III SA/Lu 304/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. C. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Kraśnickiego odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca chciała ujawnienia jej jako jedynej właścicielki działek ewidencyjnych, opierając się na akcie własności ziemi z 1974 r. oraz uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie o zasiedzenie. Organy administracji odmówiły, ponieważ dla tych samych działek istniały dwa akty własności ziemi – jeden dla J. C., a drugi dla M. K. – co stworzyło sytuację spornego prawa własności. WSA w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i informacyjno-techniczny, nie rozstrzyga sporów o prawo własności, a jedynie odzwierciedla stan prawny ustalony w innym trybie. W sytuacji istnienia dwóch aktów własności ziemi dla tych samych nieruchomości, wydanych różnym osobom, spór ten powinien zostać rozstrzygnięty przez sąd powszechny. Sąd zaznaczył również, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia dotyczy jego sentencji, a nie uzasadnienia, co oznacza, że organy administracji nie były związane poglądami prawnymi sądu zawartymi w uzasadnieniu postanowienia o zasiedzeniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja charakteru deklaratoryjnego ewidencji gruntów, zasady rozstrzygania sporów o własność i znaczenia uzasadnienia orzeczenia sądowego w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji istnienia dwóch aktów własności ziemi dla tych samych nieruchomości. Ogólne zasady dotyczące ewidencji i mocy wiążącej orzeczeń są szerzej stosowalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uzasadnienie prawomocnego postanowienia sądu o oddaleniu wniosku o zasiedzenie, wskazujące na istnienie prawa własności wnioskodawcy, może stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie postanowienia sądu nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, ponieważ moc wiążącą posiada jedynie sentencja orzeczenia, a ewidencja ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o prawo własności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i jedynie odzwierciedla stan prawny ustalony w innym trybie. Moc wiążącą prawomocnego orzeczenia posiada jego sentencja, a nie uzasadnienie. W przypadku sporów o prawo własności, takich jak sytuacja istnienia dwóch aktów własności ziemi dla tych samych działek, właściwy jest sąd powszechny.
Czy w sytuacji istnienia dwóch aktów własności ziemi dla tych samych nieruchomości, wydanych różnym osobom, organ prowadzący ewidencję gruntów może rozstrzygnąć spór o prawo własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest właściwy do rozstrzygania sporów o prawo własności. Ewidencja ma charakter informacyjno-techniczny i nie może kreować nowego stanu prawnego.
Uzasadnienie
W przypadku istnienia sprzecznych dokumentów potwierdzających prawo własności do tych samych nieruchomości (np. dwa akty własności ziemi dla tych samych działek), organ ewidencyjny nie może samodzielnie ustalić, komu przysługuje prawo własności. Taki spór wymaga rozstrzygnięcia przez sąd powszechny.
Jaki jest charakter prawny ewidencji gruntów i budynków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ewidencja gruntów i budynków ma charakter deklaratoryjny, informacyjno-techniczny i nie rozstrzyga sporów o prawo własności.
Uzasadnienie
Sąd wielokrotnie podkreślał, że ewidencja gruntów jedynie odzwierciedla istniejący stan prawny, który został ustalony w innym trybie (np. przez sąd lub na podstawie dokumentów takich jak akty własności ziemi). Nie tworzy ona nowych praw ani nie rozstrzyga sporów.
Przepisy (21)
Główne
p.g.k. art. 24 § ust. 2c
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 24 § ust. 2b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 22 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 22 § ust. 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
rozporządzenie art. 11 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 172 § § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa z dnia 28 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o prawo własności. • W przypadku sporów o prawo własności, właściwy jest sąd powszechny. • Uzasadnienie postanowienia sądu nie stanowi podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. • Istnienie dwóch aktów własności ziemi dla tych samych działek, wydanych różnym osobom, uniemożliwia rozstrzygnięcie sporu w postępowaniu ewidencyjnym.
Odrzucone argumenty
Uzasadnienie postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie o zasiedzenie, wskazujące na prawo własności J. C., powinno stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji. • Organ błędnie uznał, że nie jest związany prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego. • Kserokopia aktu własności ziemi na M. K. nie powinna być traktowana jako dowód, ponieważ nie była uwierzytelniona przez sąd dysponujący oryginałem.
Godne uwagi sformułowania
ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego • Jej zadaniem jest tylko i wyłącznie odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego • Ewidencja gruntów i budynków pełniąca funkcję informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawo do gruntów, ani też nie nadaje tych praw. • Zapisy ewidencyjne mają charakter pochodnych informacji o gruntach i właścicielu wynikających z wpisu w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, prawomocnych decyzji, umów zawartych w formie aktu notarialnego, czy aktów normatywnych. • Postępowanie ewidencyjne nie może kreować nowego stanu prawnego bez istnienia wskazanych wyżej tytułów. • Moc wiążącą prawomocnego orzeczenia korzysta wyłącznie orzeczenie sądowe, czyli rozstrzygniecie zawarte w tenorze prawomocnego wyroku. • Treść uzasadnienia w zasadzie nie jest objęta normami zawartymi w art. 365 i art. 366 k.p.c.
Skład orzekający
Jadwiga Pastusiak
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Ibrom
sędzia
Iwona Tchórzewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru deklaratoryjnego ewidencji gruntów, zasady rozstrzygania sporów o własność i znaczenia uzasadnienia orzeczenia sądowego w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji istnienia dwóch aktów własności ziemi dla tych samych nieruchomości. Ogólne zasady dotyczące ewidencji i mocy wiążącej orzeczeń są szerzej stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność prawną związaną z historycznymi aktami własności ziemi i pokazuje, jak ewidencja gruntów, mimo swojej wagi, nie jest narzędziem do rozwiązywania sporów o prawo własności, co może być zaskakujące dla osób spoza branży.
“Dwa akty własności ziemi dla tej samej działki – kto jest właścicielem? Sąd wyjaśnia rolę ewidencji gruntów.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.