III SA/LU 346/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę rolnika na decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich, uznając, że część zadeklarowanej powierzchni nie spełniała wymogów kwalifikowalności.
Rolnik złożył skargę na decyzję Dyrektora ARiMR dotyczącą przyznania płatności bezpośrednich i wsparcia krajowego. Spór dotyczył głównie działki rolnej "I" o powierzchni 0,14 ha, na której skarżący zadeklarował sad. Organy administracji, a następnie sąd, uznały, że teren ten nie spełniał wymogów kwalifikowalności do płatności, ponieważ był zarośnięty, a nie użytkowany rolniczo. Sąd podkreślił, że płatności przyznawane są do powierzchni zadeklarowanej we wniosku i musi ona spełniać określone kryteria.
Przedmiotem skargi rolnika A. S. była decyzja Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego na rok 2023. Rolnik zadeklarował 4,35 ha gruntów. Organ I instancji przyznał płatności, pomniejszając je ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działek "D" i "I" (łącznie 0,99 ha zadeklarowane, 0,79 ha stwierdzone). Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i przyznał wyższe kwoty, po ponownej weryfikacji maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO). Kluczowym problemem stała się działka rolna "I" o powierzchni 0,14 ha, na której skarżący zadeklarował sad. Organ odwoławczy, powołując się na wyniki kontroli z 2021 r. i ortofotomapę z 2022 r., stwierdził, że teren ten nie był wykorzystywany rolniczo przez cały rok, był zadrzewiony i nie stanowił kwalifikującego się hektara. W związku z tym, powierzchnia tej działki została wykluczona z płatności. Rolnik w skardze podnosił, że nie poczuwa się do winy, kwestionował ustalenia dotyczące sadu i twierdził, że wniosek pomagał mu wypełniać pracownik Agencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd uznał, że spór dotyczył wyłącznie działki "I". Podkreślono, że postępowanie w sprawach płatności jest sformalizowane i prowadzone w zakresie określonym we wniosku, a organ nie może przyznać płatności do obszaru większego niż zadeklarowany. Sąd potwierdził prawidłowość ustaleń organów administracji co do braku kwalifikowalności działki "I", powołując się na zdjęcia z kontroli terenowej i ortofotomapy, które wykazały, że teren ten był zarośnięty, a nie użytkowany rolniczo. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami, tereny zadrzewione, zakrzaczone czy nieużytki nie kwalifikują się do płatności. W związku z wykluczeniem działki "I" (0,14 ha) z płatności, a także z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej różnicy między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną (3,33%), wysokość przyznanych płatności została prawidłowo pomniejszona. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, taka działka nie stanowi kwalifikującego się hektara, jeśli nie jest wykorzystywana rolniczo zgodnie z przepisami.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach ustawy o Planie Strategicznym oraz rozporządzeń wykonawczych, które precyzują kryteria uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary. Dowody w postaci zdjęć z kontroli terenowej i ortofotomapy wykazały, że działka rolna "I" była zarośnięta i nieużytkowana rolniczo, co wyklucza ją z płatności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o Planie Strategicznym art. 16
Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
ustawa o Planie Strategicznym art. 25 § ust. 1 i 2
Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
ustawa o Planie Strategicznym art. 26 § ust. 1 pkt 1, 2, 3
Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
ustawa o Planie Strategicznym art. 27 § ust. 1 i 2
Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
ustawa o Planie Strategicznym art. 37 § ust. 2
Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
ustawa o Planie Strategicznym art. 38
Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
ustawa o Planie Strategicznym art. 48 § ust. 1
Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
ustawa o Planie Strategicznym art. 21 § ust. 1 i 2
Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
rozporządzenie w sprawie kwalifikujących hektarów art. 1 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary
rozporządzenie w sprawie kwalifikujących hektarów
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy art. 1 § ust. 1 pkt 2
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o Planie Strategicznym art. 26 § ust. 4
Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2023 r. w sprawie stawki podstawowego wsparcia dochodów do celów równoważności za 2023 r.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2023 r. w sprawie stawek przejściowego wparcia krajowego za 2023 r.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 art. 45 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 23 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działka rolna "I" nie stanowi kwalifikującego się hektara, ponieważ nie była wykorzystywana rolniczo, była zarośnięta i nie spełniała wymogów określonych w przepisach. Organ jest związany zakresem wniosku i nie może przyznać płatności do powierzchni większej niż zadeklarowana. Prawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących pomniejszenia wysokości płatności w przypadku przekroczenia dopuszczalnej różnicy między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną.
Odrzucone argumenty
Rolnik nie poczuwa się do winy za zarzucane nieprawidłowości. Sad na działce nr [...] funkcjonuje od 1941 r. i nie można go uznać za nieistniejący. Wniosek pomagał wypełniać pracownik Agencji, skarżący nic nie podpisywał.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie w sprawach dotyczących płatności jest sformalizowane. Organ jest związany danymi wskazanymi we wniosku. Organ administracji nie ma prawa – wbrew wyraźniej treści wniosku – przyznać płatności do obszaru większego niż zadeklarowany przez rolnika. Zdjęcia z ortofotomapy mają kluczowe znaczenie w sprawie przyznawania płatności, bowiem odzwierciedlają lokalizacje oraz stan działek na rok, w którym skarżący ubiegał się o przedmiotowe płatności. Ustalenie powierzchni działek poprzez kontrolę administracyjną polega na wykorzystaniu bazy danych zgromadzonych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) zawierających materiały kartograficzne (mapy i ortofotomapy) oraz przy wykorzystaniu geograficznego systemu informacji (GIS).
Skład orzekający
Anna Strzelec
przewodniczący
Iwona Tchórzewska
członek
Agnieszka Kosowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikowalności gruntów do płatności bezpośrednich, znaczenie ortofotomap i kontroli terenowych, zasada związania organu treścią wniosku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stanu działki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów ubiegania się o płatności rolne, co jest istotne dla rolników. Pokazuje, jak ważne jest dokładne wypełnianie wniosków i spełnianie wymogów formalnych.
“Rolnik stracił dopłaty przez zarośnięty sad? Sąd wyjaśnia, co musi być "kwalifikującym hektarem".”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 346/24 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2024-12-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-06-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Agnieszka Kosowska /sprawozdawca/ Anna Strzelec /przewodniczący/ Iwona Tchórzewska Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 138 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Strzelec Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Asesor WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) Protokolant: Starszy asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2023 I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi P. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych i czterdzieści groszy), w tym 110,40 zł (sto dziesięć złotych i czterdzieści groszy) podatku od towarów i usług, z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Uzasadnienie Sygn. III SA/Lu 346/24 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi A. S. jest decyzja Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 kwietnia 2024 r. w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2023. Stan sprawy przedstawia się następująco. A. S. (dalej jako "skarżący") złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2023 deklarując łączną powierzchnię działek rolnych wynoszącą 4,35 ha. Decyzją z dnia 15 lutego 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łukowie (dalej jako "organ i instancji") przyznał skarżącemu: 1. podstawowe wsparcie dochodów - w wysokości 1 883,81 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 200,94 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 2. płatność redystrybucyjną - w wysokości 678,60 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 72,38 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 3. uzupełniającą płatność podstawową w wysokości 230,79 zł. W ocenie organu I instancji kontrola administracyjna wykazała nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działek rolnych "D" o powierzchni 0,85 ha oraz "I" o powierzchni 0,14 ha, położonych na działce ewidencyjnej nr [...] znajdującej się w obrębie K.. Łączna powierzchnia zadeklarowana na działkach rolnych "D" i "I" wyniosła 0,99 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,79 ha. Z płatności wykluczono zatem powierzchnię 0,20 ha. Tym samym łączna powierzchnia stwierdzona przez organ I instancji wyniosła 4,15 ha. Od wskazanej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Decyzją z dnia 3 kwietnia 2024 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 572), dalej jako "k.p.a." uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz przyznał A. S.: 1. podstawowe wsparcie dochodów - w wysokości 1 974,24 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 140,66 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 2. płatność redystrybucyjną - w wysokości 711,17 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 50,67 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 3. uzupełniającą płatność podstawową w wysokości 235,47 zł. W uzasadnieniu podkreślono, że w wyniku ponownej weryfikacji maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) Wydział ds. GIS (System Informacji Geograficznej) Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformował, że w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] - MKO wynosi 1,0476 ha, NSO-MKO (Największy Spójny Obszar - MKO) wynosi 1,0476 ha. W celu ustalenia powierzchni MKO dla tej działki uwzględniono wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 14 września 2021 r. oraz na podstawie ortofotomapy lotniczej sporządzonej w dniu 3 czerwca 2022 r. obowiązujących w systemie LPIS od 24 października 2022 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że we wniosku skarżący na działce ewidencyjnej nr [...], zadeklarował działkę rolną "I" o powierzchni 0,14 ha oraz działkę rolną "D" o powierzchni 0,85 ha. Łączna powierzchnia zadeklarowana do płatności, co prawda wyniosła 0,99 ha, a maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO) - w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] - wynosi 1,0476 ha i jest większy niż deklaracja strony, to do płatności należało przyjąć jedynie powierzchnię 0,85 ha na działce rolnej "D". W kontroli administracyjnej stwierdzono, że cała działka rolna "I" (0,14 ha) nie stanowi kwalifikującego się hektara w myśl § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary (Dz. U. poz. 477), dalej jako "rozporządzenie w sprawie kwalifikujących hektarów". Wizualizacja tej działki wskazuje, że nie była ona wykorzystywana przez cały rok kalendarzowy 2023 do prowadzenia działalności rolniczej lub w przeważającej mierze wykorzystywana do prowadzenia działalności rolniczej. Ponadto powierzchnia udowodniona na działce rolnej "I", ewentualnie kwalifikująca się do objęcia płatnością wynosi mniej niż 0,10 ha, a więc nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1741), dalej jako "ustawa o Planie Strategicznym". Organ odwoławczy podkreślił, że kontrola na miejscu przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego, dotyczyła całego gospodarstwa i wykazała między innymi nieprawidłowości dotyczące działki ewidencyjnej nr [...], na której strona zadeklarowała w 2021 r. działkę rolną oznaczoną literą "F" o łącznej powierzchni 1,22 ha, podczas gdy stwierdzono jedynie powierzchnię 1,08 ha. W związku z powyższym powierzchnia ustalona przez organ odwoławczy, kwalifikująca się do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2023: 1. na działce rolnej A wynosi 0,12 ha (0,12 ha - pow. deklarowana, 0,12 ha - obszar stwierdzony); 2. na działce rolnej B wynosi 0,25 ha (0,25 ha - pow. deklarowana, 0,25 ha - obszar stwierdzony); 3. na działce rolnej C wynosi 0,25 ha (0,25 ha - pow. deklarowana, 0,25 ha - obszar stwierdzony); 4. na działce rolnej D wynosi 0,85 ha (0,85 ha-pow. deklarowana, 0,85 ha-obszar stwierdzony); 5. na działce rolnej E wynosi 0,61 ha (0,61 ha - pow. deklarowana, 0,61 ha - obszar stwierdzony); 6. na działce rolnej F wynosi 0,20 ha (0,20 ha - pow. deklarowana, 0,20 ha - obszar stwierdzony); 7. na działce rolnej G wynosi 0,21 ha (0,21 ha - pow. deklarowana, 0,21 ha - obszar stwierdzony), 8. na działce rolnej H wynosi 1,72 ha (1,72 ha-pow. deklarowana, 1,72 ha -obszar stwierdzony); 9. na działce rolnej I wynosi 0,14 ha (0,14 ha - pow. deklarowana, 0,00 ha - obszar stwierdzony). Organ odwoławczy przytoczył treść art. 25 ust. 1 i 2, art. 27 ust. 1 i 2, art. 37 ust. 2, art. 38 ustawy o Planie Strategicznym i wyjaśnił, że powierzchnia stwierdzona do podstawowego wsparcia dochodów wynosi 4,21 ha. Różnica między powierzchnią deklarowaną – 4,35 ha, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 0,14 ha. W związku z powyższym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% i stanowi nie więcej niż 20% i jest większa niż 0,1 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 2-krotność stwierdzonej różnicy. Wyliczona procentowa różnica wynosi 3,33% (0,14 ha/4,21 ha). Mając na uwadze powyższe, powierzchnia zatwierdzona do płatności wynosi 3,93 ha. Stawka dla podstawowego wsparcia dochodów oraz stawka płatności redystrybucyjnej oraz do 1 ha w 2023 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2023 r. w sprawie stawki podstawowego wsparcia dochodów do celów równoważności za 2023 r. (Dz. U. poz. 2214) i wynosi odpowiednio w przypadku podstawowego wsparcia dochodów - [...] zł oraz w przypadku płatności redystrybucyjnej - [...] zł. W związku z tym przyznano podstawowe wsparcie dochodów w wysokości [...] zł oraz płatność redystrybucyjna w wysokości [...] zł. W przypadku uzupełniającej płatności podstawowej organ odwoławczy wyjaśnił, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 do uzupełniającej płatności podstawowej wynosiła 3,02 ha, co odpowiada powierzchni stwierdzonej w toku prowadzonego postępowania. Stawka płatności do powierzchni uprawy kwalifikującej się do uzupełniającej płatności podstawowej do 1 ha w 2023 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2023 r. w sprawie stawek przejściowego wparcia krajowego za 2023 r. (Dz. U. poz. 2217) i wynosi [...] zł. W związku z tym przyznano uzupełniającą płatność podstawową w wysokości [...] zł. A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Podkreślił, że nie poczuwa się do winy za zarzucane mu nieprawidłowości w wypełnieniu wniosków. Wcześniej względem w/w wniosków zarzucono mu zawyżenie powierzchni zboża na działce, gdy przezornie nieco ją zaniżył. A ponieważ jako dowód zachował ściernisko, natychmiast decydując się ściernisko przekształcić w pastwisko na rok 2024, zdecydowano się zarzut wycofać. Natomiast co do sadu na części działki nr [...], skarżący podważył fakt uznawania go za nieistniejący, gdyż sad funkcjonuje od 1941 r. z drobnymi naturalnymi ubytkami. Są tam niewielkie domieszki obcych roślin – nawet celowo wprowadzonych, ale jest widoczna liczebnie dominująca liczba krzewów i drzew, z przewagą śliwki węgierki. Są też jabłonie i grusze. Ponieważ Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ściga za wszelkie proekologiczne działania, w minionym roku zdecydował się nie podawać sadu we wniosku o dopłaty. Skarżący wyjaśnił nadto, że wniosek pomagał mu wypełnić pracownik Agencji w Ł.. Nie otrzymał wersji "papierowej" i nic nie podpisywał. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje. Spór w sprawie dotyczy wyłącznie działki ewidencyjnej nr [...]. Skarżący nie kwestionuje natomiast ustaleń dotyczących pozostałych działek zadeklarowanych przez niego do wsparcia na rok 2023. We wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 skarżący ubiegał się o przyznanie płatności w ramach podstawowego wsparcia dochodów (PWD) i płatności redystrybucyjnej (RED), uzupełniającej płatności podstawowej (UPP), a także płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) do działki rolnej "I" znajdującej się na działce ewidencyjnej nr [...]. Skarżący zadeklarował we wniosku powierzchnię działki rolnej "I" wynoszącą 0,14 ha, na której jest sad. Jednocześnie z wniosku wynika, że skarżący na działce ewidencyjnej nr [...] zadeklarował również działkę rolną "D" o powierzchni 0,85 ha z uprawą żyta ozimego. Należy wyjaśnić, że organ odwoławczy ustalił, odmiennie niż organ I instancji, że cała zadeklarowana przez skarżącego do płatności w ramach podstawowego wsparcia dochodów i płatności redystrybucyjnej działka rolna "D" o zadeklarowanej powierzchni 0,85 ha kwalifikuje się do wnioskowanej pomocy. W pierwszej kolejności należy wskazać, że ustawa o Planie Strategicznym w art. 16 przewiduje, że pomoc jest przyznawana na wniosek o jej przyznanie, z wyłączeniem operacji, które nie mają zastosowania w sprawie. Podkreślenia wymaga, że ubieganie się o płatności ma charakter wnioskowy, a postępowanie prowadzone jest w zakresie określonym we wniosku. Złożenie wniosku o przyznanie płatności jest dobrowolne i stanowi uprawnienie, nie zaś obowiązek. Postępowanie w sprawach dotyczących płatności jest sformalizowane. Oświadczenia woli wnioskodawcy składane są na formularzu, a organ jest związany danymi wskazanymi we wniosku. Postępowanie administracyjne jest wszczynane na wyłączny wniosek skarżącego, zaś wnioskodawca nie jest zobowiązany do uzyskania płatności i składania wniosku, ale korzysta z uprawnienia, które wynika z przepisów prawa. Skoro nie budzi wątpliwości, że postępowanie w przedmiocie przyznania płatności jest prowadzone wyłącznie na wniosek i w zakresie określonym przez rolnika, to nawet jeżeli maksymalny kwalifikowany obszar (MKO) jest większy, niż obszar zadeklarowany we wniosku – płatność może zostać przyznana jedynie do powierzchni zadeklarowanej. Organ administracji nie ma prawa – wbrew wyraźniej treści wniosku – przyznać płatności do obszaru większego niż zadeklarowany przez rolnika. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy ustalił, że maksymalny kwalifikowany obszar (MKO) działki ewidencyjnej nr [...] to 1,0476 ha. Na tej działce ewidencyjnej skarżący zadeklarował działkę "D" o powierzchni 0,85 ha i do takiej powierzchni przyznane zostały płatności. W przypadku natomiast działki rolnej "I" skarżący zadeklarował, że wnosi o przyznanie mu płatności w ramach podstawowego wsparcia dochodów (PWD) i płatności redystrybucyjnej (RED), uzupełniającej płatności podstawowej (UPP), a także płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) do powierzchni 0,14 ha. Skarżący zadeklarował na wskazanej działce uprawę sadu. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym płatności bezpośrednie (podstawowe wsparcie dochodów i płatność redystrybucyjna) są przyznawane rolnikowi, jeżeli prowadzi działalność rolniczą, a łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. W przedmiotowej sprawie łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów wyniosła 4,21 ha (powierzchnia zadeklarowana we wniosku – 4,35 ha pomniejszona o powierzchnię działki rolnej "I" wykluczonej z pomocy - 0,14 ha), a to oznacza, że skarżący spełnił jeden z warunków przyznania płatności, czyli warunek posiadania nie mniej niż 1 ha powierzchni gruntów. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym płatności bezpośrednie są przyznawane do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego: 1) położonych na gruncie stanowiącym kwalifikujący się hektar, 2) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, 3) nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172 - chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W przypadku działki rolnej "I" organy administracji ustaliły, że cała zadeklarowana działka rolna (0,14 ha) nie stanowi kwalifikującego się hektara w myśl § 1 ust.1 rozporządzenia w sprawie kwalifikujących hektarów. Organ odwoławczy podkreślił, że kontrola na miejscu przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego za rok 2021, dotyczyła całego gospodarstwa i wykazała między innymi nieprawidłowości dotyczące działki ewidencyjnej nr [...], na której skarżący zadeklarował w 2021 roku działkę rolną oznaczoną literą F o łącznej powierzchni 1,22 ha. Kontrola na działce ewidencyjnej nr [...] stwierdziła łączną powierzchnię użytkowaną 1,08 ha, a na załącznikach do protokołu z czynności kontrolnych obrysowano szczegółowo powierzchnię użytkowaną rolniczo, a także powierzchnię 0,14 ha wykluczoną z płatności ze względu na teren zadrzewiony, który nie kwalifikował się do objęcia płatnościami. W ocenie sądu ustalenia te są w pełni prawidłowe i znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym. Należy wyjaśnić, że kontrola na miejscu, która odbyła się w dniach 3-4 września 2021 r. udokumentowana jest w szczególności zdjęciami wykonywanymi na działce ewidencyjnej nr [...]. Zdjęcia oznaczone nr F9-002 i F9-003 (k. 121 i 120 akt administracyjnych) wykonane zostały w kierunku północnym i północno-wschodnim z drogi oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] (https://mapy.geoportal.gov.pl). Zdjęcia te przedstawiają zadrzewiony teren, porośnięty także samosiejkami. Natomiast zdjęcia nr F8-993, F8-984, F8-988, F8-994 oraz F8-987 (k. 127, 126, 124, 123, 122 akt administracyjnych) wykonane w kierunku południowym, południowo-zachodnim oraz wschodnim z odległości ok 100-110 m od drogi oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], również przedstawiają teren zadrzewiony, porośnięty samosiejkami, wysoką trawą oraz przewróconymi pniami drzew, dodatkowo z wydzielonym fragmentem, prowizorycznie ogrodzonym zbitymi ze sobą pniami drzew, na którym ustawione są gdzieniegdzie prostokątne