III SA/Lu 324/23

III SA/Lu 324/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Iwona Tchórzewska
Jerzy Drwal /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3, art. 151 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia 21 grudnia 2022 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz F. B. kwotę [...]zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 4 maja 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Kolegium, organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania F. B. (dalej też jako skarżący), utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 21 grudnia 2022 r., wydaną w wyniku wznowienia postępowania, o odmowie uchylenia decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie rejestracji pojazdu.
W oparciu o akta sprawy przebieg postępowania przejawia się następująco:
Na wniosek F. B. z dnia 27 listopada 2018 r., Starosta Z., decyzją z dnia 21 grudnia 2018 r., zarejestrował pojazd – ciągnik rolniczy - marki [...], określając nr nadwozia jako [...] (nr rej. pojazdu [...]). Do wniosku załączono dowód rejestracyjny i umowę sprzedaży ciągnika z dnia 14 listopada 2018 r. zawartą pomiędzy P. K. i A. K. K. a F. B.. W obu dokumentach wskazany nr nadwozia to [...] oraz nr rej. [...] [...]
Pismem z dnia 14 lipca 2020 r. F. B. wniósł o sprostowanie błędu w dowodzie rejestracyjnym dotyczącego nr podwozia na [...]. W załączeniu skarżący przedłożył ocenę techniczną nr [...] z 22 czerwca 2020 r. oraz zaświadczenie o badaniu technicznym. Pojazd uzyskał wynik negatywny z badania technicznego, z uwagi na brak zgodności numeru podwozia ze stanem faktycznym (numer podwozia umieszczony w pojeździe oraz na tabliczce znamionowej pojazdu niezgodny z danymi w centralnej ewidencji pojazdów).
Z przedłożonej opinii wynikało zaś, że nie stwierdzono ingerencji w pole numerowe podwozia w celu umyślnego zniszczenia lub zafałszowania numeru oraz że mylnie zapisano nr silnika jako nr identyfikacyjny podwozia, co wymaga sprostowania.
Postanowieniem z dnia 29 lipca 2020 r. Starosta Z. (dalej Starosta, organ I instancji) odmówił wszczęcia postępowania, z uwagi na brak podstaw prawnych i faktycznych.
Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia 30 października 2020 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Starosty z dnia 29 lipca 2020 r. W ocenie Kolegium, wprawdzie brak było podstaw do sprostowania danych w dowodzie rejestracyjnym jednakże istnieje materialnoprawna podstawa do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie wskazanych przez skarżącego rozbieżności. Organ II instancji wskazał, że ustalenie tych rozbieżności może nastąpić w drodze jednego z postępowań nadzwyczajnych, m.in. w postępowaniu w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji prowadzonym na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., obecnie Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej "k.p.a.".
W ramach przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego Starosta Ś. przesłał do organu I instancji dokumenty w postaci:
- wniosku poprzedniego współwłaściciela pojazdu (P. K.) z dnia 24 marca 2005 r. o rejestrację w celu wymiany dowodu rejestracyjnego, gdzie wskazano nr rejestracyjny [...] i nr [...];
- dowodu rejestracyjnego nr [...], gdzie wskazano nr silnika pojazdu: [...], nr nadwozia: [...] (z uwidocznioną pismem maszynowym zamianą na numer silnika [...] i nadwozie nr [...]) oraz pozwolenie czasowe dla pojazdu o nr rej. [...], gdzie wskazano numer silnika [...] i nr [...];
- zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym, pojazdu nr rej. [...], gdzie wskazano nr [...] a nr [...];
- decyzji o czasowej rejestracji z dnia 24 marca 2005 r., z nr [...], nr [...];
- decyzji o rejestracji z dnia 5 kwietnia 2005 r. z nr [...] i nr [...] (nr rejestracyjny: [...]);
Z kolei Starosta P. przesłał do organu I instancji dokumenty w postaci wniosku P. K. o rejestrację z dnia 28 kwietnia 2011 r., gdzie wskazano nr [...] i decyzji z dnia 10 maja 2011 r. o rejestracji, gdzie wskazano nr [...] Starosta P. wyjaśnił nadto, że ciągnik rolniczy o nr [...] został przerejestrowany pod nr rej. [...] [...] w dniu 10 maja 2011 r. na podstawie okazanego dowodu rejestracyjnego [...] wydanego przez Starostę [...] i wniosku P. K. z powodu zmiany miejsca zamieszkania, co uzasadniało zmianę właściwości miejscowej organu rejestrującego.
Pismem z dnia 14 kwietnia 2021 r. F. B. wniósł "skargę na przewlekłość postępowania".
W piśmie z dnia 29 kwietnia 2021 r. Starosta podniósł, że jedynie złożenie stosownego i jednoznacznie sprecyzowanego wniosku, formułującego żądanie odpowiadające przepisom postępowania administracyjnego zainicjować może procedurę umożliwiającą wydanie decyzji administracyjnej w tej sprawie.
Pismem z dnia 6 maja 2021 r. skarżący wniósł o uchylenie decyzji z dnia 21 grudnia 2018 r. i wydanie nowej decyzji z prawidłowym nr [...] Skarżący wnioskował o zmianę decyzji z uwagi na fakt, że numery silnika i nadwozia pojazdu są zamienione.
Po rozpoznaniu wniosku decyzją z dnia 10 czerwca 2021 r. Starosta Z. odmówił uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie rejestracji ciągnika rolniczego marki [...], nr rej. [...], nr [...] W podstawie prawnej decyzji organ I instancji wskazał art. 155 k.p.a. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na treść postanowienia Kolegium z dnia 30 października 2020 r. i brak podstaw do sprostowania danych w dowodzie rejestracyjnym, a także wskazał, że podstawą odmowy uchylenia lub zmiany decyzji jest fakt zarejestrowania w dniu 21 grudnia 2018 r. ciągnika na podstawie przedłożonych do wniosku o rejestrację dokumentów.
Decyzją z dnia 14 września 2021 r. Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 10 czerwca 2021 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji wskazał, że we wniosku z dnia 6 maja 2021 r. skarżący podał, że w sprawie ujawnione zostały nowe okoliczności, nieznane organowi w dniu wydania decyzji z dnia 21 grudnia 2018 r. Zatem sprawa powinna być w pierwszej kolejności zbadana pod kątem zaistnienia w jej toku przesłanek wznowienia postępowania. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z opinią z czerwca 2020 r. prawidłowy numer podwozia, tj. [...], został tam umieszczony fabrycznie i nie był w żaden sposób modyfikowany, poprzez ingerencję osób trzecich. Tym samym okoliczność istotna istniała w dacie wydania decyzji z dnia 21 grudnia 2018 r. i nie była znana organowi, gdyż nie wynikała z dokumentów załączonych do wniosku o rejestrację złożonego przez skarżącego. Kolegium wskazało, że w przypadku uznania, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 21 grudnia 2018 r., organ I instancji przeanalizuje zasadność uchylenia lub zmiany przedmiotowej decyzji, w trybie art. 155 k.p.a. W ocenie Kolegium, uchyleniu bądź zmianie decyzji z dnia 21 grudnia 2018 r. nie sprzeciwiają się przepisy szczególne.
Postanowieniem z dnia 12 października 2021 r. Starosta Z. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji ciągnika, a następnie decyzją z dnia 12 listopada 2021 r. uchylił decyzję własną z dnia 21 grudnia 2018 r. i odmówił zarejestrowania pojazdu. Starosta w uzasadnieniu decyzji podniósł, że pojazd nie może być zarejestrowany w oparciu o dokumenty niezgodne ze stanem faktycznym i wskazał, że numer podwozia w pojeździe jest inny od numeru podwozia w dokumentach dotyczących rejestracji pojazdu w postaci dowodu właściwości pojazdu oraz dowodu rejestracyjnego.
Decyzją z dnia 18 lutego 2022 r. Kolegium uchyliło decyzję Starosty z dnia 12 listopada 2022 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wyjaśniło, że prawidłowy nr [...] został tam umieszczony fabrycznie i nie był w żaden sposób modyfikowany. Nr [...] został w sposób omyłkowy wpisany w dowodzie rejestracyjnym jako nr podwozia, co nastąpiło na wniosek poprzednich właścicieli. Opinia biegłego wyjaśnia te rozbieżność, a organ ponownie rozpatrzy wniosek skarżącego o rejestracje ciągnika z uwzględnieniem tez zawartych w przedłożonej przez skarżącego opinii biegłego.
Pismem z dnia 31 marca 2022 r. Starosta Z., na podstawie art. 304 ustawy Kodeks postępowania karnego poinformował Prokuraturę Rejonową w Z. o możliwości ewentualnego poświadczenia nieprawdy co do okoliczności mającej istotne znaczenie prawne przez diagnostów wykonujących badania techniczne ciągnika marki [...] w dniach 7 stycznia 2014 r, 7 kwietnia 2016 r. czy 4 czerwca 2018 r.
Postanowieniem z dnia 25 maja 2022 roku zawieszono postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia postepowania karnego.
Po przekazaniu podania według właściwości, Komenda Powiatowa Policji w P. postanowieniem z dnia 1 czerwca 2022 r. odmówiła wszczęcia dochodzenia.
Po podjęciu postępowania administracyjnego decyzją z dnia 7 lipca 2022 r. Starosta Z., na podstawie art. 155 k.p.a. odmówił uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji z dnia 21 grudnia 2018 r. Zdaniem organu, nie zaistniały warunki do zmiany decyzji dotyczącej rejestracji ciągnika.
Decyzja ta, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, została przez organ II instancji w dniu 10 października 2022 r. uchylona i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia. Kolegium w pierwszej Kolejności zwróciło uwagę na pomieszanie trybów i "zostawienia" wszczętego z urzędu postępowania wznowieniowego bez merytorycznego rozpoznania. Dalej Kolegium zawróciło uwagę, że nie można bagatelizować opinii prywatnej. Skoro opinia prywatna nie ma waloru opinii biegłego, organ I powinien wywołać z urzędu niezależną opinię biegłego, który stwierdzi, czy rzeczywiście nastąpiła zmiana w numerach parametrów technicznych pojazdu.
Następnie Starosta Z., pismem z dnia 9 stycznia 2023 r. zwrócił się do Starosty [...] o weryfikację dokumentacji związanej z czynnościami dotyczącymi dopuszczenia do ruchu ciągnika nr rej. [...] [...], a w szczególności dokonania oceny możliwości wystąpienia w tym przypadku pomyłki przy określaniu numeru podwozia tego pojazdu.
W odpowiedzi na powyższe Starosta P. poinformował w piśmie z dnia 20 stycznia 2023 r., że nie posiada innej dokumentacji dotyczącej tego pojazdu.
Decyzją z dnia 21 grudnia 2022 r. Starosta Z., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji z dnia 21 grudnia 2018 r. Starosta w uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do instytucji wznowienia postępowania wskazał, że eliminacja z obrotu prawnego decyzji ostatecznej nie następuje wówczas, gdy brak jest jednoznacznych dowodów potwierdzających prawidłowość przeprowadzonego postępowania i wydanej decyzji, lecz wtedy, gdy istnieją dowody przesądzające o ich wadliwości. Starosta wyjaśnił, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do podważania prawidłowości ustaleń dokonanych kilkukrotnie przez uprawnionych diagnostów podczas czynności urzędowych dotyczących identyfikacji numeru podwozia ww. pojazdu, a w szczególności zanegowania ustalenia nr [...] jako numeru faktycznie widniejącego na polu numerowym ciągnika rolniczego [...], nr rej. [...] [...] w chwili dokonywanych przez nich oględzin tj. jeszcze przed wydaniem decyzji o jego rejestracji przez tutejszy urząd. Co do opinii przedłożonej przez stronę Starosta wskazał, że odnosi się ona do stanu rzeczy istniejącego w chwili jej sporządzenia, a nie mającego miejsca w dniu wydania decyzji w 2018 r. Zasygnalizowana zaś przez Kolegium możliwość powielania błędu zamiany nr podwozia i silnika przez kolejne organy rejestrujące nie daje podstaw do uchylenia decyzji z 2018 r. wydanej zgodnie z art. 72 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych. Wszelkie dokumenty urzędowe oraz dokumenty prywatne przedłożone przez stronę do wniosku o rejestrację ciągnika rolniczego, o których mowa w ww. przepisach prawa materialnego, były prawidłowe pod względem formalnym oraz korzystają w dalszym ciągu z domniemania legalności. Starosta dodał nadto, że decyzja Starosty [...] oraz dowód rejestracyjny w oparciu o które została dokonana rejestracja pojazdu, nadal pozostają w obrocie prawnym. Istotne znaczenie dla dopuszczalnego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie mają także ustalenia zakończonego przez Prokuraturę Rejonową w P. postępowania karnego.
Po rozparzeniu odwołania skarżącego, zaskarżoną decyzją z dnia 4 maja 2023 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję z dnia 21 grudnia 2022 r.
Kolegium podkreśliło, że przedłożona przez skarżącego opinia techniczna nr [...] z dnia 22 czerwca 2020 r. nie może być uznana za nowy, istniejący w dniu wydania decyzji dowód, w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ujawnia ona jedynie nowe okoliczności sprawy, to jest rozbieżność danych identyfikujących pojazdu
zawartych w dowodzie rejestracyjnym z odpowiednimi oznaczeniami umieszczonymi w pojeździe i tylko w tym znaczeniu kreuje przesłankę wznowieniową. Okoliczności te nie były znane organowi I instancji, jednakże nie sposób uznać, w świetle obowiązujących przepisów, iż organ ten dokonał rejestracji wadliwie.
Kolegium przywołało treść art. 72 ustawo Prawo o ruchu drogowym, z którego wynika, w oparciu o jakie dokumenty dokonuje się rejestracji pojazdu i wskazało, że skarżący występując w dniu 27 listopada 2018 r. z wnioskiem o rejestrację ciągnika rolniczego [...] przedłożył wszystkie wymagane dokumenty i dlatego organ zarejestrował pojazd. W dokumentach tych przedmiotowy pojazd identyfikowany był poprzez numer nadwozia (podwozia) [...]. Dane w tych dokumentach, stanowiących o możliwości zarejestrowania pojazdu, nie uległy zmianie. Starosta Z. nie dysponuje więc żadnymi dokumentami pozwalającymi zarejestrować pojazd z innym numerem nadwozia.
Kolegium zwróciło uwagę na cel postępowania wznowieniowego i charakter mogących zapaść w tym postępowaniu rozstrzygnięć. W ocenie Kolegium w realiach niniejszej sprawy ewentualne uchylenie decyzji na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. nie doprowadziłoby do wydania innego, co do istoty, rozstrzygnięcia w kwestii rejestracji pojazdu. Takiego też rozstrzygnięcia nie mogłaby oczekiwać i faktycznie nie oczekuje skarżący, skoro nie kwestionuje on samej zasadności rejestracji, a jedynie oczekuje sprostowania błędnego, jego zadaniem, numeru identyfikującego pojazd, wskazanego w tej decyzji i w wydanym na jej podstawie dowodzie rejestracyjnym. Ponadto ponowne rozstrzygnięcie sprawy, które jest obligatoryjnym elementem decyzji wydanej w wyniku wznowienia, po uchyleniu decyzji dotychczasowej, obejmuje stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania orzeczenia. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie opinii biegłego przedłożonej w sprawie, rozpatrywanej w kontekście pozostałych dowodów, można jedynie sformułować przypuszczenie, że ciągnik rolniczy od momentu jego wyprodukowania posiadał numer podwozia [...] i na etapie rejestracji dokonanej przez inny organ rejestrujący, doszło do zmiany tego numeru w dowodzie rejestracyjnym. Starosta Z. nie był organem, który dokonywał czynności rejestracyjnych, w wyniku których mogło dojść do zmiany numeru i w związku z powyższym nie jest w stanie w sposób wiążący wypowiedzieć się co do faktu zmiany oraz okoliczności w jakich to nastąpiło.
Kolegium podniosło, że w świetle przepisów art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym uznać należy, że uwzględnienie wniosku strony w postępowaniu wznowieniowym prowadzonym przez Starostę Zamojskiego mogłoby nastąpić w przypadku zmiany lub uchylenia decyzji o rejestracji wydanych przez poprzednie organy rejestrujące. W ocenie Kolegium, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, odniesionego do regulacji prawnych dotyczących wznowienia postępowania i rozstrzygnięć wydawanych w tym trybie nie było podstaw do stwierdzenia wadliwości wydanej decyzji Starosty z dnia 21 grudnia 2018 r. i do jej uchylenia na podstawie art. 151 § 1 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie F. B. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez jego zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
- art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że nie zachodzą okoliczności do wznowienia postępowania, w sytuacji gdy dowody wskazują na wadliwość wydanej decyzji;
- art. 155 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i odmowę zmiany decyzji przez organ, który ją wydał w sytuacji, gdy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu, a za zmianą przemawia interes społeczny oraz słuszny interes strony;
- art. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a., przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
- art 8 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w sytuacji gdy skarżący od kilku lat nie może doprowadzić do zgodności decyzji ze stanem faktycznym, pomimo, że wykazał iż w sprawie został popełniony błąd (omyłka) na etapie poprzedniej rejestracji.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i o zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący podnosił, że wykazał w sposób jednoznaczny, że niezgodność zapisu w dowodzie rejestracyjnym w pozycji "E" - numer identyfikacyjny pojazdu z rzeczywistym numerem pojazdu wynika z błędów na poziomie poprzednich rejestracji. Organ powinien wyjaśnić przyczynę błędu i podjąć czynności w celu jego eliminacji. Skarżący podniósł, że trwające od wielu miesięcy postępowanie administracyjne i brak decyzji organu, która umożliwiłaby wnioskodawcy korzystanie z pojazdu jest niezrozumiałe i narusza zasadę prowadzenia przez organy postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Do skargi skarżący dołączył m.in. zawiadomienie z 19 stycznia 1998 r. z Wydziału Komunikacji w Ś. skierowane do Urzędu Rejonowego w P., z którego wynika, że nr nadwozia/podwozia przedmiotowego pojazdu to [...].
Swoje stanowisko skarżący podtrzymał w piśmie z dnia 10 lipca 2023 r.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto Kolegium wskazało, że opinia rzeczoznawcy przedstawiona przez skarżącego potwierdza, że dane identyfikacyjne na pojeździe nie były zmieniane, a tym samym należy przyjąć, że na etapie poprzednich rejestracji tego pojazdu, a w pierwszej kolejności w decyzji Starosty [...] rejestrującej pojazd w 2005 r. a następnie w decyzji Starosty [...] z 2011 r., doszło do zarejestrowania pojazdu z innym numerem nadwozia. Kolegium nie widzi jednak podstaw, aby organ rejestrujący mógł dokonać takiej prawidłowej rejestracji, w ramach wznowienia postępowania.
Zarówno skarżący jak i organ wnieśli o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są trafne.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia 4 maja 2023 r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 21 grudnia 2022 r., wydaną w wyniku wznowienia postępowania, o odmowie uchylenia decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 21 grudnia 2018r. w sprawie rejestracji pojazdu.
Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Z tych już względów zarzuty skargi co do naruszenia art. 155 k.p.a. dotyczące odrębnego trybu postępowania nadzwyczajnego uznać należy za chybione. Dla porządku wyjaśnić należy, że uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. może nastąpić jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postepowania (art. 145 § 1) lub do stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1).
W ocenie sądu, wbrew stanowisku organu, w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do wzruszenia ostatecznej decyzji organu I instancji z dnia 21 grudnia 2018 r. w trybie wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją.
W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna pomiędzy stronami koncentrowała się wokół oceny, czy w świetle zaistniałego w sprawie stanu faktycznego istnieją podstawy do dokonania weryfikacji decyzji rejestracyjnej pojazdu, w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Stosownie do art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5).
Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej uprzednio wydaną decyzją ostateczną. Przedmiotowe postępowanie początkuje - zgodnie z art. 149 § 1 i 2 k.p.a. - wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia (określonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.), a następnie do oceny prawidłowości weryfikowanej (dotychczasowej) decyzji i w razie konieczności ponownego rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ustalenie, czy występują wskazane podstawy do wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie w toku postępowania rozpoznawczego, prowadzonego według reguł i zasad dotyczących każdego postępowania administracyjnego. Jednym z etapów postępowania rozpoznawczego jest postępowanie wyjaśniające (dowodowe), w trakcie którego organ rozpoznający sprawę obowiązany jest z urzędu przeprowadzić i utrwalić w aktach sprawy dowody służące ustaleniu stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, a następnie dokonać ich wszechstronnej oceny pod kątem spełnienia przesłanki wznowieniowej w odniesieniu do weryfikowanej decyzji ostatecznej oraz wynikających z tej oceny konsekwencji prawnych istotnych dla dalszego bytu prawnego tej decyzji.
Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
- pkt 1 - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo
- pkt 2 – uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a. nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
W niniejszej sprawie organy uznały, że nie zaistniała negatywna przesłanka z art. 146 § 1 k.p.a. Uznały jednak brak spełnienia przesłanki wznowieniowej uzasadniającej możliwość uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Przy czym, co wymaga przypomnienia, organ I instancji doszedł do wniosku, że w sprawie brak jest "nowej okoliczności istotnej", podkreślając, że eliminacja z obrotu prawnego decyzji ostatecznej nie następuje wówczas, gdy brak jest jednoznacznych dowodów potwierdzających prawidłowość przeprowadzonego postępowania i wydanej decyzji, lecz wtedy, gdy istnieją dowody przesądzające o ich wadliwości. Z kolei Kolegium, utrzymując w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne podkreśliło, że przedłożona przez skarżącego opinia techniczna nr [...] z dnia 22 czerwca 2020 r. nie może być uznana za nowy, istniejący w dniu wydania decyzji dowód, w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ujawnia ona jedynie nowe okoliczności sprawy, to jest rozbieżność danych identyfikujących pojazdu zawartych w dowodzie rejestracyjnym z odpowiednimi oznaczeniami umieszczonymi w pojeździe i tylko w tym znaczeniu kreuje przesłankę wznowieniową. Kolegium przyznało, że okoliczności te nie były znane organowi I instancji, jednakże nie sposób, w jego ocenie, uznać, w świetle obowiązujących przepisów, tj. art. 72 ustawo Prawo o ruchu drogowym, iż organ ten dokonał rejestracji wadliwie. W ocenie Kolegium skoro skarżący występując w dniu 27 listopada 2018 r. z wnioskiem o rejestrację ciągnika rolniczego [...] przedłożył wszystkie wymagane dokumenty, w których przedmiotowy pojazd identyfikowany był poprzez numer nadwozia (podwozia) [...], a dane w tych dokumentach, stanowiących o możliwości zarejestrowania pojazdu, nie uległy zmianie, to Starosta Z. nie dysponuje żadnymi dokumentami pozwalającymi zarejestrować pojazd z innym numerem nadwozia, a zatem zdaniem organu odwoławczego brak podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej (odmiennej) co do istoty sprawy decyzji administracyjnej.
Z tym stanowiskiem organów nie sposób się zgodzić.
Po pierwsze w świetle materiału dowodnego zgromadzonego w aktach nie sposób pominąć, że Kolegium w poprzednich swoich rozstrzygnięciach, w decyzji z dnia 14 września 2021 r., jak również decyzji z dnia 18 lutego 2022 r. i decyzji z dnia 10 października 2022 r. (opisanych w części wstępnej uzasadnienia) wyraźnie podkreśliło rolę i wagę przedłożonego przez skarżącego dowodu w postaci prywatnej opinii rzeczoznawcy z dnia 22 czerwca 2020 r.
Przede wszystkim Kolegium wskazało, że przedmiotowa opinia stanowi nową istotną dla sprawy okoliczność faktyczną istniejąca w dniu wydania decyzji z dnia 21 grudnia 2018 r. i nieznaną organowi, który ją wydał. Po drugie Kolegium wyraźnie wskazało, że przedmiotowa opinia która nie została przez organ I instancji w żaden sposób podważona, wyjaśnia rozbieżności pomiędzy treścią wpisu w dowodzie rejestracyjnym ciągnika rolniczego, przedłożonym przez skarżącego a stanem faktycznym. Wyjaśniła rozbieżności co do tego, że prawidłowy numer nadwozia/podwozia spornego pojazdu to [...], który został umoszczony w pojeździe fabrycznie i nie był w żaden sposób modyfikowany, a nr [...] został omyłkowo wpisany w dowodzie rejestracyjnym jako nr nadwozia, na wniosek poprzednich właścicieli. Kolegium podkreśliło (patrz decyzja Kolegium z dnia 18 lutego 2022 r.), że przedmiotowa opinia nie zastępuje żadnego z wymienionych z art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ale wyjaśnia i uzupełnia ich treść, a przeprowadzając ponownie postępowanie organ I instancji zobowiązany był rozważyć ponowne rozpatrzenie wniosku skarżącego o rejestrację ciągnika rolniczego z uwzględnieniem - co istotne - tez zawartych w przedłożonej przez skarżącego opinii.
Swoje stanowisko co do wagi tego dowodu, a także obowiązku organu doprowadzenia do tego aby stan prawny był zgodny ze stanem faktycznym Kolegium podtrzymało w decyzji bezpośrednio poprzedzającej wydanie decyzji przez organu I instancji z dnia 21 grudnia 2022 r. (w decyzji z dnia 10 października 2022 r.). W decyzji z dnia 10 października 2022 r. Kolegium wyraźnie również podkreśliło, że skarżący wykazał, co wynika też z ustaleń organów na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji, a także dokumentacji dołączonej do skargi, że pierwotna rejestracja pojazdu przez Urząd Miejski w Ś. w 1998 r. była prawidłowa. Wówczas w dowodzie rejestracyjnym wskazano nr [...] i nr [...] Do pomyłki doszło kiedy właściciel z uwagi na konieczność wymiany dowodu rejestracyjnego kolejnym wnioskiem z dnia 24 marca 2005 r. zwrócił się o rejestrację, i już w tym wniosku doszło do zamiany danych, tak jaki w przedłożonym wraz z wnioskiem zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym i w konsekwencji dalszych błędnych rejestracji.
W ocenie sądu poczynione przez organy ustalenia i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalały na jednoznaczne stwierdzenie, że błędne określenie numeru nadwozia jako [...] zarówno w decyzji ostatecznej jak i w samym dowodzie rejestracyjnym pojazdu ma charakter oczywisty.
Trafnie wskazują organy, że podstawę prawną rejestracji pojazdu stanowi ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, która określa w art. 71 ust. 1, że dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe.
Przepis art. 73 p.r.d. w brzmieniu na dzień wydania ostatecznej decyzji o rejestracji stanowił w ust. 1, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5.
Stosownie do art. 72 ust. 1 p.r.d. rejestracji dokonuje się na podstawie:
1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;
2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;
3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu – jeżeli są wymagane;
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany (....).
Organy nie mogą jednak zapominać, że zgodnie z podstawową zasadą postępowania administracyjnego, w każdej sprawie w toku postępowania organy orzekające podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwiają sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.). Zasada ta odnosi się nie tylko do sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego, lecz jest także wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, gdyż organy administracji publicznej mają obowiązek uwzględniania jej przy "załatwieniu sprawy".
W niniejszej sprawie pojazd zarejestrowany został na podstawie wniosku F. B. z dnia 27 listopada 2018 r. Do wniosku załączono dowód rejestracyjny i umowę sprzedaży ciągnika z dnia 14 listopada 2018 r. zawartą pomiędzy P. K. i A. K. K. a F. B.. W obu dokumentach omyłkowo, co wykazało postępowanie, wskazany został nr nadwozia jako [...]. Wobec czego, w ocenie sądu, w świetle art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym, przedłożona dokumentacja aplikacyjna nie mogła stanowić podstawy do rejestracji wskazanego pojazdu z błędnym nr nadwozia. Ustalenie bowiem wadliwości któregokolwiek z wymaganych dokumentów, które mają być podstawą do zarejestrowania pojazdu, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, powoduje, że organy właściwe w sprawie rejestracji nie mogą wydać pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji, skoro takie dowody nie spełniają warunków wymaganych przy złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu. Przedłożone dokumenty muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym, czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby (formalna autentyczność dokumentu), lecz także, a nawet przede wszystkim, zgodne ze stanem faktycznym.
Tymczasem, Starosta Z., decyzją z dnia 21 grudnia 2018 r., zarejestrował pojazd określając, błędny jak wykazało postępowania, nr nadwozia jako [...].
W świetle podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza zasady prawdy obiektywnej nie sposób podzielić stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, co do tego, że w realiach niniejszej sprawy brak podstaw do zarejestrowania pojazdu z innym numerem nadwozia.
Oczywistym bowiem jest, że mając na względzie regulacje art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w sprawie wyjaśnienia wymagały okoliczności obejmujące wcześniejsze akty rejestracji pojazdu, celem ustalenia, na jakim etapie pojawił się błąd w zakresie numeru nadwozia. Skarżący w chwili rejestracji przedstawił wymagane przepisami prawa dokumenty, jednakże dokumenty te nie odzwierciedlały rzeczywistych cech pojazdu, bowiem wskazywały błędny numer ramy pojazdu niezgodny z fabrycznie nadaną numeracją. Co istotne, błędnie wskazany numer nadwozia [...] również znajduje się na tabliczce znamionowej pojazdu, z tym że dotyczy silnika tego pojazdu.
Tym samym wbrew twierdzeniom organów obu instancji, dla oceny zasadności wniosku o zarejestrowanie pojazdu, w świetle ustalonej nowej, istotnej i nieznanej na dzień wydania decyzji o rejestracji pojazdu okoliczności nie można przyjąć za prawnie wiążący fakt, tego że dotychczasowe decyzje o zarejestrowaniu zawierały inne (błędne) dane identyfikujące pojazd, co uniemożliwia organowi wzruszenie ostatecznej decyzji z dnia 21 grudnia 2018 r.,. Organ nie może pomijać zgromadzonych w sprawie nowych dowodów, z których wynikają nowe okoliczności istniejące w dniu rejestracji pojazdu, a także dowodów istniejących już w dacie dokonywania rejestracji, tj. zawiadomienia z dnia 19 staczania 1998 r., z którego jasno wynika jakie właściwe cechy identyfikacyjne (nr nadwozia i nr silnika) ma pojazd skarżącego. Dowody te przesądzają o wadliwości postępowania rejestracyjnego w 2018 r., przeprowadzonego na wniosek skarżącego, a zatem o konieczności wzruszenia decyzji ostatecznej z dnia 21 grudnia 2018 r.
Zdaniem sądu, w świetle poczynionych uwag nie można tym samym zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, że ewentualne uchylenie dotychczasowej decyzji na podstawie przepisu art. 151 § 1 k.p.a. nie doprowadziłoby do wydania innego, co do istoty, rozstrzygnięcia w kwestii rejestracji pojazdu. Zupełnie przy tym chybiona jest argumentacja organu, że i takiego rozstrzygnięcia nie oczekuje skarżący skoro nie kwestionuje on samej zasadności rejestracji, a jedynie oczekuje sprostowania błędnego numeru identyfikacyjnego pojazdu. Oczywistym przecież od samego początku jest, że skarżący dąży do zarejestrowania ciągnika m-ki [...] o nr [...], a zatem pojazdu o innych cechach identyfikacyjnych. Oczywistym też jest, że numer nadwozia to integralny element decyzji rejestracyjnej.
Istotna dla rozstrzygnięcia sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, a nieznana organowi, potwierdzona niepodważonym przez organy dowodem, że pojazd skarżącego - ciągnik rolniczy [...] posiada oryginalny nr [...] uzasadniała, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, uchylenie ostatecznej decyzji z dnia 21 grudnia 2018 r. o rejestracji tego pojazdu z błędnym nr [...] i orzeczenie co do istoty, zgodnie ze stanem faktycznym, a zatem zarejestrowanie ciągnika rolniczego [...] z nr [...] Okoliczność niezgodności wskazanego we wniosku numeru nadwozia ze stanem faktycznym, doprowadziła w konsekwencji do rejestracji pojazdu o innym numerze nadwozia. Wbrew twierdzeniu Kolegium, konsekwencją ustalenia faktycznego numeru nadwozia, w ramach postępowania wznowieniowego, powinno być uchylenie dotychczasowej decyzji, na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i wydanie innego, co do istoty, rozstrzygnięcia w kwestii rejestracji pojazdu. Nowa decyzja nie będzie w tej sytuacji odpowiadała w swej treści decyzji dotychczasowej, skoro przedmiotem rejestracji będzie pojazd o innych danych identyfikacyjnych.
Odmowa uchylenia decyzji w postępowaniu o wznowienie postępowania może nastąpić tylko wówczas, gdy organ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia. Ponadto, odmowa uchylenia decyzji, orzeczona z powołaniem się na art. 146 § 2 k.p.a. wymaga przekonującego wykazania, że w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej Trafnie podnosi Kolegium w zaskarżonej decyzji, że przez nową okoliczność, należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego, co też, jak wskazano, miało miejsce w niniejszej sprawie.
Na koniec zauważyć należy, że nie do pogodzenia z wcześniejszym stanowiskiem Kolegium, a przede wszystkim w świetle wniosków wypływających z niepodważonej przez organy opinii biegłego i zgromadzonego materiału dowodowego jest postawiona w zaskarżonej decyzji teza, że "Na podstawie opinii biegłego przedłożonej w sprawie, rozpatrywanej w kontekście pozostałych dowodów, można jedynie sformułować przypuszczenie, że ciągnik rolniczy od momentu jego wyprodukowania posiadał numer podwozia [...] i na etapie rejestracji dokonanej przez inny organ rejestrujący, doszło do zmiany tego numeru w dowodzie rejestracyjnym".
Podsumowując w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organy dopuściły się naruszenia zarówno art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., jaki i art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
Poza tym organy nie mogą zapominać, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem, w którym pozycja obywatela i organu administracji publicznej nie są równe. Dlatego też Kodeks postępowania administracyjnego statuuje zasady rządzące tym postępowaniem mające za zadanie wyrównać relacje między organem a stronami postępowania, w szczególności zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych wyrażoną w art. 8 k.p.a. Pogłębieniu zaufania obywateli do organów państwa służy też zasada szybkości postępowania, o której mowa w art. 12 k.p.a. Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawie postępowania trwało od 2020 r. I pomimo tego, że Kolegium od początku stało na stanowisku, że pomyłka w nr nadwozia spornego pojazdu nie miała miejsca z winy skarżącego, i że nie do zaakceptowania jest okoliczności, że skoro strona domaga się doprowadzenia zgodności stanu prawnego ze stanem faktycznym i nie może zostać pozbawiona reakcji organu administracji mającego uprawnieninie do takiego działania, to jednak organy nie podjęły przewidzianych w ramach instytucji wznowienia postępowania, adekwatnych w okolicznościach rozpatrywanej sprawy działań prawnych.
Pozostawienie w obrocie prawnym decyzji z dnia 21 grudnia 2018 r. stanowiłoby także poważną szkodę dla interesu społecznego i naruszenie słusznego interesu strony, które organ zobowiązany jest uwzględnić w świetle regulacji art. 7 k.p.a., w sytuacji, gdy organy dostrzegają, że pojazd zarejestrowany w 2018 r. zarówno w chwili rejestracji, jak i obecnie posiada oryginalne dane identyfikacyjne nadane przez producenta pojazdu.
Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w przedmiotowym wyroku i stanowisko sądu co do prawidłowego załatwienia sprawy.
Z tych wszystkich względów i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023, poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a orzeczono jak w pkt I wyroku.
O kosztach postępowania, na które złożyła się kwota [...]zł uiszczona z tytułu wpisu od wniesionej skargi, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., na zgodny wniosek stron.