III SA/Lu 25/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę przedsiębiorstwa na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą wartości celnej towaru, uznając, że mimo naruszenia prawa przy wydaniu pierwotnej decyzji, jej uchylenie było niemożliwe z powodu upływu terminu przedawnienia.
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Wielofunkcyjnego [...] Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą uchylenia pierwotnej decyzji celnej z 1991 r. w przedmiocie wartości celnej oleju napędowego. Pomimo wcześniejszych wyroków NSA uchylających decyzje organów celnych i wskazujących na istnienie przesłanek do wznowienia postępowania, organy celne ostatecznie odmówiły uchylenia decyzji z powodu upływu 5-letniego terminu przedawnienia określonego w art. 146 § 1 k.p.a. Sąd administracyjny uznał, że choć istniały podstawy do wznowienia postępowania, uchylenie decyzji było niemożliwe z powodu przedawnienia, co potwierdził również Sąd Najwyższy w sprawach dotyczących tego samego kontraktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę Przedsiębiorstwa Wielofunkcyjnego "[...]" Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego odmawiającą uchylenia pierwotnej decyzji celnej z listopada 1991 r. dotyczącej wartości celnej i cła od importowanego oleju napędowego. Sprawa miała długą historię procesową, obejmującą wielokrotne wznowienia postępowania, decyzje organów celnych i wyroki sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) i Sądu Najwyższego (SN). Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy istniały podstawy do wznowienia postępowania celnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (nowe dowody lub okoliczności) oraz czy wniosek o wznowienie został złożony w terminie (art. 148 § 1 k.p.a.). Strona skarżąca powoływała się na protokół kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej oraz wcześniejsze wyroki NSA jako nowe dowody. Organy celne początkowo odmawiały uchylenia decyzji, wskazując na upływ terminu przedawnienia. NSA w Lublinie kilkukrotnie uchylał decyzje organów celnych, uznając istnienie przesłanek do wznowienia postępowania i brak uchybienia terminowi. Jednakże Sąd Najwyższy, rozpatrując rewizje nadzwyczajne, w większości spraw dotyczących tego samego kontraktu barterowego, uznał, że protokół UKS i wyroki NSA nie stanowiły nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a także przyznał pierwszeństwo terminom prawa materialnego (art. 83 ust. 1 Prawa celnego) nad procesowymi. W rozpatrywanej przez WSA sprawie, organy celne, stosując się do oceny prawnej NSA zawartej w wyrokach z lat 1997, 1999 i 2003, stwierdziły naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przy wydaniu pierwotnej decyzji. Jednakże, zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a., uchylenie decyzji z tej przyczyny nie było możliwe z powodu upływu ponad 12 lat od jej doręczenia. Sąd administracyjny podkreślił, że zarówno organy, jak i sąd są związane oceną prawną wyrażoną w prawomocnych wyrokach NSA, ale jednocześnie są związane terminami przedawnienia. W związku z tym, organ celny ograniczył się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a., co zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Celnej. WSA oddalił skargę, uznając, że mimo naruszenia prawa, uchylenie decyzji było niemożliwe z powodu przedawnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy w sprawach dotyczących tego samego kontraktu uznał, że protokół UKS nie był nową okolicznością, a wyroki NSA nie były nowymi dowodami w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że protokół UKS nie istniał w dniu wydania pierwotnej decyzji, a wyroki NSA wiążą sąd w danej sprawie, ale nie stanowią nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dla celów wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.NSA art. 30
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Prawo celne art. 83 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.NSA art. 31 § ust. 3
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Kodeks celny art. 262
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Kodeks celny art. 289
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 6
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie decyzji celnej z 1991 r. jest niemożliwe z powodu upływu 5-letniego terminu przedawnienia określonego w art. 146 § 1 k.p.a., który ma pierwszeństwo przed terminami procesowymi. Protokół UKS i wyroki NSA nie stanowiły nowych dowodów lub okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Organy celne i sąd administracyjny powinny zastosować się do oceny prawnej wyrażonej w prawomocnych wyrokach NSA, co oznacza istnienie przesłanek do wznowienia postępowania i brak uchybienia terminowi. Zaskarżone decyzje naruszają porządek prawny w sposób rażący i pozostają w sprzeczności z przepisami Konstytucji RP (art. 184).
Godne uwagi sformułowania
uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia przepisy prawa celnego nie przewidują jakiegokolwiek odrębnego postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania czy stwierdzenia nieważności, jak również nie zakazują prowadzenia tych postępowań
Skład orzekający
Jerzy Marcinowski
sprawozdawca
Małgorzata Fita
członek
Marek Zalewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, terminu przedawnienia uchylenia decyzji oraz związania sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu prawa celnego i jego relacji z k.p.a. oraz orzecznictwa NSA i SN, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych dziedzinach prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje długotrwały spór prawny z udziałem wielu instancji i sądów, w tym Sądu Najwyższego, oraz ilustruje konflikt między różnymi interpretacjami przepisów proceduralnych i materialnych, a także znaczenie zasady związania oceną prawną sądu.
“Długi bój o cło: czy naruszenie prawa można naprawić po 12 latach?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 25/04 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2004-06-08 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2004-02-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jerzy Marcinowski /sprawozdawca/ Małgorzata Fita Marek Zalewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny Hasła tematyczne Celne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 75 poz 802 Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz 312 Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne - tekst jedn. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 1995 nr 74 poz 368 Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (spr.), Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielofunkcyjnego [...] Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oddala skargę Uzasadnienie Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art.146 § 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. nr 98 z 2000 r., poz.1071 ze zmianami), art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P.W. "[...]" Sp. z o.o. w G. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...]) z dnia [...] stwierdzającej wydanie decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym z dnia [...] listopada 1991 r. z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 kpa i odmawiającej jej uchylenia z powodu upływu terminu określonego w art. 146 § 1 kpa; utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że dnia [...] listopada 1991 r. w Oddziale Celnym wg zgłoszenia celnego awiz nr [...] dokonano odprawy celnej ostatecznej sprowadzonego z Białorusi oleju napędowego, w ramach kontraktu barterowego z dnia [...] października 1991 na dostawę 25.926,48 t oleju napędowego w cenie 185 USD/t. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 1995 r. złożonym za pośrednictwem Głównego Urzędu Ceł oraz wnioskiem z dnia [...] września 1995 r. złożonym bezpośrednio w Urzędzie Celnym strona domagała się wznowienia postępowania celnego w sprawie zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji zawartej w w/w zgłoszeniu celnym, a następnie jej uchylenia w części dotyczącej wartości celnej i wymiaru cła od importowanego oleju. Jako nowe dowody w sprawie w rozumieniu 145 § 1 pkt 5 kpa przedłożyła protokół z badania dokumentów i ewidencji sporządzony przez Urząd Kontroli Skarbowej oraz wyroki NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie sygn. akt SA/Lu 1403/94 z dnia 25 listopada 1994 r. oraz sygn. akt SA/Lu 574/93 z dnia 30 września 1993 r. Z protokołu kontroli UKS wynikało, że Spółka księgowała sprzedaż towarów na eksport w wymianie barterowej po kosztach własnych. W dniu [...] września 1995 r. Dyrektor Urzędu Celnego wznowił postępowanie celne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną zawartą w zgłoszeniu celnym awiz nr jw. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego co do przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, decyzją z dnia [...]1995 r. Dyrektor Urzędu Celnego odmówił uchylenia decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym nr jw., ponieważ w trakcie postępowania wyjaśniającego Strona nie udowodniła wnioskowanej ceny transakcyjnej 132,08 USD/t oleju. Powołane wyroki NSA nie były nowymi dowodami w sprawie w rozumieniu przepisów art. 145 § 1 pkt 5 kpa, natomiast termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został uchybiony. Powyższe stanowisko potwierdził Prezes Głównego Urzędu Ceł, który decyzją wydaną w dniu 25 marca 1996 r. utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji. Od decyzji odwoławczej strona wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Lublinie, który wyrokiem sygn. akt I SA/Lu 486/96 z dnia 15 stycznia 1997 r. uchylił decyzje organów celnych obu instancji. NSA stwierdził, że istniały przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa do wznowienia postępowania. Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określony w art. 148 § 1 kpa nie został przez stronę uchybiony i nie nastąpiło przedawnienie z art. 83 ust.1 Prawa celnego, bowiem mają tu zastosowanie terminy i warunki określone w art. 146 § 1 i 2 kpa. Nie zgadzając się z tym wyrokiem, jak również z 27 orzeczeniami zapadłymi w innych sprawach, tożsamych pod względem faktycznym i prawnym Prezes Głównego Urzędu Ceł zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości z podaniami o wniesienie rewizji nadzwyczajnych. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną do Sądu Najwyższego od 14 wyroków NSA O/Z w Lublinie, odmawiając wniesienia rewizji od 14 wyroków, z uwagi na uchybienie półrocznego terminu do jej wniesienia. W sprawie niniejszej, z uwagi na powyższe rewizji nie wniesiono. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w dniu [...] 1997 r. decyzją nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego umorzył wznowione postępowanie celne, z uwagi na upływ dwuletniego terminu przedawnienia określonego w art. 83 ust. 1 ustawy Prawo celne. Rozpatrując odwołanie strony, decyzją z dnia [...] 1997 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego nr jw. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 1999 r. sygn. akt I SA/Lu 1083/97 Naczelny Sąd Administracyjny O/Z w Lublinie uchylił zaskarżone decyzje organów celnych obu instancji. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Urzędu Celnego odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji o wymiarze cła zawartej w zgłoszeniu celnym nr j/w. Organ celny nie mógł uchylić decyzji dotychczasowej z przyczyn formalnych i merytorycznych. Ponadto organ celny dysponował już wyrokami Sądu Najwyższego w czternastu sprawach dotyczących tego samego kontraktu, tożsamych pod względem faktycznym i prawnym. Rozpoznając rewizje nadzwyczajne Sąd Najwyższy w jednej sprawie uchylił wyrok NSA O/Z w Lublinie, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia (sygn. akt III RN 49/97), natomiast w pozostałych sprawach uchylił wyroki NSA O/Z w Lublinie i oddalił skargi (sygn. akt III RN 66-69/97, 71-73/97, 79-85/97). Zdaniem Sądu Najwyższego, protokół UKS z badania dokumentacji Spółki "[...]" nie był nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Nie były również nowymi dowodami w sprawie dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Lublinie (wyrok z dnia 25 listopada 1994 r. SA/Lu 1403/94 oraz z dnia 30 września 1993 r. SA/Lu 574/93), gdyż wiążą one organy postępowania w danej sprawie (art. 30 ustawy o NSA). Powołane wyżej dowody nie były znane organowi celnemu w dniu wydania w/w decyzji i w dniu wydania tejże decyzji nie istniały, nie zostały więc spełnione w sposób łączny trzy warunki niezbędne do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Sąd Najwyższy przyznał słuszność organom celnym w kwestii uznania uchybienia przez stronę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, podzielił również stanowisko organów celnych o pierwszeństwie terminu prawa materialnego (art. 83 ust.1 prawa celnego) przed terminami prawa procesowego. Decyzją wydaną w dniu [...] 2000 r., po rozpatrzeniu odwołania strony, Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy w/w decyzję Dyrektora Urzędu Celnego. Strona zaskarżyła powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Lublinie, który wyrokiem sygn. akt I SA/Lu 70/01 z dnia 21 maja 2003 r. uchylił decyzje organów celnych obu instancji. W wyroku tym wskazano, że organy celne nie zastosowały się do oceny prawnej zawartej w wyrokach NSA z dnia 15 stycznia 1997 r. oraz 3 grudnia 1999 r. w których Sąd wyraził pogląd prawny, odmienny od stanowiska Sądu Najwyższego prezentowanego w identycznych pod względem faktycznym i prawnym sprawach. Decyzją nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził wydanie decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz odmówił jej uchylenia z powodu upływu terminu określonego w art. 146 § 1 kpa. Pismem z dnia [...] października 2003 r. pełnomocnik strony wniósł odwołanie od tej decyzji, domagając się jej uchylenia w części dotyczącej odmowy uchylenia decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym i zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 146 kpa oraz niezastosowanie się organów celnych do oceny prawnej wyrażonej w wyrokach NSA O/Z w Lublinie. Dyrektor Izby Celnej rozpatrując odwołanie uznał, że zgodnie z art. 30 Ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74 poz. 368 ze zm.) "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia". Wykonując wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 486/96 z dnia 15 stycznia 1997 r., I SA/Lu 1083/97 z dnia 3 grudnia 1999 r. oraz I SA/Lu 70/01 z dnia 21 maja 2003 r. organy celne były zobligowane do zastosowania się do oceny prawnej w nich zawartej. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Lublinie sprowadza się do uznania: 1) istnienia przesłanek z art.145 § 1 pkt 5 kpa do wznowienia postępowania 2) braku podstaw do przyjęcia uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określonego w art. 148 §1 kpa 3) braku podstaw do przyjęcia przedawnienia z art. 83 ust. 1 Prawa celnego, bowiem przepis ten nie dotyczy decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania. Jak wskazał w powołanych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny O/Z w Lublinie, "stosownie do art. 1 ust.2 Prawa celnego, generalną zasadą jest stosowanie w postępowaniu przed organami celnymi Kodeksu postępowania administracyjnego. Odstępuje się od tej zasady jedynie wówczas, gdy przepisy Prawa celnego daną kwestię regulują odmiennie. (...) Przepisy prawa celnego nie przewidują jakiegokolwiek odrębnego postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania czy stwierdzenia nieważności, jak również nie zakazują prowadzenia tych postępowań, czy też nie wskazują innych przesłanek uzasadniających ich wszczęcie. Z tych też przyczyn należy przyjąć, iż zakaz wydawania decyzji określonej w art. 83 ust.1 Prawo celne, nie dotyczy decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania (art.145 § 1 kpa) bądź też w przypadku stwierdzenia nieważności (art. 156 §1 kpa). W sytuacjach powyższych aktualne byłyby terminy i warunki określone odpowiednio w art. 146 § 1 i 2 kpa oraz art. 156 § 2 kpa" Organ celny I instancji zgodził się z oceną prawną zawartą w powołanych wyrokach NSA O/Z w Lublinie i zastosował w zaskarżonej decyzji terminy i warunki określone w art. 146 § 1 i 2 kpa. Zgodnie z art. 146 § 1 kpa: "uchylenie decyzji z przyczyn określonych wart. 145 § 1 pkt 5 kpa, nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat". Przepis ten wyklucza możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, pomimo istnienia wad postępowania wymienionych w art. 145 § 1 kpa. Przedawnienie jako instytucja prawa procesowego musi być przez organ celny w toku postępowania bezwzględnie respektowane. W niniejszej sprawie od dnia doręczenia decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym upłynęło prawie 12 lat. W tej sytuacji uchylenie decyzji przez organ celny stanowiłoby naruszenie 146 §1 kpa. Zakaz uchylenia decyzji dotkniętej wadami wymienionymi w art.145 §1 kpa po upływie ustalonych w art. 146 § 1 kpa okresów przedawnienia, wraz z obowiązkiem ograniczenia się do stwierdzenia niezgodności z prawem takiej decyzji, dotyczy także sądu administracyjnego. W sytuacji, gdy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania (art. 145 § 1 kpa), nie jest dopuszczalne uchylenie lub zmiana decyzji dotychczasowej ani w całości ani w części, po upływie terminu przedawnienia. W wyniku wznowionego postępowania organ celny obowiązany jest ograniczyć się do wydania decyzji na podstawie art. 151 § 2 kpa. Zgodnie z art. 151 § 2 kpa, w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji wskutek przekroczenia okresów przedawnienia ustalonych w art. 146 § 1 kpa, "organ prowadzący wznowione postępowanie ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji". Biorąc powyższe pod uwagę, organ I instancji stwierdził wydanie decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym awiz nr j/w z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 kpa, natomiast uchylenie decyzji było niemożliwe z powodu upływu terminu określonego w art. 146 § 1 kpa. Organ I instancji zgodził się również z oceną prawną zawartą w wyrokach NSA O/Z w Lublinie w kwestii uznania istnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, stwierdzając wydanie decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym awiz nr j/w z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Pomimo, iż nie zostały łącznie spełnione wszystkie warunki wynikające z 145 §1 pkt 5 kpa, bowiem protokół UKS powołany przez Stronę jako nowy dowód w sprawie nie istniał w dniu wydania decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym - organ celny podporządkował się ocenie prawnej zawartej w wyrokach NSA O/Z w Lublinie. Powołanych przez Stronę wyroków NSA sygn. akt SA/Lu 1403/94 z dnia 25 listopada 1994 r. oraz sygn. akt SA/Lu 574/93 z dnia 30 września 1993 r. nie można traktować jako nowych dowodów w sprawie, bowiem dotyczyły one innego kontraktu (nr [...]), gdzie podstawą obniżenia z mocą wsteczną ceny transakcyjnej do 140 USD/t było nie wywiązywanie się przez białoruskiego kontrahenta z uzgodnionych wcześniej terminów dostaw. Pomiędzy odprawami realizowanymi na podstawie zmienianego aneksem kontraktu nr [...] a dostawami w ramach kontraktu nr [...], nie było żadnej analogii, bowiem ten ostatni nie był zmieniany w zakresie ustalonej ceny transakcyjnej. Ponadto ocena prawna wyrażona przez sąd administracyjny na mocy art. 30 ustawy o NSA wiąże tylko w sprawie, w której została sformułowana. Organ celny I instancji zgodził się również ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Lublinie w kwestii braku podstaw do przyjęcia uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określonego w art. 148 § 1 kpa. W ocenie NSA O/Z w Lublinie fakt wznowienia postępowania przez Dyrektora Urzędu Celnego jest równoznaczny z przywróceniem terminu do wznowienia postępowania. Wydając postanowienie o wznowieniu postępowania, należało przyjąć, że organ celny badał termin określony w art. 148 § 1 kpa, bowiem w innym przypadku wydałby decyzję odmawiającą wznowienia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady praworządności wyrażonej w art. 6 kpa i art. 7 Konstytucji RP, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż decyzja została oparta na obowiązujących przepisach prawa. Również wcześniejsze decyzje organów celnych o odmowie uchylenia decyzji zawartych w zgłoszeniach celnych, oparte były na obowiązujących przepisach prawa, co potwierdził Sąd Najwyższy - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyrokach sygn. akt III RN 66-69/97, 71-73/97, 79-85/97 w identycznych pod względem faktycznym i prawnym sprawach P.W. "[...]" Sp. z o.o. dotyczących tego samego kontraktu. Sąd Najwyższy przyznał słuszność organom celnym w kwestii uznania uchybienia przez stronę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, wyraził też pogląd prawny o pierwszeństwie terminów prawa materialnego (art. 83 ust.1 prawa celnego) nad terminami prawa procesowego, uznał również za prawidłowe stanowisko organów celnych, które nie uznały za nowy dowód w sprawie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa protokołu UKS. Sąd Najwyższy podkreślił, iż "przepisy art. 23, art. 25 ust.1 Prawa celnego dotyczą również towarów zgłaszanych do oclenia w związku z realizacją umów barterowych niezależnie od czasu trwania umowy oraz niezależnie od ostatecznie ustalonych wartości wzajemnych dostaw pomiędzy jej partnerami. Natomiast odmienne są zasady ustalania kwoty zobowiązania podatkowego w postępowaniu podatkowym (...). W wypadku tzw. "umów barterowych", ostateczne rozliczenie kosztów poniesionych przy realizacji takiej umowy, a w konsekwencji także wynikająca z tego rozliczenia wycena wartości dostarczonych towarów, nie musi pokrywać się z wyceną wartości tego samego towaru dokonaną dla celów odprawy celnej. Również ustalenia dokonywane dla celów postępowania podatkowego, w tym także ustalenia dotyczące wartości towarów, nie muszą pokrywać się z ustaleniami dokonywanymi w postępowaniu celnym, bowiem w obu postępowaniach wycena taka dokonywana jest wedle innych zasad, w innym czasie i dla innych celów". Sąd Najwyższy nie stwierdził, aby organy celne w toku rozpoznania sprawy naruszyły prawo, brak jest podstaw do stwierdzenia uchybienia organów celnych w kwestii rozstrzygnięcia, a tym bardziej jego winy. Przyjęcie stanowiska, iż organy celne dopuściły się naruszeń, co do zasady oznaczałoby, iż takiego naruszenia dopuścił się również Sąd Najwyższy. Reasumując, należy stwierdzić, iż dotychczasowe rozstrzygnięcia organów celnych oparte były na obowiązujących przepisach i uwzględniały wszystkie dowody, które pozwalały na przyjęcie tezy o wiążącym znaczeniu przyjętych w procesie stosowania prawa norm prawnych. Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o : 1. uchylenie tych decyzji lub stwierdzenie ich nieważności, 2. zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych . W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż zaskarżone decyzje naruszają porządek prawny w sposób rażący. Sprawa była trzykrotnie przedmiotem oceny prawnej dokonanej prawomocnymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie. Ocena prawna wyrażona w tych orzeczeniach ponownie została zignorowana przez organ administracji. Zaskarżone decyzje pozostają w sprzeczności również z przepisami Ustawy Zasadniczej, a zwłaszcza z jej art. 184. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko. Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie zważył , co następuje: Skarga nie jest zasadna .Ocena taka wynika z następujących przyczyn. 1/ Postępowanie w zakresie wznowienia postępowania jest samodzielnym postępowaniem (ewolucję orzecznictwa w tym zakresie przedstawia B. Adamiak w: B. Adamiak J. Borkowski – "Kodeks postępowania administracyjnego" Komentarz wyd. 6, CH Beck 2004 r., s. 614). Tak więc wszczęcie postępowania w trybie o wznowienie postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1991 r. III AZP 4/91, nie publ., cyt. za B. Adamiak w: B. Adamiak J. Borkowski – "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", wyd. 6, CH Beck 2004 r. s. 615, oraz uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 14 czerwca 1991 r. III AZP 2/91, opubl. w OSNCP 1992 nr 1 poz. 3). 2/ Postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte na wniosek strony. W dacie tej obowiązywały przepisy ustawy z dnia 28 grudnia 1989r . – prawo celne (Dz.U. z 1994r. Nr 71, poz. 312 ze zmianami), zgodnie z którymi do postępowania w sprawach celnych miały zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a więc także dotyczące wznowienia postępowania; 3/ W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tekst. jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 75 poz. 802 z późn. zm.), która w art. 262 stanowiła, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy Ordynacja podatkowa. Jednakże art. 289 kodeksu celnego stwierdza, iż postępowania wszczęte i niezakończone przed dniem 1 stycznia 1998r. (data wejścia w życie kodeksu celnego) podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych. Oznacza to, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia i postępowania w sprawie niniejszej mają zastosowanie. 4/ Sąd w postępowaniu niniejszym, tak jak i organy administracji, jest związany oceną prawną zawartą we wcześniejszych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłych w sprawie. Dotyczy to w szczególności pojęcia " nowych okoliczności " w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] , akceptując tę ocenę prawną, organy administracyjne stwierdziły wydanie decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Odmówiły jednak jej uchylenia, z powodu upływu terminu określonego w art. 146 § 1 kpa. Nie ulega wątpliwości , że od doręczenia decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym z dnia [...] listopada 1991r. wpłynęło 12 lat, a zatem uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 §1 pkt 5 kpa nie było możliwe. 5/ Zarzut naruszenia art. 184 Konstytucji RP nie zasługiwał na uwzględnienie. Przywołane wyżej wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadły w wyniku uwzględnienia skargi strony i uchylały decyzje organów administracyjnych wobec ich niezgodności z prawem, co jednoznacznie wynika z ich uzasadnień. Nie nadawały się on do wykonania w trybie art. 31 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368), miały charakter kasacyjny i eliminowały z obrotu zakwestionowane decyzje. Ich skutkiem był powrót do sytuacji sprzed wydania decyzji przez organ administracyjny, który został zobligowany do ponownego rozpatrzenia sprawy, z uwzględnieniem stanowiska prawnego wyrażonego przez Sąd w uzasadnieniu wyroku. Ponowne rozpatrzenie sprawy w zaskarżonej decyzji nastąpiło z uwzględnieniem stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniach wyroków kasacyjnych. Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI