III SA/LU 309/06

III SA/Lu 309/06 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2006-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jadwiga Pastusiak /sprawozdawca/
Małgorzata Fita
Marek Zalewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Referent Monika Kutarska-Wolińska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia terytorium RP 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. nakazuje ściągnąć od Wojewody \ na rzecz Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem wpisu, od którego skarżący był zwolniony, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Uzasadnienie
I
Wojewoda zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] na podstawie art. 97 ust.1 w związku z art. 88 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 oraz art. 98 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2003 r. nr 128, poz. 1175 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela A. A. S. od decyzji Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w sprawie zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia [...] kwietnia 2006 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
II
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2006 r. zobowiązano A. S. do – opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia [...] kwietnia 2006 r. na podstawie art. 97 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 pkt 1, 2 i 3, a zatem uznano, że:
– przebywał on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganej wizy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE;
– podjął on działalność gospodarczą niezgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej;
– nie posiadał on środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W odwołaniu A. S. zarzucił decyzji pierwszej instancji naruszenie istotnego interesu cudzoziemca (o którym mowa w ustawie z dnia 23 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach) w postaci obowiązku sprawowania koniecznej opieki nad dwójką małoletnich dzieci pozostających w Polsce na wyłącznym utrzymaniu A. S. jako ich ojca. Wskazał też, że posiada środki finansowe niezbędne do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, że obecnie stara się o wydanie wizy na podstawie art. 33 ustawy o cudzoziemcach i że ze względu na jego przeszłe zaangażowanie w opozycyjną działalność polityczną w A. nie może bezpiecznie powrócić do kraju.
Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że w dniu [...] marca 2006 r. A. S. został zatrzymany w L. na miejscowym bazarze miejskim przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Zarzuty stawiane A. S. potwierdzają dokumenty znajdujące się w aktach sprawy w postaci protokołu kontroli legalności pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2006 r., notatki służbowej i protokołu kontroli Urzędu Wojewódzkiego Delegatura w C. z dnia [...] marca 2006 r., protokołu zatrzymania osoby z dnia [...] marca 2006 r., protokołu przesłuchania strony z dnia [...] marca 2006 r. Do prowadzenia działalności handlowej w dniu [...] marca 2006 r. w L. strona przyznała się, składając zeznanie w dniu [...] marca 2006 r.
Z art. 14 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 73, poz.1807 z późn. zm.) wynika, że przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w krajowym rejestrze sądowym albo do ewidencji działalności gospodarczej. Wpisowi do ewidencji podlegają przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi. Prowadząc działalność handlową w dniu [...] kwietnia 2006 r. w L. polegającą na sprzedaży artykułów przemysłowych, A. S. nie posiadał decyzji o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, wydanej przez właściwy organ. Nie ulega zatem wątpliwości, że zachowaniem swoim wypełnił dyspozycję określoną w art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. nr 128, poz.1175 z późn. zm.) w związku z podjęciem działalności gospodarczej niezgodnie z przepisami obowiązującymi w Rzeczypospolitej Polskiej oraz dyspozycją określoną w art. 88 ust. 1 pkt. 1 ustawy o cudzoziemcach, gdyż przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganej wizy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE.
Organ odwoławczy stwierdził, że w świetle dowodów znajdujących się w aktach sprawy wyjaśnienia odwołującego się, że nieletnie córki pozostają w Polsce na wyłącznym jego utrzymaniu, nie zasługują na wiarę, ponieważ, jak wynika z ustaleń dokonanych przez funkcjonariuszy Straży Granicznej, V. P. nie pozostawiła swoich córek, lecz opiekuje się nimi i utrzymuje z nimi codzienny kontakt. Na wiarę nie zasługuje również podnoszona w odwołaniu okoliczność o braku możliwości bezpiecznego powrotu strony do A. ze względów politycznych, bowiem jest sprzeczna z zeznaniem złożonym przez stronę w trakcie przesłuchania w dniu [...] marca 2006 r., z którego wynika, że życie, zdrowie i swobody obywatelskie strony nie są zagrożone w kraju jej pochodzenia.
III
Na decyzję Wojewody nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. A. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną jego interpretację i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności przez przyjęcie, iż ww. decyzja nie narusza istotnego interesu cudzoziemca (o którym mowa w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach) w postaci obowiązku sprawowania koniecznej opieki nad dwójką małoletnich dzieci pozostających w Polsce na wyłącznym utrzymaniu skarżącego jako ich ojca oraz sprzeczność ustaleń dokonanych przez funkcjonariuszy Straży Granicznej ze stanem faktycznym, w szczególności przez przyjęcie, że skarżący nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Skarżący podał, że obie jego córki uczęszczają do szkoły podstawowej w L., uczą się bardzo dobrze i cieszą się nienaganną opinią swoich nauczycieli, płynnie porozumiewają się tylko językiem polskim. Zaskarżona decyzja uderza w ważne i uzasadnione dobro dzieci, pozbawiając je opieki i utrzymania oraz możliwości kontynuowania nauki.
Skarżący posiada odpowiednie środki finansowe niezbędne do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Do handlu na targu zmusiła go sytuacja rodzinna oraz potrzeba utrzymania dzieci. Jednak ze względu na pomoc rodziny z zagranicy i przyjaciół z Polski oraz przede wszystkim własną pracę nigdy nie pozostaje bez środków na utrzymanie.
Obecnie skarżący stara się o wydanie wizy na podstawie art. 33 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Dodatkowo na jego sytuację ma wpływ fakt, iż ze względu na jego przeszłe zaangażowanie w opozycyjną działalność polityczną w A. nie może bezpiecznie powrócić do kraju.
IV
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
V
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organ zaskarżoną decyzją przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Aby wydać decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, organ zobowiązany jest nie tylko wykazać spełnienie przesłanek wynikających z art. 97 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2003 r. nr 128, poz. 1175 ze zm.), ale również uwzględnić art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 ze zm.), tj. ocenić, czy takie rozstrzygnięcie nie będzie nieproporcjonalną ingerencją władzy publicznej w korzystanie z prawa cudzoziemca do poszanowania życia rodzinnego.
W ocenie sądu organ nie przeprowadził powyższych ustaleń.
Bezsporne w sprawie jest, że w dniu [...] marca 2006 r. funkcjonariusze Straży Granicznej oraz pracownicy Urzędu Wojewódzkiego dokonali w L. na targowisku miejskim przy ul. W. kontroli legalności pobytu i prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego A. S. na terytorium Polski, w trakcie której ustalono, że cudzoziemiec na terytorium Polski przebywa bez dokumentu uprawniającego do pobytu oraz prowadzi na owym terytorium działalność gospodarczą bez zezwolenia. Tożsamość cudzoziemca ustalono na podstawie prawa jazdy serii AGI nr [...] wydanego [...] maja 1995 r. przez władze A..
W związku z powyższym Zastępca Naczelnika Wydziału Operacyjno-Śledczego Oddziału Straży Granicznej wydał w dniu [...] marca 2006 r. decyzję o zobowiązaniu A. S. do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia [...] kwietnia 2006 r. Powyższą decyzję utrzymał w mocy Wojewoda (decyzja z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...]).
W przedmiotowej sprawie zastosowano art. 97 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2003 r. nr 128, poz. 1175 ze zm.). Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1-3 powołanej ustawy cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli:
1) przebywa na tym terytorium bez wymaganej wizy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE;
2) wykonuje pracę niezgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy albo podjął działalność gospodarczą niezgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej;
3) nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie może wskazać wiarygodnych źródeł ich uzyskania.
W myśl natomiast art. 97 ust. 1 cyt. ustawy (będącego przepisem szczególnym wobec art. 88 ust. 1) w przypadkach, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, cudzoziemiec może być zobowiązany do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do 7 dni, gdy z okoliczności sprawy wynika, że dobrowolnie wykona ten obowiązek.
VI
Zwrócić należy uwagę, że w cyt. ustawie o cudzoziemcach wydanie decyzji o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obwarowano uregulowaniem art. 89 cyt. ustawy, zgodnie z którym decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, jeżeli:
1) zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na podstawie art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE i jego dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że związek został zawarty w celu uniknięcia wydalenia;
3) wobec cudzoziemca toczy się postępowanie o nadanie statusu uchodźcy.
Z uwagi na to, że zastosowanie reguł gramatycznych nie pozwala wywnioskować jednoznacznie, czy wolą ustawodawcy było ograniczenie zastosowania art. 89 do postępowania w sprawie wydania decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też objęcie zastosowaniem owego przepisu również decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia Rzeczypospolitej Polskiej, dlatego rozwiązania tej kwestii należy poszukiwać za pomocą wykładni logicznej.
Zgodnie z należącą do zasad wykładni logicznej przepisów zasadą wnioskowania z większego na mniejsze (tzw. argumentum a maiori ad minus) polegającą na wniosku, że komu wolno czynić więcej, temu wolno czynić mniej, a kto jest zobowiązany do większego, ten jest także zobowiązany do mniejszego – skoro wykonując przepis ogólny organ został zobowiązany innym przepisem do określonych ustaleń, to również wykonując przepis szczególny wynikający z przepisu ogólnego, organ będzie zobowiązany do dokonania powyższych ustaleń.
Przekładając to na język ustawy o cudzoziemcach – skoro wydając silniejszą w skutkach decyzję o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, organ zobowiązany jest stosować zawierający szczególne ograniczenia art. 89, to wydając słabszą w skutkach decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej opartą zgodnie z art. 97 ust. 1 cyt. ustawy na tych samych przesłankach co decyzja o wydaleniu, jednakże mniej dolegliwą z uwagi na dodatkową przesłankę oczekiwania, że cudzoziemiec dobrowolnie opuści terytorium Polski, również będzie zobowiązany do zastosowania art. 89.
Wyrażając pogląd, że art. 89 ustawy o cudzoziemcach ma zastosowanie nie tylko do decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale również do decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdza, że z akt sprawy ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by organy orzekające w sprawie dokonały ustaleń, czy w przypadku A.S. nie zachodzą powyższe przesłanki, w tym przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany.
Organy nie ustaliły nawet bezspornie, czy skarżący jest obywatelem A., czy B..
Z protokołu przesłuchania skarżącego w charakterze strony w dniu [...] marca 2006 r. wynika jedynie, że oświadczył on, iż w 1998 r. powziął starania o nadanie statusu uchodźcy i że w kraju pochodzenia jego życie, zdrowie i swobody obywatelskie nie są zagrożone, jednakże organ nie zweryfikował tego oświadczenia.
W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ odnosząc się do tej przesłanki podał, że nie zasługuje na wiarę podnoszona przez skarżącego okoliczność braku możliwości bezpiecznego powrotu do A. ze względów politycznych, bowiem jest sprzeczna z zeznaniem skarżącego złożonym w trakcie przesłuchania w dniu [...] marca 2006 r., iż życie, zdrowie i swobody obywatelskie strony nie są zagrożone w kraju jej pochodzenia.
Natomiast to do obowiązku organu należało zweryfikowanie owej przesłanki. Zgodnie bowiem z art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2003 r. nr 128, poz. 1176 ze zm.) zgody na pobyt tolerowany udziela wojewoda, z urzędu, w decyzji o odmowie wydalenia, gdy w postępowaniu w sprawie o wydalenie cudzoziemca stwierdzi, że zachodzi którakolwiek z okoliczności, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1, albo w odrębnej decyzji, gdy okoliczności te ujawniły się po wydaniu decyzji o wydaleniu.
Nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego w kierunku powyższych okoliczności organy orzekające w sprawie naruszyły art. 89 w związku z art. 97 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i przepisy dotyczące postępowania dowodowego Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej również k.p.a.).
VII
Kolejną kwestią, którą organy administracji publicznej obowiązane są wziąć pod uwagę, rozstrzygając sprawę w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest problem przestrzegania praw zawartych w Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 ze zm., zwanej dalej również konwencją). Polska ratyfikowała tę konwencję 19 stycznia 1993 r., zatem od tego dnia w świetle art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 ze zm.), zgodnie z którym źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, konwencja ta weszła do systemu źródeł prawa Rzeczypospolitej Polskiej.
Jako że konwencja ta została ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie, ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da pogodzić się z umową (art. 91 ust. 2 Konstytucji RP). Oznacza to, że organy państwowe obowiązane są, prowadząc postępowanie administracyjne, uwzględnić postanowienia Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a w razie gdy przepisów polskiej ustawy nie da się pogodzić z ową konwencją, zastosować tę konwencję bezpośrednio.
I tak w myśl art. 8 ust. 1 i 2 konwencji, o której mowa powyżej, każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji; niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę praw i wolności innych osób.
Zatem rozstrzyganie sprawy zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przy zastosowaniu wiążącego Polskę art. 8 konwencji wymaga uprzedniego ustalenia, czy ingerencja administracji państwowej w korzystanie z prawa do poszanowania życia rodzinnego cudzoziemca była przypadkiem przewidzianym przez ustawę i koniecznym w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób.
Jedynie zobowiązanie cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodne z przesłankami dyspozycji wiążącego Polskę art. 8 ust. 2 konwencji nie stanowi naruszenia prawa do życia rodzinnego i postanowień konwencji. Jest konieczne, by ingerencja w prawo do poszanowania życia rodzinnego była proporcjonalna do celu, któremu ma służyć i miała na celu również ochronę wartości tam wskazanych.
Dlatego podzielić należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 30 czerwca 2005 r. (sygn. II OSK 554/05, publ. ONSAiWSA 2006/4/114), wedle którego dla wydania decyzji o wydaleniu cudzoziemca (w niniejszej sprawie dla wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Polski) nie jest wystarczające spełnienie warunków wymienionych w ustawie o cudzoziemcach; konieczne jest wykazanie także wystąpienia dopuszczalnej ingerencji władzy publicznej w życie rodzinne określone w art. 8 konwencji.
Z powyższego trzeba również wnioskować, że każde państwo ma prawo do kontroli przepływu cudzoziemców, a konwencja nie nakłada na państwa ogólnego obowiązku zapewnienia cudzoziemcom prawa do wjazdu na swoje terytorium, pobytu na nim w celu pozostania czy połączenia z przebywającą tam rodziną. W każdej jednak sytuacji państwo ma obowiązek poszanowania prawa do życia rodzinnego. Może on obejmować konieczność zapewnienia odpowiednich regulacji prawnych, niezbędnych do poszanowania tego prawa, jak również w przypadku gdy państwo ingeruje w to prawo, do zastosowania środków proporcjonalnych w stosunku do celu, któremu mają one służyć. W świetle art. 8 konwencji wydalenie danej osoby z kraju, w którym mieszkają członkowie jej rodziny, może być równoznaczne z naruszeniem prawa do poszanowania życia rodzinnego (por. M. Kmak, Ochrona cudzoziemców przed wydaleniem na podstawie art. 8 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 2 sierpnia 2001 r., sygn. 54273, LEX nr 76178, wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 12 listopada 2002 r., sygn. 26761/95, LEX nr 55608, wyrok Trybunału Stanu z 11 lipca 2002 r., sygn. C-60/00, LEX nr 138441).
W świetle powyższego stwierdzić należy, że rozpatrując przedmiotową sprawę, organy państwowe obowiązane były ustalić i rozważyć okoliczności życia rodzinnego skarżącego A. S., kwestię tego, czy zobowiązanie skarżącego do opuszczenia Polski stanowi ingerencję w jego życie rodzinne, czy zobowiązanie to jest zgodne z ustawodawstwem polskim i czy ingerencja ta jest konieczna w demokratycznym społeczeństwie
Organ odwoławczy ustalił jedynie, że skarżący ma dwie małoletnie córki zamieszkałe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i rozważając sytuację rodzinną, wskazał, że w świetle dowodów znajdujących się w aktach sprawy, wyjaśnienie strony zawarte w odwołaniu, jakoby nieletnie córki skarżącego pozostawały na wyłącznym jego utrzymaniu nie zasługują na wiarę, gdyż jak wynika z ustaleń dokonanych przez funkcjonariuszy Straży granicznej V. P. nie pozostawiła swoich córek, lecz opiekuje się nimi i utrzymuje z nimi codzienny kontakt.
Natomiast dowodem na stwierdzenie powyższej okoliczności jest jedynie notatka służbowa spisana przez funkcjonariusza Straży Granicznej , w której stwierdzono, że rozpytano właścicielkę mieszkania, która podała powyższe informacje na temat V. P..
Stwierdzić należy, że notatka urzędowa nie może być uznana za dowód, albowiem nie spełnia ona wymogów przewidzianych dla tego typu czynności w kodeksie postępowania administracyjnego. Okoliczność zapewnienia opieki nad dziećmi skarżącego nie została potwierdzona w postępowaniu dowodowym spełniającym wymogi Kodeksu postępowania administracyjnego (przesłuchanie na tę okoliczność świadka, strony – art. 86 k.p.a.).
VIII
Stwierdzić również należy, że organ jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał m.in. art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach zobowiązujący do wydania decyzji o wydaleniu z terytorium Polski (o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Polski) w przypadku, gdy cudzoziemiec nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie może wskazać wiarygodnych źródeł ich uzyskania.
Organ nie wykazał istnienia owej przesłanki, stwierdził nawet, że skarżącemu nie został udowodniony zarzut nieposiadania środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oparcie rozstrzygnięcia administracyjnego na określonej podstawie prawnej, bez uprzedniego ustalenia stanu faktycznego koniecznego do zastosowania danego przepisu, bez zgromadzenia materiału dowodowego oraz bez jego wszechstronnego rozważenia i oceny, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80. 107 § 1 i § 3 k.p.a.).
IX
Przeprowadzając ponownie postępowania odwoławcze, organ wyda prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, wiążące się z właściwym zastosowaniem odpowiednich norm materialnoprawnych, a uprzednio dokładnie ustali stan faktyczny, zgromadzi materiał dowodowy i podda go wszechstronnym rozważaniom i ocenie, w myśl zasad określonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Wojewoda Lubelski ustali, czy zachodzą warunki określone w art. 89 ustawy o cudzoziemcach.
Ponadto mając świadomość, że państwo ma prawo regulować zasady wydalania cudzoziemców, ale wydalanie to nie może następować z naruszeniem Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 4 listopada 1950 r. oraz że na podstawie art. 8 konwencji ochronie przed wydaleniem podlegają więzi rodzinne istniejące pomiędzy rodzicami i dziećmi – rozważy, czy spełnione zostały przesłanki art. 8 konwencji, tj. przede wszystkim czy ingerencja władzy była konieczna i miała na celu ochronę wartości wskazanych w art. 8 ust. 2 konwencji (takich jak bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne, dobrobyt gospodarczy kraju, ochrona porządku i zapobieganie przestępstwom, ochrona zdrowia i moralności, ochrona praw i wolności innych osób).
W związku z powyższym organ wykaże, czy zastosowanie trybu zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia terytorium Polski wobec A.S., nie będzie ograniczeniem jego prawa do poszanowania życia rodzinnego i czy to ograniczenie jest proporcjonalne do celu, któremu ma służyć. Stosowanie owej zasady proporcjonalności wymaga rozważenia sytuacji osobistej i rodzinnej cudzoziemca, długości pobytu jego i jego rodziny w Polsce, stopnia zależności jego rodziny od jego obecności w Polsce, możliwości zamieszkania i przeszkód przeciwko temu – całą rodziną w kraju pochodzenia, w tym skutków wynikających dla rodziny z przeniesienia życia rodzinnego do innego kraju.
Organ zobowiązany jest również odnieść się do prawidłowości zastosowania w sprawie art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach.
X
Z powyżej przytoczonych względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, zatem działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach wynika z treści art. 223 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym jeżeli nie została uiszczona należna opłata, sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić, albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez tę stronę. W związku z powyższym sąd uznał, że w sytuacji gdy skargę uwzględniono, a strona skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w całości, to obowiązek poniesienia w ramach tych kosztów wpisu od skargi obciąża stronę przeciwną czyli Wojewodę . Dlatego sąd orzekł o ściągnięciu od organu na rzecz Skarbu Państwa 300 zł tytułem wpisu od skargi, od którego uiszczenia skarżący został zwolniony na mocy prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 sierpnia 2006 r.
Wyrok uwzględniający skargę jest w określonym przepisami czasie nieprawomocny, nie wywołuje zatem jeszcze skutku w odniesieniu do zaskarżonego aktu. Skoro jednak sąd uchylił zaskarżoną decyzję jako nieprawidłową, po wydaniu wyroku nie powinna być ona wykonana. Zgodnie zatem z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.