III SA/Lu 342/19

III SA/Lu 342/19 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2019-10-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom /sprawozdawca/
Jerzy Marcinowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 356/20 - Wyrok NSA z 2023-07-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1990
art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 pkt 1, ust. 3
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 2022
§ 5 ust. 1 pkt 7 lit. c, ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Strzelec Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 października 2019 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] o wymierzeniu J. L. kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii VII.
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
W dniu [...] grudnia 2018 r. na terenie przejścia granicznego w H. poddany został kontroli zespół pojazdów o numerze rejestracyjnym [...], należący do J. L. (dalej jako "skarżący"). W części ładunkowej naczepy znajdował się towar w postaci spycharki czołowej gąsiennicowej o wadze 34 150 kg. W trakcie kontroli stwierdzono przekroczenie nacisku trzeciej osi pojazdu będącej składową grupy dwóch osi, w której jedna jest osią napędową, a druga osią nienapędową (odległość między osiami składowymi wynosi 1,35 m) o 340 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 3,58%) przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku osi składowej wchodzącej w skład grupy osi wynoszącym 9,5 tony dla każdej osi, oraz przekroczenie nacisku drugiej osi przyczepy będącej składową grupy osi składającej się z więcej niż trzech osi napędowych przyczepy (odległość miedzy osiami składowymi 1,31 m) o 240 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 2,67%) przy dopuszczalnym przepisami prawa nacisku osi składowej wchodzącej w skład grupy osi wynoszącym 9 ton dla każdej osi, jeżeli jest ona wyposażona w koła bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne. Wyniki ważenia statycznego wykazały, że masa całkowita zespołu pojazdów wynosi 54 940 kg, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 37,35%. Wyniki ważenia dynamicznego i statycznego zostały utrwalone w protokole kontroli [...] z [...] grudnia 2018 r.
Na żądanie kierowcy przeprowadzono powtórne ważenie opisane w protokole [...] Ponowne ważenie na wadze dynamicznej potwierdziło stwierdzone przekroczenie nacisku trzeciej osi pojazdu będącej składową grupy dwóch osi, w której jedna jest osią napędową, a druga osią nienapędową (odległość między osiami składowymi wynosi 1,35 m) o 600 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 6,32%) przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku osi składowej wchodzącej w skład grupy osi wynoszącym 9,5 tony dla każdej osi. Wyniki statycznego ważenia potwierdziły przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 14 940 kg (przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 37,35%).
Z uwagi na stwierdzone przekroczenie nacisków osi, na przejazd wymagane było uzyskanie zezwolenia kategorii VII. W trakcie kontroli kierowca nie okazał zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego, przedstawił natomiast zezwolenie kategorii V z [...] lipca 2018 r., nr [...]
Decyzją z [...] lutego 2019 r. Naczelnik L. Urzędu Celno–Skarbowego w B. P. (dalej jako "organ I instancji") wymierzył skarżącemu na podstawie art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 z późn. zm.) karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii VII.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 7 lit. c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 z późn. zm.), dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi pojazdów silnikowych, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową, przy odległości (d) między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 ? d ? 1,80 lub 2,00) - 18 ton; dopuszcza się 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi składowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony. W myśl § 5 ust. 2 rozporządzenia, dopuszczalny nacisk każdej osi składowej wchodzącej w skład tej samej grupy osi, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 4 i pkt 9 oraz ust. 5, nie może przekraczać wartości: NS = NG / n, gdzie: NS - dopuszczalny nacisk osi składowej wchodzącej w skład grupy osi [t], NG - dopuszczalny nacisk grupy osi [t], n - ilość osi składowych wchodzących w skład tej samej grupy osi. Przez grupę osi rozumie się co najmniej dwie osie składowe o odległości (d) między sobą, określonej w rozporządzeniu, które oddziałują na siebie ze względu na szczególną konstrukcję zawieszenia (§ 5 ust. 7 rozporządzenia).
Odnosząc się do sprawy organ odwoławczy podniósł, że wyniki powtórnego dynamicznego ważenia nacisków osi wskazały na przekroczenie nacisku trzeciej osi pojazdu, będącej składową grupy dwóch osi, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową o 600 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 6,32%, przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku osi składowej wchodzącej w skład grupy osi wynoszącym 9,5 tony).
Organ stwierdził, że wyniki kontroli wykazały, że przewóz wykonywany był pojazdem nienormatywnym. Dla wykonywanego przewozu wymagane było zezwolenie kategorii VII, a kierowca podczas kontroli przedstawił zezwolenie kategorii V. Nieokazanie do kontroli wymaganego zezwolenia stanowiło naruszenie, które podlega karze pieniężnej w wysokości 15 000 zł.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że w niniejszej sprawie miał zastosowanie wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 marca 2019 r., C-127/17, organ odwoławczy stwierdził, że wyrok ten odnosi się do pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy rady 96/53WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. Urz. UE L z dnia 17 września 1996 r. Nr 235, str. 59). Pkt 3.1 dotyczy pojazdów jednoosiowych – pojedyncze osie nienapędowe, gdzie maksymalny dopuszczalny ciężar na oś pojazdów to 10 ton, natomiast pkt 3.4 dotyczy osi napędowej. W rozpoznawanej sprawie stwierdzono przekroczenie nacisku na trzeciej osi pojazdu, będącej składową grupy dwóch osi, w której jedna oś jest osią napędową, a druga nienapędową, do których to osi nie mają zastosowania pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53WE, lecz pkt 3. 5 tego załącznika.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. L. zaskarżył powyższą decyzję w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
a. nieważność z uwagi na jej sprzeczność z dyrektywą 96/53WE, zmienioną dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., co potwierdza wydany w dniu 21 marca 2019 r. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w sprawie C-127/17;
b. naruszenie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy 96/53/WE w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy 96/53, przez ich niezastosowanie;
c. naruszenie przepisu art. 1 ust. 1 lit. b w związku z pkt 2.2.2. lit. a i 3.4.1 załącznika nr I dyrektywy 96/53/WE, poprzez nałożenie kary administracyjnej za brak zezwolenia kategorii VII, podczas gdy zgodnie z powołanym przepisem dyrektywy zezwolenie kategorii V było ważne i wystarczające;
d. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 140 aa ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, poprzez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy skarżący dysponował ważnym zezwoleniem kategorii V i dochował należytej staranności w realizacji wszystkich czynności związanych z przejazdem;
e. naruszenie § 5 ust. 2 "stojącego w sprzeciwie" do dyspozycji przepisu § 5 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia oraz zastosowanie niniejszego przepisu w stosunku do wymaganego zezwolenia, gdy jak wskazuje nazwa rozporządzenia przepis ten nie stanowi o nacisku dla drogi tylko dla pojazdu na drogę, a zatem nie ma wpływu na wymagane zezwolenie;
f. naruszenie art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz art. 64ea oraz ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez uznanie przejazdu za wykonywany bez zezwolenia oraz błędnym ustaleniu, że maksymalna dopuszczalna, przewidziana przepisami prawa masa całkowita środka transportu to 40 ton, podczas gdy przejazd całkowicie kwalifikował się do zezwolenia kategorii V i maksymalna dopuszczalna, przewidziana przepisami prawa masa całkowita środka transportu to 60 ton;
g. naruszenie przepisów postępowania - art. 7 w zw. z art. 7a § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez naruszenie zasad praworządności, interesu społecznego i słusznego interesu obywateli przez niepodjęcie przez organ działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia wszystkich aspektów sprawy i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a także na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez oparcie się przez organ na wybranych dowodach, tj. błędnym ustaleniu przekroczenia nacisku osi napędowej wchodzącej w skład grupy osi, w której jedna jest osią napędowa, a druga osią nienapędowa (przy odległości między osiami 1,35 m) pojazdu, przy jednoczesnym zachowaniu limitu nacisku osi wynikającego z przepisu § 5 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia oraz warunku pkt a) wynikającego z lp. V Załącznika nr 1 do ustawy - Prawo o ruchu drogowym;
h. naruszenie przepisów postępowania poprzez wybór przez organy obu instancji protokołu kontroli korzystniejszego dla kontrolujących, podczas gdy drugi protokół nr [...] z [...] grudnia 2018 r., różnił się w wynikach o 260 kg, co być może spowodowane było niesprawnością urządzenie służącego do pomiaru;
i. naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie zasady przyjazności interpretacji prawa w momencie, gdy decyzje organów władzy publicznej budzą wątpliwości;
j. naruszenie wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, zasady proporcjonalności, prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych ich naruszeń, bez wykazania w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia stwierdzonych naruszeń;
k. naruszenie przepisu art. 87 ust. 1 pkt 3. lit d ustawy o transporcie drogowym poprzez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy zaszły przesłanki niewszczynania postępowania lub w razie wszczęcia - jego umorzenia, a organ kontroli zignorował zezwolenie kategorii V, nr [...] oraz zastosował przepis niekorzystny dla skarżącego - § 5 ust. 2 rozporządzenia;
l. naruszenie zasady hierarchiczności wyrażonej w Konstytucji RP poprzez jej niezastosowanie przez organy administracji.
Skarżący wniósł stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości lub uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest kara pieniężna za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia.
Definicja pojazdu nienormatywnego zawarta jest w art. 2 ust. 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1990 z późn. zm.), dalej: "Prawo o ruchu drogowym" lub w skrócie: "p.r.d.". Zgodnie z tym przepisem, przez pojazd nienormatywny rozumie się pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że przepisy o drogach publicznych określające dopuszczalne naciski osi pojazdu, do których odwołano się w definicji pojazdu nienormatywnego zawartej w art. 2 pkt 35a ustawy – Prawo o ruchu drogowym to zarówno przepisy ustawy z dnia z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2068 z późn. zm.), jak i przepisy dotyczące dróg, zamieszczone w ustawie – Prawo o ruchu drogowym i w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Podkreśla się, że w art. 2 pkt 35a jest mowa o przepisach o drogach publicznych, a nie przepisach ustawy o drogach publicznych. Stanowi to odesłanie zakresowo szersze niż odesłanie do ustawy o drogach publicznych (zob. przykładowo wyroki NSA z 25 kwietnia 2018 r.: sygn. akt II GSK 2003/16 i sygn. akt II GSK 2489/16; z 5 czerwca 2018 r.: sygn. akt II GSK 2346/16 i sygn. akt II GSK 100/17; z 9 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2932/16; z 23 października 2018 r., sygn. akt II GSK 3470/16; z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 878/17r.; z 3 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1023/17 oraz z 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1093/17).
W sprawie niniejszej zastosowanie mają zatem przepisy Prawa o ruchu drogowym oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym, które określa dopuszczalne naciski osi oraz dopuszczalną masę całkowitą pojazdu.
W powołanych wyżej orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny za błędny uznał pogląd, że przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów nie mogą stanowić podstawy uznania pojazdu za nienormatywny w zakresie dopuszczalnych nacisków osi wielokrotnych. NSA nie podzielił wyrażanego w orzecznictwie poglądu, że określone w nich parametry nacisku osi stanowią jedynie warunki dopuszczenia pojazdu do ruchu. Sąd stwierdził, że trudno uznać za racjonalny taki stan, w którym pojazd musi spełniać określone wymagania w zakresie maksymalnych nacisków osi wielokrotnych jedynie na użytek i na etapie dopuszczenia do ruchu, natomiast nie obowiązują one po dopuszczeniu pojazdu do ruchu, podczas wykonywania przejazdów po drogach publicznych. Jest oczywiste, że techniczne warunki dopuszczenia pojazdu do ruchu mają na względzie uczestniczenie tego pojazdu w ruchu drogowym. Zachowują zatem sens tylko wtedy, gdy parametry określone w tych warunkach obowiązują, są stosowane i egzekwowane w stosunku do pojazdów uczestniczących w ruchu drogowym.
Dodać należy, że rozporządzenie stanowi implementację przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. Urz. UE L z dnia 17 września 1996 r. Nr 235, str. 59), dalej jako "dyrektywa 96/53WE". Przepis art. 1 ust. 2 dyrektywy stanowi, że wszelkie wartości wymienione w załączniku I odnoszące się do ciężarów (a więc również dopuszczalne maksymalne naciski osi wielokrotnych) obowiązują jako normy transportowe i dlatego odnoszą się do warunków załadunku, a nie do norm produkcji, które zostaną określone w późniejszej dyrektywie. W pojęciu norm transportowych odnoszących się do warunków załadunku mieszczą się niewątpliwie maksymalne dopuszczalne normy nacisku osi pojazdu wykonującego przejazd drogowy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1093/17).
Stwierdzić zatem należy, że organ prawidłowo zastosował w rozpoznawanej sprawie przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, określające dopuszczalne naciski osi pojazdów, o których mowa w art. 2 pkt 35a ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 7 lit. c powołanego wyżej rozporządzenia, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi pojazdów silnikowych, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową, przy odległości (d) między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 ? d ? 1,80 lub 2,00) - 18 ton; dopuszcza się 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi składowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony.
Z przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia wynika jednocześnie, że dopuszczalny nacisk każdej osi składowej wchodzącej w skład tej samej grupy osi, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 4 i pkt 9 oraz ust. 5, nie może przekraczać wartości: NS = NG / n, gdzie: NS - dopuszczalny nacisk osi składowej wchodzącej w skład grupy osi [t], NG - dopuszczalny nacisk grupy osi [t], n - ilość osi składowych wchodzących w skład tej samej grupy osi.
Zgodnie z tym przepisem, dopuszczalny nacisk osi składowej wchodzącej w skład grupy osi oblicza się dzieląc dopuszczalny nacisk grupy osi przez liczbę osi. Przykładowo, dopuszczalny nacisk każdej z osi składowych grupy dwóch osi wynosić będzie odpowiednio: 8 ton przy nacisku grupy osi wynoszącym 16 ton, 9 ton przy nacisku grupy wynoszącym 18 ton i 9,5 tony przy nacisku wynoszącym 19 ton.
Przepis § 5 ust. 2 nie dotyczy grupy osi składającej się z więcej niż trzech osi nienapędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep (§ 5 ust. 1 pkt 4) oraz grupy osi składającej się z więcej niż trzech osi pojazdów silnikowych, w których co najmniej jedna oś składowa jest osią napędową (§ 5 ust. 1 pkt 9), dla których to grup osi rozporządzenie określa dopuszczalny nacisk dla każdej osi wchodzącej w skład grupy, a nie dopuszczalny nacisk grupy osi.
Dopuszczalna masa całkowita pojazdu określona została w § 3 rozporządzenia. Dla zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy, dopuszczalna masa całkowita określona została w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia na 40 ton (z wyjątkiem pojazdów wskazanych w punktach a, b, c i d, które nie dotyczą kontrolowanego pojazdu).
W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo przyjął na podstawie § 5 ust. 1 pkt 7 w związku z § 5 ust. 2 rozporządzenia, że dopuszczalny nacisk każdej z osi składowych grupy osi pojazdu, z których jedna jest osią napędową a druga osią nienapędową wynosi 9,5 tony, przy dopuszczalnym nacisku grupy osi wynoszącym 19 ton, podwyższonym – co jest niesporne – z uwagi na zawieszenie pneumatyczne i koła bliźniacze na osi napędowej.
W ocenie sądu przepis § 5 ust. 2 nie jest sprzeczny z § 5 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, który określa dopuszczalny nacisk grupy osi, z których jedna jest osią napędową a druga osią nienapędową, różny w zależności od odległości osi składowych. Przepis § 5 ust. 2 wprowadza jedynie dodatkowe wymogi dla każdej z osi składowych, wchodzącej w skład tej samej grupy osi, co odnosi się do wszystkich grup osi wymienionych w § 5 ust. 1 pkt 2, 3, 6, 7 i 8 rozporządzenia. Dodatkowy wymóg oznacza, że nie jest dopuszczalne przekroczenie maksymalnego nacisku na każdą z osi składowych tej samej grupy osi, niezależnie od tego, czy nacisk na grupę osi został przekroczony czy nie. Także zatem w przypadku, gdy łączny nacisk na grupę osi nie został – tak jak w rozpoznawanej sprawie – przekroczony, organy uprawnione są do badania nacisków poszczególnych osi składowych.
Zarzut zastosowania przez organ przepisu § 5 ust. 2 sprzecznego z § 5 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia oraz nieuprawnionego dokonania oddzielnego pomiaru każdej z osi składowych, mimo że łączny nacisk drugiej i trzeciej osi stanowiących grupę osi nie przekraczał 19 ton, nie jest więc uzasadniony.
Wprowadzenie tego dodatkowego parametru nie jest także sprzeczne z dyrektywą 96/53/WE. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 2 dyrektywy, nie narusza ona prawa Państw Członkowskich do wprowadzania przepisów, z poszanowaniem prawa wspólnotowego, ustanawiających obowiązek wykazywania przez pojazdy zarejestrowane na ich terytorium lub dopuszczone tam do ruchu nieobjętych w załączniku I parametrów ciężaru i wymiarów, które odpowiadają wymaganiom krajowym. Podkreślić należy, że dodatkowy parametr, dotyczący maksymalnego nacisku poszczególnych osi składowych, wprowadzony w § 5 ust. 2 rozporządzenia nie zmienia w żaden sposób dopuszczalnych maksymalnych nacisków grupy osi określonych w załączniku I do dyrektywy 96/53/WE. Zgodnie z pkt 3.5.3 załącznika I do dyrektywy, dotyczącego osi podwójnych pojazdów silnikowych, jeżeli odległość (d) między osiami wynosi między 1,3 m i mniej niż 1,8 m (1,3 ? d < 1,8), suma ciężarów na oś przypadających na oś podwójną nie może przekraczać: - 18 ton; - 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w podwójne opony, a zawieszenie pneumatyczne lub zawieszenie uznane na obszarze Wspólnoty za równoważne, jak zdefiniowano w załączniku II, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w podwójne opony, a maksymalny ciężar na każdą oś nie przekracza 9,5 tony.
Takie same dopuszczalne naciski grupy osi składających się z dwóch osi pojazdów silnikowych określone zostały w § 5 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia.
Należy zauważyć, że wprowadzenie wymogów dotyczących nieprzekraczalnych dopuszczalnych nacisków na osie ma na celu zapobieżenie nadmiernemu uszkadzaniu dróg i zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Dodatkowe wymagania dotyczące dopuszczalnego nacisku osi wchodzących w skład grupy osi, nienaruszające parametrów określonych w dyrektywie 96/53/WE służą osiągnięciu tych celów.
W sprawie niniejszej w trakcie kontroli dokonano dwukrotnego pomiaru nacisków osi (ważenie dynamiczne) oraz dwukrotnego pomiaru masy całkowitej (ważenie statyczne). W czasie pierwszego ważenia stwierdzono, że nacisk trzeciej osi pojazdu będącej składową grupy dwóch osi, w której jedna jest osią napędową, a druga osią nienapędową, wynosi 9840 kg, co stanowi przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 340 kg, natomiast drugi pomiar wykazał nacisk wynoszący 10100 kg, co stanowi przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 600 kg. Pierwszy pomiar wykazał także, że nacisk drugiej osi naczepy będącej składową grupy osi składającej się z więcej niż trzech osi napędowych naczepy wynosi 9240 kg, co stanowi przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 240 kg, natomiast drugi pomiar nie wykazał przekroczenia nacisku (nacisk wynosił 7800 kg). W wyniku dwukrotnego ważenia stwierdzono ponadto, że masa całkowita pojazdu wynosi 54940 kg, przekracza zatem masę dopuszczalną o 14940 kg (protokoły ważenia dynamicznego i protokoły kontroli – k. 30 – 38 akt adm.).
Skarżący w zasadzie nie kwestionuje samych wyników pomiarów dokonanych w czasie kontroli. Kwestionuje natomiast ustalenie, że wyniki te wskazują na przekroczenie dopuszczalnych norm. Jak wykazano wyżej, dopuszczalny nacisk na każdą z osi składowych grupy osi, z których jedna jest osią napędową (oś trzecia), a druga osią nienapędową (oś druga) wynosił w sprawie niniejszej 9,5 tony. Nacisk ten został przekroczony, co potwierdziły wyniki dwukrotnego ważenia.
Zauważyć należy, że wprawdzie w przypadku nacisków osi wyniki pomiaru różniły się, jednak oba pomiary wskazały na przekroczenie nacisku trzeciej osi pojazdu będącej składową grupy dwóch osi, w której jedna jest osią napędową, a druga osią nienapędową. Z obu pomiarów wynika, że nacisk trzeciej osi przekraczał 9,5 tony.
Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że przekroczenie nacisku dopuszczalnego dla osi składowej grupy osi, w której jedna jest osią napędową, a druga osią nienapędową oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej nakazuje uznanie pojazdu za nienormatywny.
Skarżący zarzuca, że jako podstawę ustaleń organ przyjął protokół drugiego ważenia, który jest mniej korzystny dla skarżącego. Należy więc zauważyć, że drugi protokół stwierdza przekroczenie nacisku tylko jednej osi, a nie dwóch, a ponadto rozmiar przekroczenia nie ma znaczenia dla samego ustalenia, że pojazd jest nienormatywny, w świetle bowiem art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych. Wystarczy zatem, by nacisk był większy od dopuszczalnego. Rozmiar przekroczenia miałby natomiast znaczenie z punktu widzenia wysokości przewidzianej w art. 140ab ust. 1 kary pieniężnej. Jak jednak słusznie zwraca uwagę organ, przyjęcie drugiego protokołu ważenia nie miało wpływu na wysokość wymierzonej skarżącemu kary, bowiem zarówno przy przekroczenie dopuszczalnego nacisku trzeciej osi o 6,32 % (drugie ważenie), jak i o 3,58% (pierwsze ważenie) wymiar kary pieniężnej byłby taki sam, z uwagi na jednoczesne przekroczenie także dopuszczalnej masy całkowitej, o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia.
Zarzut, że organ uwzględnił mniej korzystne dla skarżącego wyniki ważenia uznać więc należy za nieuzasadniony. Nie miało to bowiem wpływu na rozstrzygnięcie.
Przejazd pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych jest dopuszczalny tylko po spełnieniu warunków określonych w ustawie. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej. Prawo o ruchu drogowym przewiduje siedem kategorii zezwoleń (kategorie I-VII). Wymiary, masa oraz naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń poszczególnych kategorii oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, określone zostały w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (art. 64 ust. 3 p.r.d.).
Prawidłowe jest stanowisko organu, że zgodnie z powołanymi przepisami, pojazd o przekroczonych naciskach na osie wymaga zezwolenia kategorii VII. Zgodnie z art. 64d ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, zezwolenie kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI. Z załącznika Nr 1 do ustawy, określającego kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że na podstawie zezwoleń kategorii I-VI nie może odbywać się przejazd pojazdu o przekroczonych naciskach na osie. Kontrolowany przejazd wymagał więc zezwolenia kategorii VII.
Nie jest kwestionowane, że skarżący nie posiadał zezwolenia kategorii VII.
Skarżący podnosi, że dysponował zezwoleniem kategorii V i kontrolowany pojazd spełniał wszystkie wymogi dla zezwolenia tej kategorii. Stwierdzony w trakcie kontroli nacisk na oś podwójną, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową, wynosił bowiem 15,88 ton i nie przekraczał dopuszczalnego nacisku 19 ton, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 7 lit. c rozporządzenia. Skarżący podkreślił, że pojazd nie przekroczył także dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi na drogę, czyli 11,5 tony. Ponadto podniósł, że zezwolenie kategorii V uprawniało go do poruszania się po drogach publicznych pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 ton, więc stwierdzona przez organ masa całkowita 54940 kg nie wykraczała poza wielkość określoną w zezwoleniu.
Zarzut skarżącego, że posiadał ważne zezwolenie kategorii V, którego organ bezpodstawnie nie uwzględnił jest nieuzasadniony.
Zgodnie z art. 64ea Prawa o ruchu drogowym, w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii VII z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Jak wskazano wyżej, do wykonywania przewozu w sprawie niniejszej wymagane było zezwolenie kategorii VII, a nie kategorii V. Prawidłowo uznał zatem organ, że przejazd wykonywany był zezwolenia.
Zgodnie z art. 140aa Prawa o ruchu drogowym, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
W myśl art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, w przypadku braku zezwolenia kategorii VII ustala się w wysokości:
a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.
Wyniki statycznego ważenia wskazały na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 14 940 kg, co oznacza przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 37,35%. Jak już była o tym mowa, pojazd nie mógł poruszać się na podstawie zezwolenia kategorii V, dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynosiła więc zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia 40 ton, a nie 60 ton, jak twierdzi skarżący.
Wobec przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi wchodzącej w skład grupy osi o 6,32 % i masy całkowitej o 37,35 % prawidłowe było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł na podstawie art. 140 aa ust. 1 w zw. z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c Prawa o ruchu drogowym.
Podzielić należy także stanowisko organów, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 140aa ust. 4 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. Powołany przepis stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
Odpowiedzialność wykonującego przejazd ma charakter obiektywny, niezależny od winy. Możliwość zwolnienia podmiotu wykonującego przewóz od odpowiedzialności istnieje tylko w ściśle określonych sytuacjach i uzależniona jest od wykazania, że podmiot ten dołożył należytej staranności wymaganej w stosunkach danego rodzaju, a do naruszenia doszło na skutek okoliczności od niego niezależnych, na które nie miał wpływu. Trafnie zwraca uwagę organ, że skarżący jako przewoźnik profesjonalny wykonujący międzynarodowe przewozy drogowe obowiązany był tak zorganizować pracę, by wyeliminować ryzyko naruszenia prawa. Obowiązkiem skarżącego było sprawdzenie, czy przewożony ładunek nie powoduje przekroczenia nacisków osi i wystąpienie o właściwe zezwolenie. Jest to zwykła staranność, jakiej można wymagać od osoby zawodowo trudniącej się przewozem ponadnormatywnych ładunków z użyciem pojazdów o parametrach przekraczających dopuszczalne dla danego typu pojazdów. W sprawie nie zostały wykazane jakiekolwiek okoliczności wskazujące na to, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
Odnosząc się do pozostałych, obszernie sformułowanych zarzutów skargi stwierdzić należy, że są one nieuzasadnione.
W pierwszej kolejności, w związku z zarzutami zawartymi w punktach a i b skargi, wyjaśnić należy, że w rozpoznawanej sprawie organ stwierdził przekroczenie norm zawartych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych pojazdów określających dopuszczalne naciski osi wielokrotnych i składowych tych osi oraz przekroczenie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu wraz z ładunkiem, nie stwierdził natomiast przekroczenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu, określonego na 11,5 t w art. 41 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, ani dopuszczalnych nacisków pojedynczych osi napędowych i nienapędowych określonych w § 5 ust. 1 pkt 1 i 5 rozporządzenia oraz w pkt 3.1 i pkt 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53/WE.
Z zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji wynika wprost, że na skarżącego nałożona została kara nie za przekroczenie nacisku osi pojedynczej napędowej, lecz za przekroczenie nacisku na oś będącą składową grupy osi, w której jedna jest osią napędową, a drugą osią nienapędową. Bezpodstawne są więc zarzuty naruszenia przez organy przepisów art. 3 i art. 7 dyrektywy 96/53/WE w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika do dyrektywy przez ich niezastosowanie.
Przepis art. 3 ust. 1 dyrektywy stanowi, że Państwo Członkowskie nie może na swoim terytorium odmówić lub zabronić używania pojazdów zarejestrowanych lub dopuszczonych do ruchu w jednym z pozostałych państw członkowskich z przyczyn odnoszących się do masy lub wymiarów, pod warunkiem że pojazdy te odpowiadają wartościom maksymalnym określonym w załączniku I do dyrektywy. Z kolei art. 7 tej dyrektywy przewiduje, że dyrektywa nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym państwie członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych, niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów. Nie stanowi również przeszkody do nakładania lokalnych ograniczeń na maksymalne dopuszczalne wymiary i/lub ciężary pojazdów, w przypadku gdy na określonych obszarach lub drogach infrastruktura nie jest przystosowana do długich i ciężkich pojazdów.
Skarżący zarzuca naruszenie powołanych przepisów w związku z pkt 3.1 i pkt 3.4 załącznika I do dyrektywy, które dotyczą osi pojedynczych, nie mogły więc mieć w ogóle zastosowania w sprawie niniejszej, pomijając już fakt, że przewidziane w obu powołanych przez skarżącego punktach załącznika dopuszczalne naciski osi pojedynczych określone zostały dokładnie na tym samym poziomie w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych pojazdów, które jak wskazano wyżej stanowi implementację przepisów dyrektywy. Nie zachodzi więc jakakolwiek sprzeczność przepisów rozporządzenia w tym zakresie z przepisami dyrektywy.
Nie jest także uzasadnione powoływanie się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej w skrócie: "TSUE") z 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17, który dotyczy naruszenia przez Polskę przepisów art. 3 i 7 dyrektywy w zw. z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy przez wprowadzenie wymogu uzyskania specjalnego zezwolenia, umożliwiającego poruszanie się po niektórych drogach publicznych. Wyrok TSUE dotyczy ograniczeń nacisku pojedynczych osi, wprowadzanych na niektórych drogach publicznych, nie dotyczy zatem stanu faktycznego w sprawie niniejszej. Skarżącemu nie zarzucono bowiem poruszania się po drodze publicznej, dla której przewidziano niższy niż przewidziany w dyrektywie dopuszczalny nacisk pojedynczej osi (11,5 t dla osi napędowej i 10 t dla osi nienapędowej), lecz przejazd pojazdem, którego osie składowe należące do grupy osi (a więc nie osie pojedyncze) przekraczają dopuszczalne naciski określone w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych pojazdów.
Ponownie należy podkreślić, że nie jest kwestionowane w sprawie, że na drogach publicznych dopuszczony jest ruch pojazdów o nieprzekraczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej, wynoszącym 11,5 tony, co tak mocno akcentuje skarżący w skardze. Przedmiotem decyzji jest kara za ruch pojazdu, którego naciski osi będącej składową grupy osi przekracza wielkości określone w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych pojazdów, co nakazywało uznanie pojazdu za nienormatywny w rozumieniu art. 2 pkt 35a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Nie jest także w związku z tym uzasadniony zarzut sformułowany w pkt e skargi, w którym skarżący zdaje się kwestionować zastosowanie § 5 ust. 2 rozporządzenia z uwagi na to, że przepis ten "nie stanowi o nacisku dla drogi tylko dla pojazdu na drogę". Kwestia uznania przepisów rozporządzenia za przepisy o drogach publicznych w rozumieniu art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym wyjaśniona została już na wstępie rozważań prawnych w niniejszym uzasadnieniu, natomiast dopuszczalność poruszania się po wszystkich drogach publicznych pojazdów o nacisku pojedynczej osi napędowej nieprzekraczającym 11,5 tony nie budzi obecnie żadnych wątpliwości i w sprawie niniejszej organ nie zarzucał skarżącemu poruszania się pojazdem nienormatywnym po drodze, dla której wprowadzone zostały ograniczenia nacisku osi.
Bezpodstawny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 7 w zw. z art. 7a § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez naruszenie zasad praworządności, interesu społecznego i słusznego interesu obywateli przez niepodjęcie przez organ działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia wszystkich aspektów sprawy i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a także na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez oparcie się przez organ na wybranych dowodach. Organ dokonał pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu, które jednoznacznie wykazały przekroczenie określonych parametrów. Całkowicie nieuzasadniony jest więc zarzut oparcia rozstrzygnięcia na wybranych dowodach i przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. Kierowca skarżącego nie okazał do kontroli wymaganego zezwolenia kategorii VII obejmującego pojazd, którym wykonywany był przejazd. Dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie było zatem konieczne żadne dodatkowe postępowanie wyjaśniające. Wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały przez organ wyjaśnione.
Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Wbrew twierdzeniu skarżącego, w sprawie niniejszej nie istnieją wątpliwości co do treści zastosowanych norm prawnych.
Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, zasady proporcjonalności, prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń, bez wykazania w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia stwierdzonych naruszeń. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, przeprowadził niezbędne w sprawie postępowanie, wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy i wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, o czym była mowa wyżej, że skarżący dopuścił się naruszenia przepisów dotyczących ruchu pojazdów nienormatywnych, wykonując przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii VII.
Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ organ w ogóle nie stosował tego przepisu w sprawie niniejszej.
Także zarzut naruszenia zasady hierarchiczności norm jest nieuzasadniony, ponieważ organ zastosował prawidłowo przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, wydanego na podstawie wyraźnej delegacji ustawowej, zawartej w art. 66 ust. 5 ustawy.
Odnosząc się do poniesionego w uzasadnieniu skargi zarzutu, że na skarżącego nałożona została także kara pieniężna na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 z późn. zm.), stwierdzić należy, że naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych w ustawie o transporcie drogowym podlega karze na podstawie art. 92a tej ustawy, natomiast przedmiotem sprawy niniejszej było naruszenie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej, co podlega karze na podstawie art. 140aa Prawa o ruchu drogowym. W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z dnia: 2 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1779/08; z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 299/19.
W przypadku skarżącego doszło do zbiegu odpowiedzialności. Do jednego zdarzenia, polegającego na przejeździe pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia zastosowanie mają bowiem różne normy prawne, które przewidują niezależne od siebie ujemne konsekwencje. Rozważenia wymaga zatem, czy nie doszło do naruszenia zakazu podwójnego karania, która to zasada stanowi element demokratycznego państwa prawnego i ma zastosowanie zarówno w przypadku zbiegu odpowiedzialności karnej i administracyjnej, jak i zbiegu dwóch podstaw odpowiedzialności administracyjnej.
W doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie zajmował się dopuszczalnością zastosowania dwóch sankcji za ten sam czyn zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa.
W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego. Istotne znaczenie ma ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wymierzenie skarżącemu kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw nie narusza zakazu podwójnego karania. W rozpoznawanej sprawie kara wymierzona została za przejazd pojazdu nienormatywnego, a więc naruszenie przepisów o ruchu drogowym, natomiast sprawa, na którą powołuje się skarżący w skardze dotyczy naruszenia przez skarżącego, będącego przewoźnikiem drogowym, a więc podmiotem wykonującym działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, obowiązków lub warunków przewozu drogowego uregulowanego w ustawie o transporcie drogowym. Nie zachodzi zatem tożsamość chronionego interesu prawnego. Kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalne wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Natomiast kary wymierzane za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych ustawą o transporcie drogowym. Inny jest zatem cel obu regulacji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).