III SA/Lu 306/06

III SA/Lu 306/06 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2006-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jacek Czaja /przewodniczący sprawozdawca/
Jadwiga Pastusiak
Marek Zalewski
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Stażysta Marzena Gawron, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 października 2006r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości cła 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz M.B. 115 (sto piętnaście ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] maja 2006 r., nr [...]., wydaną na podstawie przepisu art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60, ze zm.), art. 51, art. 65 ust. 1, ust. 3, ust. 5, ust. 6, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz. 622), art. 20 ust. 1, ust. 3 pkt. a i c, art. 28, art. 29 ust. 1, ust. 3 pkt a, art. 67, art. 201 ust. 1 pkt a, ust. 2, ust. 3, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1, art. 222 ust. 1, art. 243 Rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. B. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r., określającej kwotę cła z tytułu importu samochodu osobowego marki Toyota Paseo, importowanego według dokumentu SAD [...] z dnia [...] lipca 2004 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu tej decyzji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że dnia [...] lipca 2004 r. w Oddziale Celnym objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu, według dokumentu SAD nr [...], samochód osobowy marki Toyota Paseo 1.5, rok produkcji 1996, nr nadwozia [...], sprowadzony ze Szwajcarii, kraj pochodzenia Japonia, klasyfikowany do kodu CN [...]. Do zgłoszenia celnego załączono między innymi fakturę zakupu z dnia [...] lipca 2004 r., na kwotę 200,00 CHF, określającą wartość tego pojazdu.
W związku z wątpliwościami, co do rzetelności wartości podanej na tej fakturze, Dyrektor Izby Celnej przesłał kopię tej faktury do weryfikacji przez władze celne Szwajcarii.
Po uzyskaniu odpowiedzi ze Szwajcarii, postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. wszczęto postępowanie w sprawie.
W wyniku uzyskania od administracji celnej Szwajcarii odpowiedzi dotyczącej prawdziwej wartości sprzedaży przedmiotowego towaru, po uprzednim przeprowadzeniu postępowania, decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił kwotę cła podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 212,00 zł oraz wezwał skarżącą do jej uiszczenia wraz z odsetkami za zwłokę.
Od tej decyzji skarżąca odwołała się pismem z dnia [...] marca 2006 r., wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie przepisu art. 187 § 1 i art. 122 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne ustalenia oraz rażące braki w materiale dowodowym. Zdaniem skarżącej wartość towaru na fakturze nadesłanej przez władze celne Szwajcarii, wobec załączenia przez nią do zgłoszenia celnego oryginału faktury, budzi poważną wątpliwość i nie odpowiada stanowi faktycznemu. Kluczowym dla sprawy, według niej, jest fakt, że sprzedawca podczas kontroli potwierdził wystawienie powyższej faktury. Naczelnik Urzędu Celnego błędnie przyjął za władzami celnymi Szwajcarii kwotę podaną przez sprzedawcę towaru w deklaracji podatkowej, jako "faktyczną kwotę sprzedaży". Zdaniem skarżącej, jeżeli określona osoba zachowała się w sposób zgodny z ustawami podatkowymi, nie można jej obciążać skutkami działania lub zaniechania innych osób, na które nie miała ona wpływu.
W dniu [...] maja 2006 r. do postępowania zgłosiła się D. J., załączyła pełnomocnictwo wystawione przez M.B. i podtrzymała stanowisko zawarte w odwołaniu oraz oświadczyła, że złoży nowe dokumenty. W dniu [...] maja 2006 r. pełnomocnik skarżącej przysłał kserokopię umowy zawartej w dniu [...] marca 2004 r. pomiędzy firmą [...] Automobiles z siedzibą w D., VS - Szwajcaria, a panią D. J. wraz z jej tłumaczeniem.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w myśl przepisu art. 51 ustawy Prawo celne, organ celny w drodze decyzji określa kwotę należności wynikającą z długu celnego powstałego na podstawie przepisów art. 202-205, art. 210, art. 211 i art. 216 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, a także niezaksięgowaną kwotę należności wynikającą z długu celnego, gdy istnieją podstawy do jej zaksięgowania retrospektywnego na podstawie przepisu art. 220 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Zgodnie z przepisem art. 28 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wartość celna towarów określana jest dla celów stosowania Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, jak również środków pozataryfowych. Wartość celną przewożonych towarów definiuje przepis art. 29 ust. 1 Kodeksu. Jest nią wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie przepisów art. 32 i 33.
Natomiast przepis art. 29 ust. 3 pkt a Wspólnotowego Kodeksu Celnego stanowi, że ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita płatność dokonana lub mająca zostać uiszczona przez kupującego, dla lub na korzyść sprzedającego za przewożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być uiszczone, jako warunek sprzedaży przewożonych towarów przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego osobie trzeciej, celem spełnienia zobowiązań sprzedającego. Płatność niekoniecznie musi zostać dokonana w formie przelewu pieniężnego. Płatność może być dokonana za pomocą akredytyw lub zbywalnych instrumentów płatniczych i może zostać dokonana bezpośrednio lub pośrednio.
W przepisie art. 32 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wymienione zostały koszty, jakie powinny zostać uwzględnione, w celu określenia prawidłowej wartości celnej. Do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przewożone towary dodaje się więc poniesione przez kupującego, lecz nie ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za przewożone towary, koszty transportu i ubezpieczenia przewożonych towarów oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z ich transportem, poniesione do miejsca wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty.
Organ odwoławczy zauważył, że w niniejszym postępowaniu organ celny przyjął, jako dowód w sprawie potwierdzający cenę zakupu pojazdu marki Toyota Paseo 1,5, rok produkcji 1996, nr nadwozia [...], dane wynikające z nadesłanej przez władze celne Szwajcarii faktury z dnia [...] lipca 2004 r., a mianowicie cenę 900,00 CHF.
Zdaniem organu odwoławczego ze zgromadzonych materiałów oraz wyniku dochodzenia przeprowadzonego przez władze celne Szwajcarii w miejscu siedziby eksportera, zawartego w piśmie nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., wynika jednoznacznie, że rachunek z dnia [...] lipca 2004r. przedstawiony do odprawy pojazdu w Urzędzie Celnym, zawiera fikcyjną cenę zakupu, która nie została potwierdzona przez eksportera, firmę [...] Automobiles, w związku z tym należy uznać, że cena pojazdu wynosi 900,00 CHF.
Organ odwoławczy podniósł, że mając na uwadze stan prawny oraz ustalenia faktycznie, należało ponownie określić wartość celną zakupionego za granicą towaru, wynoszącą 2.870,00 zł. Kwotę tą uzyskano poprzez powiększenie wartości wynikającej z nadesłanej przez władze celne Szwajcarii faktury handlowej z dnia [...] lipca 2004 r. o koszty dostarczenia przesyłki w wysokości 50,00 CHF. Działanie takie wynika z faktu zastosowania formuły handlowej EXW oraz z dyspozycji przytoczonych wyżej unormowań zamieszczonych w przepisie art. 32 Kodeksu.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w myśl przepisu art. 67 Kodeksu Celnego, datą którą należy uwzględnić przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłoszono towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne. Zgodnie z przepisem art. 201 ust. 2 w/w rozporządzenia Rady (EWG) dług celny powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia. W rozpatrywanej sprawie jest to dzień [...] lipca 2004 r. Stosując kurs waluty obowiązujący w dniu powstania długu celnego, otrzymano wartość celną towaru w wysokości 2 870,00 zł. W dokumencie SAD [...] wyliczono i naliczono cło w kwocie 75,50 zł. W ocenie organu odwoławczego, retrospektywnemu zaksięgowaniu podlega różnica między kwotą cła, której podlegają towary, a zdeklarowaną w zgłoszeniu celnym tj. 212,00 zł.
Dyrektor Izby Celnej dodał, że organ celny w myśl przepisu art. 51 Prawa celnego w drodze decyzji określa niezaksięgowaną kwotę należności wynikającą z długu celnego, gdy istnieją podstawy do jej zaksięgowania retrospektywnego na podstawie przepisu art. 220 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Zgodnie zaś z przepisem art. 65 ust. 5 Prawa celnego, organ celny pobiera odsetki w przypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych w zgłoszeniu celnym z wyjątkiem, gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było okolicznościami nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Odsetki pobierane są od dnia powstania długu celnego od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną, a kwotą pobraną. Zgodnie z przepisem art. 65 ust. 5 w/w ustawy, odsetki, o których mowa w ust. 3-5, pobiera się według zasad i w wysokości określonej w odrębnych przepisach, dotyczących pobierania odsetek od należności podatkowych.
Zdaniem organu odwoławczego w przepisie art. 53 Ordynacji podatkowej ustawodawca zawarł wymóg naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, którą jest podatek niezapłacony w terminie płatności (art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej). Biorąc pod uwagę dyspozycję zawartą w przepisie art. 53 Ordynacji podatkowej, podatnik zobowiązany jest do samodzielnego wyliczenia odsetek od zaległości podatkowych licząc je od dnia powstania długu celnego tj. od dnia [...] lipca 2004 r. do dnia wpłaty włącznie.
Dyrektora Izby Celnej dodał, że dnia [...] stycznia 2006 r. wpłynęło do Urzędu Celnego pismo władz celnych Szwajcarii z dnia [...] grudnia 2005 r. informujące o przeprowadzonej weryfikacji w firmie [...] Automobiles, która wykazała, że jako dowód sprzedaży samochodu osobowego marki Toyota Paseo 1,5 eksporter przedstawił fakturę z dnia [...] lipca 2004 r. - na wartość 900,00 CHF. Kontrola wykazała także, że ten eksporter deklaruje w swoim rozliczeniu podatkowym faktyczną kwotę sprzedaży, a rachunek na niższą wartość został wystawiony jedynie na prośbę kupującego.
W toku postępowania odwoławczego, skarżąca dostarczyła do urzędu celnego oświadczenie eksportera, firmy [...] Automobiles, który wyjaśnił, że rozbieżność pomiędzy fakturą przedstawioną do odprawy celnej, a znajdującej się w księgowości firmy powstała ze sposobu, w jaki firma dokonuje rozliczenia.
Zdaniem skarżącej, wartość towaru na fakturze nadesłanej przez władze celne Szwajcarii, wobec załączenia przez nią do zgłoszenia celnego oryginału faktury, budzi poważną wątpliwość i nie odpowiada stanowi faktycznemu. Według skarżącej kluczowym dla sprawy jest fakt, że sprzedawca podczas kontroli potwierdził wystawienie przedmiotowej faktury. Naczelnik Urzędu Celnego błędnie przyjął, za władzami celnymi Szwajcarii, kwotę podaną przez sprzedawcę towaru w deklaracji podatkowej jako "faktyczną kwotę sprzedaży". Skarżąca uważa, że jeżeli określona osoba zachowała się w sposób zgodny z ustawami podatkowymi, to nie można jaj obciążać skutkami działań lub zaniechań innych osób, na które nie miała ona wpływu.
Organ odwoławczy podniósł, że w dniu [...] maja 2006 r. pełnomocnik skarżącej przesłał faksem kserokopię umowy z dnia [...] marca 2004 r., zawartej pomiędzy firmą [...] Automobiles, a D. J., wraz z jej tłumaczeniem. Z załączonej umowy wynika, że firma ta zobowiązywała się sprzedawać D. J., jak również osobom przez nią wskazanym, pojazdy powypadkowe, z których wymontowano niektóre części oraz samochody, za które firma otrzymała zaliczki, a które nigdy nie zostały zabrane. Podobnie samochody, które pozostają nie sprzedane od dawna, będą mogły być zakupione po cenach preferencyjnych. Ponadto firma oświadczyła, że wystawia faktury sprzedaży zgodnie z pobranymi kwotami.
W ocenie organu odwoławczego powyższa umowa nie wniosła do sprawy nic nowego. Zdaniem tego organu istotą sporu w sprawie są dwa dokumenty: faktura załączona przez skarżącą, wystawiona przez firmę [...] Automobiles na kwotę 200,00 CHF oraz faktura wystawiona przez tą firmę na kwotę 900,00 CHF.
Według organu odwoławczego, fakturę ujawnioną w wyniku kontroli przez szwajcarskie służby celne i opatrzoną ich pieczęcią, w świetle przepisu art. 194 Ordynacji podatkowej należy w tej sytuacji potraktować jako dokument urzędowy. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że dokumenty urzędowe korzystają z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w ich stwierdzone urzędowo. Organ administracji publicznej, przeprowadzając postępowanie wyjaśniające, musi przyjąć za udowodnione to, co stwierdzono w treści dokumentu. Nawet jeżeli dokument jest fałszywy, a nie przeprowadzono przeciwdowodu, organ administracji publicznej musi uznać to, co znajduje się w treści takiego dokumentu. Na podstawie takiego dokumentu organ ustala stan faktyczny.
Organ odwoławczy podniósł, że pojęcie dokumentu nie zostało w doktrynie jednoznacznie zdefiniowane. Na podstawie treści przepisów prawnych przyjmuje się, że przez pojęcie dokumentu należy rozumieć akt pisemny, stanowiący wyrażenie określonych myśli lub wiadomości. Według zaś art. 6 ust 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt. Organ odwoławczy zauważył, że dokumentom urzędowym przyznaje się zwiększoną moc w zakresie tego, "co zostało w nich urzędowo stwierdzone", jeżeli zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki:
a) dokumenty sporządzono w przepisanej formie,
b) sporządziły je powołane do tego organy władzy publicznej.
Moc dowodowa dokumentu to moc formalna (zewnętrzna) dotycząca tego, że wystawca dokumentu rzeczywiście "zaświadczył urzędowo", oraz moc materialna (wewnętrzna), która dotyczy znaczenia, skuteczności prawnej zawartego w dokumencie zaświadczenia, jego relewantności z punktu widzenia tematu dowodowego. Organ odwoławczy stwierdził, że formalną moc dowodową mają dokumenty urzędowe w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy nie może dowolnie odrzucić, bez przeprowadzenia przeciwdowodu, istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Nie uznanie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym stanowi naruszenie prawa procesowego.
Zdaniem organu odwoławczego, zgodnie z treścią przepisu art. 1138 Kodeksu postępowania cywilnego, zagraniczne dokumenty urzędowe posiadają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi. Zasadą jest, że nie wymagają one legalizacji.
Mając na uwadze powyższą argumentację, organ odwoławczy zaaprobował ustalenie wartości importowanego pojazdu na podstawie ujawnionej w trakcie kontroli faktury, potraktowanej jako dowód urzędowy.
Organ II instancji dodał, że skarżąca w odwołaniu podniosła naruszenie przez organ i instancji przepisów art. 30 i 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez nieustaleni w wydanej decyzji faktycznej wartości przewożonego przez granicę i zdeklarowanego w zgłoszeniu celnym towaru. Jej zdaniem, jeżeli prawidłowe było określenie wartości w dokumentach przedstawionych do odprawy celnej, to wówczas nie mogło dojść do narażenia Skarbu Państwa na uszczuplenie cła. Powołała się również na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 2004 t., sygn. akt K 24/03, w którym stwierdzono, że faktura z proceduralnego punktu widzenia jest dokumentem prywatnym, sporządzonym w formie pisemnej, zawierającym ściśle określone elementy. Jako dokument prywatny faktura stanowi potwierdzenie pewnych faktów pochodzących od osoby, która ją sporządziła i podpisała. Ustawa daje fakturom szczególne znaczenie, są to bowiem nie tylko dowody określonych faktów, ale czasem dowody wyłączne w tym sensie, że tylko posiadanie faktury upoważnia do określonych działań, niezależnie od wcześniej dokonanych czynności.
Organ II instancji zgodził się z wywodem skarżącej dotyczącym faktur, jednakże zauważył, że w świetle przepisu art. 29 § 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wiarygodność faktury obejmuje nie tylko jej autentyczność, ale także wiarygodność podanej na tym dokumencie ceny transakcyjnej. Dokument taki nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy podana na nim cena transakcyjna budzi oczywiste wątpliwości tj. gdy w ostateczny sposób nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości towaru lub tez jej wysokość budzi poważne wątpliwości co do tego, czy nie została zawyżona względnie zaniżona. Powszechnie bowiem przyjmuje się, że wartość transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać rzeczywistą jego cenę.
W związku z powyższym, w sprawie nie zakwestionowano wartości wynikającej z faktury załączonej do zgłoszenia celnego do momentu otrzymania od szwajcarskich służb celnych "drugich" faktur wystawionych przez sprzedawcę, opiewających na inną kwotę. Wartość towaru ustalono ponownie na podstawie faktury ujawnionej w trakcie weryfikacji przez zagraniczne służby celne, potraktowanej jako dokument urzędowy.
W odpowiedzi na podniesione przez stronę w odwołaniu zarzuty naruszenia przepisu art. 187 § 1 i art. 122 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenia oraz rażące braki w materiale dowodowym organ odwoławczy stwierdził, że organy celne zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz dopuściły jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Skargę na powyższą decyzję złożyła M. B., która wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarga zarzuca naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie, tj. art. 187 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeśli przepisy ustawy szczególnej nie stanowią inaczej.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżona decyzja narusza prawo.
Postępowanie prowadzone przez organy celne obu instancji wszczęte zostało na podstawie przepisu art. 78 ust. 1-3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE. L.92.302.1 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać sprostowania zgłoszenia, przy czym w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, organy te mogą przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane.
Postępowanie w tej sprawie wszczęto postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r., zaś w dniu [...] lutego 2006 r. organ I instancji wydał decyzję określającą kwotę cła podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu z tytułu importu przez skarżącą samochodu osobowego marki Toyota i wezwał stronę do uiszczenia tej kwoty wraz z odsetkami za zwłokę. Jako podstawę prawną wydania tej decyzji Naczelnik Urzędu Celnego wskazał przepis art. 51 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz. 622 ze zm.), zgodnie z którym organ celny, w drodze decyzji, określa między innymi niezaksięgowaną kwotę należności wynikającą z długu celnego, gdy istnieją podstawy do jej zaksięgowania retrospektywnego na podstawie art. 220 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Podkreślić należy, że zaksięgowanie retrospektywne kwoty należności wynikającej z długu celnego jest, w myśl przepisu art. 220 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, dopuszczalne wtedy, gdy kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana zgodnie z art. 218 i 219 lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej. Oznacza to, że obowiązkiem organów celnych obu instancji było stwierdzenie spełnienia przesłanki z art. 220 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, co w okolicznościach niniejszej sprawy sprowadzało się do wykazania, iż zaksięgowana kwota należności wynikającej z długu celnego z tytułu importu towaru jest niższa od prawnie należnej z uwagi na zaniżenie – zdaniem organów celnych – wartości celnej towaru.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organy celne nie zadośćuczyniły temu obowiązkowi, co stanowi naruszenie przepisów art. 122, 187 § 1 oraz 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.) w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., nr 68, poz. 622 ze zm.).
Zgodnie z przepisem art. 122 Ordynacji podatkowej, organy celne miały obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co jest nierozerwalnie powiązane z obowiązkiem zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Jednakże wbrew tym wymogom organy celne obu instancji ustaliły wartość importowanego samochodu opierając się jedynie na danych zawartych w fakturze przesłanej przez szwajcarskie służby celne, która została opatrzona pieczęcią tych służb, co zdaniem organu odwoławczego – w świetle przepisu art. 194 Ordynacji podatkowej – uzasadnia potraktowanie jej jako dokumentu urzędowego.
Powyższe ustalenie rażąco narusza przepis art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. W myśl cyt. przepisu, dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Jest jednak oczywiste, że kserokopia faktury nadesłana przez szwajcarskie służby celne i potwierdzona przez właściwego urzędnika tej służby za jej zgodność z oryginałem, nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu przepisu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Dokument prywatny, jakim jest faktura wystawiona przez sprzedawcę, nie może być uznany za dokument urzędowy na tej podstawie, że został on ujawniony w toku postępowania o udzielenie pomocy administracyjnej w sprawach celnych, prowadzonego w trybie określonym przepisem art. 3 i n. Protokołu dodatkowego w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, stanowiącego integralną część Umowy o Wolnym Handlu między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską z dnia 22 lipca 1972 roku (Dz.U.UE.L.97.169.77).
Wyrażona wyżej ocena znajduje uzasadnieniu wobec oczywistej wady, jaką jest obarczony wskazany dokument, a mianowicie braku materialnej cechy dokumentu urzędowego. Cechę taką można przypisać jedynie takiemu dokumentowi, który został sporządzony w formie określonej przepisami prawa, przez powołane do tego organy władzy publicznej (art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej).
W świetle powyższego stwierdzić należy, że kopia faktury przesłanej przez szwajcarskie służby celne jest dowodem z dokumentu prywatnego, co do którego nie znajdują zastosowania domniemania określone w przepisie art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, a to oznacza, iż dokument ten podlega ocenie zgodnie z wymogami przepisu art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Skoro organy obu instancji nie dokonały oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z wymogami określonymi w przepisie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, to tym samym doszło do naruszenia także innych, podstawowych zasad postępowania, określonych w przepisach art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy wyeliminuje wyżej wskazane uchybienia z zakresu postępowania, a w szczególności dopuści jako dowody w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (180 § 1 Ordynacji podatkowej) i tak zebrany materiał dowodowy wszechstronnie oceni, dając temu stosowny wyraz w uzasadnieniu decyzji.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych też względów oraz na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz, 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.