III SA/Lu 32/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję o zwrocie równoważnika pieniężnego policjantowi za brak lokalu, uznając, że stan techniczny darowanego żonie budynku uniemożliwiał jego zamieszkanie i tym samym nie zaspokajał potrzeb mieszkaniowych.
Policjant P. C. został zobowiązany do zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, ponieważ jego żona otrzymała w drodze darowizny dom. Policjant argumentował, że dom jest w złym stanie technicznym i nie nadaje się do zamieszkania. WSA uchylił decyzję organów, wskazując na konieczność zbadania faktycznego stanu technicznego budynku i jego przydatności do zamieszkania, co jest kluczowe dla oceny, czy potrzeby mieszkaniowe policjanta zostały zaspokojone.
Sprawa dotyczyła decyzji o zwrocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, przyznanego policjantowi P. C. Organa uznały, że policjant stracił uprawnienia do świadczenia od momentu, gdy jego żona otrzymała w drodze darowizny dom mieszkalny. Policjant kwestionował tę decyzję, podnosząc, że darowany budynek jest w tak złym stanie technicznym, że nie nadaje się do zamieszkania i tym samym nie zaspokaja jego potrzeb mieszkaniowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie zbadały wystarczająco stanu faktycznego sprawy. Sąd podkreślił, że samo posiadanie domu lub lokalu nie jest wystarczające do pozbawienia policjanta prawa do równoważnika, jeśli nieruchomość jest niezdatna do zamieszkania. Kluczowe jest faktyczne zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Sąd wskazał również na błąd organów w stosowaniu przepisów dotyczących cofnięcia uprawnień i zwrotu świadczeń, myląc je z nieważnością decyzji przyznającej równoważnik.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie nieruchomości w złym stanie technicznym, która nie zaspokaja potrzeb mieszkaniowych, nie wyłącza prawa do równoważnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych policjanta. Sama własność nieruchomości, która jest niezdatna do zamieszkania, nie oznacza, że potrzeby te są zaspokojone. Organy powinny zbadać stan techniczny nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.o. Policji art. 88 § 1
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 92 § 1
Ustawa o Policji
rozp. MSWiA art. 1 § 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
Pomocnicze
u.o. Policji art. 92 § 3
Ustawa o Policji
rozp. MSWiA art. 5
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
rozp. MSWiA art. 6 § 4
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
rozp. MSWiA art. 7 § 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o. Policji art. 107 § 1
Ustawa o Policji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Darowany żonie policjanta budynek mieszkalny jest w złym stanie technicznym i nie nadaje się do zamieszkania, co oznacza, że potrzeby mieszkaniowe policjanta nie są zaspokojone. Decyzja o cofnięciu uprawnień do równoważnika nie może być podstawą do żądania zwrotu świadczeń, jeśli nie stwierdzono nieważności decyzji przyznającej równoważnik.
Odrzucone argumenty
Posiadanie przez żonę policjanta nieruchomości w drodze darowizny wyłącza prawo policjanta do równoważnika pieniężnego, niezależnie od stanu technicznego nieruchomości. Decyzja o cofnięciu uprawnień do równoważnika jest wystarczającą podstawą do żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie może oprzeć kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Nie można uznać, że funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w przypadku nabycia lokalu, czy nawet domu, w stanie, który nie nadaje się do zamieszkania. Odnosząc się do decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. należy stwierdzić, iż narusza ona prawo, gdyż orzekanie o utracie czy cofnięciu tego upoważnienia następuje w drodze decyzji konstytutywnej.
Skład orzekający
Jadwiga Pastusiak
sprawozdawca
Marek Zalewski
przewodniczący
Jerzy Marcinowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dla policjantów, zwłaszcza w kontekście posiadania nieruchomości przez współmałżonka oraz stanu technicznego tej nieruchomości. Wyjaśnienie różnicy między decyzją cofającą uprawnienia a decyzją stwierdzającą nieważność w kontekście zwrotu świadczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i przepisów ustawy o Policji oraz rozporządzenia wykonawczego. Może mieć zastosowanie analogiczne do innych służb mundurowych lub funkcjonariuszy, jeśli przepisy są podobne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne zaspokojenie potrzeb, a nie tylko formalne posiadanie nieruchomości, co może być interesujące dla osób pobierających podobne świadczenia. Dodatkowo, błąd proceduralny organów dodaje jej waloru edukacyjnego.
“Czy zrujnowany dom żony pozbawi policjanta równoważnika za brak lokalu? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 32/11 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2011-04-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-01-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jadwiga Pastusiak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane I OSK 1436/11 - Wyrok NSA z 2011-11-30 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2007 nr 43 poz 277 art. 88 ust. 1, art. 92 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn. Dz.U. 2002 nr 100 poz 918 par. 1 ust. 1, par. 5, par. 6 ust. 4, par. 7 Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia [...] września 2010 r., 2. określa, że powyższa decyzja nie może być wykonana w całości. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją nr [...], z dnia [...] listopada 2010 r., L. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] września 2010 r., nr [...], o zwrocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od 4 października 2003 r. do 28 lutego 2010 r. w wysokości 24539 zł 80 gr. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 92 i art. 92 ust. 3 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 z późn. zm.), w związku z § 7 i 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2002 r. Nr 100, poz. 918 z późn. zm.) Stan faktyczny, w oparciu o który została wydana zaskarżona decyzja przedstawia się następująco: P. C. pełnił służbę w Komendzie Powiatowej Policji w R. od dnia 12 marca 1997 r. do 31 sierpnia 2005 r. Z dniem 1 sierpnia 2005 r., rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. nr [...] został przeniesiony do pełnienia dalszej służby do Komendy Powiatowej w P. P. C. pobierał, przyznany mu stosownymi decyzjami równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Ostatni równoważnik przyznany mu został przez Komendanta Powiatowego Policji w P. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., na podstawie oświadczenia mieszkaniowego funkcjonariusza policji z dnia 18 stycznia 2007 r. W oświadczeniu tym, jak też w innych stanowiących podstawę ustalenia uprawnień do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, P. C. wykazywał, że nie posiada lokalu mieszkalnego (domu) i ze swoją rodziną zamieszkuje w domu rodzinnym w D. przy ul. W. [...]. W dniu 21 kwietnia 2010 r. P. C. złożył do KPP w P. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego, do którego dołączył m.in. kopie aktów notarialnych: Rep. A nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., na podstawie którego jego żona uzyskała w drodze darowizny działkę oznaczoną nr [...], położoną w D., zabudowaną budynkiem mieszkalnym murowanym, o powierzchni użytkowej 100m2 oraz Rep. A nr 1[...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., na podstawie którego małżeństwo Ci. uzyskali zabudowaną działkę oznaczoną nr [...] (bez szczegółowego wskazania rodzaju zabudowy), położoną w D. Decyzją Komendanta Powiatowego Policji w P. nr [...], z dnia [...] kwietnia 2010 r., cofnięto od dnia 4 października 2003 r., tj: od daty zawarcia związku małżeńskiego, uprawnienia P. C. do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, albowiem od tego dnia policjant przestał spełniać przesłanki ustawowe do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Orzeczenie to zostało doręczone stronie w dniu 30 kwietnia 2010r. Funkcjonariusz nie wniósł w ustawowym terminie odwołania, wobec czego decyzja ta stała się ostateczna. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Komendant Powiatowy Policji w P. zobowiązał P. C. do zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 4 października 2003 r. do dnia 28 lutego 2010 r., w łącznej kwocie 24.539,80zł. W odwołaniu wniesionym od tej decyzji P. . podniósł, iż budynek mieszkalny, którego właścicielem jest jego żona nie spełnia "funkcji budynku mieszkalnego". Ponadto przytoczył treść art. 107 ustawy o Policji, żądając jego zastosowania w stanie faktycznym sprawy. Organ drugoinstancyjny w zaskarżonej decyzji podniósł, iż w związku z uprawomocnieniem się decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Komendanta Powiatowego Policji w P. o cofnięciu od dnia 4 października 2003 r. uprawnienia P. C. do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, powstał obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Po otrzymaniu powyższej decyzji o cofnięciu uprawnień do równoważnika funkcjonariusz P. C. nie kwestionował zasadności i podstawy wydania wskazanego orzeczenia. Następstwem cofnięcia uprawnień do wskazanego równoważnika jest uznanie, że należności wypłacone po tej dacie stały się świadczeniem nienależnym. Zatem zasadne jest dochodzenie jego zwrotu w odrębnym postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie nie może być uwzględniony podniesiony przez P. C. zarzut przedawnienia roszczenia, gdyż wskazany art. 107 ust. 1 ustawy o Policji odnosi się do możliwości dochodzenia przez funkcjonariuszy niewypłaconych należności w okresie 3 lat, a nie do dochodzenia przez organ Policji nienależnie wypłaconych świadczeń. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż P. C. nie powiadomił organu o tym, iż jego żona posiada dom mieszkalny, nie dopełnił więc obowiązku wynikającego z § 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, zgodnie z którym Policjant jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość. W przypadku powzięcia informacji, w związku ze złożonym przez policjanta oświadczeniem mieszkaniowym o posiadaniu przez funkcjonariusza lub jego współmałżonka domu, właściwy organ Policji mógłby wcześniej zweryfikować uprawnienia P. C. do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Z treści § 7 pkt 1 wskazanego wyżej rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., wynika jednoznacznie, iż decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika wydaje się w przypadku nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu mieszkaniowym, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość. W zaistniałym stanie faktycznym organ drugoinstancyjny uznał, że decyzja KPP w P. o zwrocie przez P. C. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od 4 października 2003 r. do 28 lutego 2010 r. w wysokości 24.539,80zł jest zasadna i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, dlatego utrzymał ją w mocy na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Z powyższą decyzją nie zgodził się P. C. i w skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2010 r. wniósł o "ludzkie rozważenie sprawy" i powtórne przenalizowanie zaistniałego stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty z zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może oprzeć kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.). Skarga wniesiona w sprawie, będąca przedmiotem sporu zasługuje na uwzględnienie. Zawiera ona jedynie zarzut, że budynek mieszkalny, który w drodze darowizny otrzymała żona skarżącego nie nadaje się do zamieszkiwania. Jednakże z uwagi na treść art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w ocenie Sądu należy rozważyć stan faktyczny sprawy mając na uwadze przepisy prawa materialnego mające w sprawie zastosowanie. Podstawą prawną rozstrzygania był art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U.z 2007 r., Nr 43, poz.277, ze zm.) zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym w ustępie 1 powiedziane jest, że policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w ustępie 2 wskazane jest, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania, sposób ustalania wysokości równoważnika, wzory wymaganych dokumentów, organy właściwe do jego przyznawania, odmowy przyznania, wypłaty, cofania albo żądania jego zwrotu. Wypełnieniem delegacji ustawowej art. 92 ust. 2 jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z :dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 100, poz. 918 z późn. zm.) - dalej rozporządzenie. Zgodnie z § 1 ust. 1 równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji nie posiadają: 1) lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej, 2) spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego, oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, 3) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostającego w zasobach towarzystw budownictwa społecznego, 4) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu innego niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę - dotyczy to również mieszkań o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2, 5) domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, 6) tymczasowej kwatery. W § 5 tegoż rozporządzenia powiedziane jest, że policjant jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość. Zgodnie z § 6 pkt 4 rozporządzenia decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego wydaje się, jeżeli policjant w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej uzyskał lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będące przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia. Natomiast zgodnie z § 7 rozporządzenia decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku: 1) nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, o którym mowa w § 3, mających wpływ na istnienie ,uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość. 2) uprawomocnienie się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika. Skarżący podnosił, iż budynek mieszkalny, który otrzymała jego żona jest w złym stanie technicznym i nie nadaje się do zamieszkiwania w nim. Dowodem potwierdzającym powyższe jest zaświadczenie Starostwa Powiatowego w R. z dnia 6 maja 2010 r., z którego wynika, iż dom ten przeznaczony jest na rozbiórkę. Badając tę okoliczność, organ pierwszoinstancyjny w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, iż okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia. Zacytował wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 1353/05 z dnia 18 kwietnia 2006 r., według którego ustawa o Policji i rozporządzeniu w żadnym wypadku nie wiążą kwestii prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z powierzchnią lokalu, którym dysponuje policjant, ze stanem technicznym tego lokalu, z chwilą zameldowania się w nim funkcjonariusza albo faktycznego w nim zamieszkiwania. Jedyną okolicznością prawnie relewantną dla ustalenia prawa do równoważnika jest dysponowanie lokalem, a to w sprawie tej miało miejsce. Organ drugoinstancyjny kwestię stanu technicznego budynku, który był przedmiotem darowizny na rzecz żony P. C., pominął w uzasadnieniu swojej decyzji milczeniem. Zdaniem Sądu, przy rozważaniu przesłanek zwrotu wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ta kwestia ma istotne znaczenie. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jest to prawo do lokalu o określonej powierzchni, uwzględniającej normy zaludnienia lokali mieszkalnych, określone na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy, w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowe sposoby zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy policji, w szczególności przydział lokalu mieszkalnego (art. 88 ust. 1 w zw. art. 89 ust. 1 i art. 97 ust. 5), prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego (art. 92 ust. 1) oraz prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 97 ust. 1). Powyższe wskazuje, iż realizacja prawa do lokalu mieszkalnego dla funkcjonariusza Policji może nastąpić dwojako: przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego albo przez przyznanie świadczeń określonych ustawą. W niniejszej sprawie funkcjonariusz policji miał przyznany równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Z cytowanego art. 92 ust. 1 ustawy oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia wynika, że istnienie negatywnej przesłanki w postaci posiadania prawa własności lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej wyłącza możliwość przyznania funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego. W tym miejscu należy wskazać, że interpretacja powołanych wyżej przepisów prawa nie jest w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolita. Po pierwsze, w orzecznictwie reprezentowany jest pogląd, że użyty w treści art. 92 ust. 1 ustawy o Policji zwrot "brak lokalu mieszkalnego" należy interpretować jako brak lokalu mieszkalnego odpowiadającego normom powierzchni mieszkalnej przysługującej policjantowi z uwzględnieniem członków jego rodziny. W sytuacji zatem, gdy posiadany przez policjanta lokal jest mniejszy od przysługujących mu norm zaludnienia, winien on otrzymać równoważnik z tytułu braku odpowiedniego lokalu mieszkalnego. Drugie reprezentowane w orzecznictwie stanowisko łączy prawo do uzyskania równoważnika pieniężnego z faktem, że policjant (członek jego rodziny) nie posiada w ogóle lokalu mieszkalnego, nie zaś z tym, jaka jest powierzchnia lokalu będącego własnością policjanta (członka jego rodziny). Należ zauważyć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie stanowisko znalazło odzwierciedlenie w treści podjętej w dniu 21 kwietnia 2008 r. uchwały siedmiu sędziów (I OPS 3/08). Należy podkreślić, że wykładnia celowościowa wskazanych powyżej przepisów prowadzi do wniosku, że policjant (członek jego rodziny) będący właścicielem domu jednorodzinnego, tak jak w niniejszej sprawie, przy usprawiedliwionej niemożności zamieszkania w nim, nie powinien być pozbawiony prawa do przedmiotowego równoważnika i nie powinien być nakazany jego zwrot. Jednocześnie zaznaczyć należy, że skarżący w toku postępowania administracyjnego jak i w skardze podnosił, że będący przedmiotem darowizny budynek mieszkalny nie spełnia podstawowych norm technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i tym samym nie zaspakaja jego potrzeb mieszkaniowych. Oceniając postępowanie prowadzone przez organy administracji, Sąd dopatrzył się w nim wielu uchybień polegających na niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, niewłaściwym zebraniu materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organy administracji nie zbadały podstawowej okoliczności przedmiotowego postępowania, a mianowicie, czy budynek mieszkalny, który żona skarżącego uzyskała w następstwie darowizny spełnia warunki techniczne umożliwiające zamieszkanie w nim rodziny skarżącego. Organy I i II instancji oparły się w tym zakresie jedynie na załączonym przez skarżącego akcie notarialnym zawierającym akt darowizny budynku, z którego wynika, że w 2003 r. żona skarżącego deklarowała zamieszkanie w nim. Na tę okoliczność nie przeprowadzono żadnego dowodu, z którego wynikałoby, iż budynek został zasiedlony bądź, że jego stan techniczny uniemożliwiał zamieszkanie w nim rodziny skarżącego. Nie wyjaśniono również czy faktycznie nadaje się jedynie do rozbiórki. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, ustalony przez organ administracji publicznej stan faktyczny sprawy, nie był wystarczający do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Nie można uznać, że funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w przypadku nabycia lokalu, czy nawet domu, w stanie, który nie nadaje się do zamieszkania. W takiej sytuacji nadal należy uznać, iż jego potrzeby mieszkaniowe nie są zaspokojone. O zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza, który nabył lokal mieszkalny decyduje bowiem stan tego lokalu, a nie sam fakt podpisania umowy nabycia lokalu. Wynika to z wykładni celowościowej przepisów rozdziału 8 ustawy o Policji, a stanowisko takie można wywieść z uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt OPS 7/08 (opubl. w LEX nr 533391). Uchwała ta co prawda dotyczy przepisów ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), ale ze względu na tożsamość przepisów dotyczących lokali mieszkaniowych przyznawanych funkcjonariuszom Służby Więziennej z przepisami dotyczącymi policjantów, można je przenieść na grunt ww. ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Rozpoznając ponownie sprawę, organy administracji publicznej winny uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku oraz prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem Sądu, powoływanie się w decyzji o zwrocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego na decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. o cofnięciu skarżącemu od dnia 4 października 2003 r. uprawnienia do przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie może wywołać skutków prawnych. Odnosząc się do decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. należy stwierdzić, iż narusza ona prawo, gdyż orzekanie o utracie czy cofnięciu tego upoważnienia następuje w drodze decyzji konstytutywnej (wyrok 7 sędziów NSA z dnia 10 grudnia 2010 r. sygn. akt OSA 8/01, ONSA 2002/3/95). Cechą istotną aktów konstytutywnych jest to, że tworzą one (konstytuują) nowe obowiązki bądź przyznają uprawnienia, a zatem w ich wyniku zawiązuje się nowy, zmienia bądź uchyla istniejący stosunek administracyjnoprawny. Ze względu na taką ich istotę wywołują one skutki prawne wyłącznie na przyszłość (ex nunc), nie wcześniej niż od chwili ich wydania. Takie stanowisko zaakceptował również NSA w wyroku z dnia 15 lutego 2008 r., w sprawie sygn. I OSK 138/07, Lex nr 466046, w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., w sprawie I OSK 580/07, a także Wojewódzkie Sady Administracyjne w wyrokach: z dnia 6 grudnia 2006 r.. w sprawie II SA/Wa 580/06, z dnia 2 marca 2011 r. w sprawie sygn. akt III SA/Łd 51/11; publ. orzeczenie nsa.gov.pl). Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, pogląd ten w pełni podziela. Dlatego należy zwrócić uwagę organowi, iż drugą przesłanką wynikającą z § 7 rozporządzenia pozwalającą na wydanie decyzji o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest uprawomocnienie się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika, a nie jak chce organ decyzji cofającej uprawnienie do dotychczas przymusowego równoważnika. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ myli przesłanki wydania decyzji o zwrocie wypłaconego równoważnika i za wystarczającą uznaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika. Decyzje wydane na rzecz P. C. o przyznaniu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego za okres od 2003 r. do 2010 r. pozostają w obrocie prawnym, nie została stwierdzona nieważność tych decyzji. W związku z tym, dopóki nie zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego wywołują one skutki prawne za okres, na który zostały wydane. Reasumując, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wyżej opisane naruszenia prawa, a w szczególności przepisów postępowania administracyjnego, miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Dlatego też mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppk a/ i c/ w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1276 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej powyżej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI