III SA/LU 327/23

III SA/Lu 327/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-10-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Jerzy Drwal
Robert Hałabis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GZ 112/24 - Postanowienie NSA z 2024-04-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 701
§4
Rozporządzenie Miniistra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych  zwolnień - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 5 pkt 12; art. 5 pkt 39; art. 22 ust. 7; art. 44; art. 48
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 26 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi W. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w zmiany zgłoszenia celnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 4 maja 2023 r. (nr 0601-IGC.4400.5.2023.AS) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 18 stycznia 2023 r. (nr 308000-COC-2.4400.22.2022.20.JS) w przedmiocie zmiany zgłoszenia celnego.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:
W dniu 13 lipca 2021 r. A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L., działająca jako przedstawiciel bezpośredni firmy "P." W. N. (dalej jako "skarżący" lub "strona"), dokonała zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia do obrotu z jednoczesnym wprowadzeniem do obrotu krajowego towarów, które podlegają dostawie zwolnionej z podatku VAT do innego państwa członkowskiego sprowadzony z [...]. Towar zadeklarowany został jako wyroby drewniane klejone – płyty meblowe sosnowe, belki sosnowe o wadze netto 21 800 kg i wartości 33 451,21 euro, klasyfikowane do kodu Taric 4407 91 15 00. Krajem przeznaczenia była [...], a nabywcą towaru firma P. , J. . Do obliczenia kwoty należności celnych zastosowano preferencyjną stawkę celną w wysokości 0%. Podatek VAT obliczono w kwocie 37 375 zł przy zastosowaniu 23% stawki podatku VAT. Na podstawie § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (Dz. U. z 2020 r. poz. 1983 – dalej jako "rozporządzenie"), import wyżej wskazanych towarów został zwolniony z podatku VAT.
Z pisma Kierownika Oddziału Celnego Port Lotniczy w L. z dnia 12 stycznia 2022 r. wynikało, że w niniejszej sprawie importer W. N. nie przedstawił w ustawowym terminie kopii deklaracji VAT UE za lipiec 2021 r. i w związku z tym we właściwym systemie nie dokonano rozliczenia podatku VAT. Brak informacji podsumowującej wewnątrzwspólnotową dostawę towarów oznaczał, że skarżący nie spełnił warunku do zastosowania zwolnienia na mocy § 4 cyt. Wyżej rozporządzenia. Dlatego wezwano go do złożenia informacji i dokumentów, na podstawie których dokonano przedmiotowego zgłoszenia celnego.
W odpowiedzi skarżący złożył m.in. kopię zawiadomienia o popełnieniu czynu zabronionego polegającego na niezłożeniu w ustawowym terminie deklaracji VAT UE za marzec, czerwiec, lipiec, wrzesień i październik 2021 r. Wyjaśnił w piśmie z dnia 3 lutego 2022 r., że winę za niedopełnienie obowiązku przedstawienia kopii deklaracji VAT UE ponosi wyłącznie biuro księgowe – V. Sp. z o.o. W kolejnych pismach z dnia 22 i 25 listopada 2022 r. podtrzymał stanowisko, że wskazane biuro księgowe otrzymywało dokumentację z odpraw celnych i ono ponosi odpowiedzialność za powstałą sytuację. W związku z tym wniósł o pozostawienie bez zmian danych zawartych w zgłoszeniu celnym z dnia 13 lipca 2021 r. oraz wniósł o umorzenie przedmiotowego postępowania.
Decyzją z dnia 18 stycznia 2023 r. Lubelski Urząd Celno-Skarbowy zmienił zgłoszenie celne nr [...] z dnia 13 lipca 2021 r. w zakresie wpisu w polu 44 (dodatkowe informacje), gdzie usunął kod 4PL04 oraz w polu 47 (metoda płatności B00), w ten sposób, że metodę płatności "Z" zmieniono na metodę płatności "H".
W wyniku rozpoznania wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia 4 maja 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień, dają pewnej grupie podatników importujących towary możliwość zwolnienia od podatku. Możliwość zwolnienia od podatku z tytułu importu uzależniona jest jednak od spełnienia przez importera łącznie wszystkich, enumeratywnie wymienionych w § 4 ust. 2 rozporządzania warunków. Regulacje te dotyczą importerów, którzy m.in. w terminie 4 miesięcy po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów, przedstawi odpowiednio dokumenty, o których mowa w ust. 3 lub 4. Zgodnie z § 4 ust. 3, importer jest zobowiązany do przedstawienia organowi celnemu dokumentu potwierdzającego wykazanie w informacji podsumowującej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, o której mowa w ust. 1. Organ zwrócił uwagę, że z pisma Kierownika Oddziału Celnego Port Lotniczy w L. z dnia 12 stycznia 2022 r. wynika, że w niniejszej sprawie importer nie przedstawił w terminie 4 miesięcy po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu, dokumentu potwierdzającego wykazanie informacji podsumowującej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, co oznacza, że skarżący nie spełnił jednego z warunków do zastosowania zwolnienia. Obowiązek podatkowy powstał bowiem w dniu 13 lipca 2021 r. Skarżący powinien więc przedstawić organowi celnemu dokument potwierdzający wykazanie w informacji podsumowującej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, czego nie zrobił. Skarżący nie dopełnił tego obowiązku twierdząc, że winę za zaistniałą sytuację ponosi biuro księgowe. Bez względu na przyczynę, w takiej sytuacji import towarów powinien podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych. Biorąc pod uwagę, że strona do końca listopada 2021 r. nie przedstawiła organowi celnemu wyżej wskazanych dokumentów Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. prawidłowo zmienił zgłoszenie celne w zakresie zapisu w polu 44 "dodatkowe informacje" i w polu 47 "metoda płatności przy opłacie typ B00". W ocenie organu odwoławczego, fakt dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru po objęciu procedurą dopuszczenia do obrotu nie jest wystarczający do zastosowania wnioskowanego zwolnienia z podatku, gdyż dopiero złożenie informacji podsumowującej z wykazaną wewnątrzwspólnotową dostawą towaru właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w ustawowym terminie, a następnie przekazanie tego dokumentu organowi celnemu, jest podstawą do zastosowania zwolnienia z podatku wnioskowanego w zgłoszeniu celnym. Niespełnienie przez podatnika przewidzianych warunków oznacza, że powinien on rozliczyć podatek od towarów i usług zgodnie z zasadą ogólną w zgłoszeniu celnym. Skoro skarżący podjął się korzystania z instytucji zwolnienia od podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru, to tym samym zobowiązał się do wypełniania określonych obowiązków wynikających z warunków do zastosowania tego zwolnienia. Organ II instancji podniósł też, że informacje podsumowujące VAT-UE za październik 2021 r. importer przedstawił organowi skarbowemu w dniu 21 lutego 2022 r. natomiast do organu celnego kopii deklaracji w ogóle nie złożono. Tymczasem kopię deklaracji podatkowej VAT-UE zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia, należało w terminie 4 miesięcy po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy złożyć do Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P.. W związku z tym, że skarżący nie wypełnił tego obowiązku należało zmienić sposób rozliczenia kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu w konsekwencji utraty prawa do zwolnienia, dlatego podatnik jest zobowiązany do zapłaty kwoty podatku wraz z należnymi odsetkami.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję skarżący W. N. zarzucił organom naruszenie:
1) § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (Dz. U. z 2020 r. poz. 1983) w zw. art. 2, art. 32 Konstytucji RP, art. 1 ust. 2, art. 143 ust. 1 lit. d) dyrektywy 112/2006, wobec błędnej wykładni prowadzącej do pozbawienia podatnika prawa do zwolnienia z tytułu importowanego towaru, który był przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej z naruszeniem zasad państwa prawa, zasady proporcjonalności oraz równego traktowania, naruszenia przez organy w tej sprawie zasady substance over form, tj. zasady wspólnego systemu VAT, której istotą jest założenie, że brak formy nie niweczy prawa;
2) art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, wobec braku uzasadnienia decyzji w przedmiocie podniesionego zarzutu naruszenia zasady proporcjonalności.
Ponadto w piśmie z dnia 14 października 2023 r. skarżący dodatkowo zarzucił naruszenie przepisów:
1) art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID-19, wprowadzonego ustawą z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255), wobec pominięcia tego przepisu przez organy obu instancji w procesie orzekania;
2) art. 2a, art. 120, art. 121, art. 122 Ordynacji podatkowej, wobec niezachowania standardów postępowania podatkowego obowiązujących w demokratycznym państwie prawa.
W świetle tak sformułowanych zarzutów skargi, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasadzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, dlatego nie mogła zostać uwzględniona.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w tej sprawie nie znajdował zastosowania. Rozstrzyganie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd administracyjny nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której skargę wniesiono.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie była decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie zmiany zgłoszenia celnego z dnia 13 lipca 2021 r. w sprawie procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzonego z [...] towaru zadeklarowanego jako wyroby drewniane klejone – zadeklarowane jako płyty meblowe sosnowe o wadze netto 21 800 kg. Krajem przeznaczenia była [...], a odbiorcą towaru podmiot P. A. mający siedzibę na terytorium tego kraju. W zgłoszeniu celnym zadeklarowano stawkę preferencyjną 0% i obliczono cło w kwocie [...]zł. Natomiast podatek VAT obliczono i wykazano w kwocie 37 375,00 zł przy zastosowaniu 23% stawki podatku VAT. Jako metodę płatności wskazano w zgłoszeniu kod Z – całkowite zwolnienie z VAT ze względu na rozliczenie tego podatku w procedurze 42. Import towaru został zwolniony z podatku VAT – na podstawie § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (Dz. U. z 2023 r. poz. 955 – dalej jako: "rozporządzenie"), które w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.
Zaskarżona decyzja dotyczyła korekty zgłoszenia celnego z dnia 13 lipca 2021 r. nr [...], w ściśle oznaczonym w zakresie dotyczącym wpisów: w polu 44 (dodatkowe informacje) organ usunął kod 4PL0 i uznał, że powinno być "brak" oraz w polu 47 (metoda płatności B00 określona w zgłoszeniu kodem "Z" powinna być oznaczona i zastąpiona kodem "H"). Z akt sprawy wynika, że organ I instancji – po uzyskaniu informacji wskazujących, że nie spełniono warunków do zwolnienia z podatku VAT – na podstawie § 4 cyt. rozporządzenia – poinformował skarżącego o zamiarze wydania niekorzystanej dla niego decyzji, w której dokona zmiany wskazanego zgłoszenia celnego z dnia 13 lipca 2021 r. we wskazanym zakresie.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie budził zatem żadnych wątpliwości.
Powstały spór dotyczył w istocie oceny legalności uprawnienia do wydania przez organ celny decyzji dokonującej w zgłoszeniu celnym zmiany, skutkującej w dalszej kolejności obowiązkiem zapłacenia przez skarżącego podatku VAT w kwocie [...]zł (wykazanej w zgłoszeniu celnym).
Z uwagi na charakter sporu w niniejszej sprawie wyjaśnienia wymaga, że według art. 5 pkt 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L nr [...] z dnia 10 października 2013 r., str. 1 – dalej jako "UKC"), zgłoszenie celne oznacza czynność, przez którą osoba w wymaganej formie i w określony sposób wyraża zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną, wskazując w stosownych przypadkach wszelkie szczegółowe ustalenia, które mają mieć zastosowanie. W art. 5 pkt 39 UKC zdefiniowano pojęcie decyzji jako każdy akt wydany przez organy celne odnoszący się do przepisów prawa celnego zawierający orzeczenie w konkretnej sprawie, który pociąga za sobą skutki prawne dla zainteresowanej osoby lub zainteresowanych osób. Według zaś art. 22 ust. 7 UKC, decyzja niekorzystna dla wnioskodawcy określa podstawy, na których ją oparto i zawiera pouczenie o prawie do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 44.
Stosownie do art. 48 UKC, do celów kontroli celnych organy celne mogą weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, deklaracji do czasowego składowania, przywozowej deklaracji skróconej, wywozowej deklaracji skróconej, zgłoszeniu do powrotnego wywozu lub powiadomieniu o powrotnym wywozie, a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu. Z powyższego uregulowania wynika zatem jednoznacznie, że po zwolnieniu towarów, organ celny ma prawo weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym. Prawo do weryfikacji prawidłowości zgłoszenia celnego znajduje odzwierciedlenie nie tylko w treści wyżej wskazanego przepisu art. 5 pkt 39 UKC, upoważniającego organ do wydawania decyzji odnoszących się do stosowania przepisów prawa celnego, ale również potwierdzenie w dyspozycji art. 44 ust. 1 UKC, gwarantującej każdej osobie prawo do odwołania się od takiej decyzji, dotyczącej bezpośrednio i indywidualnie odwołującego się.
Zaskarżona decyzja dotyczy właśnie zmiany zgłoszenia celnego i zawiera rozstrzygnięcie wydane na podstawie wymienionych wyżej przepisów UKC, prawidłowo zinterpretowanych przez organ. Okoliczność ta – i to niesłusznie – umyka uwadze skarżącego, który całą swoją argumentację zaprezentowaną w skardze oraz jej uzupełnieniu zawartym w piśmie z dnia 14 października 2023 r., opiera na zarzutach związanych z niezachowaniem przez organ celny standardów postępowania podatkowego obowiązujących w demokratycznym państwie prawa, co skutkowało – w jego ocenie – bezzasadnym pozbawieniem podatnika prawa do zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku VAT. W tej materii skarżący zarzucił organom w szczególności m.in. naruszenie § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie wolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień.
Zarzut ten jest w całości bezpodstawny.
Z § 4 ust. 1 wskazanego rozporządzenia wynika, że zwalnia się od podatku import towarów w przypadku, gdy miejscem przeznaczenia tych towarów jest terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju i wywóz z terytorium kraju tych towarów nastąpi w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.
Według § 4 ust. 2 rozporządzenia, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, pod warunkiem, że importer, który dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, jest podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT UE oraz:
1) w momencie importu:
a) podał swój ważny numer identyfikacji podatkowej, o którym mowa w art. 97 ust. 10 ustawy, przyznany mu na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych,
b) przedstawił dowód wskazujący, że importowane towary przeznaczone są do transportu lub wysyłki z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego,
c) podał ważny numer identyfikacyjny VAT:
. przyznany mu na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w państwie członkowskim przeznaczenia importowanych towarów - w przypadku, o którym mowa w art. 13 ust. 3 ustawy, albo
. nabywcy towarów przyznany mu na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w państwie członkowskim przeznaczenia importowanych towarów – w przypadku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy;
2) w terminie 4 miesięcy po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów, przedstawi odpowiednio dokumenty, o których mowa w ust. 3 lub 4;
3) w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym dokonywany jest import towarów, nie naruszył warunku, o którym mowa w pkt 2, w odniesieniu do towarów importowanych w okresie 17 miesięcy poprzedzających import towarów. Jeżeli warunek ten został naruszony, importer składa organowi celnemu w trybie stosowanym przy zabezpieczeniu należności celnych na podstawie przepisów celnych zabezpieczenie w wysokości równej kwocie podatku, który nie zostanie uiszczony.
Zgodnie § 4 ust. 3 rozporządzenia, importer jest obowiązany do przedstawienia organowi celnemu dokumentu potwierdzającego wykazanie w informacji podsumowującej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, o której mowa w ust. 1. W przypadku gdy w informacji podsumowującej oprócz wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, o której mowa w ust. 1, są wykazane również inne wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów i nie jest możliwa identyfikacja wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, o której mowa w ust. 1, importer przedstawia zaświadczenie wydane przez naczelnika urzędu skarbowego potwierdzające złożenie przez importera informacji podsumowującej w zakresie tej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, a gdy importer ustanowił przedstawiciela podatkowego, o którym mowa w ust. 7, przedstawiciel ten przedstawia wraz z informacją podsumowującą odpowiednie deklaracje podatkowe zawierające informacje w zakresie wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów (§ 4 ust. 4).
W świetle takich regulacji oraz przy uwzględnieniu stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy bezspornym jest, że skarżący nie spełnił warunku, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Nie przedstawił bowiem organowi celnemu w terminie 4 miesięcy po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów (płyt meblowych nabytych od kontrahenta z U. następnie wywiezionych do S. w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy), odpowiednich dokumentów, o których mowa w ust. 3 lub 4. Skarżący nie przedstawił we wskazanym wyżej terminie dokumentów potwierdzających rozliczenie kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów. W istocie skarżący potwierdził ten fakt i w tym zakresie wyjaśnił, co jest w sprawie okolicznością prawnie obojętną, że odpowiedzialność za niedopełnienie obowiązku przedstawienia organowi celnemu w wymaganym terminie kopii deklaracji VAT UE za miesiąc lipiec 2021 r. ponosi wyłącznie obsługujące go biuro księgowe (V. Sp. z o.o.).
Zastosowanie "preferencyjnej" metody płatności, poprzez wskazanie w zgłoszeniu celnym kodu "Z" (i całkowitego zwolnienia z podatku VAT) w przyjętej procedurze celnej, było więc czynnością nieprawidłową ze strony skarżącego (wobec braku dokumentu potwierdzającego wykazanie w informacji podsumowującej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów), a to wymagało stosownej korekty polegającej na zmianie zgłoszenia celnego z dnia 13 lipca 2021 r. w drodze decyzji podjętej przez organ celny. Z tego względu metoda płatności wskazana w zgłoszeniu celnym jako kod "Z" musiała zostać zmieniona, co organ celny jasno i logicznie uzasadnił, czyniąc zadość wymaganiom jakie wynikają z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej w zakresie elementów składających się na uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia.
Termin wskazany w § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że przekroczenie tego terminu skutkuje utratą możliwości zastosowania w procedurze dopuszczenia do obrotu towarów, które podlegają dostawie, zwolnienia z podatku VAT. Obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, tj. dopuszczenia importowanego towaru do obrotu. W niniejszej sprawie obowiązek podatkowy powstał w dniu 13 lipca 2021 r., a więc do końca listopada 2021 r. skarżący winien był przedłożyć organowi celnemu dokument potwierdzający wykazanie w informacji podsumowującej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Strona jednakże nie dopełniła tego obowiązku twierdząc, że winę za zaistniałą sytuację ponosi wyłącznie biuro księgowe. Bez względu jednak na przyczynę zaistniałego stanu rzeczy, fakty te są dla skarżącego niekorzystne, potwierdzają zaś prawidłowość działania organu celnego.
Wyjaśnić należy, że złożenie "czynnego żalu" nie wypełnia obowiązku, o którym mowa w § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień. Skarżący dopiero w dniu 21 lutego 2022 r. przedstawił organowi skarbowemu informacje podsumowujące VAT-UE za lipiec 2021 r. Natomiast zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień kopię deklaracji podatkowej VAT-UE należało złożyć do Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej w terminie 4 miesięcy po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. W konsekwencji, w związku z niezłożeniem w odpowiednim terminie kopii deklaracji podatkowej VAT-UE należało zmienić zgłoszenie celne w zakresie sposobu rozliczenia kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu w omawianym zgłoszeniu celnym.
Kwota podatku podlega wpłacie w terminie 10 dni od dnia powiadomienia dłużnika. Zwolnienie z podatku w związku z dostawą towaru do innego państwa członkowskiego UE stosuje się po spełnieniu warunków, o których mowa w § 4 rozporządzenia w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień. W rozpoznawanej sprawie, jak już podniesiono, nie zostały spełnione wszystkie warunki wynikające z powyższego rozporządzenia i w związku z tym import towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych. Zwolnienie z podatku w związku z dostawą towaru do innego państwa członkowskiego UE stosuje się przy spełnieniu określonych warunków. Oznacza to, że w wyniku zmiany metody płatności i upływu terminu 10 dniu, tj. od dnia 13 lipca 2021 r. – skarżący powinien uregulować podatek VAT w kwocie 37 375 zł wykazany w zgłoszeniu celnym nr [...] z dnia 13 lipca 2021 r., wraz z kwotą samodzielnie obliczonych odsetek za zwłokę (liczonych od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności, tj. od dnia 24 lipca 2021 r. do dnia uiszczenia włącznie).
Odnosząc się do zarzutów i wniosków skarżącego wyjaśnić należy, że organ nie naruszył art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221, z późn. zm.). W świetle powołanego przepisu, organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W rozpoznawanej sprawie nie sposób mówić o niezachowaniu przez organ zasady proporcjonalności i niewłaściwej reakcji organu celnego, w sytuacji, kiedy doszło do ewidentnego zaniedbania ze strony skarżącego obowiązków przy późniejszym "wykonywaniu" zgłoszenia celnego z dnia 13 lipca 2021 r. w zakresie przekazania informacji podsumowującej wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Podnieść należy, że przy rozstrzyganiu tej sprawy organ kierował się zasadami wymienionymi we wskazanym przepisie, działając na podstawie w i granicach określonych w przepisach obowiązującego prawa, jak tego wymaga zasada legalizmu, o której mowa w art. 7 Konstytucji RP. W tym stanie rzeczy bezpodstawny jest również zarzut dotyczący naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP).
Nietrafny jest także zarzut naruszenia zasady wspólnego systemu VAT oraz art. 143 ust. 1 lit. d) dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. nr 347, str. 1, ze zm. – dalej jako "2006/112/WE"). Z treści wymienionego przepisu wynika, że państwa członkowskie zwalniają import towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium trzeciego lub państwa trzeciego do państwa członkowskiego innego niż państwo zakończenia wysyłki lub transportu towarów, w przypadku, gdy dostawa tych towarów, dokonana przez importera wyznaczonego lub uznanego za osobę zobowiązaną do zapłaty VAT zgodnie z art. 201, jest zwolniona zgodnie z art. 138.
Wymaga tymczasem zwrócenia uwagi, że podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia nie był ani art. 1 ust. 2 dyrektywy 2006/112/WE wprowadzający zasadę proporcjonalności, mającą ścisły związek ze stawkami podatkowymi, jako że to one odzwierciedlają wielkość proporcji, a więc determinują proporcjonalność podatku od wartości dodanej w stosunku do konkretnego towaru lub usługi, ani wspomniany art. 143 ust. 1 lit. d) tejże dyrektywy. Organ celny nie stosował tych przepisów i ich nie naruszył. Organ ten wyjaśnił zaś znaczenie przepisu art. 143 ust. 1 lit. d) dyrektywy 2006/112/WE w powiazaniu z jej art. 143 ust. 2, tylko z uwagi na podniesione w odwołaniu zarzuty od decyzji Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 18 stycznia 2023 r.
Zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1590), do:
1) postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art. 138a § 4, art. 141-143, art. 168, art. 170, art. 215 § 1 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9 i 10, rozdziału 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
2) odwołań stosuje się odpowiednio także przepisy art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169, art. 208, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art. 220, art. 221, art. 222, art. 223, art. 226-229, art. 232, art. 233 § 1 i 2, art. 234 oraz art. 234a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Ustawa Prawo celne w art. 73 ust. 1 nie zawiera odesłania do przepisów wymienionych w art. 2a, art. 120, art. 121 i art. 127 Ordynacji podatkowej, a to oznacza, że organ celny nie stosuje ich w sprawach dotyczących zmiany zgłoszenia celnego. Tym samym nieskuteczny okazał się zarzut ich naruszenia. W tej materii szeroko uargumentowano zarzut naruszenia przepisu art. 2a Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. Znalazło to szczególne odzwierciedlenie w piśmie z dnia 14 października 2023 r., w którym skarżący zakwestionował – tyle, że nieskutecznie – legalność zaskarżonej decyzji w świetle przepisów prawa oraz licznych poglądów wyrażanych w judykaturze odnoszących się do zasad opodatkowania podatkiem VAT.
W ocenie Sądu, nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1327). Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
. organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3).
Otóż, organ celny nie był zobowiązany do zawiadomienia skarżącego o uchybieniu czteromiesięcznego terminu, jak też do wyznaczeniu terminu na złożenie wniosku, o którym mowa w art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy. Nieusprawiedliwiony jest zarzut, że art. 15zzzzzn2 jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów ustaw podatkowych, a przez to, że zastosowanie tego przepisu ma pierwszeństwo przed uregulowaniami dotyczącymi dokonywania zgłoszeń celnych przez importerów oraz zmianami tych zgłoszeń przez organy celne. W niniejszej sprawie zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym przewidzianym w przepisach prawa celnego. Spełnione zostały również warunki do objęcia towaru wnioskowaną procedurą celną. Stosownie do art. 2 ustawy Prawo celne, wprowadzenie towaru na obszar celny Unii powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego. Obliczenie i wykazanie kwot należności przywozowych obciąża importera, co wynika wprost z treści art. 23 ust.1 Prawa celnego. Wobec tego rozwiązania przyjęte w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach (...) nie mają zastosowania do spraw regulowanych unijnymi i krajowymi przepisami celnymi. Powyższe oznacza, że organ nie musiał podejmować czynności "dostosowujących" w trybie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w celu zapewnienia zgodności zgłoszenia celnego z wymogami formalnymi w przypadku, kiedy dodatkowe warunki formalne nie zostały spełnione przez skarżącego, co wyżej wykazano.
Poza tym należy zauważyć, że stanowisko skarżącego w tym zakresie nie jest jednoznaczne, skoro z jednej strony za brak prawidłowego i terminowego wykonania obowiązku informacyjnego wobec organu celnego winę ponosi według niego biuro rachunkowe, a z drugiej strony domaga się on od organu przywrócenia uprawnień do przedstawienia odpowiednich dokumentów, o których mowa w § 4 ust. 3 lub 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sytuacji, kiedy pomimo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, bez większych przeszkód w czerwcu 2021 r. również dokonano zgłoszenia celnego (zmienionego następnie przez organ celny w odrębnym postępowaniu zakończonym decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 4 maja 2023 r. nr [...] skontrolowaną w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 326/23, w której skargę oddalono). Prowadzi to do wniosku, że wystąpienie sytuacji epidemiologicznej w kraju nie uniemożliwiało skarżącemu prowadzenia działalności gospodarczej, w tym współpracy z organem celnym.
W świetle powyższych rozważań skontrolowana decyzja jest rozstrzygnięciem niewadliwym i zgodnym z prawem, dlatego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Według tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś skarżący nie wnosił o przeprowadzenie rozprawy.