III SA/LU 314/24

III SA/Lu 314/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Wałejko
Jerzy Drwal
Robert Hałabis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1218
art. 5 ust. 1, art. 5 ust. 4 pkt 1, art. 10a ust. 1, ust. 2, art. 10b, art. 22 ust. 2a
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 27 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 15 marca 2024 r. nr 0601-IGC.4823.7.2024.TZ w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 marca 2024 r. (nr 0601-IGC.4823.7.2024.TZ) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 22 grudnia 2023 r. (nr 308000-COC-2.4823.176.2023.23.KR), nakładającą na T. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu 22 sierpnia 2023 r. funkcjonariusze Lubelskiego Urzędu Służby Celno-Skarbowego przeprowadzili w miejscowości B. kontrolę pojazdu o nr rej. [...], przewożącego gaz propan-butan, klasyfikowany do kodu CN 2711. Towar przewożono na podstawie zbiorczego zgłoszenia [...] z dnia 21 sierpnia 2023 r. Podmiotem wysyłającym była O. Spółka z o.o. z siedzibą w W. , a przewoźnikiem była T. Spółka z o.o. z siedzibą w L.. Zgłoszenie zostało utworzone w dniu 21 sierpnia 2023 r. o godz. 18:45 przez W. . Natomiast podczas kontroli kontrolujący stwierdzili brak przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych kontrolowanego pojazdu, co również potwierdziło C. I. R. F. (CIRF). Na podstawie systemu SENT GEO-BI ustalono, że urządzenie ZSL nr [...] zostało aktywowane w systemie SENT GEO dnia 14 sierpnia 2023 r. W tym okresie nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych z systemów ZSL oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół nr [...] Kierujący pojazdem podpisał protokół bez zgłaszania uwag lub zastrzeżeń. W wyniku kontroli ustalono, że przewóz odbywał się bez przekazywania danych geolokalizacyjnych na całej trasie przewozu.
W opisanych okolicznościach decyzją z dnia 22 grudnia 2023 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 104, z późn. zm. – dalej jako "ustawa SENT"), w zgłoszeniu przewozu z dnia 22 sierpnia 2023 r. nr [...], poprzez nieprzekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej decyzją z dnia 15 marca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Natomiast zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy, przewoźnik w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Ponadto, w świetle art. 10a ust. 2 ustawy SENT, przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator. Stosownie zaś do postanowień art. 22 ust. 2a ustawy, w przypadku niewywiązania się z obowiązku, o którym, mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że ustawodawca w art. 5 ustawy zaznaczył, że podmiot wysyłający, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju, jest odpowiedzialny za dokonanie zgłoszenia w systemie SENT i to on odpowiada za prawidłowość danych zawartych w zgłoszeniu, określonych w art. 5 ust. 4 ustawy SENT. W niniejszej sprawie podmiot wysyłający dopełnił obowiązek nałożony na niego przez wyżej wymienioną ustawę i dokonał zgłoszenia przewozu towaru w systemie SENT.
Natomiast skarżąca Spółka jako profesjonalna firma zajmująca się transportem gazu powinna zabezpieczyć swoje interesy, poprzez zapewnienie wykonywania działalności przewozowej zgodnie z prawem. Zatrudniając pracowników w firmie Spółka nie powinna dopuścić do takich nieprawidłowości. W świetle przepisów SENT to firma T. Sp. z o. o. jest przewoźnikiem i wszelkie skutki związane z naruszeniem przepisów dotyczących przewoźnika ją właśnie dotyczą. Odnosząc się do wskazanej przez skarżącą okoliczności, że to nadawca towaru (O. Sp. z o.o.) w zgłoszeniu SENT wpisał błędny numer geolokalizatora, w efekcie czego doszło do naruszenia ustawy SENT, organ uznał, że nie zwalnia to wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności za nieprawidłowości ujawnione wobec tego zgłoszenia. W ocenie organu odwoławczego skarżąca miała wiedzę i świadomość, że przewóz towaru podlega rejestracji w systemie PUESC oraz że winno zostać zapewnione przekazywanie danych geolokalizacyjnych.
Jednocześnie organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów niezastosowania art. 26 ust. 3 ustawy SENT wyjaśnił, że nieodstąpienie od nałożenia kary jest wyjątkiem od zasady, która stanowi, że należności należy zapłacić. Odstąpienie to nie leży w interesie publicznym ponieważ stanowi złamanie zasady obowiązku zapłaty. Negatywna ocena może ulec zmianie, ale jedynie w następstwie stwierdzenia szczególnych okoliczności, którym należy przyznać większą wagę w określaniu co jest interesem publicznym, niż obowiązkowi poniesienia kary za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy opartych na zasadzie zapłaty należności i ochronie dochodów Skarbu Państwa. Organ II instancji stwierdził, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie, ani z uwagi na ważny interes przewoźnika, ani interes publiczny. W toku postępowania skarżąca nie wskazała i nie udokumentowała ważnego interesu przewoźnika. Spółka nie przesłała jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt, że istniała groźba utraty płynności finansowej, brak możliwości regulowania zobowiązań, czy znaczne zadłużenie.
Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że z raportu z zarejestrowanych ilości zgłoszeń przewozów towarów ustalono, że skarżąca Spółka w okresie od 3 kwietnia 2017 r. do 23 października 2023 r. występowała w rejestrze zgłoszeń SENT jako przewoźnik w 840128 zgłoszeniach SENT. Natomiast z analizy ilości postępowań w programie KARTA2 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej wynika, że na dzień 5 grudnia 2023 r. zarejestrowano 24 postępowania wobec skarżącej w przedmiocie wymierzenia jej kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o SENT, w tym 3 postępowania dotyczące naruszenia art. 10a przez przewoźnika. Organ II instancji podkreślił również, że informacje uzyskane z C. I. R. F. (CIRT) są jednoznaczne i nie ma wątpliwości, że lokalizator ZSL o nr [...] wskazany w zgłoszeniu w momencie kontroli nie przekazywał aktualnych danych geolokalizacyjnych dla zgłoszenia [...] Z danych tych wynika, że urządzenie ZSL zostało przypisane do zgłoszenia przewozu [...] i urządzenie to zostało aktywowane w systemie SENT GO w dniu 14 sierpnia 2023 r.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca T. Spółka z o.o. z siedzibą w L. zarzuciła organom naruszenie:
1) art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 104) – dalej "ustawa SENT", przez błędną wykładnię pojęcia "ważny interes przewoźnika" i "ważny interes publiczny" i zawężenie tych pojęć do sytuacji zupełnie wyjątkowych i nadzwyczajnych, podczas gdy z treści przepisu jasno wynika, że pojęcia te winny być rozpatrywane w relacji do konkretnego przypadku i odstąpienie od nałożenia kary ma być motywowane okolicznościami zdarzenia oraz relacją tych okoliczności do ważnego interesu przewoźnika oraz publicznego w kontekście zarówno samego zdarzenia, ale też ogólnie działalności przewoźnika jako całości;
2) art. 22 ust. 3 ustawy SENT, przez nieodstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, pomimo drobnego, tj. nieumyślnego i bezskutkowego uchybienia w działaniu geolokalizatora, które nie miało wpływu na realizację celów ustawy SENT, tj. zapewnienia bardziej skutecznego funkcjonowania i monitorowania przewozu towarów, a nadto nieuwzględnienie, że zgłoszenie transportu w systemie SENT zostało poprawnie wykonane, natomiast jedyną nieprawidłowością było błędne podanie numeru urządzenia geolokalizacyjnego przez podmiot, który dokonywał tej czynności, tj. O. Sp. z o.o. i uznanie, że sam cel ustawy SENT, tj. zapobieżenie nielegalnym praktykom w obrocie towarami "wrażliwymi" wskazuje, że ustawa ta ma charakter restrykcyjny, a więc naruszenie obowiązku z art. 10a ust. 1 samo w sobie ma charakter zasadniczy, podczas gdy takie stwierdzenie w ogóle uniemożliwia stosowanie treści art. 22 ust. 3 ustawy SENT, który byłby przepisem całkowicie martwym i nie miałby zastosowania w żadnej sytuacji;
3) art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. 2004 r. Nr 90, poz. 864/2, z późn. zm.) przez błędne przyjęcie, że odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej jest pomocą publiczną, kiedy kara ta jest sankcją administracyjną za nieprzestrzeganie przepisów ustawy SENT, a odstąpienie od jej wymierzenia za drobne i nieistotne uchybienia nie zakłóca i nie zagraża żadnej konkurencji i nie sprzyja żadnemu przedsiębiorstwu lub produkcji żadnych towarów.
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła m.in., że organy władzy publicznej powinny kierować się wartościami wymienionym w art. 31 ust. 1 Konstytucji RP oraz preambule Prawa Przedsiębiorców, uwzględniając prawa przedsiębiorców z poszanowaniem zasady proporcjonalności oznaczającej zakaz nadmiernej ingerencji w wolność działalności gospodarczej.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
Jednocześnie skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 13/22 na okoliczność, że prowadzona przez skarżącą działalność w zakresie przewozów towarów odznacza się starannością i profesjonalizmem, a jednorazowe przypadki niewielkich uchybień nie godzą w realizację celów ustawy SENT oraz, że związane z nieprzekazywaniem w dniu 21 sierpnia 2023 r. danych geolokalizacyjnych okoliczności uzasadniają odstąpienie od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniesiona przez skarżącą Spółkę skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła zostać uwzględniona.
Wymaga na wstępie zwrócenia uwagi, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej jako "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W okolicznościach tej sprawy wniosek o rozpoznanie sprawy w tym trybie złożyła zarówno skarżąca, jak również organ.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1218 – dalej jako "ustawa SENT").
W uzasadnieniu projektu ustawy SENT wyjaśniono cel tej ustawy w ten sposób, że ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Kary przewidziane w ustawie są sankcjami o charakterze pieniężnym, nakładanymi przez organ administracji publicznej w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu ustawowego obowiązku przez osobę zobowiązaną. Administracyjną karę pieniężną należy rozumieć jako określone w ustawie ujemne skutki prawne, które następują, gdy adresat normy prawnej nie zastosuje się do ustanowionego nakazu. Nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty dokonujące przewozu towarów.
Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.
Zgodnie z art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o:
a) dane przewoźnika obejmujące:
. imię i nazwisko albo nazwę,
. adres zamieszkania albo siedziby,
b) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej,
c) numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a,
d) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru,
e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru,
f) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane,
g) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju,
h) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi,
i) numer lokalizatora albo numer urządzenia.
Według zaś art. 10a ust. 1 ustawy SENT, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator (art. 10a ust. 2). Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (art. 10a ust. 3).
Zgodnie z art. 10b ustawy SENT, w przypadku gdy środek transportu jest wyposażony w lokalizator, kierujący jest obowiązany:
1) włączyć lokalizator:
a) przed rozpoczęciem przewozu towaru - w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a w przypadku kilku miejsc załadunku na terytorium kraju z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru z pierwszego miejsca załadunku na terytorium kraju,
b) z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju - w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1;
2) wyłączyć lokalizator nie wcześniej niż z chwilą:
a) dostarczenia towaru do miejsca dostarczenia towaru na terytorium kraju, a w przypadku kilku miejsc dostarczenia towaru na terytorium kraju z chwilą dostarczenia towaru do ostatniego miejsca dostarczenia towaru na terytorium kraju,
b) zakończenia przewozu towaru na terytorium kraju.
W art. 22 ust. 2a ustawy SENT przewidziano, że w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
Mając na względzie treść przywołanych przepisów stwierdzić należy, że w okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy zostały spełnione przesłanki nałożenia na skarżącą kary pieniężnej określonej w art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Przede wszystkim w toku postępowania prawidłowo ustalono, że skarżąca będąca przewoźnikiem towaru podlegającego systemowi monitorowania przewozu i obrotu, nie dopełniła wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT obowiązku, polegającego na przekazywaniu aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, z czym ustawa wiąże nałożenie w wysokości 10 000 zł. Fakty te nie były kwestionowane.
Sąd nie podziela natomiast zarzutów skarżącej zmierzających do podważenia prawidłowości zaskarżonej decyzji z tego względu, że okoliczności faktyczne uzasadniać miałyby odstąpienie od nałożenia kary.
W ocenie Sądu, zgromadzony w przeprowadzonym niewadliwie postępowaniu materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że bezsporny był brak przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu podczas realizacji w dniu 22 sierpnia 2023 r. całego przewozu towaru objętego zgłoszeniem nr [...] Tymczasem zasadą jest, że w celu zagwarantowania prawidłowego monitorowania transportu towarów w zgodzie z przepisami ustawy o SENT niezbędne jest, aby dane zgłoszone w elektronicznym systemie SENT pokrywały się ze stanem rzeczywistym. Z treści ustawy SENT wynika, że w kwestii prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych wymagane jest, aby do zgłoszenia podany byt prawidłowy numer lokalizatora oraz, aby przewoźnik zapewnił przesyłanie aktualnych danych geolokalizacyjnych podczas trwania całego przewozu. Natomiast zadanie przewoźnika nie ogranicza się tylko do wyposażenia pojazdu w lokalizator, ale przede wszystkim do nadzoru nad wykonywanym transportem, w tym również na tym, czy wykonujący transport kierowca w sposób właściwy używa lokalizatora. Zgłaszanie do rejestru niepełnych danych, a w szczególności niepodanie danych geolokalizacyjnych nie pozwala na skuteczne typowanie do kontroli drogowych, przeprowadzania kontroli i utrudnia a często uniemożliwia nadzór nad towarami "wrażliwymi".
Z Instrukcji użytkownika "Podłączenie urządzeń ZSL do SENT-GEO" wynika, że zbieranie danych lokalizacyjnych przez operatorów ZSL do modułu SENT GEO powinno mieć miejsce każdorazowo w przypadku zaistnienia jednego z poniższych kryteriów:
1) maksymalnie po przejechaniu 1 km albo po upływie 1 minuty w zależności, które zdarzenie wystąpi później, ale nie rzadziej niż co 5 minut;
2) przy zmianie azymutu kierunku jazdy środka transportu o wartość równą lub większą niż 40 stopni;
3) przy postoju środka transportu, przy włączonym silniku, co 5 minut;
4) przed wyłączeniem silnika, wskazując gdzie pojazd się zatrzymał na dłuższą przerwę wynikającą z przepisów związanych z czasem pracy kierowcy oraz po włączeniu silnika, tym samym wskazując zakończenie przerwy.
Jednocześnie z powołanej Instrukcji użytkownika wynika również, że dane lokalizacyjne spełniające powyższe warunki powinny być przekazywane z urządzenia lokalizacyjnego do modułu SENT GEO z opóźnieniem nie większym niż 1 minuta. Dane lokalizacyjne zebrane przez urządzenie lokalizacyjne mogą być buforowane przez operatorów ZSL, a następnie w cyklu nie dłuższym niż 1 minuta wysyłane w pakietach do modułu SENT GEO, z zachowaniem ograniczenia na wielkość, która wynosi 500 KB oraz na liczbę pozycji minimalną 1, a maksymalną 500. Dane, których wielkość przekracza 500 KB lub/i 500 pozycji, powinny zostać podzielone na odpowiednią liczbę pakietów. Dane w ramach pakietu mogą pochodzić z różnych urządzeń i spełniać różne powyżej zdefiniowane kryteria.
Niezastosowanie się do powyższych reguł powoduje niedopełnienie po stronie przewoźników obowiązków wynikających z art. 10a ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania stwierdzić należy, że to ewidentnie na skarżącej ciążył obowiązek dokonania prawidłowego przewozu towaru, w tym zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, dlatego to skarżącą Spółkę obciążają konsekwencje stwierdzonych nieprawidłowości w tym zakresie. Natomiast podnoszona przez stronę okoliczność, że to nadawca towaru w zgłoszeniu SENT wpisał błędny numer geolokalizatora, w rezultacie czego doszło do naruszenia ustawy SENT, w ogóle nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności za nieprawidłowości ujawnione względem tego zgłoszenia. Skarżąca bezspornie bowiem miała wiedzę i świadomość tego, że przewóz towaru podlega rejestracji w systemie PUESC oraz wiedziała, że bezwzględnie powinno zostać zapewnione przekazywanie danych geolokalizacyjnych. To również skarżąca będąca przewoźnikiem towaru miała obowiązek zaktualizować dane zawarte w zgłoszeniu, jeśli były one błędne w zakresie prawidłowości numeru lokalizatora. Wskazana zaś kwestia aktualizacji danych nie obciąża podmiotu wysyłającego. W konsekwencji, zlecenie wykonywania ustawowych obowiązków nałożonych na T. Sp. z o.o. innemu podmiotowi, nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za brak wykonania określonych czynności, czy wykonania ich w sposób niepełny, błędny lub niezgodny z treścią ustawy SENT.
Z pisma Dyrektora C. I. R. F. z dnia 13 listopada 2023 r. wynika jasno, że urządzenie ZSL nr [...] zostało aktywowane w systemie SENT GEO w dniu 14 sierpnia 2023 r. pod numerem usługi: [...] Operatorem usługi jest N. Sp. z o.o. Jednocześnie z treści pisma wynika, że nie zostało odnotowane jakiekolwiek wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych z systemów ZSL oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu (k. 118 akt administracyjnych). Z tego względu ustalenia organu dotyczące faktu nieprzekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu wskazanego w zgłoszeniach SENT znajdują pełną podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Organ niewadliwie ustalił, że do stwierdzonego naruszenia doszło wskutek braku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych kontrolowanego pojazdu przez zewnętrzny system lokalizacji. Jednocześnie okoliczności te w toku postępowania potwierdziła sama skarżąca Spółka.
W ocenie Sądu nie zasługiwało na uwzględnienie stanowisko skarżącej, że we wskazanych okolicznościach organy winny odstąpić od nałożenia na nią administracyjnej kary pieniężnej.
Wyjaśnić należy, że kara administracyjna przewidziana w ustawie SENT ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy. Trafnie organ odwoławczy podniósł w zaskarżonej decyzji, że zgodnie z ustawą SENT to przewoźnik jest zobowiązany do przekazywania danych geolokalizacyjnych. Odpowiedzialności tej nie wyłącza ani nie umniejsza okoliczność korzystania przez przewoźnika przy wykonywaniu tego obowiązku z usług podmiotu trzeciego. Dlatego bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostawały argumenty podnoszone przez skarżącą, że jedyną nieprawidłowością było błędne podanie numeru urządzenia geolokalizacyjnego przez podmiot trzeci, który dokonywał tej czynności, tj. O. Sp. z o.o. Otóż z przepisu art. 10a ustawy SENT, wynika bowiem wyraźny obowiązek przewoźnika do zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, w trakcie całej trasy przewozu towaru. Z prawidłowo zaś ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżąca nie dopełniła tego obowiązku (zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu). Zatem zostały spełnione przewidziane w art. 22 ust. 2a ustawy SENT przesłanki nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł.
Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia – w okolicznościach sprawy – przepisu art. 22 ust. 3 ustawy SENT, poprzez niezastosowanie w stosunku do skarżącej instytucji odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Zgodnie z tym przepisem, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W art. 26 ust. 3 pkt 1-3 ustawy SENT wymieniono enumeratywnie dodatkowe kryteria i warunki odstąpienia od nałożenia kary. Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo gdy stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo gdy stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych.
Podkreślić należy, że potrzeba badania dodatkowych przesłanek wymienionych w art. 26 ust. 3 ustawy SENT aktualizuje się wyłącznie w sytuacji stwierdzenia zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego przemawiających za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Zdaniem Sądu, stanowisko organu o braku w okolicznościach sprawy przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny – jest całkowicie prawidłowe. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że przepisy ustawy SENT uregulowały w sposób bardzo wąski możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na poszczególne podmioty odpowiedzialne, uczestniczące w procedurze monitorowania przewozu towarów (art. 21 ust. 3, art. 22 ust. 3 i art. 24 ust. 3 ustawy SENT). W okolicznościach sprawy rozważeniu podlegał przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT, który odnosi się między innymi do kary przewidzianej w art. 22 ust. 2a ustawy.
Wymaga przy tym zwrócenia uwagi, że pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego" nie zostały zdefiniowane w ustawie. Użycie słowa "ważny" wskazuje na wyjątkowy charakter interesu przewoźnika i związany jest z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, które mogą go uzasadniać. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje subiektywne przekonanie strony, ale kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Ważny interes przewoźnika wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, mogą go uzasadniać także trudności finansowe, lecz tylko takie, które w okolicznościach sprawy wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ rozważył tak rozumiane przesłanki ważnego interesu przewoźnika. Zasadnie jednak zwrócił uwagę, że nie zachodzą one po stronie skarżącej Spółki. Analiza przeprowadzona przez organy wskazuje, że skarżąca nie wykazała, że uiszczenie nałożonej kary pieniężnej w kwocie 10 000 zł doprowadziłoby do zagrożenia egzystencji Spółki. Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono okoliczność, że w okresie od dnia 3 kwietnia 2017 r. do dnia 23 października 2023 r., zarejestrowano aż 840128 zgłoszeń SENT wskazujących skarżącą jako przewoźnika. Na dzień 5 grudnia 2023 r. ustalono przy tak dużej liczbie zgłoszeń SENT zarejestrowane jedynie 24 postpowania wobec skarżącej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów SENT, w tym tylko 3 postępowania dotyczące naruszenia przez przewoźnika art. 10a ustawy. Nie zachodziły zatem żadne okoliczności wskazujące na ważny interes strony, dający podstawę do odstąpienia od nałożenia kary.
Nie można również zgodzić się z zarzutem, że nałożenie na skarżącą kary pieniężnej jest niezgodne z zasadą proporcjonalności i interesem publicznym. Wyjaśnić należy, że pojęcie interesu publicznego to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Pojęcia te mają więc cechy charakterystyczne dla klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tych pojęć powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku ich znaczenie może uwzględniać różne aspekty w różnych okolicznościach faktycznych sprawy. W ocenie Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy należycie wyjaśnił, że w okolicznościach faktycznych sprawy nie zaistniały takie okoliczności, które mieściłyby się w pojęciu interesu publicznego. Organ uwzględnił wagę oraz okoliczności naruszenia akcentując, że skarżąca miała świadomość nieprawidłowości w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych. Trafnie też odwołał się do celów, które mają realizować kary przewidziane w ustawie SENT, mające między innymi charakter dyscyplinujący i prewencyjny. Stąd organ celny wymierzył karę w wysokości 10 000 zł. Zasadnie również organ zauważył, że brak przekazywania danych geolokalizacyjnych uniemożliwiał w istocie możliwość monitorowania trasy przejazdu, co jest sprzeczne z celami ustawy SENT.
Nie zasługiwało również na uwzględnienie stanowisko skarżącej, że ze względu na wywodzoną z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasadę proporcjonalności, do której odwołuje się też art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236), odstąpienie od nałożenia kary mogłoby nastąpić już tylko z powodu braku rzeczywistego uszczuplenia należności Skarbu Państwa. Dlatego wymaga również zaznaczenia, że ustawa SENT ma w założeniu stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu towarami uznanymi za "wrażliwe", bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonującymi wyłudzeń niezapłaconych podatków, jak również dokonującymi obrotu towarami bez stosowania warunków przewidzianych w przepisach prawa. Ustawa ma za zadanie chronić legalny handel towarami i ułatwić walkę z szarą strefą. Celem ustawy, która jest ustawą o charakterze subsydiarnym w stosunku do całego systemu podatkowego, jest także wprowadzenie zmian prawnych w dziedzinach, w których stwierdzano najwięcej nieprawidłowości podatkowych, dotyczących w szczególności wyłudzania i niepłacenia podatku od towarów i usług, czy uszczupleń w podatku akcyzowym i zwiększenie skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Takie rozwiązania prawne mają również za zadanie wspomóc działania związane z efektywnym gromadzeniem podatków i innych opłat w celu ich późniejszej redystrybucji. W uzasadnieniu projektu ustawy podkreślono, że doświadczenia kontrolne potwierdzają, że w wielu przypadkach różnice w obrocie dokumentami i faktycznym przemieszczaniu towarów są wykorzystywane przez nieuczciwe podmioty. Stąd konieczność powiązania obrotu dokumentami fakturowymi z kontrolą faktycznego przemieszczania towarów, która dotyczy wszystkich bez wyjątku.
Z kolei w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r. poz. 1539) wyjaśniono, że projektowana ustawa zmieniająca miała na celu zapewnienie jeszcze bardziej skutecznego funkcjonowania i lepszego monitorowania przewozu towarów wskazanych w ustawie, właśnie poprzez wykorzystanie danych geolokalizacyjnych. Jednocześnie zaznaczono, że dla sprawnego funkcjonowania systemu monitorowania, jak i stosowania narzędzi analizy ryzyka, brak informacji o przemieszczaniu środka transportu, a tym samym o uruchomieniu przewozu towarów, nie pozwala na pełne monitorowanie przewozu towarów, jak również na typowanie do kontroli poprzez wskazanie czasu i miejsca kontroli. Tym samym cele ustawy nie dają podstaw do twierdzenia, że w przypadku braku rzeczywistych uszczupleń podatków interes publiczny nakazuje odstąpić od wymierzenia kary. Przede wszystkim zauważyć należy, że ustawa nie uzależnia możliwości wymierzenia kary od stwierdzenia, że określony podatek nie został zapłacony. Kary przewidziane są przewidziane za określone naruszenia, w tym w zakresie niewykonania obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych objętego zgłoszeniem środka transportu, który to obowiązek został nałożony na przewoźnika w celu umożliwienia efektywnej kontroli przewozu towaru. Dlatego brak uszczuplenia należności Skarbu Państwa nie może mieć znaczenia przesądzającego i nie może sam w sobie stanowić o spełnieniu przesłanki "interesu publicznego". Stanowisko wyrażone w tym zakresie w zaskarżonej decyzji jest zatem prawidłowe.
Nie można też zgodzić się ze skarżącą Spółką, że stwierdzony w okolicznościach sprawy brak przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu może być traktowany jako drobne uchybienie, skoro uniemożliwiało to w rzeczywistości realizację jednego z podstawowych celów ustawy SENT, jakim jest monitorowanie przewozu wymienionych w ustawie towarów. Skarżąca miała przy tym wiedzę i świadomość tego, że przewóz towaru podlega rejestracji w systemie PUESC oraz że bezwzględnie powinno zostać zapewnione przekazywanie danych geolokalizacyjnych. Zarówno kierowca jak i przewoźnik ma możliwość weryfikacji prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych globalizacyjnych, poprzez wysyłanie komunikatu 406 za pośrednictwem platformy PUESC. Odpowiedzią na komunikat 406 jest informacja o aktualnym położeniu lokalizatora. W sprawie nie zaistniała zaś awaria, czy nieprawidłowe działanie systemów KAS, stąd stwierdzono zaniedbanie polegające na niedokonaniu czynności sprawdzających przez stronę w celu upewnienia się, czy urządzenie geolokalizacyjne należycie funkcjonuje i w prawidłowy sposób emituje dane do systemu KAS.
W ocenie Sądu, dokonana w zaskarżonej decyzji analiza przesłanek ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego i wywiedziony stąd wniosek o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary – nie naruszają przepisu art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Treść przepisu wskazuje na jego uznaniowy charakter i zdaniem Sądu organ nie przekroczył granic tego uznania.
Ponadto podnieść należy, że w ustawie SENT ustawodawca nie wyposażył organu w możliwość miarkowania kar ani ich zmiany (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20 oraz z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 3478/18).
W konsekwencji, wobec niewystąpienia w okolicznościach faktycznych sprawy przewidzianych w art. 22 ust. 3 ustawy SENT przesłanek do odstąpienia od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej, nie zachodziły także podstawy do stosowania art. 26 ust. 3 ustawy SENT. W rezultacie całkowicie nietrafny okazał się podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864, s. 2, z późn. zm.), w świetle którego, ulga jaką jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej stanowi pomoc publiczną, jeśli zakłóca lub grozi konkurencji oraz wpływa lub może wpłynąć na wymianę handlową między państwami członkowskimi Unii Europejskiej i tym samym jest niezgodna ze wspólnym rynkiem. Na marginesie zaś wyjaśnić wypada, że wniosek dowodowy skarżącej co do przeprowadzenia dowodu z wyroku NSA z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 13/22 – należało oddalić na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd stwierdził, że przeprowadzenie dowodu z tego wyroku nie jest niezbędne dla rozpoznania tej sprawy. Ponadto sądowi z urzędu znana jest judykatura innych wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – obowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.