III SA/Lu 335/24

III SA/Lu 335/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom /sprawozdawca/
Grzegorz Wałejko
Jerzy Drwal /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 162/25 - Wyrok NSA z 2025-08-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 728
art. 18 ust. 1 pkt a, art. 20 ust. 1, ust. 1a, ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, , po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi V. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2024 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z [...] stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia na V. M. (dalej jako "skarżący") kary pieniężnej za wykonywanie regularnego przewozu osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy:
W dniu 11 września 2023 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę autobusu marki IKARUS o numerach rejestracyjnych [...], zaparkowanego przy ul. W. w C., parking przy sklepie "[...]".
Pojazdem wykonywano przewóz osób w ramach regularnego przewozu osób w międzynarodowym transporcie drogowym.
Przewoźnikiem i kierowcą pojazdu był V. M..
Kierowca przedłożył do kontroli m.in. dowód rejestracyjny, paszport, zezwolenie nr [...] z 10 marca 2021 r., zezwolenie [...] z dnia 11 maja 2021 r. wraz z załącznikiem w postaci rozkładu jazdy linii B. , Ukraina – C., Polska.
W trakcie kontroli stwierdzono, że przewóz osób był realizowany niezgodnie z rozkładem jazdy, nie przestrzegano trasy przejazdu w zakresie przystanków. Pojazd znajdował się na parkingu przy ul. W. , podczas gdy według zezwolenia nr [...] autokar powinien znajdować się na ul. L. . W zezwoleniu jako jedyny wskazany jest przystanek przy ul. [...] w C..
Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół nr [...]
Postanowieniem z [...] września 2023 r. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. (dalej jako "organ I instancji") wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku ze stwierdzonym naruszeniem przepisów o transporcie drogowym.
Decyzją z [...] stycznia 2024 r. organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie regularnego przewozu osób w międzynarodowym transporcie drogowym z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu z 11 maja 2021 r. [...], niezgodnie z rozkładem jazdy.
W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie decyzją z [...] marca 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że z przedłożonego w trakcie kontroli wypisu nr 0001 z zezwolenia nr [...] z 11 maja 2021 r. na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym, wynika że skarżącemu udzielono zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym (przewóz dwustronny) w relacji C. (PL) - B. (UA) przez No. (przejścia graniczne Dorohusk-Jagodzin, Zosin-Uściług) na okres od 11 maja 2021 r. do 9 marca 2024 r. W załączonym do zezwolenia rozkładzie jazdy wskazano następujące przystanki:
- B. , Aleja [...], Ukraina,
- N. , dworzec autobusowy, ul. [...], Ukraina,
- C., dworzec autobusowy, ul. L. , Polska.
Organ odwoławczy wskazał, że z protokołu kontroli wynikało, że pojazd znajdował się na parkingu przy ul. W. w C., przy sklepie "[...]". Tymczasem w świetle zezwolenia pojazd powinien znajdować się na ul. L. w C., ponieważ jest to jedyny przystanek w C. wskazany w zezwoleniu. Wykonywanie przewozu regularnego lub regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu albo zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków podlega karze w wysokości 3000 zł, zgodnie z Ip. 2.2. pkt 3 załącznika nr 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 728 z późn. zm.), dalej jako "u.t.d.".
Organ II instancji zwrócił uwagę, że stosownie do art. 20a ust. 1 u.t.d., warunków określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18, nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych, lub blokad drogowych. Zgodnie zaś z art. 20a ust. 2 u.t.d., w przypadku gdy okoliczności uniemożliwiające wykonywanie przewozów, o których mowa w ust. 1, trwają dłużej niż 14 dni, organ właściwy w sprawach zezwoleń, na wniosek przedsiębiorcy, wydaje decyzję w sprawie odstępstwa od warunków określonych w zezwoleniu. Organ stwierdził, że skarżący takiego zezwolenia nie przedstawił.
Organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. i zwolnienia skarżącego od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa. Organ uznał, że skarżący nie wskazał żadnych okoliczności czy też dowodów, które przemawiałyby za brakiem wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.
Organ II instancji podniósł, że skarżący upatrywał spełnienia warunków z art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. w fakcie, że mimo zlikwidowania przystanku przy ul. L. w C., w rzeczywistości do dnia 11 września 2023 r. dostęp do terenu byłego dworca PKS był otwarty i każdy, kto chciał mógł tam wjechać. Skarżący podkreślał, że w okolicznościach sprawy istotne jest to, czy wiedział lub mógł wiedzieć o braku możliwości korzystania w tym dniu z przystanku przy ul. L. w C..
Organ odwoławczy stwierdził, że parkując 11 września 2023 r. autokar przy ul. W. w C., niezgodnie z przystankiem wskazanym w rozkładzie jazdy, strona dokonała czynności na własne ryzyko, będąc świadoma sankcji grożących za naruszenie. Skarżący nie posiadał umowy dzierżawy nieruchomości gruntowej położonej przy ul. L. , ani stosownej decyzji w zakresie odstępstw w zezwoleniu na wykonywanie regularnych przewozów osób.
Również zastosowanie przepisów prawa materialnego organ II instancji uznał za zasadne, podnosząc, że skarżący nie przedstawił wystarczających przesłanek umożliwiających uchylenie się od obiektywnej odpowiedzialności. Za zbędne organ uznał przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w postaci przesłuchania strony na okoliczność, kiedy faktycznie został całkowicie odgrodzony teren dawnego dworca PKS w C. przy ul. L. i kiedy przewoźnik po raz pierwszy nie mógł korzystać z tego terenu. Organ odwoławczy wskazał, że z korespondencji nadesłanej przez Urząd Miasta C. jednoznacznie wynika, że teren dworca autobusowego w C. został wygrodzony w maju 2023 r., a więc przed kontrolą. Na czas budowy dworca autobusowego nie został wyznaczony zastępczy przystanek dla komunikacji międzynarodowej. Organ podkreślił, że przedsiębiorca nie zawierał z Miastem C. umowy dzierżawy na grunt na część zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w C. przy ul. L. pod prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie zarobkowego przewozu osób (usługi transportowe).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie V. M. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Z 2024 r., poz. 572), dalej jako "k.p.a.", poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i w konsekwencji dokonanie ustaleń faktycznych z przekroczeniem prawa do swobodnej oceny dowodów, polegające na uznaniu, że strona w dniu kontroli, tj. 11 września 2023 r. miała wiedzę o braku możliwości korzystania z przystanku przy ul. L. w C. (dawny dworzec PKS), ponieważ została o tym powiadomiona przez Urząd Miasta C. , podczas gdy skarżący nie został o tym fakcie powiadomiony przez Urząd Miasta;
2. art. 81a § 1 k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie istniejących wątpliwości w zakresie wiedzy strony oraz faktycznego terminu "zamknięcia" dawnego dworca na niekorzyść strony;
3. art. 189f § 1 pkt. 1 k.p.a., poprzez nałożenie kary mimo wystąpienia określonych w tym przepisie przesłanek do odstąpienia od jej wymierzenia;
4. art. 92c ust. 1 pkt. 1 u.t.d., poprzez nałożenie kary pieniężnej mimo wystąpienia przesłanek do umorzenia postępowania.
Skarżący zarzucił również naruszenie:
- art. 136 § 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie i uznanie za zbędny dowodu z przesłuchania strony zgłoszonego w odwołaniu, podczas gdy dowód ten był niezbędny do wyjaśnienia okoliczności sprawy w zakresie faktycznej możliwości wjazdu na teren położony przy ul. L. oraz co do wiedzy skarżącego o wyłączeniu przystanku z korzystania, a nadto z uwagi na przedłużenie poza ustawowy termin załatwienia sprawy wobec oczekiwania na pismo z Urzędu Miasta C. dowód ten był możliwy do przeprowadzenia bez zbędnego przedłużania postępowania odwoławczego;
- art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a., poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego i w konsekwencji dokonanie ustaleń faktycznych z przekroczeniem prawa do swobodnej oceny dowodów polegające na uznaniu, że skarżący odpowiada za brak wiedzy o wyłączeniu przystanku przy ul. L. w C. z korzystania, ponieważ nie miał zawartej umowy z miastem na dzierżawę nieruchomości, a gdyby taką umowę miał zawartą, to Urząd Miasta poinformowałby go sytuacji, podczas gdy organ odwoławczy niejako obalając stanowisko organu I Instancji o informowaniu skarżącego przez Urząd Miasta o niemożności dalszego korzystania z przystanku przy ul. L. w C. ustalił jedynie, że skarżący nie miał zawartej umowy dzierżawy tego terenu i na tej podstawie założył i uznał, bez potwierdzenia żadnymi dowodami, rzekome "nielegalne" korzystanie przez skarżącego z postoju na ul. L. W C. i w ogóle nie ustalił, czy umowa taka była wymagana i konieczna do legalnego postoju pod tym adresem, zwłaszcza, że skarżący miał ważne zezwolenie na wykonywanie przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym ze wskazanym przystankiem przy ul. L. w C.;
- art. 92a ust. 1 u.t.d., poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji nakładającej karę pieniężną za dokonanie przewozu z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, tj. zaparkowanie w innymi niż ul. L. w C. miejscu przy jednoczesnym uznaniu, że skarżący nie mógł legalnie korzystać z dworca autobusowego (przy ul. L. ), a więc skoro nie mógł legalnie z niego korzystać, to nie mógł naruszyć warunków zezwolenia.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem skargi jest decyzja o nałożeniu na skarżącego, jako przewoźnika wykonującego międzynarodowe przewozy regularne osób, kary pieniężnej za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków.
Naruszenie warunków określonych w zezwoleniu stwierdzone zostało w rozpoznawanej sprawie w czasie kontroli dokonanej 11 września 2023 r.
Zasady wykonywania przewozów regularnych osób unormowane zostały w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 728 z późn. zm.). W myśl art. 18 ust. 1 lit. a ustawy, wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych w międzynarodowym transporcie drogowym wymaga zezwolenia wydanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego - dla linii komunikacyjnych wykraczających poza obszar państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 w zezwoleniu określa się w szczególności:
1) warunki wykonywania przewozów;
2) przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów;
3) miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób.
1a. Załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy (art. 20 ust. 1a).
Wzór zezwolenia określa rozporządzenie ministra właściwego do spraw transportu (art. 20 ust. 2).
Jest poza sporem, że skarżący posiadał w dniu kontroli wymagane zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym, ważne do 9 marca 2024 r. (k. 9 - 10 akt adm.) Zezwolenie dotyczy przewozu na trasie C. (Polska) – B. (Ukraina). Załącznikiem do zezwolenia jest rozkład jazdy, w którym wskazano przystanki obowiązujące w Polsce i Ukrainie (k. 11). Jak wynika z rozkładu jazdy, jedyny przystanek w Polsce to C., ul. L. , dworzec autobusowy.
Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący obowiązany był zatrzymywać pojazd na terenie Polski jedynie na wyznaczonym w rozkładzie jazdy przystanku w C. przy ul. L. . W dniu kontroli stwierdzono, że skarżący zaparkował pojazd przy ul. W. w C., na parkingu przy sklepie obuwniczym, czego skarżący nie kwestionował. W toku postępowania przed organem I instancji skarżący podniósł jednak, że nie mógł zatrzymać pojazdu na dworcu autobusowym przy ul. L. , ponieważ teren dworca został ogrodzony z uwagi na planowaną przebudowę, o czym skarżący nie wiedział.
W związku z tym zarzutem organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające na okoliczność dostępnością przystanku przy ul. L. . W tym celu zwrócił się do Urzędu Miasta w C. z zapytaniem, czy w dniu kontroli, tj. 11 września 2023 r. przystanek przy ul. L. w C. dostępny był dla przewozów międzynarodowych oraz o udzielenie informacji, od kiedy dworzec autobusowy przy ul. L. w C. został ogrodzony i zamknięty dla przewoźników, czy o fakcie zamknięcia dworca poinformowano przewoźników mających tam przystanki w zatwierdzonych rozkładach jazdy, czy wyznaczono zastępczy przystanek komunikacji autobusowej na okres przebudowy dworca autobusowego przy ul. L. w C., czy istnieje możliwość postoju autobusów w bezpośrednim sąsiedztwie dworca autobusowego przy ul. L. w C. (ulice: L. i A. ) w celu obsługi pasażerów ?
W piśmie z 7 grudnia 2023 r. (k. 31 akt adm.) dyrektor departamentu Urzędu Miasta C. poinformował, że w dniu 11 września 2023 r. przystanek przy ul. L. w C. nie był dostępny dla przewoźników międzynarodowych. Ponadto poinformował, że z końcem grudnia 2022 r. wygasły umowy przewoźników na korzystanie z przystanku i formalnie tylko do tego czasu przystanek był dostępny dla przewoźników, ale teren dworca został ogrodzony dopiero w maju 2023 r. Przewoźnicy, którzy zawarli z miastem umowy na korzystanie z przystanków zostali poinformowani, że umowy obowiązywać będą tylko do końca 2022 r. i nie będą przedłużane. Z pisma wynika, że na czas przebudowy dworca nie został wyznaczony zastępczy przystanek ani dla komunikacji krajowej, ani międzynarodowej oraz że nie ma możliwości postoju autobusów w bezpośrednim sąsiedztwie dworca autobusowego.
Jest zatem poza sporem, że w dniu kontroli skarżący nie mógł korzystać z przystanku przy ul. L. w C., wskazanego w rozkładzie jazdy z uwagi na faktyczną likwidację tego przystanku. Słusznie jednak stwierdza organ, że skarżący nie mógł korzystać z innego przystanku czy parkingu w celu obsługi pasażerów, ponieważ nie spełnił przewidzianych w przepisach ustawy w transporcie drogowym wymogów, pozwalających na odstępstwo od warunków określonych w zezwoleniu w przypadku wystąpienia szczególnych okoliczności.
W myśl art. 20a ust. 1 ustawy, warunków określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18, nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych, lub blokad drogowych.
Z kolei zgodnie z art. 20a ust. 2, w przypadku gdy okoliczności uniemożliwiające wykonywanie przewozów, o których mowa w ust. 1, trwają dłużej niż 14 dni, organ właściwy w sprawach zezwoleń, na wniosek przedsiębiorcy, wydaje decyzję w sprawie odstępstwa od warunków określonych w zezwoleniu.
Z informacji udzielonych przez Urząd Miasta C. wynika, że przystanek przy ul. L. był niedostępny dla przewoźników już od stycznia 2023 r., a teren dworca został ogrodzony w maju 2023 r. Najpóźniej zatem w maju 2023 r. ustała faktyczna możliwość korzystania z przystanku. Podkreślić jednak należy, że wszyscy przewoźnicy, którzy byli związani z miastem umowami na korzystanie z tego przystanku zostali odpowiednio wcześniej powiadomieni o jego likwidacji. Z ustaleń organu II instancji wynika, że skarżący nie zawarł z miastem umowy na korzystanie z przystanku. W piśmie z 5 marca 2024 r. (k. 68 akt adm.) dyrektor departamentu Urzędu Miasta C. powiadomił, że Miasto C. nie zawierało ze skarżącym umowy dzierżawy gruntu, umożliwiającej korzystanie przystanku na dworcu autobusowym przy ul. L. . Miasto nie miało zatem obowiązku powiadamiania skarżącego o likwidacji przystanku.
Nie ulega jednak wątpliwości, że skarżący wiedział o likwidacji przystanku co najmniej od maja 2023 r., kiedy to teren dworca został ogrodzony i nie było już możliwości wjazdu na dworzec. Mimo to nie złożył do organu właściwego w sprawach zezwoleń wniosku o wydanie decyzji w sprawie odstępstwa od warunków określonych w zezwoleniu w zakresie przystanku na terenie Polski.
Jak wskazano wyżej, w przypadku gdy okoliczności uniemożliwiające wykonywanie przewozów, w szczególności takie jak awaria sieci, roboty drogowe, lub blokady drogowe trwają dłużej niż 14 dni, organ właściwy w sprawach zezwoleń, na wniosek przedsiębiorcy, wydaje decyzję w sprawie odstępstwa od warunków określonych w zezwoleniu (art. 20a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym). Z ustaleń organu wynika, że skarżący wykonał od stycznia 2023 r. do 11 września 2023 r. 87 przejazdów z Ukrainy do Polski (k. 33 akt adm.). Prowadził zatem działalność w zakresie przewozu osób i miał obowiązek złożenia wniosku o zmianę zezwolenia, skoro nie było możliwości korzystania z przystanku przy ul. L. w C..
Ponadto zauważyć należy, że zgodnie z art. 22b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 22, czyli także danych dotyczących przystanków, nie później niż 14 dni od dnia ich powstania. Natomiast zgodnie z art. 22b ust. 2, jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w zezwoleniu, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę zezwolenia.
W myśl art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 7 pkt 1 ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/4031) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy.
Kara za naruszenie przepisów o wykonywaniu przewozu drogowego osób, polegające na wykonywaniu przewozu regularnego lub regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu albo zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków określona została w lp. 2.2.2 pkt 3 w wysokości 3000 zł.
Wobec niebudzącego wątpliwości ustalenia, że skarżący wykonywał w dniu 11 września 2023 r., przewóz drogowy osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, kara w wysokości 3000 zł nałożona została na skarżącego prawidłowo.
Trafna jest także ocena organu odwoławczego, że w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, które w świetle art. 92c ustawy o transporcie drogowym uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącego za stwierdzone naruszenie. Zgodnie z treścią tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Z przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zwolniony z odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia i niezależne od przewoźnika należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie czy zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia nawet przy dołożeniu należytej staranności. Przepis ten ma zatem charakter wyjątkowy.
W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że wykonujący przewóz musi wykazać, że dołożył należytej staranności, to jest uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek niezależnych całkowicie od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zatem to na przewoźniku spoczywa ciężar przedstawienia dowodów na okoliczność braku wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie.
W rozpoznawanej sprawie nie zostały przez skarżącego wykazane okoliczności, które w świetle powołanych przepisów wyłączałyby odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie.
Fakt zamknięcia dworca autobusowego w C. i likwidacji przystanku wyznaczonego dla skarżącego znany był skarżącemu co najmniej od maja 2023 r. Nie było to zatem zdarzenie nagłe, którego skarżący nie mógł przewidzieć wykonując przewóz w dniu 11 września 2023 r., kiedy dokonano kontroli. Bez znaczenia jest przy tym, czy skarżący zawarł z miastem umowę na korzystanie z tego przystanku. Cywilnoprawne umowy dotyczące korzystania z określonych przystanków nie podlegają przepisom ustawy o transporcie drogowym. Wobec podnoszonych przez skarżącego zarzutów wyjaśnienia jednak wymaga, że poczynione przez organ ustalenia dotyczące istnienia umowy na korzystanie z przystanku nie były, wbrew temu co twierdzi skarżący, podstawą nałożenia kary. Ustalenia te zmierzały do wykazania, że skarżący nie może powoływać się na fakt niezawiadomienia go o likwidacji przystanku, skoro nie zawarł z miastem umowy dzierżawy terenu, uprawniającej do korzystania z przystanku.
Całkowicie bezpodstawne jest twierdzenie skarżącego, że do dnia kontroli, czyli do 11 września 2023 r. mógł bez przeszkód korzystać z przystanku przy ul. L. . Przeczą temu ustalenia organu dokonane na podstawie informacji Urzędu Miasta C.. Skarżący nie przedłożył dowodu mającego znaczenie w sprawie, mogącego podważyć ustalenia organu w tym zakresie. Wniosek o przesłuchanie skarżącego na tę okoliczność został słusznie przez organ oddalony, skoro uzyskano od organu zarządzającego terenem dworca pełną i wiarygodną informację co do dat, w których nastąpiło zamknięcie dworca, likwidacja przystanków oraz ogrodzenie terenu. Nie zachodziła zatem potrzeba przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, zwłaszcza że skarżący nie zaoferował - poza własnymi twierdzeniami – żadnego wiarygodnego i istotnego dowodu na okoliczności przeciwne niż wynikające z pisma Urzędu Miasta. Zarzut naruszenia przepisu art. 136 § 1 k.p.a. jest więc nieuzasadniony.
Podkreślenia wymaga, że skarżący, prowadzący profesjonalną działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, dochowując należytej staranności, miał obowiązek zapoznania się z przepisami regulującymi tę działalność. Nieznajomość prawa nie mogła zatem stanowić usprawiedliwienia zaniechania w podjęciu działań zmierzających do zmiany warunków wykonywania przewozu, określonych w zezwoleniu. Dodać należy, że skarżący miał wystarczająco dużo czasu, aby złożyć wniosek o wydanie decyzji w sprawie odstępstwa od warunków określonych w zezwoleniu.
W świetle powyższych okoliczności podzielić należy stanowisko organu o braku podstaw do zwolnienia skarżącego od odpowiedzialności na podstawie art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Nie było także podstaw do zastosowania art. 189f k.p.a. Przesłanki odstąpienia od nałożenia kary zostały szczegółowo uregulowane w ustawie o transporcie drogowym i ocenione należycie przez organy w sprawie niniejszej.
W ocenie sądu, zaskarżona decyzja nie narusza także przepisów postępowania. Organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) i oceniły te dowody zgodnie z art. 80 k.p.a. Postępowanie nie było też prowadzone z naruszeniem art. 8 k.p.a., zobowiązującego organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 81a § 1 k.p.a., nie istniały bowiem w sprawie żadne wątpliwości co do terminu zamknięcia dworca autobusowego, nie było więc podstaw do stosowania tego przepisu i rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 k.p.a. i przekonująco wyjaśnia podstawy rozstrzygnięcia.
Ponownie należy podkreślić, że kara nałożona została za wykonywanie przewozu niezgodnie z warunkami zezwolenia w zakresie wyznaczonych przystanków, a nie za brak umowy na korzystanie z przystanku. Integralną częścią zezwolenia udzielonego skarżącemu jest rozkład jazdy, stanowiący złącznik do zezwolenia. Zezwolenie nie odwołuje się do umowy przewoźnika z właścicielem lub zarządcą terenu, na którym znajduje się określony przystanek. Bez znaczenia są zatem rozbudowane wywody skargi i podniesione w niej zarzuty dotyczące legalności korzystania przez skarżącego z przystanku przy ul. L. w C.. Bezpodstawny jest także zarzut, że Urząd Miasta C. powinien wyznaczyć z urzędu nowe przystanki dla przewoźników wykonujących przewozy regularne. To rzeczą skarżącego było uzyskanie zgody na odstępstwo od warunków zezwolenia, taki bowiem wymóg wynikał z obowiązujących przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935).
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym został zgłoszony zarówno przez skarżącego, jak i przez organ