III SA/Lu 327/22

III SA/Lu 327/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jadwiga Pastusiak
Jerzy Drwal /sprawozdawca/
Jerzy Marcinowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 180
art. 92a ust. 2, 4, 8, 10; art. 92c ust.1 pkt 1, 1a, 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7; art. 7a § 1; art. 8; art. 76 § 3; art. 77; art. 80; art., 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 988
art. 81 ust. 1-3, 5
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 art. 2 pkt 5; art. 4 ust. 1, 3, 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Protokolant: Referent Agnieszka Kuna po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 listopada 2022 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 20 maja 2022 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w [...], po rozpatrzeniu odwołania S. K., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia 13 kwietnia 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 11 lutego 2022 r. na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w [...] funkcjonariusz straży granicznej przeprowadził kontrolę zespołu pojazdów – ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą ciężarową marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] W toku kontroli stwierdzono, że w dowodzie rejestracyjnym naczepy ciężarowej marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] brak jest aktualnych badań technicznych. Zgodnie z wpisami zawartymi w przedmiotowych dowodach rejestracyjnych, termin ważności badań upłynął w dniu 9 lutego 2022 r. Kierowca nie okazał żadnego innego dokumentu potwierdzającego, że pojazd został poddany wymaganemu badaniu technicznemu. Kierowca został poinformowany o stwierdzonym naruszeniu, w obecności funkcjonariusza Straży Granicznej podpisał przedmiotowy protokół oraz złożył zeznania do protokołu przesłuchania świadka. W związku z powyższym zgodnie z obowiązującymi przepisami wręczono kierowcy kopię protokołu nr [...]/2022 oraz poinformowano, że zostanie wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzonego naruszenia.
W toku czynności kontrolnych organ I instancji zwrócił się do Głównego Inspektora Transportu Drogowego o wskazanie osoby zarządzającej transportem w Przedsiębiorstwie Handlowo-Produkcyjnym Eksport-Import W. K., ul. [...], [...]-[...]. Pismem z dnia 1 marca 2022 r. GITD wskazał, że osobą zarządzającą transportem, o której mowa w art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. pozostawał S. K., zamieszkały ul. [...], [...]-[...], numer certyfikatu: [...], [...]
Decyzją z dnia 13 kwietnia 2022 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] nałożył na S. K., osobę zarządzającą w przedsiębiorstwie W. K., karę pieniężną w kwocie 200 zł za naruszenie określone pod l.p. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180 z późn. zm.), tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] nie uwzględnił odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, że braku aktualnych badań technicznych pojazdu nie można uznać za zdarzenie o charakterze nagłym i trudnym do przewidzenia, a tym samym powstanie samego naruszenia, czyli dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnych badań technicznych, jest sytuacją, na którą strona miała realny wpływ i mogła jej uniknąć. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem dotyczącym Ip. 15.1. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym były bowiem okolicznościami, na które zarządzający transportem, należycie kontrolując i nadzorując realizację obowiązku dokonywania okresowych badań technicznych pojazdów, miał wpływ i mógł je przewidzieć. To na podmiocie odpowiedzialnym ciąży obowiązek wykazania okoliczności sprawy i dowodów, potwierdzających, że strona że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Powinny to być obiektywne przeszkody nieprzewidywalne. Nie mieści się w nich brak nadzoru osoby odpowiedzialnej za transport w przedsiębiorstwie nad środkiem transportu i brak kontroli przebiegu czynności transportowych. Nieobecność zarządzającego z uwagi na urlop nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność administracyjną. Powinnością osoby zarządzającej jest takie zorganizowanie pracy pracowników i wprowadzenie takich rozwiązań organizacyjnych w firmie, które pozwolą stwierdzić przed wyjazdem danego pojazdu w trasę, czy jest on sprawny technicznie i czy posiada ważne badania techniczne. Takie rozwiązania organizacyjne sprawdziłyby się zapewne również w sytuacji usprawiedliwionej nieobecności zarządzającego w firmie (takiej która miała miejsce w dniu kontroli), bowiem pozwoliłyby uniknąć naruszenia przepisów. Naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego posiada kwalifikacje wagi naruszenia określone w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Komisji (UE )2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. Kategoria wagi naruszenia w postaci braku ważnego poświadczenia przeprowadzenia badania zdatności do ruchu drogowego wymaganego przez prawo UE została zakwalifikowana jako usterki niebezpieczne stanowiące bezpośrednie i natychmiastowe zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego lub oddziałujące na środowisko.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 5 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE poprzez umieszczenie w decyzji administracyjnej numeru PESEL, organ odwoławczy wskazał, że strona została poinformowana przez organ I instancji w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 2 marca 2022 r. o zasadach przetwarzania danych osobowych w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym. Organ odwoławczy podniósł, że wzór decyzji o nałożeniu kary pieniężnej zawarty w załączniku nr 4 do Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2019 roku w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1684), zawierał rubrykę PESEL osoby zarządzającej transportem. Powyższe rozporządzenie zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 2145).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie S. K. zarzucił naruszenie:
- art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mających na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;
- art. 77 k.p.a. oraz 80 k.p.a., poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
- art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości strony;
- art. 7a k.p.a., poprzez niezastosowanie w sprawie;
- art. 107 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji;
- art. 92a ust 10 ustawy o transporcie drogowym poprzez niezastosowanie w sprawie.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu pierwszej instancji.
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza, co odnosi się również do rozstrzygnięcia organu I instancji.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm. – dalej jako "ustawa" lub "u.t.d.") w brzmieniu obowiązującym w dacie przeprowadzenia kontroli. Zgodnie z tym przepisem, zarządzający transportem, osoba o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2 000 zł za każde naruszenie. W myśl jednak art. 92a ust. 4 ustawy, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3 000 zł.
Wykaz tych naruszeń, wysokości kar za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku l do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, jak stanowi art. 92a ust. 8 tej ustawy.
Według Ip. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego, aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego sankcjonowane jest karą pieniężna w wysokości 200 zł.
Zdaniem Sądu dokonane przez orzekające w niniejszej sprawy ustalenia naruszenia obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym nie budzą wątpliwości. W dniu 11 lutego 2022 r. na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w [...] funkcjonariusz straży granicznej przeprowadził kontrolę zespołu pojazdów– ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą ciężarową marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] W toku kontroli stwierdzono, że w dowodzie rejestracyjnym naczepy ciężarowej marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] brak jest aktualnych badań technicznych. Zgodnie z wpisem zawartym w przedmiotowym dowodzie rejestracyjnym, termin ważności badań upłynął w dniu 9 lutego 2022 r. (k. [...] akt adm.). Kierowca nie okazał żadnego innego dokumentu potwierdzającego, że pojazd został poddany wymaganemu badaniu technicznemu. Główny Inspektor Transportu Drogowego, pismem z dnia 1 marca 2022 r., na podstawie danych zawartych w KREPTD, poinformował, że na dzień kontroli osobą zarządzająca transportem, o której mowa w art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE, w przedsiębiorstwie W. K., pozostawał S. K., posiadający certyfikat kompetencji zawodowych w drogowym transporcie osób nr [...], [...]
W świetle art. 81 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, ze zm.), właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego (ust. 1). Badania techniczne dzieli się na badania okresowe, badania dodatkowe oraz badania co do zgodności z warunkami technicznymi (ust. 2). Okresowe badanie techniczne po raz pierwszy jest przeprowadzane przed pierwszą rejestracją pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 3). Stosownie natomiast do art. 81 ust 5 ww. ustawy, okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10. W myśl art. 82 ustawy, organ dokonujący rejestracji pojazdu wpisuje do dowodu rejestracyjnego termin badania technicznego pojazdu (ust. 1). Jeżeli pojazd jest zarejestrowany, kolejny termin badania technicznego wpisuje do dowodu rejestracyjnego uprawniony diagnosta po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego (ust. 2). Zgodnie z art. 71 ust. 1 ww. ustawy, dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Przepis ten nie dotyczy pojazdów, o których mowa w ust. 3. Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 2141 ze zm.), podczas wstępnej drogowej kontroli technicznej kontrolujący sprawdza wymaganą dokumentację dotyczącą dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego, a w szczególności dokument potwierdzający przeprowadzenie badania technicznego, oraz ostatni protokół kontroli drogowej, o którym mowa w ust. 5.
W niniejszej sprawie kontrolowany zespół pojazdów poruszał się w chwili kontroli bez ważnego okresowego badania technicznego. Wchodząca w skład zespołu pojazdów naczepa marki [...] [...] o numerze rejestracyjnym [...] stanowiła pojazd, który w świetle prawa nie miał aktualnego badania technicznego. Wykonywanie zaś przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego, aktualnego badania technicznego, potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 200 zł (Ip. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym).
Spór sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy przewidziana przepisami ustawy o transporcie drogowym kara pieniężna za tego rodzaju naruszenie, mogła być nałożona na skarżącego. Zdaniem Sądu, ustalenia organu w tym zakresie są prawidłowe. Stosownie bowiem do art. 2 pkt 5 rozporządzenia (WE) 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26 WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, s. 51 z późn. zm.), zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009 przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która:
a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa;
b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz
c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.
Jak stanowi art. 4 ust. 2 rozporządzenia 1071/2009, jeżeli przedsiębiorca nie spełnia wymogu posiadania kompetencji zawodowych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. d), właściwy organ może zezwolić na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego bez wyznaczenia zarządzającego transportem zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu, pod warunkiem że:
a) przedsiębiorca wyznaczy osobę fizyczną posiadającą miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty, spełniającą wymogi przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) oraz uprawnioną na mocy umowy do wykonywania zadań zarządzającego transportem w imieniu tego przedsiębiorcy;
b) umowa wiążąca przedsiębiorcę z osobą, q której mowa w lit. a), precyzuje zadania, które ma ona wykonywać w sposób rzeczywisty i ciągły, oraz określa zakres obowiązków związanych z funkcją zarządzającego transportem. Zadania, które należy sprecyzować, obejmują w szczególności utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem;
c) w charakterze zarządzającego transportem osoba, o której mowa w lit. a), może kierować operacjami transportowymi nie więcej niż czterech różnych przedsiębiorstw, realizowanymi za pomocą połączonej floty, liczącej ogółem nie więcej niż 50 pojazdów.
Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o obniżeniu liczby przedsiębiorstw lub łącznej wielkości floty pojazdów, którymi może zarządzać ta osoba; oraz d) osoba, o której mowa w lit. a), wykonuje określone zadania wyłącznie w interesie przedsiębiorcy, a jej obowiązki są wykonywane niezależnie od przedsiębiorców, na rzecz których dany przedsiębiorca wykonuje przewozy.
Stosownie do art. 4 ust. 3 i 4 rozporządzenia 1071/2009 państwa członkowskie mogą podjąć decyzję, aby zarządzający transportem wyznaczony zgodnie z ust. 1 nie mógł być dodatkowo wyznaczony zgodnie z ust. 2 lub, aby mógł być wyznaczony jedynie w odniesieniu do ograniczonej liczby przedsiębiorstw lub floty pojazdów mniejszej niż określona w ust. 2 lit. c (ust. 3) Przedsiębiorca powiadamia właściwy organ o wyznaczeniu zarządzającego lub zarządzających transportem (ust. 4).
Jak już wcześniej wyjaśniono, na podstawie wpisów do rejestru KREPTD organy ustaliły, że na dzień kontroli pojazdu zarządzającym transportem w kontrolowanym przedsiębiorstwie pozostawał S. K., posiadający certyfikat kompetencji zawodowych w międzynarodowym transporcie drogowym rzeczy nr [...]
W tym miejscu wymaga wyjaśnienia, że Krajowy Rejestr Elektroniczny Przedsiębiorców Transportu Drogowego – "KREPTD" jest publicznie dostępną i jawną bazą danych prowadzoną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego udostępnioną pod adresem: https://kreptd.gitd.gov.pl. Obowiązuje od dnia 30 listopada 2017 r. Został utworzony ustawą z dnia 4 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1935). Rejestr składa się z trzech ewidencji:
1) przedsiębiorców, którzy posiadają zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego;
2) poważnych naruszeń, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 1071/2009;
3) osób, które zostały uznane za niezdolne do kierowania operacjami transportowymi przedsiębiorcy do czasu przywrócenia dobrej reputacji, zgodnie z art. 6 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.
Wyznaczenie osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie transportu drogowego ma na celu zapewnienie odpowiedniej jakości usług przewozowych oraz ich zgodności z przepisami, zarówno unijnymi jak i krajowymi z zakresu transportu drogowego. Prawnie obojętną pozostaje okoliczność przebywania skarżącego na urlopie. Sprawowanie funkcji zarządzającego transportem ma zatem doniosły charakter i wbrew subiektywnej ocenie skarżącego, jest zajęciem wiążącym się z odpowiedzialnością za naruszenia w transporcie drogowym. W świetle prawidłowych ustaleń organu – zarzuty skarżącego nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.
Według art. 92c ust.1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
W myśl art. 92c ust. 1a. u.t.d. przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2.
Skarżący nie wykazał, że zaistniała przesłanka do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z tytułu stwierdzonej nieprawidłowości w przestrzeganiu przepisów ustawy o transporcie drogowym. Okoliczności stanu faktycznego sprawy i zebrane dowody wskazują, że skarżący ponosi odpowiedzialność za stwierdzony delikt administracyjny.
Wbrew zarzutom i wnioskom skargi, że rzeczą organu nie było wyjaśnienie – stosownie do art. 7 i art. 77 k.p.a. - kwestii, czy skarżący był zatrudniony w firmie swojego ojca na podstawie umowy o pracę, czy też wykonywał zlecone czynności z zakresu zarządzania transportem na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Pojęcie osoby zarządzającej transportem, zawierające definicję legalną osoby pełniącej taką funkcję nakładają na przedsiębiorcę obowiązek wyznaczenia takiej osoby, o ile sam przedsiębiorca będący osobą fizyczną nie pełni tej funkcji. Obowiązujące przepisy wprowadzają wymogi, jakie powinna spełnić osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie w postaci chociażby stosownego doświadczenia i posiadanej wiedzy (certyfikat). Celem wprowadzenia funkcji osoby zarządzającej transportem jest dbałość o należyte wykonywanie czynności w zakresie organizacji i zapewnienia bezpieczeństwa transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy i osób oraz ich zgodności z przepisami, zarówno unijnymi, jak i krajowymi z zakresu transportu drogowego.
Skontrolowany zespół pojazdów nie posiadał aktualnego badania technicznego naczepy. Obalenie ustaleń protokołu kontroli, jako dokumentu urzędowego jest - stosownie do art. 76 § 3 k.p.a. - możliwe, jednak wymaga przedstawienia dowodu przeciwko treści tego dokumentu. Tymczasem w sprawie takiego przeciwdowodu brak. W przedmiotowej sprawie brak podstaw do zastosowania przepisu art. 92c ust. 1 i 1a u.t.d. Dla zwolnienia się z odpowiedzialności przewidzianej w ustawie osoba zarządzająca transportem musi wykazać, że dołożyła należytej staranności, czyli uczyniła wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie zawiera dowodów wskazujących na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego. Zarówno w odwołaniu jak i w skardze skarżący nie wskazał żadnych dowodów mogących potwierdzić istnienie okoliczności wymienionych w tym przepisie. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, kierowcy wyjechali z firmy w dniu 19 stycznia 2022 r. do Hiszpanii, następnie skierowali się do Czech i Ukrainy. Z powodu przedłużającego się czasu odpraw granicznych nie było możliwości powrotu przed upływem terminu ważności badania technicznego naczepy. O kończącym się terminie badań obaj kierowcy informowali dział techniczny w firmie.
W tych okolicznościach rzeczą skarżącego było podjęcie stosownych działań w celu zapewnienia prawidłowego wykonania przewozu drogowego. Z akt sprawy nie wynika, aby takie działania zostały podjęte.
Nie wystąpiły podstawy do zastosowania art. 92a ust. 10 u.t.d. i umorzenia postępowania przez organ, o co wnosił skarżący w piśmie z dnia 10 marca 2022 r. Wykładni przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d. określającego, że jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1,. trzeba dokonywać w zgodzie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady przewidującym, że Państwa Członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące nakładania kar w przypadku naruszeń niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz podejmą wszelkie środki niezbędne do zapewnienia ich stosowania. Co więcej, przepis art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 określa, że kary te muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające oraz niedyskryminujące. Czyn w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d. odpowiada znaczeniowo naruszeniu konkretnej reguły wykonywania transportu drogowego. Reguła ta nakazywała, aby pojazd uczestniczący w ruchu drogowym był poddany badaniom technicznym. Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem, który nie posiadał ważnego badania technicznego było czynnością nieprawidłową. Powyższe oznacza, że w takiej sytuacji, kiedy dochodzi do naruszenia różnych obowiązków przewidzianych w ustawie o transporcie drogowym, a tym samym występują różne naruszenia, różne czyny z punktu widzenia znamion przedmiotowych każdego z nich. a więc pozbawionych przymiotu tożsamości, mamy do czynienia z wieloma deliktami w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d.
Skarżący nie był jednocześnie podmiotem wykonującym przewóz drogowy oraz osobą zarządzającą transportem. Zatem nie wchodziło w grę nałożenie wyłącznie kary, o której mowa w ust.1, jak to przewiduje przepis art. 92a ust. 10 u.t.d.
Wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 17 listopada 2022 sygn. III SA/Lu 383/22 oddalono skargę W. K. na decyzję w przedmiocie kary za delikt ujawniony w protokole z kontroli (w załączniku nr 1).
Okoliczność, że w trakcie kontroli ujawniono delikt polegający na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – za każdy pojazd (naruszenie opisane w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) nie oznacza, że skarżący nie ponosi odpowiedzialności administracyjnej w trybie art. 92a ust. 2 u.t.d. oraz że bezpodstawnie zastosowano sankcję przewidzianą w załączniku nr 4 do u.t.d. Wobec tego nie można przyjąć, że skarżący – w świetle obowiązujących przepisów - był zwolniony z obowiązków zarządzającego z powodu urlopu w dniach od 7 do 23 lutego 2022 r. i obowiązki te przejął właściciel firmy W. K..
Stwierdzone naruszenie opisane w załączniku nr 2 do protokołu kontroli nr [...]/2022 z dnia 11 lutego 2022 r. upoważniało zatem organ do wszczęcia postępowania administracyjnego i zastosowania wobec skarżącego sankcji administracyjnej.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że organ wydający decyzję powinien był rozstrzygnąć sprawę na korzyść strony na mocy art. 7a § 1 k.p.a., gdyż skarżący działał w przeświadczeniu, że osobą odpowiedzialną za stwierdzone naruszenie jest przedsiębiorca (i to na nim – jak podaje skarżący - ciążyły obowiązki zarządzającego pod nieobecność skarżącego). Zgodnie z art. 7a § 1 k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Normy prawne znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie nie budzą wskazanych w powołanym przepisie wątpliwości.
Nieusprawiedliwione okazały się także pozostałe zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych w postaci art. art. 8, 80 i 107 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) oddalił skargę.