III SA/LU 336/25

III SA/Lu 336/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Iwona Tchórzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Drwal
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Rozgraniczenie nieruchomości
Koszty postępowania
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1151
art. 33 ust. 1;
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dz.U. 2024 poz 572
art. 262 § 1; art. 263;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. N. i M. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 25 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2025 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, po rozpatrzeniu zażalenia E. N. i M. N., utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta B. z dnia 27 lutego 2025 r., nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia.
W dniu 11 marca 2024 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek E. N. o dokonanie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], położonej przy ulicy [...] w B., stanowiącej współwłasność E. i M. małżonków N. w [...] części, M. N. w [...] części, K. Ł. w [...] części, Z. Ł. w [...] części i A. Ł. w [...] części, z nieruchomością sąsiednią oznaczoną jako działka nr [...], położoną przy ulicy [...] w B., której właścicielami są E. i Ł. małżonkowie S..
Po przeprowadzeniu postępowania Burmistrz Miasta B. decyzją z dnia 11 grudnia 2024 r., wydaną na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2024 r. poz. 1151 z późn. zm.), orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości. Granica pomiędzy nieruchomością oznaczoną nr [...] a nieruchomością oznaczoną nr [...] została ustalona według obowiązującej ewidencji gruntów, zgodnie z opisem na szkicu graficznym w protokole granicznym z dnia [...] 2024 r. sporządzonym przez uprawnionego geodetę J. P.. Punkty graniczne wyznaczono zgodnie z danym znajdującymi się w bazie ewidencji gruntów i budynków. Dokumentacja geodezyjna z przeprowadzonych czynności została w dniu 4 grudnia 2024 r. włączona do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...]
Postanowieniem z dnia 27 lutego 2025 r. organ pierwszej instancji ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 3.800 zł. Organ obciążył kosztami postępowania: E. i M. małżonków N. – w kwocie 1.266,67 zł, M. N. – w kwocie 1.266,67 zł, A. Ł. – w kwocie 844,44 zł, Z. Ł. – w kwocie 211,11 zł, K. Ł. – w kwocie 211,11 zł.
Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia podniósł, że postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się w interesie współwłaścicieli działki nr [...]. Właściciele sąsiedniej działki nr [...] E. i Ł. małżonkowie S. wskazywali bowiem na brak konieczności przeprowadzenia rozgraniczenia. Podnosili, że przebieg granicy można ustalić poprzez wznowienie punktów granicznych, zgodnie z obowiązującą ewidencją gruntów. Małżonkowie S. na własny koszt zlecili geodetom wyznaczenie punktów granicznych. Czynności zostały wykonane w dniu 12 kwietnia 2023 r. w obecności E. i M. małżonków N., a koszty wznowienia punków granicznych ponieśli małżonkowie S. we własnym zakresie. Informację o toczącym się postępowaniu o rozgraniczenie otrzymali również wszyscy współwłaściciele nieruchomości oznaczonej nr [...], jednakże nie wnieśli żadnych uwag. Natomiast wnioskodawca E. N. pismem z dnia 26 lipca 2024 r. podtrzymał swój wniosek.
Organ pierwszej instancji podkreślił również, że w wyniku postępowania rozgraniczeniowego granica pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] a nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] została ustalona zgodnie z obowiązującą ewidencją gruntów miasta B.. Granicę wyznaczają punkty nr: [...], [...], [...] i [...] wyznaczone zgodnie z danymi znajdującymi się w bazie ewidencji. Punkt graniczny nr [...] zamarkowano palem drewnianym, natomiast punkty [...], [...] i [...] (odnaleziono) stabilizowane były kamieniami. Dokonano pomiaru satelitarnego metodą RTK przy użyciu kontrolera Leica CS15. Pomiar kontrolny metodą pomiarów liniowych dokonano za pomocą dalmierza laserowego Leica Disto A3. Odnaleziona osnowa geodezyjna oraz zastosowane technologie i metody pomiarowe dały gwarancję dokładnego odtworzenia punktów granicznych tj.: punktu nr [...].
W tych okolicznościach organ pierwszej instancji stwierdził, że to w interesie współwłaścicieli działki nr [...] i wyłącznie z ich wniosku toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe, które wykazało, że granica nieruchomości przebiega w tym samym miejscu, co przed wszczęciem postępowania rozgraniczeniowego. Zasadnym zatem było obciążenie współwłaścicieli działki nr [...] kosztami postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 3.800 zł obejmujących koszty wynagrodzenia geodety za wykonanie czynności rozgraniczeniowych. Natomiast Ł. i E. małżonkowie S., będący właścicielami działki nr [...], nie byli zainteresowani kosztownym rozwiązaniem, jakim jest rozgraniczenie. Nie było to w ich interesie, tym bardziej że ponieśli we własnym zakresie koszty wznowienia punków granicznych, a przeprowadzone rozgraniczenie potwierdziło zasadność ustalenia granic według istniejących dokumentów, stan przed rozgraniczeniem był taki sam jak po rozgraniczeniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie Burmistrza Miasta B. wnieśli E. N. i M. N.. W zażaleniu skarżący podnieśli, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, na jakiej podstawie organ ustalił, że wynagrodzenie uprawnionego geodety powinno wynosić 3.800 zł. Skarżący wskazali, że czynności na gruncie, w tym sporządzenie szkicu, trwały około 1 godziny. W ocenie skarżących, w celu ograniczenia kosztów geodeta winien pozyskiwać dane z ewidencji gruntów i budynków w formie elektronicznej, co zajmuje nie więcej niż 2-3 godziny. W związku z tym, zdaniem skarżących, wynagrodzenie geodety w kwocie 3.800 zł za pracę w wymiarze połowy dniówki jest nadmierne.
Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uzał, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego obejmujących wynagrodzenie geodety. Wskazane koszty zostały ustalone na podstawie umowy z dnia 16 sierpnia 2024 r. zawartej z geodetą J. P. oraz faktury z dnia 4 grudnia 2024 r. Organ odwoławczy podkreślił, że geodeta J. P. został wybrany w trybie pisemnego zaproszenia do składania ofert, bez stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych. Odnosząc się do treści zażalenia Kolegium wskazało, że skarżący pismem z dnia 14 marca 2024 r. był informowany o tym, że koszty postępowania rozgraniczeniowego są wysokie, a strony obciążają koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony. Wysokość kosztów została ustalona na podstawie umowy, w której określono zakres czynności, jakie geodeta był zobowiązany wykonać. W ocenie Kolegium koszty te nie są zawyżone i mieszczą się w cenach średnich za tego rodzaju usługi.
Kolegium podzieliło argumentację organu pierwszej instancji co do zaistnienia w sprawie podstaw do obciążenia kosztami postępowania współwłaścicieli nieruchomości w postaci działki nr [...], gdyż przeprowadzenie rozgraniczenia leżało w interesie tylko wnioskodawcy oraz pozostałych współwłaścicieli tej nieruchomości. Organ odwoławczy zaznaczył, że właściciele nieruchomości sąsiedniej – działki nr [...] na własny koszt zlecili wznowienie punktów granicznych, a granica ustalona w postępowaniu rozgraniczeniowym przebiega w tym samym miejscu, co przed rozgraniczeniem. Nie ma podstaw do obciążenia ich kosztami postępowania, gdy wskazywany przez nich stan okazał się miarodajny i aktualny.
