III SA/Lu 304/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie uchylił swój własny wyrok z dnia 29 grudnia 2022 r. z uwagi na śmierć strony postępowania, a następnie oddalił skargę jako nieuzasadnioną, uznając, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o własność.
Sprawa dotyczyła wniosku o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w celu ujawnienia J. C. jako właścicielki działek, dla których istniały dwa akty własności ziemi wydane różnym osobom. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznając skargę kasacyjną, najpierw uchylił swój wcześniejszy wyrok z powodu śmierci jednej ze stron postępowania, a następnie oddalił skargę. Sąd uznał, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie może rozstrzygać sporów o prawo własności, a jedynie odzwierciedlać stan prawny ustalony w innym trybie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznając skargę kasacyjną J. C., najpierw uchylił swój własny wyrok z dnia 29 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 304/22. Powodem uchylenia było stwierdzenie nieważności postępowania z uwagi na śmierć jednej ze stron (A. S.) przed wydaniem wyroku. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, sąd oddalił skargę J. C. jako nieuzasadnioną. Sprawa dotyczyła odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, które miały na celu ujawnienie J. C. jako właścicielki działek, dla których istniały dwa akty własności ziemi wydane różnym osobom (J. C. i M. K.). Organy administracji oraz sąd uznały, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter wyłącznie deklaratoryjny i informacyjno-techniczny, nie rozstrzyga sporów o prawo własności, a jedynie odzwierciedla stan prawny ustalony w innym trybie (np. prawomocnym orzeczeniem sądu, decyzją administracyjną, aktem notarialnym). Sąd podkreślił, że postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie o zasiedzenie, które wskazywało na prawo własności J. C., nie mogło stanowić podstawy do zmiany wpisów w ewidencji, ponieważ jego moc wiążąca dotyczy wyłącznie rozstrzygnięcia (tenora), a nie jego uzasadnienia. Ponadto, istnienie dwóch aktów własności ziemi dla tych samych działek uniemożliwiało organom administracyjnym samodzielne rozstrzygnięcie sporu o prawo własności, które powinno być dochodzone przed sądem powszechnym. Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły dokonania zmian w ewidencji, a zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i k.p.c. okazały się bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie sądu cywilnego w sprawie o zasiedzenie, które oddala wniosek z uwagi na przysługujące wnioskodawcy prawo własności, nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Moc wiążąca orzeczenia sądowego dotyczy wyłącznie jego rozstrzygnięcia (tenora), a nie jego uzasadnienia. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o prawo własności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że moc wiążąca orzeczenia sądowego (powaga rzeczy osądzonej) dotyczy wyłącznie jego rozstrzygnięcia (tenora), a nie jego uzasadnienia. Uzasadnienie, choć może doprecyzowywać, nie jest objęte zakresem związania art. 365 § 1 k.p.c. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie może być źródłem praw ani rozstrzygać sporów własnościowych. Zmiany w ewidencji mogą być dokonywane jedynie na podstawie dokumentów wskazanych w art. 24 ust. 2b Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a nie na podstawie przesłanek z uzasadnienia orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 179a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.g.k. art. 2 § pkt 8
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 24 § ust. 2b
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 24 § ust. 2c
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Ustawa z dnia 28 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych art. 1
Ustawa z dnia 28 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych art. 12
Ustawa z dnia 28 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych art. 15
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw art. 4
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw art. 8 § § 4
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa art. 63 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa art. 63 § ust. 2 i 3
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok WSA z dnia 29 grudnia 2022 r. został wydany po śmierci strony postępowania, co skutkuje jego nieważnością na podstawie art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie o zasiedzenie, wskazujące na prawo własności J. C., stanowi podstawę do zmiany wpisów w ewidencji gruntów. Uzasadnienie postanowienia Sądu Rejonowego ma moc wiążącą i powinno być uwzględnione przez organy administracji. Organy administracji naruszyły przepisy k.p.a. i k.p.c. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa. Kserokopia aktu własności ziemi wydanego na M. K. nie powinna być uznana za dowód, gdyż nie była uwierzytelniona.
Godne uwagi sformułowania
ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego jej zadaniem jest tylko i wyłącznie odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego Ewidencja gruntów i budynków pełniąca funkcję informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawo do gruntów, ani też nie nadaje tych praw z mocy wiążącą, powagi rzeczy osądzonej korzysta wyłącznie orzeczenie sądowe, czyli rozstrzygniecie zawarte w tenorze prawomocnego wyroku Treść uzasadnienia w zasadzie nie jest objęta normami zawartymi w art. 365 i art. 366 k.p.c.
Skład orzekający
Robert Hałabis
przewodniczący
Anna Strzelec
sprawozdawca
Iwona Tchórzewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o własność, a także że wyrok wydany po śmierci strony jest nieważny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów o własność nieruchomości, gdzie istnieją sprzeczne dokumenty prawne (dwa akty własności ziemi) i interpretacji postanowień sądowych w kontekście postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii charakteru ewidencji gruntów i budynków oraz interpretacji orzeczeń sądowych. Dodatkowo, element nieważności postępowania z powodu śmierci strony dodaje jej dramatyzmu i podkreśla znaczenie formalnych aspektów procedury.
“Ewidencja gruntów to nie wyrok: dlaczego sąd uchylił własne postanowienie i co to oznacza dla właścicieli?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 304/22 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2024-02-29 Data wpływu 2022-06-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Robert Hałabis /przewodniczący/ Anna Strzelec /sprawozdawca/ Iwona Tchórzewska Symbol z opisem 6120 Ewidencja gruntów i budynków Skarżony organ Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Treść wyniku uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Starszy asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków na skutek skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 304/22 I. uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 304/22; II. oddala skargę; III. zasądza od Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz J. C. [...] zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 13 kwietnia 2022 r. Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania J. C., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: Starosta, organ I instancji) z dnia 20 stycznia 2022 r., odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek nr [...], nr [...], nr [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...] W. D. , jednostki ewidencyjnej [...] W. . Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2020 r. J. C. (dalej też jako wnioskodawczyni, skarżąca) zwróciła się do organu I instancji o wprowadzenie zmian podmiotowych dla działek ewidencyjnych nr [...] położnych w jednostce ewidencyjnej W. i ujawnienia jej jako jedynej właścicielki tych nieruchomości. W ocenie wnioskodawczyni prawo własności do tych działek mają potwierdzać złożone przez nią dokumenty: kopia aktu własności ziemi nr [...] z dnia 30 listopada 1974 r. dla działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 5,36 ha wydana J. C., postanowienie S. K. z dnia 23 grudnia 2019 r., sygn. akt I Ns [...] wraz z uzasadnieniem w sprawie o nabycie przez zasiedzenie udziału [...] w nieruchomości oznaczonej nr [...] o pow. 0,19 ha i działce oznaczonej nr [...] o pow. 0,04 ha położonych w W. D. oraz oddalające wniosek J. C. o zasiedzenie w pozostałej części, kserokopia pisma Starosty [...] w K. z dnia 26 marca 2018 r. skierowanego do S. K., odpis aktu własności ziemi nr [...] M. K. dla działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W motywach wniosku skarżąca wskazywała na wydanie przez organ, na powyższe działki dwóch aktów własności, dla skarżącej jak i dla M. K.. Jednakże według wnioskodawczyni aktualnie widniejący wpis w ewidencji gruntów i budynków dokonany został na podstawie niepoświadczonej kopii aktu własności ziemi M. K.. Natomiast prawo własności skarżącej J. C. do tych działek potwierdziło uzasadnienie Sądu Rejonowego w sprawie o sygn. I Ns [...]. Pierwotną decyzją z dnia 22 września 2020 r. Starosta orzekł o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów dotyczących działek nr [...], nr [...] i nr [...] położonych w obrębie W. D. gm. W. zgodnie z wnioskiem skarżącej. Decyzja ta została przez organ odwoławczy w dniu 30 listopada 2020 r. uchylona. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji decyzją z dnia 29 czerwca 2021 r. również odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów dotyczących wyżej wskazanych działek zgodnie z wnioskiem skarżącej. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej decyzją z dnia 17 września 2021 r. organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Starosta rozpoznając po raz trzeci przedmiotową sprawę, decyzją z dnia 20 stycznia 2022 r., ponownie odmówił J. C. aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek nr: [...], [...], [...], położonych w obrębie ewidencyjnym W. D. . Organ I instancji potwierdził istnienie dwóch aktów własności ziemi dla działek będących przedmiotem wniosku skarżącej. Analizując zgromadzony materiał dowodowy Starosta ustalił na podstawie dokumentacji z założenia ewidencji gruntów wsi W. D., operatu nr [...], że M. K. już wtedy ujawniona została w ewidencji gruntów i budynków w stosunku do działek oznaczonych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Również M. K. jako osoba władająca gruntem została wykazana w stosunku do tych nieruchomości o łącznej powierzchni 5,36 ha w rejestrze ewidencji gruntów z 1976 r. Następnie w 1976 r. w rejestrach ewidencji gruntów i budynków jako właściciel została wpisana M. K. na podstawie aktu własności ziemi o nr [...] [...] do gruntów o pow. 5,36 ha oraz do działek nr [...], nr [...], nr [...] o łącznej pow. 0,54 ha na podstawie postanowienia sądu I Ns [...] oraz aktu własności ziemi nr Gu.on. [...]. W 1978 r. zostały wprowadzone zmiany w pozycji rejestrowej M. K. na podstawie postanowienia sądu sygn. akt I Ns [...] o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Wykreślono działki oznaczone nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] o łącznej powierzchni 4,99 ha. Zapis ten powielono w 1991 r. po założeniu rejestru ewidencji gruntów dla obrębu W. D. . W związku z powyższym w jednostce rejestrowej M. K. pozostały działki oznaczone nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] o łącznej powierzchni 0,91 ha, jako podstawę wpisu prawa własności zostały powołane następujące dokumenty: postanowienie sądowe o sygn. I Ns [...] oraz dwa akty własności ziemi o nr [...] oraz [...] Kolejne wpisy dotyczące zmiany właściciela gruntu składającego się z działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] położonych w W. D. gm. W. zostały wprowadzone w 2014 roku na wniosek spadkobierców po M. K. na podstawie postanowienia dnia 27 czerwca 1980 r. S. K. sygn. I Ns [...] oraz postanowienia z dnia 28 lipca 2014 r. o sygn. I Ns [...]. Z ustaleń organ I instancji wynika, że aktualnie w ewidencji gruntów i budynków jako właściciele do przedmiotowych działek na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 26 czerwca 2017 r., sygn. akt I Ns [...], postanowienia sądowego z dnia 20 lipca 2017 r. o sygn. akt I Ns [...], postanowienia sądowego z dnia 2 sierpnia 2017 r., sygn. akt I Ns [...] oraz postanowienia sądowego z dnia 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt I Ns [...] wpisani zostali: J. C. w udziale [...], M. F. w udziale [...], J. M. w udziale [...], P. S. w udziale [...], S. S. w udziale [...], S. S. w udziale [...], A. S. w udziale [...], T. T. w udziale [...], B. W. w udziale [...], H. Z. w udziale [...], J. Z. w udziale [...], T. Z. w udziale [...], M. Ż. w udziale [...]. Z uwagi na powyższe oraz wydanie dwóch aktów własności ziemi na nieruchomości objęte żądaniem strony Starosta odmówił aktualizacji ewidencji. Stwierdził jednocześnie, że nie może podważać bytu prawnego powyższych dokumentów, gdyż w tym przedmiocie właściwy jest sąd powszechny. J. C. złożyła odwołanie od tej decyzji organu I instancji. Jej zdaniem, organ ponownie dokonał nieprawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, niesłusznie odmawiając wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów zgodnie z jej wnioskiem. Podkreśliła, że wprawdzie S. K. w sprawie o zasiedzenie przedmiotowych działek gruntu oddalił jej wniosek, jednak w uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia, wskazał na przysługujące skarżącej prawo własności do nieruchomości wynikające z aktu własności ziemi z 30 listopada 1974 r. o nr [...] W ocenie skarżącej rozstrzygnięcie S. K. w zakresie prawa własności działek nr [...], nr [...], nr [...] jest prawomocne i nie ma konieczności ponownego dokonywania rozstrzygnięcia w tym zakresie przed sądem powszechnym. Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji przytoczył treść mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 z późn. zm.) – dalej też jako ustawa, p.g.k. Oceniając ponownie wniosek skarżącej organ uznał, że skarżąca podważa podstawę prawną ujawnienia M. K. jako właściciela działek oznaczonych nr [...], nr [...], nr [...], tj. AWZ nr [...] i późniejsze zmiany podmiotowe dokonane w ewidencji na podstawie orzeczeń sądowych o stwierdzenie nabycia spadku. Powszechnie ugruntowanym w orzecznictwie, jak i doktrynie stanowiskiem jest twierdzenie, iż ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem jest tylko i wyłącznie odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego, choćby był on zgodny z żądaniem wnioskodawczyni. Ewidencja gruntów i budynków pełniąca funkcję informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawo do gruntów, ani też nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie aktualne stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Ma zatem charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków mogą jedynie badać czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym było dokonanie zmian istniejących w ewidencji gruntów wpisów. W razie powstania sporu, co do tego czyją własnością jest nieruchomość ujawniona w operacie ewidencji gruntów i budynków, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, bowiem aktualizacja operatu zgodnie z przepisami ustawy następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W ocenie organu odwoławczego Starosta, zgodnie z wytycznymi organu II instancji zwartymi w poprzednich decyzjach ustalił w prawidłowy sposób krąg osób mających przymiot strony w niniejszym postępowaniu i osoby te poinformował o prowadzonym z wniosku J. C. postępowaniu administracyjnym w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Ustalił również, że S. K. posiada odpis aktu własności ziemi o nr [...], który według organu II instancji, ma taką samą moc dowodową jak oryginał dokumentu. Starosta ten dokument pozyskał. Zdaniem organu odwoławczego Starosta słusznie odmówił aktualizacji zgodnie z wnioskiem J. C., ponieważ na podstawie zgromadzonych dokumentów w postaci dwóch aktów własności ziemi, nie miał kompetencji aby rozstrzygnąć komu przysługuje prawo własności do nieruchomości. Zarówno jeden jak i drugi akt mają klauzule prawomocności. Tak samo jeden jak i drugi akt jest wydany na te same działki. Dlatego zdaniem organu odwoławczego opierając się na istnieniu tych dwóch aktów własności ziemi, nie ma możliwości ustalenia na etapie postępowania ewidencyjnego czy akt własności ziemi stanowiący dotychczasową podstawę wpisu w ewidencji gruntów jest nieważny. Postanowienie Sądu nie może stanowić podstawy aktualizacji ponieważ postanowienie to zostało wydane w zupełnie innym zakresie, tj. w przedmiocie zasiedzenia. Jak podał Sąd w uzasadnieniu swojego wyroku, tryb ustalenia zasiedzenia jest wykluczony w sytuacji gdy dana nieruchomość jest już własnością osoby wnioskującej o zasiedzenie. Twierdzenie to, nie może być odbierane przez wnioskodawczynię jako przyznanie lub potwierdzenie prawa własności, które obliguje organ do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków. J. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na ostateczną decyzję organu odwoławczego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 8, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej jako k.p.a. w zw. z art. 24 ust. 2c w zw. z art. 24 ust. 2b pkt. 1) ppkt c) p.g.k. w zw. z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (obecnie Dz.U. z 2023 r., poz. 1550 ze zm.), dalej k.p.c. oraz art. 172 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.), dalej k.c. mających istotny wpływ na wynik sprawy, sprowadzające się w istocie do błędnego uznania przez organy, iż odmowa dokonania wpisu zgodnie z wnioskiem skarżącej była prawidłowa z uwagi na brak uprawnień do samodzielnego rozstrzygania sprawy dotyczącej uprawnień wnioskodawczyni do gruntu objętego postępowaniem oraz braku uprawnień organu do rozstrzygnięcia sporu co do prawa własności nieruchomości, podczas gdy prawo własności nieruchomości – działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...], nr [...] i nr [...], położonych w W. D. , gm. W., zostało rozstrzygnięte prawomocnym postanowieniem S. K., I Wydziału Cywilnego z dnia 23 grudnia 2019 r., sygn. akt. I Ns [...], w sprawie o zasiedzenie przedmiotowych działek, a tym samym, czego organ nie rozważył, postanowienie to rozstrzygało kwestię własności tych nieruchomości i stanowiło podstawę do dokonania zmiany, i podlegało ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów. W ocenie skarżącej wobec dysponowania powyższym postanowieniem organ nie musi dokonywać rozstrzygnięcia prawa własności do nieruchomości, ani prowadzić postępowania wyjaśniającego. Zdaniem skarżącej moc wiążącą prawomocnego orzeczenia ma również uzasadnienie danego orzeczenia, zaś w treści uzasadnienia powyższego postanowienia Sąd wprost wskazał, iż oddalenie powództwa w zakresie zasiedzenia przez J. C. działek nr: [...], [...], [...], położonych w W. D. , następuje z uwagi na przysługujące J. C. prawo własności do powyższych nieruchomości. W ocenie skarżącej organ administracji błędnie przyjął, że nie jest związany prawomocnym postanowieniem S. K. z dnia 23 grudnia 2019 r., sygn. akt I Ns [...], i nie potwierdza ono istnienia prawa własności J. C. do przedmiotowych działek, podczas gdy postanowienie to zostało wydane w sprawie o prawo własności – zasiedzenie, a z jego treści jednoznacznie i bezspornie wynika przysługiwanie prawa własności J. C.. Ponadto zdaniem skarżącej organy dokonały błędnej oceny postanowienia S. K. i wyprowadziły z niego nieprawidłowe wnioski, skutkujące uznaniem, że twierdzenia S. K. o wykluczeniu trybu zasiedzenia w sytuacji, gdy dana nieruchomość jest już własnością osoby wnioskującej o zasiedzenie, nie stanowią potwierdzenia istnienia prawa własności skarżącej i oznaczają jedynie brak możliwości wystąpienia przez J. C. z wnioskiem o zasiedzenie przedmiotowych działek, podczas gdy ze stwierdzenia Sądu Rejonowego wynika wprost, iż nie jest możliwe zasiedzenie przez skarżącą przedmiotowych działek z uwagi na fakt, iż jest ich właścicielką. Skarżąca zarzuciła również, że organy bezpodstawnie uznały kserokopię odpisu aktu własności ziemi nr [...] wystawionego na M. K. jako środek dowodowy, podczas gdy kserokopia ta sporządzona została na podstawie odpisu przez S. K., który to Sąd nie dysponował oryginałem wyżej wskazanego dokumentu i nie mógł go zweryfikować oraz poświadczyć kserokopii za zgodność z oryginałem, zaś organ dysponował oryginałem aktu własności ziemi, wraz z dokumentami uwłaszczeniowymi, wystawionymi na J. C., a tym samym rozstrzygnięcie w sprawie zostało oparte na dokumencie nie korzystającym z mocy dowodowej oryginału dokumentu. Skarżąca postawiła również zarzut naruszenia art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a także naruszenie art. 138 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę w niniejszej sprawie. Od powyższego wyroku J. C. wniosła skargę kasacyjną. Korespondencja zawierająca odpis skargi kasacyjnej skierowana do uczestniczki postępowania A. S. wróciła do sądu z adnotacją adresat zmarł. W tych okolicznościach sąd wystąpił do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Z. o wyjaśnienie, czy uczestniczka postępowania rzeczywiście zmarła – jak wynika z adnotacji na kopercie. W odpowiedzi Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Z. nadesłał odpis skrócony aktu zgonu, z którego wynika, że A. S. zmarła w dniu 13 grudnia 2022 r. Postanowieniem z dnia 10 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie, na podstawie art. 124 § pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej: "p.p.s.a." Po ustaleniu następców prawnych zmarłej uczestniczki postępowania A. S., sąd postanowieniem z dnia 19 lipca 2023 r. (t. II, k. [...] akt sądowych) podjął zawieszone postępowanie. Pismem z dnia 23 sierpnia 2023 r. mąż uczestniczki postępowania S. S. poinformował sąd, że uczestniczka postępowania S. S. zmarła 8 marca 2023 r. (t. II, k. [...] akt sądowych). Do pisma został załączony odpis skrócony aktu zgonu S. S. wydany przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. (t. II, k. [...] akt sądowych). W związku z powyższym postępowanie w niniejszej sprawie zostało ponownie zamieszone postanowieniem z dnia 20 września 2023 r. (t. II k. [...] akt sądowych) Po ustaleniu następców prawnych zmarłej uczestniczki postępowania S. S., sąd postanowieniem z dnia 8 listopada 2023 r. (t. II, k. [...] akt sądowych) podjął zawieszone postępowanie. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 179a p.p.s.a., jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. Zdolność sądowa podmiotów postępowania sądowoadministracyjnego jest bezwzględną przesłanką procesową. Cecha ta pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z udziałem danego podmiotu w charakterze strony. Utrata zdolności sądowej przez osobę fizyczną następuje z chwilą śmierci. W stosunku do osób zmarłych nie można wydawać orzeczeń, a jeśli takie zostało wydane, to jest ono obarczone wadą nieważności i powinno być usunięte z obrotu prawnego, aby nie wywoływało skutków prawnych. W niniejszej sprawie jedną ze stron postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 13 kwietnia 2022 r. była A. S., która, jak wynika z nadesłanego odpisu skróconego aktu zgonu, zmarła 13 grudnia 2022 r., a zatem przez dniem wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Zaskarżony wyrok z dnia 29 grudnia 2022 r. został zatem wydany wobec osoby zmarłej, co powoduje, że jest on obarczony wadą nieważności. Brak wiedzy sądu I instancji o śmierci uczestnika postępowania w dniu wydania zaskarżonego wyroku, nie może mieć w tym kontekście żadnego znaczenia, bowiem skierowanie rozstrzygnięcia do osoby nieżyjącej wywołuje konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego z przyczyny, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 179a p.p.s.a. sąd zobowiązany był uchylić wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 grudnia 2022 r., o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a także rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390 ze zm.) dalej: rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 2 pkt 8 p.g.k. ewidencja gruntów i budynków gromadzi, aktualizuje oraz udostępnia informacje o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Jak stanowi art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 powoływanej ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty oraz podaje się w niej właściciela nieruchomości. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje, zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.k.). Zapisy ewidencyjne mają charakter pochodnych informacji o gruntach i właścicielu wynikających z wpisu w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, prawomocnych decyzji, umów zawartych w formie aktu notarialnego, czy aktów normatywnych. Postępowanie ewidencyjne nie może kreować nowego stanu prawnego bez istnienia wskazanych wyżej tytułów. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko zbiorem informacji o gruntach i powinna być utrzymywana w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego. Ustawa nakłada na starostę, jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, w rozumieniu art. 22 ust. 1 p.g.k., obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W myśl § 11 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w brzmieniu mającym w sprawie zastosowanie, ewidencja gruntów i budynków obejmuje dane podmiotowe dotyczące: a)właścicieli oraz przysługujących im wielkości udziałów albo samoistnych posiadaczy, b) opisu prawa własności lub stanu posiadania osób, o których mowa w lit. a, c) daty nabycia prawa własności, d) informacji o dokumentach, które stanowiły podstawę opisu prawa własności albo stanu posiadania, o którym mowa w lit. b, e) adresów zameldowania na pobyt stały albo siedziby podmiotów, o których mowa w lit. a. oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa. Jednocześnie zauważyć należy, że obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od daty ich powstania, stosownie do art. 22 ust. 2 p.g.k. obciąża właściciela lub inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części (art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.k.). Uregulowanie powyższe zapewnia aktualność danych ewidencji, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty. Prawa osób do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji gruntów na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych lub dyspozycji zawartych w aktach normatywnych (zob. wyrok NSA z 30 września 2009 r., I OSK 1434/08; wyrok WSA w Białymstoku z 19 lutego 2008 r., II SA/Bk 636/07 – CBOSA). Przytoczone przepisy wskazują zatem, jak zasadnie podkreślały organy w swoich decyzjach, że istotą ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów w niej zawartych oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. I OSK 1718/13, CBOSA). Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 października 1998 r., sygn. II SA 1094/98, z dnia 18 marca 1999 r., sygn. II SA 1728/98 oraz z dnia 19 kwietnia 2001 r., sygn. II SA 862/00, CBOSA). W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że ewidencja gruntów i budynków jest jedynie zbiorem informacji, nie może być natomiast źródłem praw, co oznacza, że nie można poprzez zmianę zapisu w ewidencji gruntów ustanowić prawa, czy rozszerzyć jego zakres. Rejestr ewidencji gruntów potwierdza jedynie stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej (por. też wyroki NSA z: 20 listopada 1998 r. sygn. akt II SA 914/98, LEX nr 41816, 4 marca 1999 r. sygn. akt II SA 17/00, LEX nr 46214). Postępowanie, które ma na celu zmianę danych w operacie ewidencyjnym ma charakter rejestrowy, a więc wtórny w stosunku do zdarzeń prawnych, z których wyniknęły wnioskowane zmiany. Zmiany te, jak trafnie akcentował organ odwoławczy, podmiot składający wniosek musi udokumentować, załączając takie dokumenty, które mogą, zgodnie z ustawą - Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowić podstawę wpisu. Podkreślić w tym miejscu należy, że samo zgłoszenie zmiany nieudokumentowanej albo bez wykazania stosownym dokumentem podstawy do wprowadzenia tych zmian prowadzi do odmowy ich dokonania (wyroki: WSA w Krakowie z 14 maja 2019 r., III SA/Kr 167/19, WSA w Białymstoku z 6 października 2015 r., II Sa/BK 467/15, CBOSA). Pochodny charakter informacji znajdujących się w ewidencji w stosunku do źródeł tych informacji wymienionych w art. 24 ust. 2b p.g.k. oznacza, że wszelkie zmiany danych ewidencyjnych powinny mieć charakter bezsporny. Można to osiągnąć wyłącznie przez dokonywanie ich rejestracji w sposób przewidziany w ustawie i rozporządzeniu. Obowiązek zamieszczenia w ewidencji wyłącznie danych bezspornych wyklucza samodzielne rozstrzyganie przez organ rejestrujący wszelkich kwestii związanych z prawem do nieruchomości. Przenosząc powyższe uwagi na kanwę sprawy niniejszej, w ocenie sądu, uznać należy, że organ prawidłowo odmówił dokonania zmian podmiotowych w operacie ewidencji gruntów i budynków co do działek nr [...], nr [...], nr [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...] W. D. , jednostki ewidencyjnej [...] W. , polegających na wpisaniu skarżącej jako właścicielki tych nieruchomości. Organy ustaliły, że prawo własności dla działek oznaczonych nr [...], nr [...], nr [...] położonych w W. D. , uregulowane zostało w trakcie postępowania uwłaszczeniowego na skutek wydania aktu własności ziemi z dnia 4 marca 1974 r. nr [...] dla M. K. i aktu własności ziemi z dnia 30 listopada 1974 r. nr [...] dla J. C.. Oznacza to, iż prawo własności do tych samych działek uregulowane zostało w decyzjach administracyjnych dla dwóch różnych osób. Wyjaśnienia wymaga, że ustawa z dnia 28 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. z 1971 r., Nr 27, poz. 250 ze zm.) stworzyła prawną możliwość nabycia z mocy prawa własności nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych po spełnieniu przesłanek określonych w art. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 12 ustawy nabycie nieruchomości stwierdzał w drodze decyzji właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej. Od decyzji tego organu przysługiwało odwołanie do wojewódzkiej komisji do spraw uwłaszczenia. Ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie własności nieruchomości stanowiła podstawę do ujawnienia nowego stanu własności w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów (art. 15 ustawy). Wymieniona ustawa została uchylona mocą art. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw (Dz.U. z 1982 r., Nr 11, poz. 81 ze zm.), a rozpoznanie spraw o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości na podstawie tej ustawy przekazano sądom. W art. 8 § 4 ustawy z 1982 r. stwierdzono, że gdy po wejściu w życie ustawy, w związku z uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności ostatecznej decyzji terenowego organu administracji państwowej ma nastąpić ponowne rozpatrzenie sprawy, podlega ona przekazaniu właściwemu sądowi. Kolejną zmianę w zakresie uwłaszczenia nieruchomości rolnych wprowadziła ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91), która mocą art. 63 ust. 1 dokonała skreślenia przywołanego powyżej art. 8 § 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. Z kolei w ust. 2 i ust. 3 ustawodawca postanowił, że "do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Toczące się postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 2, podlegają umorzeniu". Z przedstawionej regulacji wynika zatem, że od dnia jej wejścia w życie, czyli od dnia 1 stycznia 1992 r., nie ma prawnej możliwości wzruszenia aktów własności ziemi wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. Dotyczy to także sytuacji, gdy akt własności ziemi dotknięty jest kwalifikowanymi wadami prawnymi. Powyższa regulacja ma bowiem na celu definitywną likwidację możliwości jakiejkolwiek weryfikacji w trybie nadzwyczajnych ostatecznych decyzji administracyjnych dotyczących uwłaszczenia posiadaczy nieruchomości w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. Wszelkie spory dotyczące stwierdzenia nabycia nieruchomości na podstawie ustawy z 1971 r., w tym także związane z ustaleniem prawa własności wynikające z zakresu posiadania gospodarstwa rolnego na dzień 4 listopada 1971 r. rozstrzygane są przez sądy powszechne. W tym stanie faktycznym i prawnym, prawidłowo Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził iż nie jest uprawniony by w postępowaniu aktualizacyjnym czy inny postępowaniu administracyjnym podważać byt prawny prawomocnych decyzji. Jeżeli bowiem organ administracji wydał w rożnych datach dwie decyzje dotyczące tego samego przedmiotu wywłaszczenia, na rzecz dwóch różnych osób, to spór dotyczący prawa własności nieruchomości rozstrzygnąć może w odrębnym postępowaniu właściwy sąd powszechny. Zasadnie organy obu instancji, rozpatrując wniosek skarżącej uznały, że postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie sygn. akt I Ns [...] nie może stanowić podstawy do wykreślenia spadkobierców M. K. z ewidencji gruntów. S. K. w sprawie o zasiedzenie min. działek gruntu nr [...], nr [...], nr [...], postanowieniem z dnia 28 grudnia 2019 r. oddalił wniosek J. C.. W uzasadnieniu wyroku sąd podkreślił, że tryb ustalenia zasiedzenia jest wykluczony w sytuacji gdy dana nieruchomość jest już własnością osoby wnioskującej o zasiedzenie (postanowienie k.[...] tom I akt adm.). Stanowisko sądu powszechnego zajęte w sprawie o zasiedzenie znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa, gdyż w sprawie tej akty władztwa fizycznego wykonywane przez skarżącą nie były bowiem kierowane przeciwko właścicielowi gruntu, gdyż to ona wykazywała się aktem własności ziemi. Zasiedzenie zawsze biegnie przeciwko właścicielowi. Z tego względu posiadanie jako przesłanka zasiedzenia musi mieć jeszcze tę cechę, że posiadacz nie może być jednocześnie właścicielem rzeczy, co wynika zresztą z brzmienia przepisów Kodeksu cywilnego z art. 172 § 1 i § 2 k.c. W świetle powołanych przez organy jako podstawa prawna, oraz przytoczonych wyżej przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i rozporządzenia wykonawczego należało uznać, że zaskarżonemu rozstrzygnięciu nie można zarzucić naruszenia prawa materialnego lub procesowego, skutkującego koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego. Organy prawidłowo uznały, że żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów oparte na uzasadnieniu postanowienia sądu powszechnego nie może zostać uwzględnione. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w skardze, że organ naruszył art. 365 § 1 k.p.c., z tego względu, że z uwagi na ogólność rozstrzygnięcia przy oddaleniu wniosku o zasiedzenie, doniosłość zakresu mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia ma również uzasadnienie danego orzeczenia, zaś w treści uzasadnienia powyższego postanowienia Sąd wprost wskazał, iż oddalenie powództwa w zakresie zasiedzenia przez J. C. działek nr [...], nr [...], nr [...], położonych w W. D. , następuje z uwagi na przysługujące J. C. prawo własności do powyższych nieruchomości, co w konsekwencji doprowadziło do niesłusznego utrzymania w mocy decyzji o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. Przede wszystkim sąd zauważa, iż z mocy wiążącej, powagi rzeczy osądzonej korzysta wyłącznie orzeczenie sądowe, czyli rozstrzygniecie zawarte w tenorze prawomocnego wyroku. Treść uzasadnienia w zasadzie nie jest objęta normami zawartymi w art. 365 i art. 366 k.p.c., mimo że pozwala niejednokrotnie na doprecyzowanie przedmiotowe treści wyroku. Przedmiotem prawomocności materialnej jest ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły i sąd jak i inne organy administracji nie są związane zarówno ustaleniami faktycznymi poczynionymi w innej sprawie, jak i poglądami prawnymi wyrażonymi w uzasadnieniu zapadłego w niej wyroku/postanowienia (zob. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt V CSK 80/18, LEX nr 2650726). W sprawie niniejszej organy nie oceniały i nie podważały ważności wydanego w trybie ustawy uwłaszczeniowej aktu własności ziemi nr [...] z dnia 30 listopada 1974 r. wydanego J. C. na min. działki gruntu nr [...], nr [...], nr [...], natomiast przez cały okres trwania postępowania administracyjnego podnosiły wydanie do tych samych działek gruntu również drugiego akt własności nr [...] M. K.. Argumentacja zaskarżonej decyzji jest akceptowana przez sąd, iż za pomocą regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie można kwestionować, czy ustalać stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych i orzekanie o ważności aktów własności ziemi. Zauważyć też należy, że istnienia aktu własności ziemi wydanego dla M. K. i jego ważności nie podważał także Sąd Rejonowy w powoływanym przez skarżącą postanowieniu w sprawie sygn. akt I Ns [...]. W kontekście zarzutów skargi co do przesłania przez S. K. jedynie kserokopi odpisu aktu własności ziemi nr [...] wydanego M. K., to wyjaśnić należy, że w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, przyjęcie kserokopii tego dokumentu, nie stanowi naruszenia prawa mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza, gdy z dokonanych przez organy ustaleń, niepodważonych przez stronę skarżącą, jednoznacznie wynika, że akt własności ziemi na M. K. co do spornych działek został wydany. Nie było też okolicznością sporną, że S. K. I Wydział Cywilny odpisem tego dokumentu dysponował. W myśl natomiast art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Jednym ze środków dowodowych są dokumenty, przy czym w postępowaniu administracyjnym moc dowodową posiadają nie tylko oryginalne dokumenty, ale również ich uwierzytelnione odpisy. Należy przyjąć, że nieuwierzytelniona kserokopia dokumentu urzędowego nie może korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu. Niewłaściwe byłoby jednak wnioskowanie, że kserokopia dokumentu urzędowego nie może być środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym. Różnica w mocy dowodowej polega na tym, że kserokopia właściwie uwierzytelniona korzysta z mocy dokumentu oryginalnego, natomiast brak właściwego uwierzytelnienia powoduje, że taki dokument musi być oceniany w świetle całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1016/11, LEX nr 1244439). W ocenie sądu wykorzystanie zatem w sprawie kserokopii dokumentów było zgodne z prawem. Natomiast stwierdzenie organu odwoławczego, że pozyskano odpis aktu własności ziemi nr [...], a nie jego kserokopię pozostaje bez wpływu na wynik sprawy niniejszej w świetle dokonanych przez organy ustaleń i reguł administracyjnego postępowania dowodowego. W aktach administracyjnych znajduję się zarówno kserokopia aktu własności ziemi wydanego na nazwisko M. K., jak i nadesłana przez S. K. kserokopia odpisu tego dokumentu. Na podstawie aktu własności ziemi nr [...] ustalono własność gruntu M. K. co do którego Sąd Powiatowy w K. w sprawie o sygn. akt Ns [...] orzekł o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Brak oryginału przedmiotowego aktu własności ziemi oraz uwierzytelnionego jego odpisu, nie oznacza, iż taki akt w trybie ustawy uwłaszczeniowej nie został wydany. Sąd zgadza się z organem, który na podstawie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, a w szczególności danych zawartych w dokumentacji z założenia ewidencji gruntów wsi W. D., tj. operatu nr [...] oraz rejestru ewidencji gruntów z 1976 r. i z 1978 r. kiedy to zostały wprowadzone zmiany w pozycji rejestrowej M. K. na podstawie postanowienia sądu sygn. akt I Ns [...], ocenił istnienie tego aktu własności ziemi. W konkluzji zasadne jest stanowisko organu odwoławczego, że żądanie skarżącej dokonania zmian podmiotowych w ewidencji wkracza w zakres prawa własności w odniesieniu do tych działek gruntu. Dane te, jak jeszcze raz sąd podkreśla, nie mogą zostać zmienione na podstawie treść uzasadnienia postanowienia gdyż nie może ono stanowić podstawy do ujawnienia zmian podmiotowych w ewidencji. Ujawnienie może dotyczyć danych zawartych w rozstrzygnięciu postanowienia/wyroku a nie jego uzasadnieniu. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 19 kwietnia 2001 r., II SA 862/00, LEX nr 53361 "Zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów". Zmiana taka musi więc wynikać wprost z dokumentu źródłowego, a nie z przesłanek, jakimi kierował się organ administracji lub sąd przy jego wydaniu. Same tylko przesłanki wydania wyroków lub postanowień, jak w tym przypadku, na które powoływała się w toku postępowania administracyjnego skarżąca nie stanowią podstawy do wprowadzenia zmian podmiotowych w ewidencji, ponieważ nie mieszczą się w katalogu podstaw wymienionych w ustawie i rozporządzeniu wykonawczym, który jest katalogiem wyczerpującym. W sytuacji zatem, w której przepisy ustawy i wydanego na jej podstawie rozporządzenia regulują wyczerpująco kwestie stanowiące przedmiot rozpatrywania przez organy, zarzuty skargi dotyczące błędnego rozumienia przez organy postanowień kodeksu postępowania cywilnego i kodeksu cywilnego dotyczących zakresu związania orzeczeniem nie mogły odnieść pożądanego przez skarżącą rezultatu. Chybiony jest zatem zarzut naruszenia w kontrolowanym postępowaniu prawa własności skarżącej. Jak wyjaśniono już wcześniej, wpisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie deklaratoryjny i nie tworzą stanu prawnego. Rolą ewidencji gruntów nie jest również rozstrzyganie sporów dotyczących ustalenia prawa własności. Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja nie narusza też zasad wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. Materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Okoliczności istotne dla niniejszego postępowania zostały dostatecznie wyjaśnione i udowodnione. Organ odwoławczy odniósł się do argumentów przytoczonych przez skarżącą w odwołaniu, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie sądu jest ono wyczerpujące, zawiera bowiem przedstawienie zgromadzonych dowodów i ich omówienie, odwołuje się do treści obowiązujących i właściwych przepisów ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego, które zostały w sposób prawidłowy zastosowane. Przedstawia w sposób kompletny i zrozumiały tok rozumowania organu. Nie doszło tym samym również do naruszenia wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, jak i zasady działania w zaufaniu do organu, o której mowa w art. 8 § 1 k.p.a. Okoliczność, że skarżąca nie zgadza się z powyższą oceną, nie czyni skargi zasadną. To przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w pierwszej kolejności regulują zasady postępowania. Organ prawidłowo zastosował właściwe przepisy tych aktów prawnych. W tym stanie rzeczy nietrafny również pozostaje zarzut skargi co do naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 k.p.a. Skoro zarzuty skargi okazały się nietrafne, a sąd nie stwierdził istnienia innych wad, które decydowałyby o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji, to na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić, o czym sąd orzekł w punkcie II wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia natomiast art. 179a p.p.s.a. Na koszty te składa się: 100 zł wpisu od skargi kasacyjnej, 17 zł opłaty od pełnomocnictwa oraz 240 zł stanowiące 50 % stawki minimalnej za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI