III SA/LU 311/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-08-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo jazdywtórnikzakaz prowadzenia pojazdówśrodek karnycofnięcie uprawnieńruch drogowyadministracja publicznasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na decyzję odmawiającą wydania wtórnika prawa jazdy, uznając, że osoba z zakazem prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych nie może otrzymać duplikatu dokumentu.

Skarżący A. G. wniósł o wydanie wtórnika prawa jazdy kategorii C, B+E, C+E, mimo że posiadał orzeczony przez sąd zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, który obejmował okres od 24 czerwca 2020 r. do 24 czerwca 2024 r. Organy administracji odmówiły wydania wtórnika, wskazując, że zakaz prowadzenia pojazdów wyklucza możliwość uzyskania takiego dokumentu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, potwierdzając, że posiadanie ważnych uprawnień jest warunkiem koniecznym do otrzymania wtórnika prawa jazdy, a zakaz prowadzenia pojazdów skutecznie uniemożliwia ich posiadanie.

Sprawa dotyczyła skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Ryckiego o odmowie wydania wtórnika prawa jazdy kategorii C, B+E, C+E. Skarżący złożył wniosek o wydanie wtórnika po utracie dokumentu, jednakże wobec niego orzeczono prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, obowiązujący od 24 czerwca 2020 r. do 24 czerwca 2024 r. Organy administracji uznały, że zakaz ten wyklucza możliwość wydania wtórnika prawa jazdy, ponieważ skarżący nie posiadał ważnych uprawnień do kierowania pojazdami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, prawa jazdy nie można wydać osobie objętej zakazem prowadzenia pojazdów w okresie i zakresie tego zakazu. Sąd wskazał, że wtórnik prawa jazdy jest dokumentem potwierdzającym posiadane uprawnienia, a zatem osoba, której uprawnienia zostały cofnięte lub objęte zakazem, nie może otrzymać jego duplikatu. Sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące niewłaściwego zastosowania przepisów oraz powołania się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że sytuacja skarżącego nie była objęta zakresem zastosowania tego wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osobie objętej zakazem prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych nie można wydać wtórnika prawa jazdy, ponieważ wymaga to posiadania ważnych uprawnień do kierowania pojazdami, a zakaz ten skutecznie uniemożliwia ich posiadanie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wtórnik prawa jazdy jest dokumentem potwierdzającym posiadane uprawnienia. Osoba, której uprawnienia zostały cofnięte lub objęte zakazem prowadzenia pojazdów, nie może otrzymać jego duplikatu, gdyż nie legitymuje się ważnym uprawnieniem do kierowania pojazdami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.k.p. art. 12 § ust. 1 pkt 2, ust. 2

Ustawa o kierujących pojazdami

Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu wyklucza wydanie prawa jazdy lub jego wtórnika w okresie i zakresie obowiązywania zakazu. Przepis ten stosuje się również do osób ubiegających się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub przywrócenie uprawnień.

u.k.p. art. 18 § ust. 1, ust. 2

Ustawa o kierujących pojazdami

W przypadku utraty dokumentu prawa jazdy, jego zniszczenia lub zmiany danych, starosta wydaje wtórnik lub nowy dokument, pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek. Wydanie wtórnika wymaga posiadania ważnych uprawnień.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.k. art. 42 § § 1a pkt 2, § 2

Kodeks karny

Orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

k.k.w. art. 182 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

Konstytucja RP art. 10

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 6, 7, 77 § 1, 8, 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami. Zarzut naruszenia art. 182 § 2 k.k.w. Zarzut naruszenia art. 10 Konstytucji RP. Twierdzenie, że wyrokiem sądu karnego odebrano jedynie uprawnienia kategorii B. Powoływanie się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 23/21. Interpretacja art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami sprzed nowelizacji.

Godne uwagi sformułowania

wtórnik prawa jazdy jest dokumentem potwierdzającym posiadane uprawnienia aby otrzymać wtórnik prawa jazdy trzeba legitymować się uprawnieniem do wydania urzędowego dokumentu prawa jazdy utrata uprawnień niweczy możliwość skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wydanie wtórnika prawa jazdy

Skład orzekający

Ewa Ibrom

sprawozdawca

Grzegorz Wałejko

członek

Jerzy Drwal

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania wtórników prawa jazdy w sytuacji orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zakaz prowadzenia pojazdów obejmuje wszystkie kategorie lub kategorie, o których wtórnik się ubiegano. Nie dotyczy sytuacji utraty samego dokumentu bez utraty uprawnień.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i drogowym, ponieważ precyzuje zasady wydawania wtórników prawa jazdy w kontekście zakazów sądowych, co może być częstym problemem praktycznym.

Czy możesz dostać duplikat prawa jazdy, jeśli masz zakaz prowadzenia pojazdów? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 311/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom /sprawozdawca/
Grzegorz Wałejko
Jerzy Drwal /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 225/25 - Wyrok NSA z 2025-08-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2, art. 18 ust. 1, ust. 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, , po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2024 r, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję Starosty Ryckiego z [...] listopada 2023 r., nr [...] orzekającą o odmowie wydania A. G. (dalej jako "skarżący") wtórnika prawa jazd kat. C, B+E, C+E.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy:
W dniu 5 października 2023 r. A. G. zwrócił się do Starosty Ryckiego z wnioskiem o wydanie wtórnika prawa jazdy wszystkich posiadanych kategorii, poza kategorią B. Do wniosku skarżący załączył odpis wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z 16 czerwca 2020 r., sygn. akt II K [...] , w którym wobec skarżącego orzeczono środek kary zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych ma okres 4 lat.
Decyzją z [...] listopada 2023 r. Starosta Rycki (dalej jako "organ I instancji"), na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r., poz. 622 z późn. zm.), odmówił skarżącemu wydania wtórnika prawa jazdy kategorii C, B+E, C+E.
W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że skarżący posiada uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B, C, BE, CE potwierdzone dokumentem prawa jazdy nr [...] wydanym 9 listopada 2013 r. przez starostę Ryckiego. Wskazane prawo jazdy zostało zatrzymane postanowieniem Prokuratury Rejonowej w R. sygn. akt [...] z 23 października 2015 r. Decyzją z 10 września 2020 r., nr [...] cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, na podstawie otrzymanego prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Ł. sygn. akt II K [...] z 16 czerwca 2020 r. (data uprawomocnienia - 24 czerwca 2020 r.) z orzeczonym względem strony środkiem karnym w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres czterech lat.
Starosta stwierdził, że prawo jazdy nie może być zwrócone we wnioskowanym zakresie w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego dane uprawnienie, tj. zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat z początkiem biegu środka karnego od dnia 24 czerwca 2020 r. do dnia 24 czerwca 2024 r.
W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzją z 13 marca 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że w celu otrzymania wtórnika prawa jazdy niezbędne jest legitymowanie się uprawnieniem do wydania urzędowego dokumentu prawa jazdy. Zakaz wynikający z art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami dotyczy nie tylko wydania prawa jazdy, ale także wszystkich innych czynności organu, których skutkiem byłoby uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami w okresie i zakresie wynikającym z sądowego zakazu prowadzenia pojazdów określonej kategorii.
Organ odwoławczy stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że utrata dokumentu prawa jazdy, a następnie wyrok Sądu Rejonowego o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat z wyłączeniem spod zakazu pojazdów, do których kierowania wymagane są uprawnienia kategorii C, C+E, nie jest utratą dokumentu w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy. Aby otrzymać wtórnik prawa jazdy trzeba legitymować się uprawnieniem do wydania urzędowego dokumentu prawa jazdy. Orzeczenie o środku karnym na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu karnego wyklucza wydawanie wtórnika.
Organ II instancji pokreślił, że dokument prawa jazdy poświadcza tylko uprawnienia, a zatem ma charakter pochodny od uprawnień. Dokument prawa jazdy może uzyskać tylko ten, kto posiada określone uprawnienia. To samo dotyczy wtórnika, będącego kolejnym egzemplarzem tego samego dokumentu. Nie ma przy tym znaczenia, czy uprawnienia te służą stronie w dacie składania wniosku o wydanie wtórnika, czy nie, decyduje moment orzekania w sprawie. Jeśli zatem na dzień złożenia wniosku strona nie legitymuje się uprawnieniami, to nie może uzyskać stosownego dokumentu, a tym samym jego wtórnika. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Przepis art. 18 ustawy o kierujących pojazdami reguluje sytuację utraty samego tylko dokumentu, a nie uprawnień, których uzyskanie następuje w szczególny sposób. Odnosząc się do sprawy Kolegium podniosło, że skarżący utracił uprawnienia, zatem nie mógł uzyskać wtórnika prawa jazdy. Aby wystąpić z wnioskiem o wydanie wtórnika prawa jazdy wnioskodawca musi legitymować się ważnym uprawnieniem do kierowania pojazdami. Utrata uprawnień w skutek np. cofnięcia przez organ administracji lub sąd niweczy możliwość skutecznego wystąpienia z takim wnioskiem. Organ wskazał również na wyrok Sądu Rejonowego w Ł. II Wydział Karny z 16 czerwca 2020 r. sygn. akt II K [...], w którym na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 Kodeksu karnego orzeczono wobec skarżącego środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat oraz decyzję Starosty Ryckiego z 10 września 2020 r., którą cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi potwierdzone dokumentem prawa jazdy nr [...] na okres 4 lat tj. od 24 czerwca 2020 r. do 24 czerwca 2024 r.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że strona ma cofnięte ostateczną decyzją administracyjną uprawnienia do kierowania pojazdami, co wynika z wyroku sądu powszechnego, który orzekł wobec wnioskodawcy zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów na okres lat 4. Organ uznał, że w tych okolicznościach sprawy niemożliwe jest uwzględnienie wniosku o wydanie wtórnika prawa jazdy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. G. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 13 marca 2024 r. w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako "k.p.a.", poprzez wskazanie, że decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa i prawidłowo od strony formalnej, gdy w rzeczywistości zostały naruszone przepisy prawa materialnego i procesowego;
2) art. 7 k.p.a., poprzez fakt, że w toku postępowania organ orzekający nie stał na straży praworządności i nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, a mianowicie przez odmowę zwrotu prawa jazdy kat. C oraz C+E pomimo uprawnień do ich posiadania, co kolejno uniemożliwia skarżącemu korzystanie z tego uprawnienia i pozbawienie skarżącego możliwości wykonywania dotychczasowej pracy kierowcy;
3) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 §1 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności faktu, że wyrokiem sądu karnego skarżącemu zostały odebrane jedynie uprawnia do kierowania pojazdami kategorii B, co potwierdza fakt skierowania skarżącego na badania lekarskie i psychiatryczne, które nie wykazały przeciwwskazań do zwrotu skarżącemu prawa jazdy kat. C oraz C+E;
4) art. 8 k.p.a., poprzez niezrealizowanie obowiązku prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa, a to poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady trójpodziału władzy poprzez nierespektowanie przez organy administracji publicznej prawomocnego wyroku pochodzącego od niezależnej i niezawisłej władzy sądowniczej;
5) art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo, że została ona wydana z naruszeniem prawa, a mianowicie art. 103 ust. 1 pkt.4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdzie w przedmiotowej sprawie odnośnie do kategorii C oraz C+E wyżej wymieniony przepis nie znajduje zastosowania;
6) art. 12 ust 1 pkt 2 oraz ust 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nie jest możliwe zwrócenie skarżącemu prawa jazdy w zakresie kat. C oraz C+E z uwagi na orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B, w sytuacji gdy przepis ten odnosi się do osób, które ubiegają się o wydanie prawa jazdy wyższych kategorii po raz pierwszy, a wcześniej orzeczono wobec nich zakaz prowadzenia pojazdów, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kat. B;
7) art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i cofnięcie uprawnień poza zakres orzeczonego przez sąd środka karnego;
8) art. 10 Konstytucji RP, poprzez działanie przez organy administracji publicznej sprzecznie z treścią prawomocnego rozstrzygnięcia sądu powszechnego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja dotycząca odmowy wydania skarżącemu wtórnika prawa jazdy w zakresie kategorii C, B+E, C+E.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 w związku art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, prawa jazdy nie można wydać osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu.
Według zaś art. 12 ust. 2 ustawy, przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:
1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;
2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.
Z art. 18 ust. 1 ustawy wynika, że osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia.
Na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1:
1) wtórnik dokumentu pod warunkiem:
a) złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138, 1726, 1855, 2339 i 2600), zwanej dalej "Kodeksem karnym", albo
b) zwrotu zniszczonego dokumentu;
2) nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych (art. 18 ust. 2 ustawy).
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest możliwość wydania skarżącemu wtórnika prawa jazdy kategorii C, C+E z powodu utraty dokumentu.
Z akt sprawy wynika, że wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów orzekany był trzykrotnie:
1) wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z 25 stycznia 2016 r., II K [...] – zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do kierowania których niezbędne jest posiadanie kategorii B na okres 5 lat, obowiązujący od 9 października 2015 r. do 9 października 2020 r.;
2) wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z 19 czerwca 2018 r., II K [...] – zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, obowiązujący od 27 czerwca 2018 r. do 27 czerwca 2021 r.,
3) wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. z 16 czerwca 2020 r., II K [...] – zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, obowiązujący od 24 czerwca 2020 r. do 24 czerwca 2024 r.
Decyzją z [...] lutego 2016 r., znak: [...] Starosta Rycki cofnął skarżącemu na okres 5 lat uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi do kierowania których niezbędne jest posiadanie kategorii B, zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w R. 25 stycznia 2016 r., II K [...]. Kolejną decyzją z [...] września 2020 r., [...] Starosta Rycki orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi na okres 4 lat, zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. z 16 czerwca 2020 r., II K [...].
W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się do Starosty Ryckiego z wnioskiem o wydanie wtórnika prawa jazdy wszystkich posiadanych kategorii, poza kategorią B.
Trafna jest argumentacja organu odwoławczego, że orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu karnego, wyklucza wydanie wtórnika prawa jazdy. W świetle powołanego wyżej przepisu art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy, wtórnik prawa jazdy wydaje się na wniosek osoby posiadającej prawo jazdy w przypadku utraty dokumentu prawa jazdy, jego zniszczenia w stopniu powodującym nieczytelność, a także razie zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych. Skarżącemu dokument prawa jazdy został zatrzymany w wykonaniu wyroku z 16 czerwca 2020 r., II K [...], na okres od dnia 24 czerwca 2020 r. do dnia 24 czerwca 2024 r. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że orzeczony tym wyrokiem środek karny obejmował zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat. Utrata dokumentu prawa jazdy (zatrzymanie dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami), a następnie wyrok Sądu Rejonowego o zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych nie jest utratą dokumentu, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy.
Słusznie stwierdził organ odwoławczy, że aby otrzymać wtórnik prawa jazdy trzeba legitymować się uprawnieniem do wydania urzędowego dokumentu prawa jazdy. Skarżący uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi nie posiada, ponieważ uprawnienia potwierdzone dokumentem prawa jazdy nr [...] zostały cofnięte decyzją Starosty Ryckiego z 10 września 2020 r.
Dokument prawa jazdy poświadcza tylko uprawnienia, a zatem ma charakter pochodny od uprawnień. Dokument prawa jazdy może uzyskać tylko ten, kto posiada określone uprawnienia. To samo dotyczy wtórnika, będącego kolejnym egzemplarzem tego samego dokumentu. Jeśli zatem w dniu złożenia wniosku strona nie legitymuje się uprawnieniami, to nie może uzyskać stosownego dokumentu, a tym samym jego wtórnika. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Cytowane powyżej przepisy regulują sytuację utraty samego tylko dokumentu, a nie uprawnień, których uzyskanie następuje w szczególny sposób. Tymczasem skarżący utracił uprawnienia, co wykazano powyżej, zatem nie mógł uzyskać wtórnika prawa jazdy.
Podsumowując stwierdzić należy, że aby wystąpić z wnioskiem o wydanie wtórnika prawa jazdy wnioskodawca musi legitymować się ważnym uprawnieniem do kierowania pojazdami. Utrata uprawnień niweczy możliwość skutecznego wystąpienia z takim wnioskiem. W rozpoznawanej sprawie, co wymaga jeszcze raz podkreślenia, skarżącemu cofnięto uprawnienia do kierowania wszelkimi pojazdami ostateczną decyzją Starosty Ryckiego z 10 września 2020 r., która została wydana w wykonaniu wyroku Sądy Rejonowego w Ł. z 16 czerwca 2020 r., II K [...]. Skarżący nie dysponuje aktualnym uprawnieniem do kierowania pojazdami, wobec powyższego nie jest możliwe wydanie duplikatu - wtórnika prawa jazdy. Skarżący dokumentu prawa jazdy nie utracił z powodu np. zagubienia, zniszczenia, co oznacza, że nie spełniał przesłanek zawartych w wyżej powołanych przepisach, uprawniających do wydania żądanego dokumentu.
W świetle powyższych rozważań za całkowicie błędne, chybione i nieznajdujące potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym należy uznać twierdzenia skarżącego, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. zostały mu odebrane jedynie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B i cofnięcie uprawnień nastąpiło poza zakres orzeczonego środka karnego.
Nieuzasadnione jest również powoływanie się przez skarżącego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 lipca 2023 r., SK 23/21. Wyrokiem tym TK uznał przepisy art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami za niezgodne z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim pozbawiano osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia.
Wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ wobec skarżącego orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów, wyrok TK zaś odnosi się do sytuacji, w której orzeczeniem sądu powszechnego wymierzono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, a sprawca przestępstwa lub wykroczenia z mocy przepisów art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami pozbawiony będzie możliwości legalnego kierowania również innymi pojazdami. Poza tym przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest wydanie wtórnika prawa jazdy, a nie wydanie, zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy.
Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 i ust. 3 ustawy. Skarżący podniósł, powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych, że przepisy art. 12 ust. 2 i ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami mają zastosowanie wyłączenie do tych osób, które po raz pierwszy ubiegają się o wydanie prawa jazdy, a nie osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami, które nabyły jeszcze przed orzeczeniem sądu karnego.
Z przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami (w brzmieniu obowiązującym od dnia 25 października 2014 r., nadanym ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami, Dz. U. z 2014 r., poz. 970), wynika wprost, że przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 stosuje się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, jak też o przywrócenie uprawienia danej kategorii. Skarżący powołuje się na poglądy sądów administracyjnych i interpretację przepisu art. 12 ust. 2 sprzed wyżej wymienionej nowelizacji.
W ocenie sądu, zaskarżona decyzja nie narusza także przepisów postępowania. Organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a.) i oceniły te dowody zgodnie z art. 80 k.p.a. Postępowanie nie było też prowadzone z naruszeniem art. 8 k.p.a., zobowiązującego organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako "p.p.s.a.".
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym został zgłoszony przez organ w doręczonej skarżącemu odpowiedzi na skargę, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI