II SA/SZ 194/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2024-11-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kierowanie pojazdamibadania lekarskiestan zdrowiaprawo o ruchu drogowymKodeks postępowania administracyjnegoustawa o kierujących pojazdamiskarżącyorgan administracjidowodyochrona danych osobowych

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kierowcy na decyzję o skierowaniu go na badania lekarskie, uznając, że istniały uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia na podstawie dokumentacji medycznej i własnych oświadczeń.

Skarżący J.S. został skierowany na badania lekarskie w celu ustalenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami z powodu informacji o jego problemach neurologicznych. Skarżący zarzucił nielegalne pozyskanie dokumentacji medycznej i kwestionował jej wartość dowodową, powołując się na późniejszą opinię biegłych stwierdzającą brak niepełnosprawności. Sąd uznał, że informacje o stanie zdrowia skarżącego, w tym jego własne oświadczenia o problemach z pamięcią i równowagą, stanowiły wystarczającą podstawę do skierowania na badania, a opinia dotycząca niepełnosprawności nie wykluczała potencjalnych przeciwwskazań do kierowania pojazdami.

Sprawa dotyczyła skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podstawą decyzji były informacje od Prokuratora Rejonowego o leczeniu neurologicznym skarżącego od 2021 r. z powodu zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i pamięci, drażliwości oraz nietrzymania afektu, poparte dokumentacją medyczną. Skarżący zarzucił nielegalne pozyskanie danych wrażliwych przez Prokuraturę i Starostwo, a także bezkrytyczne uznanie tych dokumentów za dowód. Podkreślał, że dokumenty medyczne złożył w innym postępowaniu w celu uzyskania zwolnienia od kosztów, a późniejsza opinia biegłych lekarzy sądowych stwierdziła, że jest zdrowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że informacje o stanie zdrowia skarżącego, w tym jego własne oświadczenia o zanikach pamięci i świadomości zawarte we wniosku o zwolnienie od kosztów, w połączeniu z dokumentacją medyczną przedstawioną przez Prokuratora, stanowiły wystarczającą podstawę do skierowania na badania lekarskie. Sąd podkreślił, że celem skierowania na badania jest wyjaśnienie wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy, a nie przesądzenie o istnieniu przeciwwskazań. Opinia dotycząca stopnia niepełnosprawności nie była decydująca, ponieważ jej celem było ustalenie zdolności do pracy, a nie ocena zdolności do bezpiecznego kierowania pojazdami. Sąd stwierdził, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie, opierając się na wiarygodnych podstawach i nie naruszając przepisów prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, informacje te, jeśli są wiarygodne i wskazują na uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, mogą stanowić wystarczającą podstawę do skierowania na badania lekarskie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że informacje o stanie zdrowia kierowcy, w tym jego własne oświadczenia i dokumentacja medyczna, nawet jeśli pochodzą z innego postępowania, mogą być wykorzystane jako dowód w postępowaniu administracyjnym, jeśli przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy i nie są sprzeczne z prawem. Celem jest wyjaśnienie wątpliwości co do zdolności psychofizycznej kierowcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.k.p. art. 99 § 1 pkt 2

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 75 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o kierujących pojazdami

Pomocnicze

k.p.a. art. 75 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p. art. 4 § ust. 1-3

Ustawa Prawo o prokuraturze

u.p.p. art. 5

Ustawa Prawo o prokuraturze

u.p.p. art. 10

Ustawa Prawo o prokuraturze

u.p.p. art. 69 § § 1

Ustawa Prawo o prokuraturze

u.r.z.o.n. art. 4 § ust. 1-3

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Informacje o stanie zdrowia skarżącego, w tym jego własne oświadczenia i dokumentacja medyczna, stanowią wystarczającą podstawę do skierowania na badania lekarskie. Opinia biegłych dotycząca stopnia niepełnosprawności nie wyklucza istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Wykorzystanie dokumentów uzyskanych przez Prokuratora w innym postępowaniu jest dopuszczalne, jeśli zostały przedstawione przez samego kierowcę i służą wyjaśnieniu sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzut nielegalnego pozyskania dokumentów medycznych przez Prokuraturę i Starostwo. Kwestionowanie wartości dowodowej dokumentów medycznych z uwagi na ich pochodzenie i cel złożenia. Podnoszenie, że późniejsza opinia biegłych stwierdzająca brak niepełnosprawności powinna być decydująca. Zarzut braku ustaleń faktycznych w formie historii ubezpieczeniowej i wykroczeniowej.

Godne uwagi sformułowania

istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia właściwy organ administracji po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy winien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym badanym przypadku zastrzeżenia są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność organ nie musi zatem udowodnić, że takowe istnieją, a wystarczającym jest prawdopodobieństwo w tym zakresie nie może być mowy o wejściu przez Prokuratora w posiadanie tej dokumentacji - zawierającej dane wrażliwe - w sposób nielegalny nie jest rolą organu administracji w tym postępowaniu ocena stanu zdrowia kierującego. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy jedynie do uprawnionego lekarza

Skład orzekający

Renata Bukowiecka-Kleczaj

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Sokołowska

sędzia

Joanna Świerzko-Bukowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie skierowania kierowcy na badania lekarskie na podstawie informacji o stanie zdrowia, nawet jeśli pochodzą z innych postępowań lub od samego kierowcy, oraz interpretacja roli opinii o niepełnosprawności w kontekście oceny zdolności do kierowania pojazdami."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji kierowcy i jego problemów zdrowotnych; kluczowe jest ustalenie, czy zastrzeżenia co do stanu zdrowia są 'uzasadnione' i 'poważne'.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak informacje o stanie zdrowia, nawet te uzyskane w nietypowy sposób lub w innych postępowaniach, mogą wpłynąć na uprawnienia do kierowania pojazdami. Podkreśla znaczenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym i rolę organów administracji w jego zapewnieniu.

Czy problemy zdrowotne z przeszłości mogą pozbawić Cię prawa jazdy? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 194/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Katarzyna Sokołowska
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1360
art. 2, art. 5, art. 10, art. 69 par. 1
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r.  Prawo o prokuraturze (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 100
art. 4 ust. 1-3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 31 stycznia 2024 r. nr SKO.WD.470/3361/2023 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 20 lipca 2023 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2023 r., poz. 622 ze zm.), Starosta P. skierował na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami J. S., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, C, D, B+E, C+E, D+E, T, z powodu otrzymania informacji o istnieniu uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy.
Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wynika, że zostało ono wydane w związku z wnioskiem Prokuratora Rejonowego w P., który wpłynął do Starostwa w dniu 30 marca 2023 r. We wspomnianym wniosku wskazano, że w trakcie prowadzonego przez Prokuratora Rejonowego w P. postępowania wyjaśniającego ustalono, iż J. S. co najmniej od 2021 r. leczy się neurologicznie z powodu zawrotów i bólu głowy, zaburzeń równowagi i pamięci świeżej, drażliwości oraz nietrzymania afektu. Powyższa okoliczność, stwierdzona w oparciu o dokumentację lekarską przedstawioną przez J. S. w toku prowadzonych postępowań karnych, zdaniem Prokuratora nasuwa zastrzeżenia co do stanu zdrowia wymienionego, jego sprawności psychofizycznej jako kierującego pojazdem.
Organ zacytował przepisy ustawy o kierujących pojazdami znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie i wskazał, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie ma charakter związany, jednak w żaden sposób nie przesądza, czy w opisanym stanie faktycznym sprawy istnieją względem strony przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Okoliczność ta dopiero może zostać oceniona podczas badania lekarskiego przewidzianego w art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, które potwierdzi lub wykluczy istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, co należy do lekarza uprawnionego do przeprowadzania takich badań, a nie do organów administracji.
Zdaniem organu, okoliczność leczenia neurologicznego od co najmniej 2021 r. związanego m.in. z zawrotami i bólami głowy, zaburzeniami równowagi i pamięci, drażliwością, ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa, napadami utraty przytomności po przebytym zapaleniu mózgu (wyciąg z opinii sądowo – lekarskiej z dnia [...] listopada 2021 r., wyciąg z wniosku z dnia [...] grudnia 2021 r. i z dnia [...] września 2022 r. skierowanych przez J. S. do Sądu Rejonowego w S.), nakazuje uznać, że w stosunku do wymienionego istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, które niewątpliwie mogą przełożyć się na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.
W odwołaniu od powyższej decyzji, J. S. podniósł, że została ona oparta na pozyskanych w nielegalny sposób dokumentach zawierających dane wrażliwe. Tak Prokuratura jak i Starostwo nie są uprawnione do dysponowania danymi wrażliwymi i administrowania nimi. Ustawa o ochronie danych osobowych zabrania pozyskiwania, obrotu, udostępniania danych osobowych wrażliwych. Zatem wszczęte w taki sposób postępowanie w oparciu o nielegalnie uzyskane dokumenty z danymi wrażliwymi nie może się ostać i winno być natychmiast umorzone. Odwołujący się dodał, że zalecenia diagnostyki i leczenia po neuroinfekcji to są jedynie zalecenia a nie stwierdzenia "jakichś tam dolegliwości". Prokuratura Rejonowa nie posiada takich badań diagnostycznych zatem nie posiada podstaw do inicjacji tego postępowania ponieważ nie może go inicjować nielegalnie uzyskanymi danymi osobowymi – wrażliwymi. Z tych nielegalnie pozyskanych danych wrażliwych wynika, że odwołujący się cierpi na bóle kręgosłupa, a to nie jest przesłanką do wszczynania przez Starostwo postępowania weryfikującego i wydania decyzji kierującej na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, decyzją z dnia 31 stycznia 2024 r., nr SKO.WD.470/3361/2023, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że okoliczności wskazane we wniosku Prokuratora z dnia 27 marca 2023 r. nasuwają zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. W oparciu o dokumentację lekarską przedstawioną przez stronę w toku prowadzonych postępowań karnych ustalono, że od co najmniej 2021 r. leczy się on neurologicznie z powodu zawrotów i bólu głowy, zaburzeń równowagi i pamięci świeżej, a także drażliwości i nietrzymania afektu. Zdaniem organu, dowód ten należy uznać za wiarygodną podstawę dokonanych ustaleń faktycznych, załączone bowiem kserokopie dokumentów medycznych wydane zostały przez osoby legitymujące się specjalistyczną wiedzą w ocenianym zakresie, a wnioski z nich wynikające potwierdzają słuszność założenia zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego, których to weryfikacja pod kątem zdolności psychofizycznych do prowadzenia pojazdów silnikowych stała się w obliczu analizowanego dowodu konieczną.
W ocenie Kolegium, art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami pozwala na wydanie decyzji w sprawie skierowania na badania lekarskie na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego sprawy, a zatem wystarczającą podstawą takiej decyzji jest informacja zawarta we wniosku Prokuratora Rejonowego nasuwająca zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Żaden przepis ustawy, w zakresie podstaw skierowania na badania lekarskie, nie nakazuje ustalenia pewnego powiązania konkretnego schorzenia, uzależnienia, dysfunkcji czy też choroby z umiejętnościami i predyspozycjami kierowcy do bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym. Oceniając wartość dowodową tego dokumentu, organ zauważył, że nie pozbawia go tegoż waloru fakt sporządzenia dowodu na potrzeby innego postępowania, w związku z innym zdarzeniem, nie stanowiącym naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Dowód ten mieści się bowiem w ramach dopuszczalnej podstawy wydania decyzji w sprawie skierowania na badania lekarskie, stanowiąc wystarczającą informację dla organu właściwego w sprawie skierowania.
Kolegium podkreśliło, że postępowanie administracyjne ograniczone jest podmiotowo do konkretnego adresata decyzji, a informacje niezbędne dla oceny stanu zdrowia kierowcy, choć dotyczą kwestii wrażliwych muszą być ujawnione w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia o przedmiocie i pozostają objęte ochroną zapewnioną przepisem art.13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4 maja 2016 r., str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 2016/679", w postępowaniach wymienionych w art. 1 i art. 2 § 2 (art. 2a ust. 1 k.p.a.).
J. S. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie (nazwaną sprzeciwem z uwagi na treść pouczenia zawartego w decyzji z dnia 31 stycznia 2024 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. Brak należytych ustaleń faktycznych i bezkrytyczne uznanie, "że stronnicza, działająca na zlecenie wrogiego mu T. K. Prokurator Rejonowa jest obiektywna, ma rację i tak też działa",
2. oparcie postępowań o nielegalnie uzyskane dokumenty zawierające dane wrażliwe jak również uzyskane nielegalnie przez Prokuratora do postępowania o rzekome nękanie T. K. postępowaniami o ochronę dóbr osobistych,
3. brak logiki i "oceny sensowności, jako że opinia biegłych sądowych z uwagi na rangę organu ją sporządzającego jest najbardziej doniosła, negująca inne dokumenty lekarskie wydane chronologicznie wcześniej",
4. brak ustaleń faktycznych w formie historii ubezpieczeniowej i wykroczeniowej skarżącego,
5. brak konsekwencji w działaniu Prokuratury w P. poprzez stronnicze uznanie, że "skarżący jest ułomny" i niewyznaczenie mu obrońcy z urzędu.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że dokumenty o stanie zdrowia złożyła w Sądzie Rejonowym S. [...] aby uzyskać zwolnienie od kosztów w sprawie dotyczącej pomówienia i znieważenia jej przez T. K.. Cel złożenia tych dokumentów "negował, wręcz zabraniał ich kopiowania przez Prokurator Rejonową" i załączania do sprawy o rzekome nękanie postępowaniami prywatno-skargowymi wszczętymi przez Prokuraturę Rejonową w P.. W ocenie skarżącego, dokumenty o stanie zdrowia złożone do uzyskania zwolnienia od kosztów nie mają racji bytu, nie mogą być i nie są dowodami w prokuratorskiej sprawie o rzekome "nękanie".
Strona wskazała na przyjęcie przez organy obu instancji "pozy asekuracyjnej" i wysłanie kierowcy na badania bo ten może stanowić zagrożenie z pominięciem weryfikacji "negatywnych zachowań w ruchu drogowym czy historii ubezpieczeniowej (OC)". Starostwo wszczęło postępowanie ale "wobec wątpliwości powiadomiło UODO poprzez swoją inspektorkę do Ochrony Danych Osobowych".
Skarżący podkreślił, że Sąd Rejonowy [...] pozyskał opinię biegłych lekarzy sądowych, która chronologicznie została wydana jako ostatnia, a w której stwierdzono, że jest zdrowy i nie obejmują go kryteria którejkolwiek grupy niepełnosprawności.
W piśmie z dnia 8 marca 2024 r. zatytułowanym "sprzeciw – uzupełnienie uzasadnienia", skarżący podtrzymał zarzuty skargi i wskazał, że w jego wypadku nie było i nie ma żadnych zastrzeżeń co do jego predyspozycji i stanu zdrowia. Podkreślił, że Kolegium nie wzięło pod uwagę wielu istotnych w sprawie aspektów, z których najważniejszym jest opinia biegłych sądowych lekarzy neurologów, którzy przebadali go komisyjnie w ramach weryfikacji złożonych przez niego dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.").
Dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie utrzymująca w mocy decyzję Starosty P. orzekającą o skierowaniu J. S. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego.
Niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym na wniosek organu, któremu to wnioskowi nie sprzeciwił się skarżący (stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2024 r., poz. 1210, dalej "u.k.p."). Zgodnie z art. 99 ust. 1 tej ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na:
1) kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji;
2) badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia.
Regulacja ta pozostaje w ścisłym związku z treścią art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy, zgodnie z którym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie sądowym z powołanych unormowań prawnych nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, by skierować go na przedmiotowe badanie. Mowa jest w nich bowiem tylko o tym, by były one uzasadnione i poważne. Oznacza to, że właściwy organ administracji po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy winien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym badanym przypadku zastrzeżenia są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołany art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy. Sformułowanie, że wątpliwości mają być uzasadnione oznacza, że powinny być one oparte na wiarygodnych podstawach (por. wyroki NSA z 24 kwietnia 2020 r. sygn. I OSK 1170/19, z 13 września 2018 r. sygn. I OSK 2774/16).
Przy interpretacji powyższej przesłanki należy mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, a więc zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Należy więc pamiętać, że dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 866/23). W interesie społecznym jest bowiem, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg. Dlatego też zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów.
Sformułowanie, "uzasadnione zastrzeżenia" oznacza takie zastrzeżenia, które oparte są na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Chodzi więc o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się pewnych obiektywnych okoliczności faktycznych, którym trudno jest z góry zaprzeczyć - jako mających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu bez dodatkowej, medycznej weryfikacji stanu zdrowia kierowcy. Przy czym wydanie decyzji kierującej na badanie lekarskie nie musi łączyć się z pewnością co do istnienia przeciwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Organ nie musi zatem udowodnić, że takowe istnieją, a wystarczającym jest prawdopodobieństwo w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii pozostawione zostało uprawnionym lekarzom. Oznacza to równocześnie, że skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy prawa jazdy. Jego celem jest natomiast wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. Powyższe może zaś prowadzić bądź do stwierdzenia istnienia przeciwskazań do kierowania pojazdami bądź stwierdzenia, że takie przeciwskazania nie występują. Poddając się takim badaniom kierowca umożliwia zatem wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości przez uprawniony personel medyczny (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 853/16).
W rozpoznawanej sprawie okoliczności potwierdzające istnienie poważnych i uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego wskazane zostały we wniosku Prokuratora Rejonowego w P. z dnia 27 marca 2023 r., do którego dołączono zaświadczenie lekarskie z dnia [...] października 2021 r., wyciągi z badań neurologicznych z [...] maja 2021 r., [...] listopada 2021 r., [...] lutego 2022 r. Dodatkowo na potwierdzenie tego rodzaju okoliczności Prokurator nadesłał wraz z pismem z dnia 14 czerwca 2023 r. wyciągi z wniosków J. S. do Sądu Rejonowego w S. o zwolnienie z kosztów postępowania z dnia [...] września 2022 r. i [...] grudnia 2021 r.
Z przedstawionych przez Prokuratora dokumentów wynika, że J. S. od co najmniej 2021 r. leczy się neurologicznie z powodu zawrotów i bólu głowy, zaburzeń równowagi i pamięci świeżej, drażliwości i "nietrzymania afektu". W badaniach przeprowadzonych przez lekarza neurologa w dniach [...] listopada 2021 r. oraz [...] lutego 2022 r. stwierdzono ponadto zaburzenia widzenia, oczopląs poziomy, procesy kojarzeniowe znacznie zwolnione. Ponadto w swoich wnioskach o zwolnienie z kosztów sądowych, sam skarżący podał, że leczy się po poważnej chorobie, z uwagi na dolegliwości neurologiczne oraz wskazał na występujące u niego zaniki pamięci.
W ocenie Sądu, informacje zawarte we wspomnianych wyżej wnioskach samego skarżącego w powiązaniu z treścią wniosku Prokuratora wraz z dołączonymi do niego dokumentami są wystarczającą podstawą do działań organów administracji w sprawie. Z uwagi na powyższe, organy rozpoznające sprawę opierając się na wiarygodnych podstawach w kontekście przepisów art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. w związku z art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., słusznie uznały, że oświadczenia skarżącego oraz dokumenty przedstawione przez Prokuratora, są istotne z punktu widzenia powołanych przepisów. Charakter wspomnianych wyżej okoliczności, zdaniem Sądu, jest też na tyle poważny, że może wskazywać na zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Podkreślenia wymaga, że skarżący, nie zakwestionował swoich oświadczeń co do stanu zdrowia – w tym dotyczących zaników pamięci, świadomości, jak również co do zasady nie neguje okoliczności wskazywanych w dokumentacji nadesłanej przez Prokuratora. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że w związku z opisanymi wyżej dolegliwościami u kierującego pojazdem - nawet krótka chwilowa niedyspozycja może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa lub życia chorego i innych osób (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 461/16).
Dlatego też, w ocenie Sądu, prawdopodobieństwo występowania deficytów w omawianym zakresie, niezależnych od woli kierującego pojazdem wymaga zweryfikowania.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów w tym względzie. Skierowanie skarżącego na badania lekarskie zostało wydane po zgromadzeniu niezbędnego materiału dowodowego, w oparciu między innymi o twierdzenia samego kierującego, a działania orzekających organów nie miały cech dowolności. Organy uprawdopodobniły swoje twierdzenia dostatecznie, wskazując na cele stosowanych uregulowań - przeciwdziałanie uczestniczeniu w ruchu drogowym osób których stan zdrowia może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Wskazały też na słuszne oraz usprawiedliwione podstawy swoich twierdzeń wynikające z ustalonego stanu faktycznego, w oparciu o treść wniosku wraz z nadesłaną dokumentacją.
Jak już wcześniej wspomniano, skarżący co do zasady nie kwestionuje autentyczności nadesłanej dokumentacji jak też wynikających z niej okoliczności dotyczących jego stanu zdrowia (choć nie wyklucza ewentualnej pomyłki lekarza neurologa). Zdaniem strony, organy wadliwie jednak poczyniły swoje ustalenia w oparciu o wspomniane dokumenty pozyskane przez Prokuratora "nielegalnie". Były to bowiem dokumenty zawierające dane wrażliwe, a przy tym dotyczyły innego postępowania i nie mogły być wykorzystywane na potrzeby niniejszego postępowania. Ponadto jako kluczową w przedmiotowej sprawie organy powinny potraktować opinię biegłych powołanych przez Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w której wskazano, że skarżącemu "nic nie dolega". W ocenie strony, opinia ta jako chronologicznie późniejsza jest najbardziej aktualna i świadczy o powrocie skarżącego do zdrowia, ewentualnie o pomyłce lekarza neurologa, którego diagnozę weryfikowali biegli.
Zdaniem Sądu, powyższa argumentacja skarżącego jest nietrafna.
W pierwszym rzędzie podkreślić należy, że z żadnego powszechnie obowiązującego przepisu prawa nie wynika niedopuszczalność czynienia przez organ administracji publicznej ustaleń stanu faktycznego istotnych dla rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej – w tym na podstawie art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b u.k.p. - w oparciu o dokumenty zgromadzone na potrzeby postępowania karnego. Jako dowód należy bowiem dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572). Wyjątku od tej zasady nie ustanawia art. 99 ust. 1 pkt. 1 u.k.p. Jeżeli zatem dany dokument, a tak należy traktować zaświadczenia i wyciągi z badań dostarczone przez samego skarżącego na potrzeby innego postępowania - jest przydatny do poczynienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych, jak miało to miejsce w kontrolowanej sprawie, organ administracji publicznej nie tylko może ale i powinien – zważywszy na spoczywający na nim obowiązek dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) – włączyć ten dokument do akt sprawy przeprowadzając z niego dowód. W myśl art. 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. (Dz.U. z 2024 r., poz. 390) Prokuratura wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności. Jednocześnie w myśl art. 5 tej ustawy, prokurator może uczestniczyć na prawach strony lub uczestnika postępowania w każdym postępowaniu prowadzonym przez organy władzy i administracji publicznej, sądy i trybunały, chyba że ustawy stanowią inaczej.
Organy samorządu terytorialnego oraz organy administracji rządowej, a także inne państwowe jednostki organizacyjne, spółdzielnie i ich związki, organizacje zawodowe, samorządowe i inne organizacje społeczne udzielają Prokuratorowi Generalnemu i podległym mu prokuratorom pomocy w realizacji ich zadań (art. 10 ustawy o Prokuraturze). Jeżeli wymaga tego ochrona praworządności, prokurator może żądać nadesłania lub przedstawienia akt oraz dokumentów i pisemnych wyjaśnień, przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych, a także przeprowadzać oględziny w celu wyjaśnienia sprawy (art. 69 § 1 ww. ustawy).
W świetle zacytowanych powyżej przepisów ustawy Prawo o prokuraturze, jak również z uwagi na okoliczność, że sporna dokumentacja została przedstawiona przez samego skarżącego, nie może być mowy o wejściu przez Prokuratora w posiadanie tej dokumentacji - zawierającej dane wrażliwe - w sposób nielegalny.
Skarżący skutecznie nie poddał w wątpliwość rozpoznanych u niego dolegliwości zdrowotnych, o których była mowa wcześniej natomiast podnoszona przez niego okoliczność, że dokumenty przedstawione zostały w ramach innych postępowań sądowych, które nie dotyczyły naruszenia przepisów odnoszących się do bezpieczeństwa w komunikacji, nie może mieć znaczenia wobec obiektywnego stwierdzenia u skarżącego wskazanych zastrzeżeń co do stanu jego zdrowia, które mogą rzutować na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Raz jeszcze podkreślić, że sporna dokumentacja została przedłożona przez samego skarżącego, który dotychczas skutecznie nie podważył jej mocy dowodowej. Nie sposób zatem zarzucić organowi administracji publicznej naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Co prawda, zdaniem strony dokumentacja ta jest nieaktualna, skoro późniejsza opinia biegłych z zakresu neurologii i ortopedii wskazuje, że "nic mu nie dolega", jednakże powyższego nie potwierdza chociażby stwierdzenie samego skarżącego - zawarte w późniejszym niż opinia z dnia [...] listopada 2021 r. wniosku o zwolnienie od kosztów postępowania z dnia [...] września 2022 r. Strona jednoznacznie we wniosku tym wskazała bowiem na występujące u niej "zaniki pamięci świadomości". Skarżący podał, że od dłuższego czasu leczy się po poważnej chorobie – po jej następstwach. Przebyte zapalenie mózgu wymaga diagnostyki i leczenia ponieważ powikłania są bardzo dokuczliwe, a wręcz nie dające normalnie żyć.
Dodatkowo podkreślić należy, że w sprawie dotyczącej orzeczenia o stopniu niepełnosprawności rolą biegłych nie jest ocena stanu zdrowia ubezpieczonego z punktu widzenia ewentualnych przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lecz sporządzenie opinii na okoliczności szczegółowo wskazane przez Sąd. Jednocześnie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 44) stanowi, że do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Natomiast w myśl art. 4 ust. 2 tej ustawy, do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 3 wspomnianej ustawy, do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.
Jak wynika z powyższego, wskazywana przez skarżącego opinia miała na celu wyłącznie stwierdzenie, czy w jego przypadku doszło do naruszenia sprawności organizmu, powodującego czy to obniżenie zdolności do wykonywania pracy, czy to niezdolność do pracy, ewentualnie zdolność do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej w rozumieniu zacytowanych powyżej przepisów.
Oczywistym jest przy tym, że ewentualna niezdolność do pracy może ale nie musi być powiązana z przeciwskazaniami do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Okoliczność, że skarżący nie został zaliczony do osób niepełnosprawnych nie przesądza zatem o braku przeciwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych, zwłaszcza w świetle jego własnych twierdzeń dotyczących złego stanu zdrowia zawartych we wspomnianym wcześniej wniosku o zwolnienie od kosztów.
Bez znaczenia dla sprawy pozostaje przy tym podnoszony przez stronę "brak konsekwencji" w działaniu Prokuratora, który nie dopatrzył się podstaw do przyznania skarżącemu w prowadzonym przez siebie postępowaniu obrońcy z urzędu. Argumentacja skarżącego sugeruje, że skoro Prokurator uznał, że zachodzą uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego to powinien był "wyznaczyć adwokata z urzędu". Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie nie podlega ocenie Sądu prawidłowość prowadzonego przez Prokuratora postępowania, a przy tym nawet ewentualne przyznanie mu takiego obrońcy samo w sobie nie przesądzałoby jeszcze o uzasadnionych zastrzeżeniach co do jego stanu zdrowia w rozumieniu ustawy o kierujących pojazdami.
W ocenie Sądu, nieuzasadniony okazał się także zarzut braku ustaleń faktycznych w formie "historii ubezpieczeniowej" i "historii wykroczeniowej" skarżącego. Tego rodzaju przesłanki w żadnym razie nie wynikają bowiem z przepisów ustawy będących podstawą do podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Organy nie musiały zatem wykazywać wystąpienia nawet potencjalnego zagrożenia w ruchu drogowym ze strony skarżącego. Ich zadaniem było jedynie uprawdopodobnienie występowania zastrzeżeń, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 i art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy.
Podkreślić w tym miejscu należy, że nie jest rolą organu administracji w tym postępowaniu ocena stanu zdrowia kierującego. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy jedynie do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje przewidziane prawem orzeczenie.
Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że organy prawidłowo oceniły przesłanki wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie, opierając się w tym względzie na dostatecznym materiale dowodowym.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem nie zostały podważone przesłanki skierowania skarżącego na badanie lekarskie, w związku z czym na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu wyroku są dostępne w Internecie na stronie "http://orzeczenia.nsa.gov.pl".

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI