III SA/Lu 308/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2022-10-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
rolnictwopłatności bezpośrednieobszary z ograniczeniami naturalnymiARiMRkontrola administracyjnasystem GISpowierzchniakwalifikowalnośćwspólna polityka rolnaUE

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) z powodu niespełnienia wymogu minimalnej powierzchni 1 ha.

Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na 2021 r. na obszar 1,04 ha. Kontrola administracyjna wykazała, że faktyczna powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosi 0,99 ha, co jest poniżej wymaganego progu 1 ha. Po ponownej weryfikacji powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) przez ARiMR, stwierdzono, że łączna powierzchnia uprawniona do płatności wynosi 0,99 ha. Rolnik kwestionował te ustalenia, wskazując na rozbieżności z danymi z rejestru gruntów. Sąd administracyjny uznał jednak ustalenia organów ARiMR za prawidłowe, opierając się na kontroli administracyjnej z wykorzystaniem systemu GIS i ortofotomapy, i oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) na rok 2021. Rolnik ubiegał się o płatność na łączną powierzchnię 1,04 ha. Kontrola administracyjna przeprowadzona przez ARiMR wykazała, że faktyczna powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosi 0,97 ha, a po ponownej weryfikacji maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) – 0,99 ha. Kluczowym wymogiem do przyznania płatności ONW, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jest posiadanie co najmniej 1 ha użytków rolnych na obszarach ONW. Ponieważ stwierdzona powierzchnia była niższa niż 1 ha, odmówiono przyznania płatności. Rolnik kwestionował ustalenia organów, wskazując na rozbieżności między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną, a także na niezgodność z danymi z rejestru gruntów. Podnosił, że powierzchnia jego działek zmieniała się w kolejnych latach w sposób niezrozumiały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po analizie akt sprawy i przepisów prawa, uznał ustalenia organów ARiMR za prawidłowe. Sąd podkreślił, że kontrola administracyjna z wykorzystaniem systemu GIS i ortofotomapy, zgodnie z przepisami rozporządzeń UE (nr 1306/2013, nr 809/2014), jest podstawowym narzędziem weryfikacji wniosków o płatności. Stwierdził, że skarżący nie przedstawił obiektywnych dowodów na wadliwość metody pomiaru czy przeprowadzenia kontroli. Uznał, że dane z ewidencji gruntów nie są wiążące dla ARiMR w kontekście przyznawania płatności ONW. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenia organu odwoławczego w zakresie powierzchni działki rolnej E, zgłoszonej do płatności ONW w 2021 r., są prawidłowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kontrola administracyjna przeprowadzona przez ARiMR z wykorzystaniem systemu GIS i ortofotomapy jest zgodna z przepisami UE i stanowi podstawę do weryfikacji wniosków o płatności. Stwierdzona powierzchnia 0,99 ha była prawidłowo ustalona i niższa od wymaganego 1 ha, co skutkowało odmową przyznania płatności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

Dz.U. 2021 poz 2137 art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Określa, że pomoc jest przyznawana, jeżeli spełnione są warunki określone w przepisach.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 § § 2 ust. 1 pkt 2

Stanowi, że płatność ONW jest przyznawana, jeżeli łączna powierzchnia użytków rolnych położonych na obszarach ONW jest nie mniejsza niż 1 ha.

Pomocnicze

Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 70

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008

Określa zasady dotyczące systemu identyfikacji działek rolnych, w tym wykorzystanie technik GIS, ortofotomap lotniczych lub satelitarnych.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej art. 4 § ust. 1 lit. a

Definicja rolnika.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) art. 31 § ust. 2

Warunki przyznania pomocy.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) art. 2 § ust. 1 akapit drugi lit. f

Definicja użytków rolnych.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej art. 4 § ust. 1 lit. c

Definicja działalności rolniczej.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej art. 59 § ust. 1

System kontroli obejmujący systematyczne kontrole administracyjne i uzupełniające kontrole na miejscu.

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 art. 28 § ust. 1

Cele i zakres kontroli administracyjnych.

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 art. 29 § ust. 1 lit. c

Kontrola krzyżowa zgodności z systemem identyfikacji działek rolnych.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej art. 70 § ust. 1

Ustanowienie systemu identyfikacji działek rolnych w oparciu o mapy, ewidencję gruntów, dane kartograficzne, techniki GIS, ortoobrazy.

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 art. 24 § ust. 1

Skuteczna weryfikacja poprawności wniosków, zgodności z kryteriami kwalifikowalności i wymogami.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niezgodność ustaleń organu z danymi z rejestru gruntów. Zmiany powierzchni działek w kolejnych latach są niezrozumiałe. Pomiary powierzchni dokonane przez ARiMR są wadliwe.

Godne uwagi sformułowania

łączna powierzchnia użytków rolnych [...] jest nie mniejsza niż 1 ha kontrola administracyjna [...] w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS Maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO) nie obejmuje wszystkich gruntów na danej działce, a jedynie stanowią go grunty spełniające określone kryteria. dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków dotyczące powierzchni działek ewidencyjnych nie są wiążące dla organów ARiMR

Skład orzekający

Jerzy Drwal

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Ibrom

sędzia

Iwona Tchórzewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości stosowania kontroli administracyjnej przez ARiMR z wykorzystaniem systemu GIS do ustalania powierzchni kwalifikującej się do płatności ONW oraz brak wiążącego charakteru danych z ewidencji gruntów dla ARiMR w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności ONW w ramach PROW 2014-2020 i stosowania systemu LPIS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy spór między rolnikiem a agencją płatniczą dotyczący precyzyjnego ustalenia powierzchni użytków rolnych, co ma kluczowe znaczenie dla przyznania dopłat. Pokazuje praktyczne zastosowanie systemów GIS w administracji.

Czy 0,99 ha to za mało na unijne dopłaty? Rolnik przegrywa spór o powierzchnię działki.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 308/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom
Iwona Tchórzewska
Jerzy Drwal /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 70
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Dz.U. 2021 poz 2137
art. 14 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Referent Paulina Rolińska-Mazur po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021 oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 25 kwietnia 2022 r., nr [...] Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "organ odwoławczy" lub "organ drugiej instancji") po rozpatrzeniu odwołania M. Z. (dalej jako: "skarżący") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej jako: "organ pierwszej instancji") z dnia 14 lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie płatności ONW na 2021 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Skarżący w dniu 21 czerwca 2022 r. złożył wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2021 r.
Decyzją z dnia 14 lutego 2022 r., nr [...] organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu płatności ONW na rok 2021.
W dniu 3 marca 2022 r. skarżący złożył odwołanie od tej decyzji. W odwołaniu podniósł, że nie zgadza się z decyzją co do powierzchni stwierdzonej na zadeklarowanych działkach ewidencyjnych we wniosku o płatności na rok 2021.
Decyzją z dnia 25 kwietnia 2022 r., nr [...] organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję.
Organ wskazał, że skarżący ubiegał się o przyznanie płatności ONW typ specyficzny strefa I do działek rolnych o łącznej powierzchni 1,04 ha, w tym na działkach:
- działka rolna E położona na działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,20 ha,
- działka rolna E położona na działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,19 ha,
- działka rolna E położona na działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,08 ha,
- działka rolna E położona na działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,32 ha,
- działka rolna E położona na działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,25 ha.
Złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie płatności został poddany obowiązkowej weryfikacji – kontroli administracyjnej. Przeprowadzona przez organ pierwszej instancji kontrola administracyjna wniosku w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych) wykazała nieprawidłowości w deklaracji działki rolnej E. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej E położona na działkach ewidencyjnych nr [...] i 30 (woj. lubelskie, powiat [...], gmina K., obręb ewidencyjny [...]) wyniosła według organu pierwszej instancji – 0,97 ha.
Organ wskazał, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a zatwierdzoną może zostać ustalona w trakcie kontroli przeprowadzonej na miejscu, jak też w trakcie kontroli administracyjnej, dla której potrzeb wykorzystuje się techniki skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej (GIS), polegające na ortoodwzorowaniu lotniczym lub satelitarnym.
Wobec zastrzeżeń zawartych w odwołaniu przeprowadzono ponowną weryfikację maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO). Z informacji Wydziału ds. GIS Biura Kontroli z dnia 18 marca 2022 r. wynika, że:
- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,1875 ha, NSO (największy spójny obszar) MKO JPO wynosi 0,1875 ha,
- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,1057 ha, NSO (największy spójny obszar) MKO JPO wynosi 0,1057 ha,
- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,2859 ha, NSO (największy spójny obszar) MKO JPO wynosi 0,2859 ha,
- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,2298 ha, NSO (największy spójny obszar) MKO JPO wynosi 0,2298 ha,
- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,20 ha, NSO (największy spójny obszar) MKO JPO wynosi 0,20 ha.
Mając na uwadze powyższe w przypadku działki rolnej E – zadeklarowano 1,04 ha, a stwierdzono 0,99 ha. Łączna powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła 0,05 ha.
Organ drugiej instancji ustalił maksymalny kwalifikowalny dla następujących działek rolnych:
- dla działki rolnej E (działka ewidencyjna nr [...]) – 0,20 ha,
- dla działki rolnej E (działka ewidencyjna nr [...]) – 0,19 ha,
- dla działki rolnej E (działka ewidencyjna nr [...]) – 0,08 ha
- dla działki rolnej E (działka ewidencyjna nr [...]) – 0,29 ha,
- dla działki rolnej E (działka ewidencyjna nr [...]) – 0,23 ha.
Łączna powierzchnia uprawniona do płatności ONW wyniosła według organu drugiej instancji 0,99 ha.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, płatność ONW jest przyznawana, jeżeli łączna powierzchnia użytków rolnych położonych na obszarach ONW będących w posiadaniu rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Ze względu na fakt, że powierzchnia działek zatwierdzona do płatności jest mniejsza niż 1 ha, płatność ONW została odmówiona.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że w toku kontroli administracyjnej dokonuje się weryfikacji powierzchni działek zadeklarowanych przez wnioskodawcę jako użytkowanych rolniczo, w oparciu o system informacji geograficznej (GIS), o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013. Organ ocenił dostępne dane GIS, tj. poprawność wyznaczenia wektorowych granic odniesienia dla przedmiotowej działki ewidencyjnej w powiązaniu z obszarem ortofotomapy, mając na uwadze widoczne granice użytkowania, analizę powierzchni sąsiednich działek ewidencyjnych oraz poprawność wyznaczenia pół zagospodarowania na ortofotomapie. Pomiar wykonany przez organ odwoławczy został wykonany na podstawie ortototomapy (będącej elementem LPIS), która stanowi podstawowy materiał wykorzystywany dla oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni. Powstała ona ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzonych do postaci metrycznej. Organ odwoławczy podkreślił też, że MKO określony w systemie identyfikacji działek rolnych dla danej działki nie obejmuje wszystkich gruntów na danej działce, a jedynie stanowią go grunty spełniające określone kryteria. MKO jest wyznaczany jako różnica pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej, a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (np. lasy, wody drogi, nieużytki, siedliska).
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżący podniósł, że decyzja organu odwoławczego jest wadliwa ze względu na rozbieżności w powierzchni działki rolnej oznaczonej we wniosku literą E. Wskazał, że od 2017 r., tj. od czasu nabycia działek składał wnioski o przyznanie płatności, a od 2019 r. również o płatności ONW. Łącznie powierzchnia działki wynosiła 1,04 ha, w 2020 r. powierzchnia "zmalała" do 1,03 ha, a w 2021 r. wynosiła tylko 0,97 ha. Z kolei po wniesieniu odwołania, powierzchnia "zwiększyła się" do 0,99 ha. Zdaniem skarżącego nie odzwierciedla to rzeczywistej powierzchni działki, ponieważ z posiadanych wypisów z rejestru gruntów wynika, że powierzchnia działki wynosi 1,188 ha, na które składa się powierzchnia działek ewidencyjnych nr [...] – 0,20 ha, nr [...] – 0,19 ha, nr [...] – 0,11 ha, nr [...] – 0,29 ha i nr [...] – 0,23 ha. Skarżący ocenił, że zmiany powierzchni działek dokonywane przez ARiMR są niezrozumiałe, podobnie jak dokonywane przez "Geodezję", a ponadto naniesione bez jego wiedzy i zgody. Dane powierzchni działek przedstawione przez organ nie są tożsame z danymi ewidencji gruntów.
Zdaniem skarżącego obecnie problematyczna jest powierzchnia działki nr [...], która jest położona pomiędzy działkami nr [...], nr [...] i nr [...]. Skarżący podniósł, że ktoś zmniejszył powierzchnię działek nr [...] i jednocześnie zwiększył powierzchnię działki [...]
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że w myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz.137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości oraz dokonują kontroli legalności działalności organów administracji publicznej.
Z treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a") wynika, że uwzględnienie skargi następuje między innymi w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę przytoczone kryteria oceny działań organów administracji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 kwietnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 14 lutego 2022 r. o odmowie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW).
Kwestia materialnoprawnych przesłanek przyznania zawnioskowanej płatności została uregulowana w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz w rozporządzeniu wykonawczym Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r., poz. 182, dalej jako: "rozporządzenie ONW").
W myśl art. 14 ust. 1 cyt. ustawy, pomoc jest przyznawana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1.
Wspomniane rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L z 20.12.2013, str. 608 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013", którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:
1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późń. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013";
2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystany do ubiegania się o tę płatność.
Pozostałe wymagania, które należy spełnić w celu przyznania płatności ONW zostały określone przepisami § 2 ust. 2 -6 rozporządzenia ONW.
Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest okoliczność, czy skarżący spełnił przesłankę przyznania płatności ONW, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, odnoszącą się do powierzchni użytków rolnych – co najmniej 1 ha. W związku z powyższym kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia skargi miało ustalenie, czy organ prawidłowo ustalił powierzchnię użytków rolnych zgłoszonych do płatności ONW przez skarżącego.
Z akt sprawy administracyjnej wynika, że skarżący w dniu 21 czerwca 2021 r. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na 2021 rok do działek rolnych o łącznej powierzchni 1,04 ha (działka rolna E położona na działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,20 ha, na działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,19 ha, na działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,08 ha, na działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,32 ha i na działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,25 ha).
Przeprowadzona kontrola administracyjna przedmiotowego wniosku w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych) wykazała nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działki rolnej E wskazanej we wniosku z dnia 21 czerwca 2021 r.
Według przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji kontroli administracyjnej, działka rolna E położona na działkach ewidencyjnych o nr: 26, 27, 28, 29 i 30 (woj. L., powiat [...], gmina K., obręb ewidencyjny [...] miała powierzchnię 0,97 ha.
Z uwagi na zastrzeżenia strony zawarte w odwołaniu odnośnie do powierzchni stwierdzonej działki rolnej E, Biuro Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR dokonało weryfikacji powierzchni MKO dla działek wskazanych przez skarżącego.
Na skutek ponownej weryfikacji maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) Wydział ds. GIS Biura Biuro Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR wydał w dniu 18 marca 2021 r. informację na temat wartości MKO. Z informacji tej w sposób jasny wynikało, że:
- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,1875 ha, NSO (największy spójny obszar) MKO JPO wynosi 0,1875 ha,
- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,1057 ha, NSO (największy spójny obszar) MKO JPO wynosi 0,1057 ha,
- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,2859 ha, NSO (największy spójny obszar) MKO JPO wynosi 0,2859 ha,
- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,2298 ha, NSO (największy spójny obszar) MKO JPO wynosi 0,2298 ha,
- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,20 ha, NSO (największy spójny obszar) MKO JPO wynosi 0,20 ha.
Mając na uwadze powyższe w przypadku działki rolnej E – zadeklarowano 1,04 ha, a stwierdzono 0,99 ha. Łączna powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła 0,05 ha.
Organ drugiej instancji ustalił maksymalny kwalifikowalny dla następujących działek rolnych:
- dla działki rolnej E (działka ewidencyjna nr [...]) – 0,20 ha,
- dla działki rolnej E (działka ewidencyjna nr [...]) – 0,19 ha,
- dla działki rolnej E (działka ewidencyjna nr [...]) – 0,08 ha
- dla działki rolnej E (działka ewidencyjna nr [...]) – 0,29 ha,
- dla działki rolnej E (działka ewidencyjna nr [...]) – 0,23 ha.
Zatem łączna powierzchnia uprawniona do płatności ONW typ specyficzny strefa I wyniosła 0,99 ha. Wprawdzie w wyniku ponownej weryfikacji powierzchni działki rolnej E stwierdzono maksymalny kwalifikowalny obszar 0,99 ha, a więc powierzchnię większą od powierzchni ustalonej przez organ pierwszej instancji. Jednakże nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Nadal bowiem powierzchnia działek zatwierdzona do płatności ONW typ specyficzny strefa I wynosiła mniej niż 1 ha.
Zdaniem Sądu, ustalenia organu odwoławczego w zakresie powierzchni działki rolnej E, zgłoszonej do płatności ONW w 2021 r. są prawidłowe.
W toku postępowania wniosek skarżącego został poddany weryfikacji. W tym celu wykorzystano kontrolę administracyjną, stosownie do art. 59 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r., s.549, dalej jako: rozporządzenie nr 1306/2013). Zgodnie z tym przepisem, o ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie prawa pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu.
Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. L 227 z 31.07.2014, str. 69, dalej jako: rozporządzenie nr 809/2014), kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrole te gwarantują, że:
a) spełnione są kryteria kwalifikowalności, zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia;
b) występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych;
c) wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest kompletny i został złożony w odpowiednim terminie oraz, w stosownych przypadkach, złożone zostały dokumenty uzupełniające i świadczą o kwalifikowalności;
d) w stosownych przypadkach, istnieje zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi.
Istotna jest również treść art., 29 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 809/2014, wskazująca, że kontrola krzyżowa dotyczy zgodności między działkami rolnymi zgłoszonymi w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność a informacjami zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych w odniesieniu do działki referencyjnej zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014, w celu sprawdzenia kwalifikowalności określonych obszarów do systemu płatności bezpośrednich lub środków rozwoju obszarów wiejskich. System identyfikacji działek rolnych, zgodnie z art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi. Przy czym niezależnie od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą nadal korzystać z takich technik, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000 w przypadku gdy zostały one nabyte na podstawie umów długoterminowych zatwierdzonych przed listopadem 2012 r.
W wyniku kontroli administracyjnej przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych) stwierdzono nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działki rolnej E. Organ ustalił, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej.
Powyższe ustalenia zostały w toku postępowania odwoławczego ponownie zweryfikowane przez Biuro Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR. Ponowna weryfikacja dotyczyła wyznaczenia powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) dla działek ewidencyjnych wskazanych w odwołaniu skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji.
Uwzględniając wyniki kontroli administracyjnej organ odwoławczy ustalił MKO dla poszczególnych działek ewidencyjnych w ramach działki rolnej E, w tym dla: działki ewidencyjnej nr [...] – 0,20 ha, dla działki ewidencyjnej nr [...] – 0,19 ha, dla działki ewidencyjnej nr [...] – 0,08 ha, dla działki ewidencyjnej nr [...] – 0,29 ha, dla działki ewidencyjnej nr [...] – 0,23 ha.
Powierzchnia MKO dla wymienionych działek została ustalona w oparciu o ortofotomapę, będącą elementem systemu LPIS, która stanowi podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni (powstały ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych przetworzonych do postaci metrycznej).
Podkreślić należy, że w toku kontroli administracyjnej organ odwoławczy dokonał weryfikacji powierzchni działek ewidencyjnych zadeklarowanej przez skarżącego jako użytkowane rolniczo, w oparciu o system informacji geograficznej (GIS), o którym mowa w art.70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy przeprowadzając ponowną kontrolę administracyjną wniosku w sposób zgodny z powołanym wyżej uregulowaniem ocenił dostępne dane GIS, tj. poprawność wyznaczenia wektorowych granic w odniesieniu do przedmiotowej działki rolnej w powiązaniu z obrazem ortofotomapy i mając na uwadze widoczne granice użytkowania, analizę powierzchni sąsiednich działek ewidencyjnych oraz poprawność wyznaczenia pól zagospodarowania na ortofotomapie.
Ponowna weryfikacja MKO doprowadziła organ odwoławczy do prawidłowego ustalenia, że łączna deklarowana powierzchnia działki rolnej E wynosiła 1,04 ha, a powierzchnia stwierdzona po ponownej weryfikacji 0,99 ha. Maksymalny kwalifikowalny obszar określony w systemie identyfikacji działek rolnych dla danej działki nie obejmuje bowiem wszystkich gruntów położonych na danej działce, a jedynie stanowią go grunty rolne spełniające określone kryteria. Jest on wyznaczany jako różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej, a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (np. lasy, drogi, nieużytki, itp.).
Skarżący kwestionuje powyższe ustalenia i w konsekwencji nieuwzględnienie wszystkich jego zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
W ocenie Sądu, ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji pozostają w logicznym związku z przeprowadzonymi w postępowaniu administracyjnym dowodami, które zostały w sposób wyczerpujący rozpatrzone. Uznać także należy, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ w toku postępowania był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Nie zachodziła potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego. Ustalenia organu odwoławczego zostały skonfrontowane z treścią przesłanek przyznania płatności ONW, wynikających z unormowań § 2 ust. 1 – 6 rozporządzenia ONW. Trafne jest też stanowisko organu, który przypisał rozstrzygające w sprawie znaczenie wynikom kontroli w oparciu o bazę referencyjną LPIS.
Stosownie do art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile zatem nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013). Zgodnie zaś art. 24 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:
a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;
b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;
c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.
Podkreślić należy, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm.
Wbrew stanowisku skarżącego, przeprowadzona podwójna kontrola stan działek rolnych zadeklarowanych we wniosku z informacjami zawartymi w piśmie z dnia 18 marca 2022 r. stanowiącym odpowiedź Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR na zastrzeżenia strony jednoznacznie wskazują, że rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym, a deklarowanym we wniosku skarżącego zostały właściwie ujawnione przez kontrolujących i skutkowały stwierdzeniem zasadniczych różnic pomiędzy powierzchnią działki rolnej E deklarowaną przez rolnika, a powierzchnią stwierdzoną.
Zasadnie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, że wobec zastrzeżeń strony, Wydział do spraw GIS Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARIMR dokonał weryfikacji powierzchni MKO dla działek ewidencyjnych wskazanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2021. Wyniki analizy maksymalnego kwalifikowalnego obszaru wyznaczonego dla działek ewidencyjnych w ramach działki rolnej E zostały uwzględnione w decyzji organu odwoławczego.
Zauważyć też należy, że skarżący nie podał żadnych obiektywnych argumentów czy okoliczności wskazujących, iż przyjęta przez kontrolerów metoda pomiaru była wadliwa lub pomiary zostały przeprowadzone w sposób nieprawidłowy. Samo przekonanie strony o przynajmniej częściowo błędnych wynikach pomiarów przeprowadzonych w czasie kontroli administracyjnej, niezgodnych z danymi z ewidencji gruntów, nie jest obiektywną okolicznością mogącą podważyć ustaleń dokonanych w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie wydał decyzję zgodną z prawem. W szczególności zasadnie oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach dokonanych w ramach czynności kontrolnych dokonanych przez Biuro Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR po wniesieniu odwołania przez skarżącego. Prawidłowości wyników tej kontroli nie podważa skutecznie żaden z zarzutów sformułowanych w skardze.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że ustalenia faktyczne organu dotyczące powierzchni uprawnionej do płatności ONW są prawidłowe, znajdują bowiem potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy i przepisach prawa. Organy właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, szczegółowo powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ubocznie należy wyjaśnić, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków dotyczące powierzchni działek ewidencyjnych nie są wiążące dla organów ARiMR rozpoznających wnioski pomocowe w przedmiocie płatności ONW
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty są niezasadne. Analiza zaskarżonej decyzji wskazuje, że przy jej wydaniu nie doszło do naruszeń prawa, które uzasadniałyby jej uchylenie.
W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi. Z tych powodów oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI