III SA/Lu 303/25

III SA/Lu 303/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Jerzy Drwal
Jerzy Marcinowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 236
art. 34 ust. 1
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 72 ust. 1 pkt. 3
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 7 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 maja 2025 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Zamościa z dnia 7 kwietnia 2025 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco.
Pismem z dnia 11 marca 2025 r. J. H., będący osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą (dalej jako "skarżący"), zwrócił się do Prezydenta Miasta Zamość z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji w zakresie stosowania, w opisanym przez niego stanie faktycznym, przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1251, dalej jako "p.r.d."). We wniosku wskazał, że jako przedsiębiorca planuje sprowadzić do Polski pojazd samochodowy z Turcji, a tym samym wprowadzić do obrotu taki pojazd na rynek unijny, rejestrując go w Polsce. Przy rejestracji zamierza przedstawić dokument własności, zagraniczny dowód rejestracyjny z tłumaczeniem, dokument odprawy celnej oraz zaświadczenie diagnosty o przeprowadzeniu badania technicznego. Uwzględniając tak opisane zdarzenie przyszłe sformułował pytanie: "Czy do zarejestrowania pierwszy raz w Polsce pojazdu samochodowego sprowadzonego spoza obszaru Unii Europejskiej, tj. pojazdu uprzednio zarejestrowanego poza obszarem Unii Europejskiej wymagany jest dokument: świadectwo zgodności lub inne dokumenty wymienione w art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym?". Skarżący przedstawił także własną ocenę, zgodnie z którą do wniosku o pierwszą rejestrację w Polsce pojazdu powinny zostać załączone dokumenty wymienione w jednym z podpunktów od lit. a) do lit. i) przepisu art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d.
Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2025 r. Prezydent Miasta Zamościa odmówił na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej jako "k.p.a.") wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie podnosząc, że ze wskazanego przez przedsiębiorcę przepisu art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. nie wynika obowiązek świadczenia daniny publicznej, w rozumieniu. 34 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (aktualna publikacja: Dz. U. z 2025 r., poz. 1480, dalej jako p.p.).
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Zdaniem skarżącego organ naruszył wymienione przepisy poprzez ich błędną wykładnię. Rejestracja pojazdu i opłata z tym związana pobierana przez gminę stanowi jej dochód, a przywołany we wniosku przepis stanowi obowiązek nałożony na przedsiębiorcę, w związku z daniną wynikającą z nakazu rejestracji pojazdu. Skarżący wyjaśnił, że nie jest pewien czy w sytuacji przedstawionej we wniosku, składając wniosek o rejestrację pojazdu sprowadzonego spoza Unii Europejskiej, który jest obciążony opłatą, powinien załączyć świadectwo homologacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu (dalej jako "Kolegium" lub "organ II instancji") utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że analiza art. 34 ust. 1-3 p.p. stanowiącego materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi do konkluzji, że ustawodawca ograniczył wydanie interpretacji indywidualnej do wniosków spełniających łącznie dwie przesłanki - podmiotowe i przedmiotowe. W zakresie podmiotowym, ustawodawca ograniczył legitymację do wystąpienia z wnioskiem jedynie dla przedsiębiorców rozumianych jako osoby fizyczne, osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonującym działalność gospodarczą (art. 4 ust. 1 p.p.). Druga przesłanka ma charakter przedmiotowy i ogranicza możliwość wnoszenia o interpretację indywidualną jedynie w zakresie przepisów skutkujących powstaniem po stronie przedsiębiorcy obowiązku uiszczenia daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne.
W niniejszej sprawie wniosek niewątpliwie pochodził od przedsiębiorcy. Odnosząc się natomiast do drugiej przesłanki, tj. czy interpretacja ma dotyczyć przepisów, z których wynika dla skarżącego obowiązek świadczenia danin publicznych, Kolegium uznało, że znaczenie pojęcia daniny publicznej jest tożsame z definicją zakresową tego zwrotu, zawartą w art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1530 z. późn. zm, dalej jako "u.f.p."). Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2542/21, wyjaśniono, że skoro w treści art. 34 ust. 1 p.p., ustawodawca wskazał, że przedsiębiorca może złożyć wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne w jego indywidualnej sprawie, oznacza to, że wyraźnie ograniczył prawo przedsiębiorcy do wnioskowania o indywidualną interpretację tylko do przepisów określonych powołanym przepisem. W grupie tych przepisów nie mieszczą się zatem wszelkie regulacje dotyczące obowiązków przedsiębiorców (nakazów, zakazów), szczególnie jeśli mieć na uwadze, że cechą norm powszechnie obowiązującego materialnego prawa administracyjnego jest to, że normy te określają bezpośrednio treść praw i obowiązków ich adresatów.
Przepis art. 72 ust 1 pkt 3 p.r.d., dotyczy zakresu dokumentów niezbędnych do przedłożenia przy rejestracji pojazdu. Nie można przyjąć, że przywołany przepis zawiera obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne. Sam bowiem fakt wprowadzenia obowiązku przedłożenia określonej kategorii dokumentów, jako załączników do wniosku o rejestrację nie powoduje, że jest on przepisem, który podlega interpretacji indywidualnej, na podstawie art. 34 ust. 1 p.p. Przepis ów nie powoduje żadnych ograniczeń w zakresie swobody działalności gospodarczej, czy też szczególnych obowiązków natury fiskalnej dla przedsiębiorców.
W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że wskazany przez skarżącego przepis art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., nie mieści się w definicji pojęcia "danina publiczna" i nie podlega interpretacji w trybie przepisów p.p. Brak podstawy do wydania rozstrzygnięcia na podstawie wniosku skarżącego skutkował koniecznością odmowy wszczęcia postępowania.
J. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. Skarżący wskazał, że bez wyjaśnienia czy wspomniany w pytaniu o interpretację dokument świadectwa homologacji jest wymagany przy rejestracji pojazdu, przedsiębiorca nie wie czy podlega obowiązkowi odpłatnej rejestracji oraz w jaki wykonać ten obowiązek zgodnie z wymaganiami prawa.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny czy organy zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej uznając, że wniosek skarżącego nie dotyczy stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie.
Stosownie do art. 34 ust. 1 p.p., przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna).
Kwestia interpretacji zwrotu "danina publiczna" w rozumieniu art. 34 ust. 1 p.p. była już przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 14 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 2332/21 wyjaśniono, że co do zasady interpretowanym zwrotom należy przypisywać znaczenia, jakie prawodawca nadał im za pomocą definicji legalnej. W ustawie – Prawo przedsiębiorców pojęcie daniny publicznej nie zostało jednak zdefiniowane. Pojęcie to nie zostało również zdefiniowane w sposób uniwersalny i jednoznaczny, tj. za pomocą definicji klasycznej w żadnym z aktów prawnych. Ustalenia cech danin publicznych – jako świadczeń o określonym charakterze – można dokonywać na podstawie tytułu aktu prawnego, w którym pojawia się to pojęcie oraz jego miejsca w systemie prawa.
NSA podniósł, że pojęcie danin publicznych funkcjonuje w przepisach różnych aktów prawnych i obejmuje różnego rodzaju świadczenia (np. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, ustawa z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska) i niewątpliwie stanowi kategorię języka prawnego. Mając na uwadze interpretacyjną regułę domniemania języka prawnego wskazał na pogląd, w myśl którego wśród danin publicznych, w pierwszej kolejności – obok powszechności – wymienia się funkcje fiskalną, a w doktrynie formułowane są definicje o charakterze opisowym, zgodnie z którymi daniną publiczną w rozumieniu konstytucyjnym jest świadczenie pieniężne pobierane na rzecz podmiotów publicznych. Akcentowana jest zatem forma pieniężna danin. Stanowisko to uzasadniane jest umiejscowieniem przepisu dotyczącego danin publicznych w rozdziale Konstytucji zatytułowanym "Finanse publiczne", co pozwala na klasyfikację daniny publicznej jako instytucji przynależnej do finansów publicznych.
NSA wyjaśnił, że w obrębie danej gałęzi prawa, tym sam zwrotom nie należy przypisywać odmiennego znaczenia. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych dochodami publicznymi są: daniny publiczne, do których zalicza się: podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że znaczenie pojęcia daniny publicznej, o którym mowa w art. 34 ust. 1 ustawy – Prawo przedsiębiorców, jest tożsame z definicją zakresową tego zwrotu, zawartą w art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych.
Stanowisko o tożsamości znaczenia pojęcia daniny publicznej, o którym mowa w art. 34 ust. 1 p.p. z definicją zakresową tego zwrotu zawartą w art. 5 ust. 2 pkt 1 u.f.p. należy uznać za dominujące w najnowszym orzecznictwie (por. np. wyroki NSA z dnia 6 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1319/21; z dnia 3 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 2266/21 oraz z dnia 19 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2542/21). Sąd wyżej wskazany pogląd orzeczniczy w pełni podziela.
W konsekwencji należy stwierdzić, że możliwość udzielenia interpretacji indywidualnej przez właściwy organ trzeba odnosić tylko do przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej rozumianej jako: podatek, składka, opłata, wpłaty z zysku określonych podmiotów, inne świadczenie pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz określonych podmiotów wynika z odrębnych ustaw.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem wniosku skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej było pytanie, czy do zarejestrowania pierwszy raz w Polsce pojazdu samochodowego sprowadzonego spoza obszaru Unii Europejskiej, uprzednio zarejestrowanego w Turcji, wymagany jest dokument świadectwa zgodności lub inne dokumenty wymienione w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d.
Stosownie do art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., rejestracji dokonuje się m.in. na podstawie jednego z dokumentów:
a) świadectwa zgodności WE wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu;
b) świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu;
c) świadectwa zgodności, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia, wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu;
d) dopuszczenia jednostkowego pojazdu wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu;
e) świadectwa krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 33 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia, wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu;
f) uznania dopuszczenia jednostkowego pojazdu;
g) uznania świadectwa krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia;
h) świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu;
i) świadectwa unijnego indywidualnego dopuszczenia pojazdu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 32 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia, wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu
- jeżeli są wymagane; świadectwa zgodności WE, świadectwa zgodności oraz oświadczenia zawierające dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu mogą być podpisane podpisem odbitym sposobem mechanicznym.
Z brzmienia powyższego przepisu wprost wynika, że reguluje on kwestię dokumentów wymaganych w przypadku rejestracji pojazdów, w zależności od określonego stanu faktycznego. Przepis ten dotyczy obowiązków każdego, kto wnosi o rejestrację pojazdu, a nie wyłącznie obowiązków przedsiębiorców. Przedmiotowy przepis nie powoduje żadnych ograniczeń w zakresie swobody działalności gospodarczej, czy też szczególnych obowiązków natury fiskalnej dla przedsiębiorców.
Oczywiste jest, że dowód rejestracyjny wydawany jest za opłatą, którą pobiera organ dokonujący rejestracji (art. 75 ust. 2 p.r.d.). Okoliczność, że każdy kto dokonuje rejestracji pojazdu, niezależnie od tego czy jest przedsiębiorcą czy osobą fizyczną, zobowiązany jest do poniesienia stosownej opłaty, nie powoduje jednak, że przepis dotyczący obowiązku przedłożenia stosownych dokumentów do wniosku o rejestrację pojazdu należy uznać za przepis, który podlega interpretacji indywidualnej na podstawie art. 34 ust. 1 p.p.
Przedstawiony przez skarżącego stan faktyczny, w kontekście powyższego przepisu nie dotyczy zatem zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne.
W świetle powyższego, uprawnione było stanowisko organów obydwu instancji o braku podstaw prawnych do dalszego procedowania wniosku, co z kolei stanowiło przeszkodę do jego merytorycznego załatwienia. Stosownie bowiem do art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.").
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W sprawie niniejszej przedmiotem skargi było postanowienie wymienione w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.