ramy z wbudowaną szybą przypominające inspekty. Należy wyjaśnić, że z informacji udzielonej przez Biuro Kontroli na Miejscu, Wydział GIS z dnia 6 marca 2024 r. wynika bezspornie, że MKO-Sad dla działki ewidencyjnej nr [...] wynosi 0. Zdaniem sądu podkreślenia wymaga, że zdjęcia z ortofotomapy mają kluczowe znaczenie w sprawie przyznawania płatności, bowiem odzwierciedlają lokalizacje oraz stan działek na rok, w którym skarżący ubiegał się o przedmiotowe płatności. Ortofotomapa cyfrowa to zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity oraz przetworzone do postaci metrycznej, jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskiwane są w trybie art. 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organy zobowiązane są do ustalania powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności w oparciu system LPIS, który umożliwia stosowanie jednolitych standardów. Należy podkreślić, że rzeczywiste powierzchnie działek rolnych, które należy podać we wniosku, nie zawsze pokrywają się z powierzchnią użytków gruntowych, uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków. Badanie zgodności wskazanych we wniosku powierzchni działek rolnych następuje poprzez kontrolę administracyjną, która może, ale nie musi być uzupełniona o kontrolę na miejscu. Przy ustalaniu maksymalnej powierzchni kwalifikowalnej odlicza się powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi, z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej, powierzchnie zabudowane, wody, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze, jako powierzchnie wyłączone z płatności. Powyższy sposób postępowania i w konsekwencji reguły oceny znajdują uzasadnienie w powołanych wyżej obowiązujących przepisach prawa. Ustalenie powierzchni działek poprzez kontrolę administracyjną polega na wykorzystaniu bazy danych zgromadzonych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) zawierających materiały kartograficzne (mapy i ortofotomapy) oraz przy wykorzystaniu geograficznego systemu informacji (GIS) zawierającego bazy danych referencyjnych dla ocen kwalifikowalności wniosków. Dla ustalenia prawa do otrzymania płatności podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest określona działalność rolnicza (uprawa). W systemie informatycznym ARiMR zaimplementowane są wcześniej wyznaczone powierzchnie MKO, które stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności i te okoliczności prawidłowo zostały wzięte pod uwagę przez organ odwoławczy przy ocenie wniosku strony i ustaleniu prawidłowej wysokości należnych producentowi rolnemu płatności. Sposób określenia kryteriów jakie musi spełniać działka rolna, ujętych w wymienionych powyżej przepisach, czyni zadość ogólnej zasadzie z art. 9 zd. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającym przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającym rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.). Ostatnio wspomniany przepis (art. 9) stanowi, państwa członkowskie zapewniają, aby interwencje i normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, o których mowa w art. 13, były kształtowane na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, były spójne z należytym funkcjonowaniem rynku wewnętrznego i nie powodowały zakłóceń konkurencji. Rolnik powinien mieć niezbędną i konieczną wiedzę, na jakiej rzeczywiście powierzchni działek prowadzi działalność rolniczą i odróżniać powierzchnię gruntów ornych, łąk, pastwisk, czy sadów, od powierzchni nieużytkowanej rolniczo zgodnie z programem rolnośrodowiskowym (np. tereny zadrzewione, czy zakrzaczone lub z innych przyczyn nie stanowiące np. trwałych użytków zielonych bądź sadów). Skoro zaś nie stwierdzono w toku kontroli na zadeklarowanej "I" powierzchni działki użytkowanej rolniczo (kwalifikowalnej), to należało uznać, że wnioskodawca dofinasowania z przyczyn leżących po jego stronie zawyżył (przedeklarował) powierzchnię działek rolnych uprawnionych do płatności i tym samym dopuścił się nieprawidłowości skutkującej wprawdzie przyznaniem wnioskowanej płatności, ale w pomniejszonej wysokości. Ponadto na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary. Rozporządzenie to stanowi w § 1 pkt 1, że za grunty stanowiące kwalifikujący się hektar, o którym mowa w art. 4 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm., zwanego dalej "rozporządzeniem 2021/2115", uznaje się: użytki rolne danego gospodarstwa, które w trakcie roku kalendarzowego, na który wnioskuje się o płatności bezpośrednie, są wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, zwanej dalej "działalnością rolniczą". Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym, przy przyznawaniu pomocy uznaje się, że rolnik prowadzi działalność rolniczą, jeżeli prowadzi działalność polegającą na: - wytwarzaniu produktów rolnych przez hodowlę lub chów zwierząt do celów gospodarskich lub uprawę lub hodowlę roślin, gdzie produkty rolne oznaczają produkty wymienione w załączniku I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), z wyjątkiem produktów rybołówstwa, a także uprawie bawełny i zagajników o krótkiej rotacji lub - utrzymywaniu użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza użycie zwykłych metod rolniczych i zwykłego sprzętu rolniczego. Dodać należy, że na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy (Dz. U. z 2023 r. poz. 461, ze zm.). Jak stanowi § 1 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia, użytki rolne uznaje się za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy, jeżeli zostały na nich przeprowadzone co najmniej dwa zabiegi agrotechniczne, w tym jeden mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności i drugi mający na celu usunięcie obumarłych drzew lub gałęzi, lub cięcie sanitarne suchych i zasychających gałęzi - w przypadku sadów - w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym. Sąd nie ma żadnej wątpliwości, że udokumentowany wskazanymi zdjęciami teren zadeklarowanej przez skarżącego działki rolnej "I" – jako sad, nie jest w taki sposób użytkowany. Bezspornie jest to nieużytek nieporośnięty drzewami owocującymi. Zresztą sam skarżący w skardze przyznaje, że w "sadzie" są domieszki obcych roślin. Co więcej argumentacja skarżącego jest niespójna, bowiem na etapie odwołania podnosił, że ktoś dopisał mu działkę rolna "I" z sadem do wniosku. W związku z powyższym – zdaniem sądu – w żadnym razie nie można uznać, że zadeklarowana działka rolna "I" stanowi sad. Warto również podkreślić, że skarżący nie przedłożył żadnego wiarygodnego materiału dowodowego podważającego prawidłowe ustalenia organów administracji. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym wysokość podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej i uzupełniającej płatności podstawowej oraz płatności ONW - w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej pomocy i stawki tej pomocy na 1 ha tej powierzchni - po uwzględnieniu kar, w tym kar administracyjnych, oraz zmniejszeń, których konieczność zastosowania wynika z przepisów, o których mowa w art. 1 pkt 1, w szczególności z art. 17 rozporządzenia 2021/2116. Zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U., poz. 482 ze zm.) - w przypadku gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi nie mniej niż 3% i nie więcej niż 20% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności i jest większa niż 0,1 ha, za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności służącą do ustalenia wysokości tej płatności uznaje się powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności pomniejszoną o dwukrotność tej różnicy; Organ odwoławczy w sposób prawidłowy wyliczył wysokość przyznanych skarżącemu płatności uwzględniając, że różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi 3,33%, co w konsekwencji spowodowało zmniejszenie wysokości przyznanych kwot. Reasumując, organ odwoławczy prawidłowo ocenił niepodważony przez skarżącego ustalony stan faktyczny w odniesieniu do działki rolnej "I" zgłoszonej do płatności. Organ odwoławczy przy tym powołał dowody, na których się oparł. W uzasadnieniu prawnym organ odwoławczy omówił przepisy stanowiące prawną podstawę rozstrzygnięcia oraz przedstawił w dostateczny sposób ich zastosowanie w odniesieniu do poszczególnych płatności, wraz ze stosownymi wyliczeniami obrazującymi kolejno elementy mające wpływ na ustaloną ostatecznie wysokość płatności. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako "p.p.s.a." skargę oddalił. O kosztach Sąd orzekł na podstawie § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 763).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI