, 0,12 ha - obszar stwierdzony);
2. na działce rolnej B wynosi 0,25 ha (0,25 ha - pow. deklarowana, 0,25 ha - obszar stwierdzony);
3. na działce rolnej C wynosi 0,25 ha (0,25 ha - pow. deklarowana, 0,25 ha - obszar stwierdzony);
4. na działce rolnej D wynosi 0,85 ha (0,85 ha-pow. deklarowana, 0,85 ha-obszar stwierdzony);
5. na działce rolnej E wynosi 0,61 ha (0,61 ha - pow. deklarowana, 0,61 ha - obszar stwierdzony);
6. na działce rolnej F wynosi 0,20 ha (0,20 ha - pow. deklarowana, 0,20 ha - obszar stwierdzony);
7. na działce rolnej G wynosi 0,21 ha (0,21 ha - pow. deklarowana, 0,21 ha - obszar stwierdzony),
8. na działce rolnej H wynosi 1,72 ha (1,72 ha-pow. deklarowana, 1,72 ha -obszar stwierdzony);
9. na działce rolnej I wynosi 0,14 ha (0,14 ha - pow. deklarowana, 0,00 ha - obszar stwierdzony).
Organ odwoławczy przytoczył treść § 2, § 7, § 3 ust. 2, ust. 3, § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami
w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na łata 2023-2027
(Dz. U. poz. 483), dalej jako "rozporządzenie ONW", § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 482), dalej jako "rozporządzenie w sprawie płatności bezpośrednich" oraz treść art. 45 ust. 1 oraz ust. 2, art. 22, art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o Planie Strategicznym i wyjaśnił, że powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II wynosi
4,21 ha.
Różnica między powierzchnią deklarowaną – 4,35 ha, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 0,14 ha. W związku z powyższym, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% i stanowi nie więcej niż 20% i jest większa niż 0,1 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 2-krotność stwierdzonej różnicy. Wyliczona procentowa różnica wynosi 3,33% (0,14 ha/4,21 ha).
Powierzchnia zatwierdzona do płatności ONW typ z ograniczeniami naturalnymi strefy II wynosi 3,93 ha. Stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW w tym przypadku wynosi [...] zł. W związku z tym przyznano płatność do obszaru ONW typu
z ograniczeniami naturalnymi strefy II w wysokości [...] zł.
A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Lublinie na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Podkreślił, że nie poczuwa się do winy za zarzucane mu nieprawidłowości
w wypełnieniu wniosków. Wcześniej względem w/w wniosków zarzucono mu zawyżenie powierzchni zboża na działce, gdy przezornie nieco ją zaniżył. A ponieważ jako dowód zachował ściernisko, natychmiast decydując się ściernisko przekształcić w pastwisko na rok 2024, zdecydowano się zarzut wycofać.
Natomiast co do sadu na części działki nr [...], skarżący podważył fakt uznawania go za nieistniejący, gdyż sad funkcjonuje od 1941 r. z drobnymi naturalnymi ubytkami. Są tam niewielkie domieszki obcych roślin – nawet celowo wprowadzonych, ale jest widoczna liczebnie dominująca liczba krzewów i drzew, z przewagą śliwki węgierki. Są też jabłonie i grusze. Ponieważ Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ściga za wszelkie proekologiczne działania, w minionym roku zdecydował się nie podawać sadu we wniosku o dopłaty.
Skarżący wyjaśnił nadto, że wniosek pomagał mu wypełnić pracownik Agencji
w Łukowie. Nie otrzymał wersji "papierowej" i nic nie podpisywał.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje.
Spór w sprawie dotyczy wyłącznie działki ewidencyjnej nr [...]. Skarżący nie kwestionuje natomiast ustaleń dotyczących pozostałych działek zadeklarowanych przez niego do wsparcia na rok 2023.
We wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 skarżący ubiegał się
o przyznanie płatności w ramach podstawowego wsparcia dochodów (PWD) i płatności redystrybucyjnej (RED), uzupełniającej płatności podstawowej (UPP), a także płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) do działki rolnej "I" znajdującej się na działce ewidencyjnej nr [...].
Skarżący zadeklarował we wniosku powierzchnię działki rolnej "I" wynoszącą 0,14 ha, na której jest sad.
Jednocześnie z wniosku wynika, że skarżący na działce ewidencyjnej
nr [...] zadeklarował również działkę rolną "D" o powierzchni 0,85 ha z uprawą żyta ozimego.
Należy wyjaśnić, że organ odwoławczy ustalił, odmiennie niż organ I instancji, że cała zadeklarowana przez skarżącego do płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami działka rolna "D" o zadeklarowanej powierzchni 0,85 ha kwalifikuje się do wnioskowanej pomocy.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że ustawa o Planie Strategicznym
w art. 16 przewiduje, że pomoc jest przyznawana na wniosek o jej przyznanie,
z wyłączeniem operacji, które nie mają zastosowania w sprawie. Podkreślenia wymaga, że ubieganie się o płatności ma charakter wnioskowy, a postępowanie prowadzone jest w zakresie określonym we wniosku. Złożenie wniosku o przyznanie płatności jest dobrowolne i stanowi uprawnienie, nie zaś obowiązek. Postępowanie w sprawach dotyczących płatności jest sformalizowane. Oświadczenia woli wnioskodawcy składane są na formularzu, a organ jest związany danymi wskazanymi we wniosku. Postępowanie administracyjne jest wszczynane na wyłączny wniosek skarżącego, zaś wnioskodawca nie jest zobowiązany do uzyskania płatności i składania wniosku, ale korzysta z uprawnienia, które wynika z przepisów prawa.
Skoro nie budzi wątpliwości, że postępowanie w przedmiocie przyznania płatności jest prowadzone wyłącznie na wniosek i w zakresie określonym przez rolnika, to nawet jeżeli maksymalny kwalifikowany obszar (MKO) jest większy, niż obszar zadeklarowany we wniosku – płatność może zostać przyznana jedynie do powierzchni zadeklarowanej. Organ administracji nie ma prawa – wbrew wyraźniej treści wniosku – przyznać płatności do obszaru większego niż zadeklarowany przez rolnika.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy ustalił, że maksymalny kwalifikowany obszar (MKO) działki ewidencyjnej nr [...] to 1,0476 ha. Na tej działce ewidencyjnej skarżący zadeklarował działkę "D" o powierzchni 0,85 ha i do takiej powierzchni przyznane zostały płatności.
W przypadku natomiast działki rolnej "I" skarżący zadeklarował, że wnosi
o przyznanie mu płatności w ramach podstawowego wsparcia dochodów (PWD)
i płatności redystrybucyjnej (RED) a także płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) do powierzchni 0,14 ha. Skarżący zadeklarował na wskazanej działce uprawę sadu.
Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym płatności ONW są przyznawane rolnikowi do użytków rolnych będących w jego posiadaniu położonych na obszarach, o których mowa w art. 71 ust. 2 rozporządzenia 2021/2115, którymi są obszary określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 dotyczących szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 12 tej ustawy, jeżeli:
1) prowadzi na tych użytkach rolnych działalność rolniczą;
2) łączna powierzchnia tych użytków rolnych wynosi nie mniej niż 1 ha.
W przedmiotowej sprawie łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do płatności ONW wyniosła 4,21 ha (powierzchnia zadeklarowana we wniosku – 4,35 ha pomniejszona o powierzchnię działki rolnej "I" wykluczonej z pomocy - 0,14 ha), a to oznacza, że skarżący spełnił jeden z warunków przyznania płatności, czyli warunek posiadania nie mniej niż 1 ha powierzchni gruntów.
Stosownie natomiast do art. 45 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym - do przyznawania płatności ONW przepisy art. 26 ust. 1 pkt 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o Planie Strategicznym płatności bezpośrednie są przyznawane do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha i nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172 - chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
W przypadku działki rolnej "I" organy administracji ustaliły, że cała zadeklarowana działka rolna (0,14 ha) nie stanowi kwalifikującego się hektara w myśl
§ 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie kwalifikujących hektarów. Organ odwoławczy podkreślił, że kontrola na miejscu przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego za rok 2021, dotyczyła całego gospodarstwa i wykazała między innymi nieprawidłowości dotyczące działki ewidencyjnej nr [...], na której skarżący zadeklarował w 2021 roku działkę rolną oznaczoną literą F o łącznej powierzchni 1,22 ha. Kontrola na działce ewidencyjnej nr [...] stwierdziła łączną powierzchnię użytkowaną 1,08 ha, a na załącznikach do protokołu z czynności kontrolnych obrysowano szczegółowo powierzchnię użytkowaną rolniczo, a także powierzchnię 0,14 ha wykluczoną
z płatności ze względu na teren zadrzewiony, który nie kwalifikował się do objęcia płatnościami.
W ocenie sądu ustalenia te są w pełni prawidłowe i znajdują potwierdzenie
w materiale dowodowym. Należy wyjaśnić, że kontrola na miejscu, która odbyła się
w dniach 3-4 września 2021 r. udokumentowana jest w szczególności zdjęciami wykonywanymi na działce ewidencyjnej nr [...]. Zdjęcia oznaczone nr [...] i [...]
(k. 121 i 120 akt administracyjnych) wykonane zostały w kierunku północnym
i północno-wschodnim z drogi oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] (https://mapy.geoportal.gov.pl). Zdjęcia te przedstawiają zadrzewiony teren, porośnięty także samosiejkami. Natomiast zdjęcia nr [...], [...], [...], [...] oraz [...] (k. 127, 126, 124, 123, 122 akt administracyjnych) wykonane w kierunku południowym, południowo-zachodnim oraz wschodnim z odległości ok 100-110 m od drogi oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], również przedstawiają teren zadrzewiony, porośnięty samosiejkami, wysoką trawą oraz przewróconymi pniami drzew, dodatkowo
z wydzielonym fragmentem, prowizorycznie ogrodzonym zbitymi ze sobą pniami drzew, na którym ustawione są gdzieniegdzie prostokątne ramy z wbudowaną szybą przypominające inspekty.
Należy wyjaśnić, że z informacji udzielonej przez Biuro Kontroli na Miejscu, Wydział GIS z dnia 6 marca 2024 r. wynika bezspornie, że MKO-Sad dla działki ewidencyjnej nr [...] wynosi 0.
Zdaniem sądu podkreślenia wymaga, że zdjęcia z ortofotomapy mają kluczowe znaczenie w sprawie przyznawania płatności, bowiem odzwierciedlają lokalizacje oraz stan działek na rok, w którym skarżący ubiegał się o przedmiotowe płatności. Ortofotomapa cyfrowa to zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity oraz przetworzone do postaci metrycznej, jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskiwane są w trybie art. 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organy zobowiązane są do ustalania powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności
w oparciu system LPIS, który umożliwia stosowanie jednolitych standardów. Należy podkreślić, że rzeczywiste powierzchnie działek rolnych, które należy podać we wniosku, nie zawsze pokrywają się z powierzchnią użytków gruntowych, uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków. Badanie zgodności wskazanych we wniosku powierzchni działek rolnych następuje poprzez kontrolę administracyjną, która może, ale nie musi być uzupełniona o kontrolę na miejscu. Przy ustalaniu maksymalnej powierzchni kwalifikowalnej odlicza się powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi, z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej, powierzchnie zabudowane, wody, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze, jako powierzchnie wyłączone z płatności. Powyższy sposób postępowania i w konsekwencji reguły oceny znajdują uzasadnienie w powołanych wyżej obowiązujących przepisach prawa. Ustalenie powierzchni działek poprzez kontrolę administracyjną polega na wykorzystaniu bazy danych zgromadzonych
w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) zawierających materiały kartograficzne (mapy i ortofotomapy) oraz przy wykorzystaniu geograficznego systemu informacji (GIS) zawierającego bazy danych referencyjnych dla ocen kwalifikowalności wniosków. Dla ustalenia prawa do otrzymania płatności podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest określona działalność rolnicza (uprawa). W systemie informatycznym ARiMR zaimplementowane są wcześniej wyznaczone powierzchnie MKO, które stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności
i te okoliczności prawidłowo zostały wzięte pod uwagę przez organ odwoławczy przy ocenie wniosku strony i ustaleniu prawidłowej wysokości należnych producentowi rolnemu płatności.
Sposób określenia kryteriów jakie musi spełniać działka rolna, ujętych
w wymienionych powyżej przepisach, czyni zadość ogólnej zasadzie z art. 9 zd. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającym przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającym rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.). Ostatnio wspomniany przepis
(art. 9) stanowi, państwa członkowskie zapewniają, aby interwencje i normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, o których mowa w art. 13, były kształtowane na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, były spójne z należytym funkcjonowaniem rynku wewnętrznego i nie powodowały zakłóceń konkurencji. Rolnik powinien mieć niezbędną i konieczną wiedzę, na jakiej rzeczywiście powierzchni działek prowadzi działalność rolniczą i odróżniać powierzchnię gruntów ornych, łąk, pastwisk, czy sadów, od powierzchni nieużytkowanej rolniczo zgodnie
z programem rolnośrodowiskowym (np. tereny zadrzewione, czy zakrzaczone lub
z innych przyczyn nie stanowiące np. trwałych użytków zielonych bądź sadów). Skoro zaś nie stwierdzono w toku kontroli na zadeklarowanej "I" powierzchni działki użytkowanej rolniczo (kwalifikowalnej), to należało uznać, że wnioskodawca dofinasowania z przyczyn leżących po jego stronie zawyżył (przedeklarował) powierzchnię działek rolnych uprawnionych do płatności i tym samym dopuścił się nieprawidłowości skutkującej wprawdzie przyznaniem wnioskowanej płatności, ale
w pomniejszonej wysokości.
Ponadto na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary. Rozporządzenie to stanowi w § 1 pkt 1, że za grunty stanowiące kwalifikujący się hektar, o którym mowa w art. 4 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013
i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm., zwanego dalej "rozporządzeniem 2021/2115", uznaje się: użytki rolne danego gospodarstwa, które
w trakcie roku kalendarzowego, na który wnioskuje się o płatności bezpośrednie, są wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, zwanej dalej "działalnością rolniczą".
Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym, przy przyznawaniu pomocy uznaje się, że rolnik prowadzi działalność rolniczą, jeżeli prowadzi działalność polegającą na:
- wytwarzaniu produktów rolnych przez hodowlę lub chów zwierząt do celów gospodarskich lub uprawę lub hodowlę roślin, gdzie produkty rolne oznaczają produkty wymienione w załączniku I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),
z wyjątkiem produktów rybołówstwa, a także uprawie bawełny i zagajników o krótkiej rotacji lub
- utrzymywaniu użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza użycie zwykłych metod rolniczych i zwykłego sprzętu rolniczego.
Dodać należy, że na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 9 marca 2023 r.
w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy (Dz. U. z 2023 r. poz. 461, ze zm.).
Jak stanowi § 1 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia, użytki rolne uznaje się za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy, jeżeli zostały na nich przeprowadzone co najmniej dwa zabiegi agrotechniczne, w tym jeden mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności i drugi mający na celu usunięcie obumarłych drzew lub gałęzi, lub cięcie sanitarne suchych
i zasychających gałęzi - w przypadku sadów - w terminie do dnia 31 lipca roku,
w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym.
Sąd nie ma żadnej wątpliwości, że udokumentowany wskazanymi zdjęciami teren zadeklarowanej przez skarżącego działki rolnej "I" – jako sad, nie jest w taki sposób użytkowany. Bezspornie jest to nieużytek nieporośnięty drzewami owocującymi. Zresztą sam skarżący w skardze przyznaje, że w "sadzie" są domieszki obcych roślin. Co więcej argumentacja skarżącego jest niespójna, bowiem na etapie odwołania podnosił, że ktoś dopisał mu działkę rolna "I" z sadem do wniosku.
W związku z powyższym należy wskazać, że argumentacja pełnomocnika skarżącego podniesiona w toku rozprawy o uporządkowaniu terenu jeszcze przed złożeniem wniosku, nie znajduje uzasadnienia. Zdaniem sądu jest to jedynie polemika
z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez organu. Na żadnym wcześniejszym etapie skarżący nie twierdził, że działka rolna "I" z zadeklarowanym sadem została doprowadzona do stanu użytkowania rolniczego gwarantującego utrzymanie działki w dobrej kulturze rolnej. Także w toku postępowania skarżący nie przedstawił żadnego materiału dowodowego, który przeczyłby ustaleniom organów.
W ocenie sądu skarżący nie zakwestionował skutecznie ustaleń potwierdzonych zarówno kontrolą na miejscu w 2021 r., jak i ortofotomapami, że działka rolna "I" nie kwalifikuje się do pomocy.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym wysokość podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej i uzupełniającej płatności podstawowej oraz płatności ONW - w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej pomocy i stawki tej pomocy na 1 ha tej powierzchni - po uwzględnieniu kar, w tym kar administracyjnych, oraz zmniejszeń, których konieczność zastosowania wynika z przepisów, o których mowa w art. 1 pkt 1,
w szczególności z art. 17 rozporządzenia 2021/2116.
Zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia ONW - w przypadku gdy rolnik ubiega się
o przyznanie płatności ONW do powierzchni użytków rolnych, która przekracza obszar zatwierdzony do tej płatności:
1) powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności, służącą do ustalenia wysokości tej płatności, ustala się w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ustawy w zakresie podstawowego wsparcia dochodów;
2) wysokość kary oblicza się w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ustawy w zakresie podstawowego wsparcia dochodów, z tym że stawkę danej płatności, o której mowa w tych przepisach, stanowi średnia płatność ONW za 1 ha użytków rolnych zatwierdzonych do płatności ONW.
Na podstawie art. 70 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-4 o Planie Strategicznym Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie w sprawie płatności bezpośrednich.
Zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw
i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U., poz. 482 ze zm.) - w przypadku gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi nie mniej niż 3% i nie więcej niż 20% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności i jest większa niż 0,1 ha, za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności służącą do ustalenia wysokości tej płatności uznaje się powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności pomniejszoną o dwukrotność tej różnicy;
Organ odwoławczy w sposób prawidłowy wyliczył wysokość przyznanych skarżącemu płatności uwzględniając, że różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi 3,33%, co w konsekwencji spowodowało zmniejszenie wysokości przyznanych kwot.
Reasumując, organ odwoławczy prawidłowo ocenił niepodważony przez skarżącego ustalony stan faktyczny w odniesieniu do działki rolnej "I" zgłoszonej do płatności. Organ odwoławczy przy tym powołał dowody, na których się oparł.
W uzasadnieniu prawnym organ odwoławczy omówił przepisy stanowiące prawną podstawę rozstrzygnięcia oraz przedstawił w dostateczny sposób ich zastosowanie
w odniesieniu do poszczególnych płatności, wraz ze stosownymi wyliczeniami obrazującymi kolejno elementy mające wpływ na ustaloną ostatecznie wysokość płatności.
W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie
art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako "p.p.s.a." skargę oddalił.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 763).