III SA/Lu 334/24

III SA/Lu 334/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-10-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Drwal
Jerzy Marcinowski /przewodniczący/
Robert Hałabis /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 728
art. 92c ust. 1; art. 4 pkt 11; art. 18 ust. 4a i 4b; art. 87 ust. 1 pkt 1;
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 24 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi M. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 marca 2024 r. nr BP.501.1880.2023.0161.LB3.544662 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 marca 2024 r. (nr BP.501.1880.2023.0161.LB3.544662) utrzymano w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 czerwca 2023 r. (nr WITD.DI.0152.III0158.17.2023) w przedmiocie nałożenia na skarżącą M. O. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu 17 lutego 2023 r. w Ś., przy ul. [...], o godz. 23:36 przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki R. A. o nr rej. [...], którym kierował J. W.. W toku kontroli ustalono, że kierujący wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób taksówką na rzecz przedsiębiorcy M. O., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą K. M. O.. Kierujący przyjechał pod adres ul. [...] w Ś., w celu zabrania pasażera i wykonania przewozu na ul. [...] w Ś., jednak z uwagi na rozpoczęcie kontroli zlecenie zostało anulowane. Kontrolujący ustalili że w dniu kontroli, kierowca korzystając z aplikacji "Uber" wykonywał również inne przewozy, m.in. na ternie miasta Ś.. Kierowca okazał do kontroli wypis Nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, wydanej na rzecz przedsiębiorcy M. O.. Licencja obejmowała jednakże prowadzenie przewozów na terenie gminy L.. W wypisie z licencji wskazany był numer rejestracyjny pojazdu [...] i jego numer boczny [...] Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli nr [...] z dnia 17 lutego 2023 r. W toku kontroli kierujący pojazdem został przesłuchany w charakterze świadka.
W wyniku kontroli stwierdzono naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, zagrożone karą pieniężną w kwocie 12.000 zł zgodnie z lp. 1.1. załącznika nr 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201, z późn. zm. – dalej jako: "u.t.d.").
W toku prowadzonego postępowania skarżąca przedstawiła swoje stanowisko w piśmie z dnia 8 marca 2023 r. Wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowcy oraz przesłuchania strony. Podniosła, że przewóz był zamówiony za pomocą aplikacji "Uber", która nie zablokowała możliwości przyjmowania zleceń i następczego wykonywania kursów na terenach nieobjętych udzieloną licencją, mimo, że skarżąca zwracała się do przedsiębiorstwa Uber o zastosowanie stosownych blokad. W postępowaniu organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 16 czerwca 2023 r. odmówił przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez stronę.
Decyzją z dnia 30 czerwca 2023 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 12.000 zł, a Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 18 marca 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z zebranego materiału dowodowego jasno wynika, że w dniu kontroli kierujący pojazdem przyjechał pod adres ul. [...] w Ś., w celu zabrania pasażera i wykonania przewozu na ul. [...] w Ś.. Kierujący korzystał z aplikacji "Uber". W dniu kontroli wykonywał także inne przewozy po terenie miasta Ś.. Kierowca posiadał wypis Nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, wydanej przedsiębiorcy M. O.. Z protokołu przesłuchania kierowcy wynika, że kierowca w dniu kontroli wykonywał przewozy w większości po terenie miasta L., później L.-Ś., Ś.-N. K., Ś.-Ś. i ostatni przejazd miał być zrealizowany na trasie miasta Ś., ale został anulowany z uwagi na kontrolę. Kierowca miał zawartą umowę zlecenie na usługi kierowania pojazdem osobowym do przewozu osób w transporcie drogowym z firmą M. O. – partnerem firmy Uber. Kierowca wskazał, że kontrolowany pojazd został wynajęty skarżącej. Kierujący kontrolowanym pojazdem podjął się wykonywania w imieniu strony zarobkowego przewozu osób taksówką po terenie miasta Ś. – bez odpowiedniego uprawnienia. W świetle zebranego materiału dowodowego, w tym protokołu kontroli, protokołu przesłuchania kierowcy oraz danych z CEIDG wynika, że skarżąca nie posiadała uprawnień do wykonywania przedmiotowego przewozu.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił, że kierujący poddanym kontroli pojazdem wykonywał w imieniu strony zarobkowy przewóz osób na terenie gminy Ś.. Zgodnie zaś z art. 5b ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Natomiast przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli skarżąca nie posiadała uprawnień do wykonywania przedmiotowego przewozu, co uzasadniało stwierdzenie naruszenia z lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Licencja nr [...] przez Prezydenta Miasta L. uprawniała stronę do wykonywania przewozów osób taksówką tylko na terenie gminy L.. Strona powinna legitymować się zatem uprawnieniem wydanym przez organ licencyjny właściwy do miejsca wykonywania przewozu. Natomiast jak wynika z informacji organów licencyjnych, skarżąca w dniu kontroli nie posiadała licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką wydanej przez Burmistrza Miasta Ś.. Organ zwrócił też uwagę, że przewóz z dnia kontroli nie spełnił również przesłanek określonych w art. 6 ust. 5 u.t.d., gdyż początek i koniec kursu znajdowały się poza obszarem wskazanym w licencji. Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.t.d., licencja obowiązuje jedynie na terenie obszaru, na jaki została wydana. Podczas kontroli drogowej kierowca pojazdu nie okazał żadnej innej licencji ani zezwolenia.
Organ uznał za niezasadne zarzuty podniesione w odwołaniu. Stwierdził, że w sprawie zebrano kompletny materiał dowodowy, który pozwalał na jednoznaczne rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zarzutu nieprzesłuchania kierowcy i strony, organ podkreślił, że kierowca został przesłuchany podczas kontroli, a jego zeznania zostały ocenione przez organy obu instancji jako wiarygodne. Ponowne przesłuchanie świadka byłoby niecelowe i wiązałoby się wyłącznie z przedłużeniem postępowania. Zdaniem organu również wniosek o przesłuchanie strony nie zasługiwał na uwzględnienie. Dowód z przesłuchania strony jest dowodem subsydiarnym i przeprowadza się go po wyczerpaniu środków dowodowych lub gdy z powodu ich braku nie zostały wyjaśnione wszystkie fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie nie zaistniały zaś przesłanki do przeprowadzenia dowodu z zeznań strony, bowiem wszystkie istotne dla sprawy fakty zostały wyjaśnione przy pomocy innych dowodów. W ocenie organu skarżąca nie przedstawiła dowodów pozwalających na zwolnienie jej z odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 92c ust. 1 u.t.d. Jednocześnie sama okoliczność poinformowania kierowcy wykonującego przewóz o zasadach przewozu oraz obowiązujących przepisach nie jest wystarczająca w tym zakresie. Organ wskazał także, iż na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Powołane przez stronę okoliczności faktyczne nie spełniały przesłanek pozwalających na umorzenie postępowania administracyjnego lub odstąpienie od nałożenia kary, o których mowa w art. 189e k.p.a. i art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję organu odwoławczego skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego w sprawie, a także poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, to jest obowiązku dążenia do prawdy obiektywnej oraz ustalenia okoliczności mających znaczenie w tym także uznania zgromadzonych dowodów, co w istocie skutkowało bezpodstawnym utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji pomimo, iż skarżąca podjęła wszelkie czynności jakie mogła ona przedsięwziąć w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia stwierdzonego w protokole kontroli drogowej z dnia 17 lutego 2023 r., w tym poprzez pouczenie J. W. o obowiązku wykonywania kursów tylko i wyłącznie na terenie gminy, w której obowiązuje licencja, tj. na terenie Gminy L., co miało istotny wpływ dla przedmiotowej sprawy z uwagi na fakt, iż wykazywało, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia stwierdzonego w protokole kontroli drogowej z dnia 17 lutego 2023 r., a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których z uwagi na podjęte czynności nie mogła przewidzieć, co powinno skutkować umorzeniem przedmiotowego postępowania, a w ostateczności odstąpieniem od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniem na pouczeniu – które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2) art. 6 i art. 8 k.p.a., tj. zasady praworządności oraz zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej, poprzez brak praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy poprzez wydanie przedmiotowej decyzji wbrew przepisom prawa z jednoczesnym zaniechaniem szczegółowego zbadania zaistniałego w sprawie stanu faktycznego oraz przeprowadzenia należytej kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji – które to naruszenie miało istotny wpływ na wynika sprawy;
3) art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak zapewnienia skarżącej czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, zwłaszcza poprzez brak przesłuchania skarżącej, pomimo złożonego przez nią wniosku dowodowego w tym zakresie – które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
4) art. 107 § 3 w związku z art. 6, art 7, art. 9, art. 11 i art. 77 k.p.a., poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej – które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
5) art. 80 k.p.a., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego i bezpodstawne uznanie przez organ II instancji w ślad za stanowiskiem zaprezentowanym przez organ I instancji, iż przedstawione przez skarżącą dowody nie pozwalają na wydanie decyzji orzekającej o umorzeniu przedmiotowego postępowania albo odstąpieniu od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu w sytuacji, gdy skarżąca podjęła wszelkie czynności jakie mogła ona przedsięwziąć w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia stwierdzonego w protokole kontroli drogowej z dnia 17 lutego 2023 r., w tym poprzez pouczenie J. W. o obowiązku wykonywania kursów tylko i wyłącznie na terenie gminy, w której obowiązuje licencja tj. na terenie Gminy L., co miało istotny wpływ dla przedmiotowej sprawy z uwagi na fakt, iż wykazywało, że skarżąca nie miał wpływu na powstanie naruszenia stwierdzonego w protokole kontroli drogowej z dnia 17 lutego 2023 r., a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których z uwagi na podjęte czynności skarżąca nie mogła przewidzieć – które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
6) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., tj. przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez brak prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego – które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
7) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób budzący zaufanie do organów administracji uzasadnienia faktycznego swojej decyzji – które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
8) art. 75 § 1 k.p.a., poprzez jego bezpodstawne niezastosowanie (tożsamo jak organ I instancji) skutkujące nieuzasadnioną odmową uwzględnienia żądania przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka J. W. w sytuacji, gdy przeprowadzenie przedmiotowego dowodu bezsprzecznie przyczyniłoby się do wyjaśnienia wszystkich okoliczności przedmiotowej sprawy, w tym w szczególności kwestii związanych z działaniami podejmowanymi przez skarżącą w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia stwierdzonego w protokole kontroli drogowej z dnia 17 lutego 2023 r., w tym pouczenia przez skarżącą J. W. o obowiązku wykonywania kursów tylko i wyłącznie na terenie gminy, w której obowiązuje licencja, tj. na terenie Gminy L., co miało istotny wpływ dla przedmiotowej sprawy z uwagi na fakt, iż wykazywało, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia stwierdzonego w protokole kontroli drogowej z dnia 17 lutego 2023 r., a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których z uwagi na podjęte czynności skarżąca nie mogła przewidzieć – które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
9) art. 86 k.p.a., poprzez jego bezpodstawne niezastosowanie (tożsamo jak organ I instancji) skutkujące nieuzasadnioną odmową uwzględnienia żądania przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącej w sytuacji, gdy przeprowadzenie przedmiotowego dowodu bezsprzecznie przyczyniłoby się do wyjaśnienia wszystkich okoliczności przedmiotowej sprawy, w tym w szczególności istotnych faktów związanych z działaniami podejmowanymi przez skarżącą w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia stwierdzonego w protokole kontroli drogowej z dnia 17 lutego 2023 r., w tym pouczenia przez skarżącą J. W. o obowiązku wykonywania kursów tylko i wyłącznie na terenie gminy, w której obowiązuje licencja, tj. na terenie Gminy L., co miało istotny wpływ dla przedmiotowej sprawy z uwagi na fakt, iż wykazywało, że skarżąca nie miał wpływu na powstanie naruszenia stwierdzonego w protokole kontroli drogowej z dnia 17 lutego 2023 r., a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których z uwagi na podjęte czynności skarżąca nie mogła przewidzieć – które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
10) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez ograniczenie się przez Inspektor Transportu Drogowego wyłącznie do pobieżnej kontroli decyzji organu I instancji, z zaniechaniem ponownego rozpoznania sprawy, w tym bez należytego rozpatrzenia podnoszonych przez skarżącą zarzutów i argumentacji zawartej w odwołaniu, co skutkowało bezpodstawnym utrzymaniem w mocy decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego – które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
11) art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł w sytuacji, gdy skarżąca podjęła wszelkie czynności jakie mogła ona przedsięwziąć w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia stwierdzonego w protokole kontroli drogowej z dnia 17 lutego 2023 r., w tym poprzez pouczenie J. W. o obowiązku wykonywania kursów tylko i wyłącznie na terenie gminy, w której obowiązuje licencja, tj. na terenie Gminy L., co miało istotny wpływ dla przedmiotowej sprawy z uwagi na fakt, iż wykazywało, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia stwierdzonych w protokole kontroli drogowej z dnia 17 lutego 2023 r., a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których z uwagi na podjęte czynności skarżąca nie mogła przewidzieć – co powinno skutkować umorzeniem przedmiotowego postępowania albo odstąpieniem od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniem na pouczeniu;
12) art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, poprzez jego bezpodstawne niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżąca podjęła wszelkie czynności jakie mogła ona przedsięwziąć w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia stwierdzonego w protokole kontroli drogowej z dnia 17 lutego 2023 r., w tym poprzez pouczenie J. W. o obowiązku wykonywania kursów tylko i wyłącznie na terenie gminy, w której obowiązuje licencja, tj. na terenie Gminy L., co miało istotny wpływ dla przedmiotowej sprawy z uwagi na fakt, iż wykazywało, że skarżąca nie miał wpływu na powstanie naruszenia stwierdzonego w protokole kontroli drogowej z dnia 17 lutego 2023 r,, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których z uwagi na podjęte czynności nie mogła przewidzieć – co powinno skutkować umorzeniem postępowania na podstawie wyżej wymienionego art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy;
13) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego bezpodstawne niezastosowanie w sytuacji, gdy waga naruszenia stwierdzonego w protokole kontroli drogowej z dnia 17 lutego 2023 r. niewątpliwie ma charakter znikomy, albowiem skala naruszenia jest śladowa, stwierdzone naruszenia nie doprowadziły do wystąpienia negatywnych skutków, a ponadto przewozy świadczone przez kierowcę dokonywane były sprawnym i odpowiednio oznakowanym pojazdem, a sam kierowca posiadał ważne uprawnienia do kierowania pojazdem, z jednoczesnym brakiem jakichkolwiek przeciwwskazań do wykonywania zleconych czynności co wprost wynika z treści protokołu w którym nie wskazano, innych naruszeń poza naruszeniem wskazanym powyżej – co w przypadku niezastosowania przez organ I instancji art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym powinno skutkować odstąpieniem od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniem na pouczeniu stosownie do treści wyżej wymienionego art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 czerwca 2023 r. i wydanie nowej decyzji uwzględniającej złożone przez skarżącą odwołanie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z tego względu jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Wymaga na wstępie zwrócenia uwagi, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej jako "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W okolicznościach tej sprawy wniosek o rozpoznanie sprawy w tym trybie złożył organ, a skarżąca temu nie oponowała.
Przypomnienia również wymaga, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy żadna z powyższych podstaw wzruszenia zaskarżonej decyzji nie wystąpiła. W szczególności nie było żadnych podstaw do uznania, że doszło do mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania. Nie było też jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1539, z późn. zm. – dalej jako "u.t.d." lub "ustawa").
Stosownie do art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa art. 5b ust. 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem, podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką
- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Według art. 87 ust. 4 u.t.d., podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca taksówki jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie licencję albo wypis z licencji.
Treść art. 92a ust. 1 u.t.d. przewiduje natomiast, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Według art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
W pozycji lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wymienione jest naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Naruszenie to jest sankcjonowane karą w wysokości 12.000 zł. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 u.t.d., licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu przez niego wskazanych w tym przepisie przesłanek.
Z art. 6 ust. 4 u.t.d. wynika, że licencja o której mowa w ust. 1, jest udzielana na określony obszar obejmujący:
1) gminę;
2) gminy sąsiadujące - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia;
3) miasto stołeczne Warszawę.
Przepis art. 6 ust. 5 u.t.d. dopuszcza wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że kierowca wykonując w imieniu skarżącej zarobkowy krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób, w dniu 17 lutego 2023 r. wykonał przewozy: o godz. 22:07 z [...], [...] na ul. [...] w Ś., o godz. 22:32 z ul. [...] w Ś. na ul. [...] w N. , o godz. 23:12 otrzymał zlecenie i przyjechał na ul. [...] w Ś. z zamiarem wykonania przewozu na ul. [...] w Ś.. Ostatnie zlecenie zostało anulowane ze względu na rozpoczęcie kontroli. Okoliczność ta została ustalona na podstawie protokołu kontroli z dnia 17 lutego 2023 r., a także złożonych w trakcie kontroli zeznań świadka – kierowcy pojazdu. Okazał on do kontroli m.in. wypis Nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na obszarze gminy L., wydanej na rzecz skarżącej. Natomiast w dniu kontroli skarżąca nie posiadała uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na obszarze gminy Ś., gdzie ujawniono przewozy w toku kontroli.
Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczył w istocie tego, czy w okolicznościach faktycznych sprawy doszło do zarzucanego w skardze naruszenia art. 6 ust. 5 u.t.d., poprzez jego niezastosowanie. W tym zakresie skarżąca w toku postępowania oraz w skardze akcentowała, że kierowca był stroną zawartej z nią w dniu 2 listopada 2022 r. umowy, na mocy której zobowiązał się do wykonywania w sposób samodzielny usług przez platformę UBER, BOLT lub innej aplikacji w formie elektronicznej, przez czas trwania umowy w czasie i miejscu wybranym przez zleceniobiorcę. Zdaniem skarżącej, nie miała ona możliwości wyboru oraz kontroli kursów, które wykonują kierowcy z wykorzystaniem aplikacji, nie ma również realnej możliwości zablokowania w aplikacji, z której korzysta kierowca, możliwości przyjmowania zleceń i następczego wykonywania kursów na terenach nieobjętych udzieloną licencją. Z takim stanowiskiem skarżącej nie można się zgodzić.
Przede wszystkim, nieuprawnione są podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego oraz zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, w tym poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy. Otóż, kierowca pojazdu został przesłuchany w trakcie kontroli w dniu 17 lutego 2023 r. w charakterze świadka. W toku przesłuchania wprost wskazał, że w dniu kontroli wykonywał kursy w większości L.-L., później L.-Ś., Ś.-N. K., Ś.-Ś. i ostatni przejazd miał się odbyć na trasie Ś.-Ś. (anulowany z uwagi na kontrolę). Od L. kursy te zamawiane były wyłącznie w aplikacji firmy UBER, w L. też. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła potrzeba ustalenia dodatkowych okoliczności faktycznych oraz podjęcia innych czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Okoliczności faktyczne sprawy zasadnie ustalone zostały na podstawie protokołu kontroli z dnia 17 lutego 2023 r. i zeznań świadków z tego samego dnia. Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez organy art. 10 § 1 k.p.a. Skarżąca brała czynny udział w postępowaniu, prezentując swoje stanowisko w pismach procesowych. Jak wyjaśniono już wyżej, dla rozstrzygnięcia sprawy nie było niezbędne przesłuchanie strony, gdyż wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały w toku postępowania wyjaśnione za pomocą innych dowodów. Według art. 86 k.p.a., organ administracji publicznej może przesłuchać stronę, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast w niniejszej sprawie tego rodzaju sytuacja nie miała miejsca.
Nietrafny okazał się też zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W rozpoznawanej sprawie organy niewadliwie ustaliły, że skarżąca jest podmiotem profesjonalnie wykonującym krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób taksówką w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Z informacji uzyskanej z CEIDG wynika, że posiada ona 17 licencji na przewóz osób taksówką. Powinna zatem znać przepisy określające uprawnienia wynikające z udzielonej licencji, w tym w zakresie obszaru, na którym przewozy mogą być realizowane zgodnie z daną licencją. Brak więc było podstaw do przyjęcia, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Skarżąca jest też odpowiedzialna za działania osób, za pomocą których realizuje przewozy. W ogóle przy tym nie wykazała, że dołożyła należytej staranności w związku z realizacją kontrolowanego przewozu, ani też nie wskazała na jakiekolwiek nadzwyczajne okoliczności mogące wykluczyć jej odpowiedzialność.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie mają zastosowania przepisy działu IVa kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej; odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia; terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej; terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej; odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej; udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Przepis art. 189d k.p.a. wymienia okoliczności, jakie organ administracji publicznej powinien wziąć pod uwagę wymierzając administracyjną karę pieniężną. Stosownie do art. 189e k.p.a., w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Natomiast według art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Wymaga podkreślenia, że reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Kary pieniężne dla przewoźników nakładane są na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym, która stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w k.p.a. Ustawa o transporcie drogowym przewiduje zarówno sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenie przepisów transportu drogowego, jak i kwestie odstąpienia od ich nałożenia. Zauważyć również należy, że regulacja zawarta w art. 189a § 2 k.p.a. jest jasna i nie wymaga szczególnych zabiegów interpretacyjnych. Już wykładania językowa tego przepisu wskazuje, że samo istnienie przepisów odrębnych (w tym przypadku przepisów ustawy o transporcie drogowym) regulujących przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej i odstąpienia od ich nałożenia wyłącza stosowanie przepisów działu IV k.p.a. bez konieczności stosowania kolejnych działań interpretacyjnych czy porównywania zakresów stosowania poszczególnych przepisów. Zarówno art. 92b ust. 1 u.t.d. regulujący kwestię odstąpienia od nakładania kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku oraz art. 92c ust. 1 u.t.d. dotyczący niewszczynania postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, czy umorzenia wszczętego już postępowania, w sposób kompleksowy wymieniają przypadki wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika, a więc odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa k.p.a. lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt: II GSK 375/21, II GSK 717/21 i II GSK 248/21, jak również A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 189a). Stąd też brak było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie działu IVa k.p.a., a w szczególności przepisu art. 189f k.p.a., czego nietrafnie domagała się strona skarżąca.
Zdaniem Sądu bezzasadne są także zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organy przepisów procesowych określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd nie dopatrzył się również w działaniach organów naruszenia zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Wbrew też zarzutom skargi nie zachodziły podstawy uzasadniające uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji, co stanowi o bezzasadności zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada przy tym normie art. 107 § 3 k.p.a., w tym zawiera odniesienie się do zarzutów sformułowanych przez skarżącą w odwołaniu.
Z przytoczonych względów uznając, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – zobowiązany był skargę oddalić, o czym orzekł w sentencji wyroku.