E. N. i M. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący zarzucili brak zbadania istoty sprawy, brak odniesienia się w uzasadnieniu do argumentów podnoszonych w zażaleniu, dotyczących zawyżenia wynagrodzenia geodety; brak wyjaśnienia czy swoje wynagrodzenie geodeta ustalił w sposób prawidłowy i adekwatny do wykonanej pracy; zignorowanie słusznego interesu skarżących jako obywateli w postaci prawa do realnej kontroli wysokości nakładanych na stronę skarżącą kosztów; przeprowadzenie postępowania w sposób ignorujący obowiązek jego prowadzenia w duchu budowania zaufania do władzy publicznej; wreszcie brak należytego i wyczerpującego informowania skarżących o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie obowiązków skarżących będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W treści skargi skarżący podnieśli, że nie zgadzają się z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia odnoszącym się do wysokości kosztów rozgraniczenia. Skarżący zarzucili, że organ nie weryfikował wynagrodzenia wskazanego przez geodetę. Weryfikacji nie stanowi ogólnikowe stwierdzenie, iż "koszty te nie są zawyżone i mieszczą się w cenach średnich na tego rodzaju usługi.". Organ nie wskazał, na jakiej podstawie ustalił owe "średnie ceny". Wynagrodzenie w wysokości 3.800 zł biegły naliczył za to, że w oparciu o pozyskane z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. dokonał wyznaczenia czterech punktów granicznych, a jeden z punktów (nr [...]) zamarkował palem drewnianym. Czynności na gruncie, w tym sporządzenie szkicu, trwały około 1 godziny. Skarżący wskazali, że aby ograniczyć koszty, geodeta powinien pozyskać dane z ewidencji gruntów i budynków w formie elektronicznej, co nie zajmuje więcej niż 2 - 3 godziny. W związku z tym wynagrodzenie w wysokości 3.800 zł za pół dnia pracy wydaje się nadmiernym, gdyż jest to połowa średniego miesięcznego wynagrodzenia netto.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
Po dokonaniu według wskazanych zasad kontroli zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych przy ulicy [...] w B. oznaczonych jako działki nr [...] oraz nr [...] Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane bez naruszenia prawa, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach.
Zaskarżonym postanowieniem Kolegium utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o ustaleniu wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 3.800 zł oraz obciążeniu tymi kosztami współwłaścicieli nieruchomości – działki nr [...], stosownie do wielkości udziałów we współwłasności.
W związku z opisanym przedmiotem sprawy w pierwszym rzędzie wskazać należy, że rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 z późn. zm.), a także przepisy rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453 z późn. zm.).
Rozgraniczenie ma na celu ustalenie przebiegu granic nieruchomości (art. 29 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony – stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 powołanej ustawy – jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic – zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy – wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy. Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości określają przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości.
Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (ust. 3). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4 ustawy).
Z powołanych przepisów wynika zasada udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości. Zatem koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Nie budzi też wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego.
Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości nie zawierają norm dotyczących kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia. W tej kwestii znajdują zastosowanie przepisy działu IX kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym koszty postępowania rozgraniczeniowego nie mają charakteru kosztów, które w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a. powinny być uiszczone przez stronę z góry, pod rygorem zwrotu wniosku na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2000 r., II SA/Kr 816/00, ONSA 2002/1/35, LEX nr 51474).
Według art. 263 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji (§ 1). Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (§ 2).
Przepis art. 262 § 1 k.p.a. stanowi zaś, że stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Na mocy art. 262 § 2 k.p.a. w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania.
Gramatyczna wykładnia przepisu art. 262 § 1 k.p.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten ustala zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony), a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony. Na tej podstawie można orzec o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej, obejmujących wynagrodzenie upoważnionego geodety. Przepis art. 262 § 1 k.p.a. wyklucza natomiast możliwość przyznania przez organ administracji zwrotu kosztów postępowania pomiędzy stronami (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06, ONSAiWSA 2007/2/26, Prok.i Pr.-wkł. 2007/3/38, LEX nr 229485 oraz powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2000 r. II SA/Gd 2016/98, LEX nr 49056, a także J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 880-882; C. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. II, Zakamycze 2005, s. 582).
Ustalenie wysokości kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia następuje w drodze postanowienia wydawanego przez organ jednocześnie z wydaniem decyzji. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 1 i 2 k.p.a.).
Występujące w orzecznictwie rozbieżności dotyczące zagadnienia czy organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może kosztami tymi obciążyć każdą ze stron postępowania, czy też koszty postępowania rozgraniczeniowego powinien ponieść tylko wnioskodawca, zostały rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., podjętej w sprawie o sygn. akt I OPS 5/06, w której Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie zwróciło uwagę, że przytoczona wyżej uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06 nie nakłada na organ obowiązku podzielenia kosztów postępowania pomiędzy wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego. Jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przywołana uchwała wskazuje jedynie na możliwość podziału kosztów pomiędzy wszystkie strony postępowania, o ile miały one interes w postępowaniu rozgraniczeniowym (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Lu 2339/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 356/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 46/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2211/14, powołanego także w zaskarżonym postanowieniu Kolegium, treść przytoczonej uchwały nie oznacza, iż w każdym przypadku organ, prowadząc postępowanie rozgraniczeniowe, musi jego kosztami obciążyć wszystkie osoby, biorące w nim udział. We wspomnianej wyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił bowiem jedynie możliwość obciążenia właścicieli sąsiadujących nieruchomości takimi kosztami, nie stwierdzając jednak kategorycznie, że tego rodzaju rozstrzygnięcie musi zawsze zapaść w takim postępowaniu. Przeciwne stanowisko ograniczałoby bowiem organowi swobodę stosowania w postępowaniu rozgraniczeniowym art. 262 § 1 k.p.a. Orzeczenie o kosztach postępowania następuje zawsze na podstawie oceny stanu faktycznego sprawy i zgromadzonego w jej toku materiału dowodowego. Wydając orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania organ musi zawsze brać pod uwagę, czy zachowanie strony (stron) uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich czy wszystkie, a w tym ostatnim przypadku - w jakim stosunku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2015 r., I OSK 2211/14).
W stanie faktycznym sprawy organy uznały za zasadne obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego współwłaścicieli nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], stosownie do ich udziałów we współwłasności nieruchomości. Organy zwróciły uwagę, że właściciele nieruchomości sąsiedniej – działki nr [...] na własny koszt zlecili przeprowadzenie wznowienia znaków granicznych, w którym uczestniczyli skarżący E. N. i M. N., a przyjęty po przeprowadzeniu rozgraniczenia przebieg granicy, ustalony zgodnie z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków, jest tożsamy z przebiegiem tej granicy przed przeprowadzeniem postępowania. W związku z tym przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego leżało wyłącznie w interesie wnioskodawcy i współwłaścicieli działki nr [...], którzy nie kwestionowali potrzeby przeprowadzenia rozgraniczenia. Wskazane okoliczności, powołane przez organy obu instancji, potwierdzają dokumenty zgromadzone w aktach sprawy. W aktach znajduje się między innymi protokół wyznaczenia punktów granicznych z dnia 12 kwietnia 2023 r. Skarżący nie kwestionują też powyższej oceny.
Natomiast w przekonaniu skarżących koszty postępowania są zawyżone, w szczególności nie odpowiadają nakładowi pracy geodety w związku z wykonaniem czynności w postępowaniu rozgraniczeniowym.
Zdaniem Sądu podniesione w skardze zarzuty nie podważają prawidłowości zaskarżonego postanowienia.
Na koszty postępowania składało się wynagrodzenie upoważnionego geodety J. P. w kwocie 3.800 zł, ustalone zgodnie z fakturą nr [...] z 4 grudnia 2024 r. oraz umową nr [...] z dnia 16 sierpnia 2024 r., której przedmiotem było wykonanie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej numerem [...] położonej w przy ul. [...] w B. z nieruchomością sąsiednią nr [...]. Jak wynika z treści umowy, wykonawca rozgraniczenia został wybrany w trybie pisemnego zaproszenia do składania ofert, bez stosowania przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych.
Wymieniony w umowie koszt pracy geodety w postępowaniu rozgraniczeniowym – w wysokości 3.800 zł, wbrew zarzutom podniesionym w skardze nie budzi wątpliwości co do jego wysokości. Zgodzić się należy z organem, że ustalona wysokość kosztów nie odbiega od cen rynkowych za podobne czynności rozgraniczeniowe i nie ma podstaw do uznania ich za zawyżone. Sądowi jest wiadomym z urzędu, na podstawie innych rozpoznawanych spraw, których przedmiot stanowiły koszty postępowania rozgraniczeniowego, że koszty ustalenia granic kształtują się się na poziomie kilku tysięcy złotych. I tak, w przypadku ustalenia granicy pomiędzy dwiema nieruchomościami koszty te w ostatnich kilku latach kształtowały się nierzadko na poziomie 5.000 – 6.000 zł, zaś w sprawach dotyczących kosztów ustalenia granicy pomiędzy więcej niż dwiema nieruchomościami – na poziomie 7.000 zł i więcej. Kwota wynagrodzenia geodety w niniejszej sprawie należy zatem do niższych i w żadnym razie nie może być uznana za wygórowaną.
W tych okolicznościach adekwatności kwestionowanych kosztów do zakresu zleconych prac i cen rynkowych nie może podważyć argument skarżących, iż wyznaczenie granicy wiązało się w wyznaczeniem czterech punktów granicznych. Podobnie należy ocenić argument odwołujący się do wskazywanego w skardze czasu trwania czynności na gruncie. Wymaga podkreślenia, że czynności na gruncie nie wyczerpywały zakresu czynności geodety w związku ze zleceniem mu przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych. Potwierdzają to przepisy rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości oraz postanowienia umowy zawartej w dniu 16 sierpnia 2024 r. pomiędzy Gminą Miasto B. a geodetą J. P., w szczególności treść § 1 tej umowy (k. 67-68 akt administracyjnych). Geodeta oprócz przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych na gruncie zobowiązany był do sporządzenia dokumentów wymienionych w § 19 i § 24 powołanego wyżej rozporządzenia, przekazania tych dokumentów w formie papierowej w siedzibie zamawiającego w ilości 10 egzemplarzy, skompletowania na własny koszt materiałów niezbędnych do wykonania dokumentacji stanowiącej przedmiot umowy oraz przeprowadzenia własnym kosztem wizji lokalnych i pomiarów oraz poniesienia wszelkich kosztów związanych ze sporządzeniem przedmiotowej dokumentacji, co niewątpliwie obejmuje też koszty zawiadomień stron czy sporządzenia niezbędnych kopii dokumentacji. Sporządzenie wymaganej przepisami prawa dokumentacji w postępowaniu rozgraniczeniowym wymaga zarówno czasu, jak i odpowiedniej wiedzy i umiejętności. Jak wskazano już wyżej, ustalona w umowie z dnia 16 sierpnia 2024 r. cena 3.800 zł brutto za wykonanie czynności geodety w ramach rozgraniczenia w żadnym razie nie odbiega od cen rynkowych.
Analiza akt sprawy wskazuje również, że upoważniony geodeta przeprowadził czynności rozgraniczenia zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości. W szczególności geodeta zgłosił w odpowiednim trybie prace geodezyjne, przeprowadził analizę informacji zawartych w dokumentach uzyskanych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz znajdujących się w księgach wieczystych, ustalił przebieg granic na gruncie, sporządził protokół graniczny oraz opracował opinię dotyczącą przebiegu granic, obliczył powierzchnię działek z dokładnością do 1 m2 i wykonał wykazy zmian danych ewidencyjnych. Wyniki prac geodezyjnych upoważniony geodeta przedstawił na mapie. Prawidłowość wykonania przez geodetę czynności ustalenia przebiegu granic oraz zgodność sporządzonych dokumentów z obowiązującymi przepisami została potwierdzona przez Burmistrza Miasta B. w ramach oceny sporządzonej w dniu 22 października 2024 r. w oparciu o art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z tym przepisem przed wydaniem decyzji o rozgraniczeniu wójt, burmistrz (prezydent miasta) dokonuje oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy czynności wykonane przez upoważnionego geodetę zostały ocenione jako prawidłowe, czego wyrazem było też włączenie sporządzonej przez geodetę dokumentacji do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]
W świetle powyższych okoliczności bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia pozostaje argument skarżących, iż geodeta winien pobrać niezbędne do wykonania pracy dane geodezyjne w formie elektronicznej, w celu skrócenia czasu pracy. Niezależnie bowiem od tej kwestii, zakres prac wykonanych przez geodetę oraz porównanie cen rynkowych za tego typu czynności wskazuje, że koszty związane z udziałem geodety w kontrolowanym postępowaniu nie były zawyżone, ale adekwatne do zleconego geodecie zadania.
Dodatkowo wskazać należy, że do ustalenia wysokości wynagrodzenia geodety w postępowaniu rozgraniczeniowym prowadzonym przez organ administracji nie znajdują zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 kwietnia 2024 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 14444 z późn. zm.). Jak wyjaśnił już Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2682/19, geodeta wykonujący w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości nie ma statusu biegłego, a w konsekwencji do ustalania kosztów postępowania administracyjnego w zakresie należności geodety wykonującego w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości nie mają zastosowania przepisy zawarte w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w tym również wydane w oparciu o art. 89 ust. 5 tej ustawy przepisy rozporządzenia w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym.
Z tych wszystkich przyczyn Sąd uznał, że nie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.