III SA/Lu 296/25

III SA/Lu 296/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-09-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /przewodniczący/
Iwona Tchórzewska
Jerzy Drwal /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1151
art. 20 ust. 1; art. 24 ust. 2c
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dz.U. 2021 poz 1390
§ 18 ust. 1; § 29 ; § 29a. ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2025 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
A. K. (dalej także jako "skarżąca"), pismem z dnia 18 czerwca 2024 r. (uzupełnianym w toku postępowania kolejnymi pismami z dnia 22 i 30 lipca 2024 r., 3 września 2024 r. i 2 października 2024 r.) wniosła o przywrócenie pierwotnej funkcji budynku znajdującego się na działce nr [...], położonej przy [...] w obrębie [...] Miasta B. P. zgodnie ze stanem faktycznym od początku, tj. funkcji mieszkalnej.
W odpowiedzi na pismo z dnia 18 czerwca 2024 r. Prezydent Miasta B. P. poinformował skarżącą, że działka nr [...] położona jest w obrębie ewidencyjnym nr [...] Miasta B. P.. Dla tego terenu ewidencję budynków założono w 2000 roku na zlecenie Urzędu Miasta B. P.. Wykonawcą robót było Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Handlowe [...] Sp. z o.o. w B. P.. Podczas tych prac wykonawca przeprowadził wywiad terenowy i określił funkcję budynku znajdującego się na działce nr [...] jako handlowo-usługową. W rejestrze budynków ujawniana jest funkcja przeważająca budynku. Sporządzono operat ewidencyjny, który został zaewidencjonowany w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod numerem [...]. Projekt tego operatu ewidencyjnego był wyłożony do wglądu dla osób zainteresowanych w dniach 2-9 września 2000 r. o czym informowano w prasie lokalnej. Żaden z ówczesnych współwłaścicieli nie stawił się w ww. terminie i nie wniósł uwag do operatu. Aktualnie w ewidencji gruntów i budynków budynek położony na działce nr [...] figuruje jako budynek handlowo-usługowy. Od daty założenia ewidencji budynków, w rejestrze nie odnotowano żadnych zmian dotyczących przedmiotowego budynku. Stosownie do treści art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, na właścicielu ciąży obowiązek zgłoszenia zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków oraz dostarczenie odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej i umożliwiającej wprowadzenie danej zmiany do rejestru.
W odpowiedzi na kolejne wystąpienie skarżącej organ pismem z dnia 29 lipca 2024 r. wyjaśnił, że aktualizacja ewidencji gruntów i budynków następuje na postawie nowych dokumentów powstałych po dacie ostatniej zmiany. Nie jest możliwe wprowadzenie zmian na podstawie danych archiwalnych. W sprawie dotyczącej funkcji budynku znajdującego się na działce nr [...] przy [...], podczas prac związanych z założeniem ewidencji budynków w 2000 r. nie popełniono błędu ani omyłki pisarskiej dającej się poprawić w ramach art. 24 ust. 2a pkt 1 ppkt d) ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, mówiącego o zmianie wprowadzanej z urzędu i wynikającej z wykrycia błędnych informacji (zostało to opisane w piśmie z dnia 18 czerwca 2024 r.). Podstawą do zmiany funkcji budynku ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków jest zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, dokonane w Referacie Architektury i Budownictwa. W związku z powyższym załączona przez skarżącą niepoświadczona za zgodność z oryginałem kopia aktu notarialnego nie jest podstawą do wprowadzenia zmiany dotyczącej funkcji budynku.
Pismem z dnia 8 sierpnia 2024 r. organ wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez złożenie dokumentacji umożliwiającej wprowadzenie zmiany, tj. potwierdzającej zmianę sposobu użytkowania budynku. Organ zaznaczył jednocześnie, że w zasobach ewidencji gruntów i budynków nie znajduje się żadna dokumentacja stwierdzająca, że na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca złożyła skany dokumentów z 1982 r., 1967 r. oraz z 1958 r. W piśmie przewodnim skarżąca oświadczyła, że wniosek nie dotyczy zmiany tylko przywrócenia stanu pierwotnego, tj. do stanu jaki ujawniał stary operat ewidencyjny z wpisem budynek mieszkalny.
Skarżąca złożyła również skany dokumentów z 1852 r. i 1842 r.
W tych okolicznościach decyzją z dnia 17 października 2024 r. Prezydent Miasta B. P. odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, zaskarżoną decyzją z dnia 25 marca 2025 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił w całości decyzję z dnia 17 października 2024 r. i odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na spełnieniu żądania zawartego we wniosku z 22 lipca 2024 r., tj. skorygowaniu błędnych zapisów i przywróceniu do rzeczywistego stanu rzeczy, poprzez wpisanie funkcji budynku znajdującego się na działce nr [...], położonej przy [...] w obrębie [...] Miasta B. P., jako mieszkalna.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta B. P. jest niewystarczające ponieważ nie zawiera przedmiotu sprawy oraz nie wskazuje jednoznacznie jakich danych dotyczy odmowa aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Dlatego organ odwoławczy rozwinął treść orzeczenia, co ma swoje odzwierciedlenie w osnowie niniejszej decyzji. Stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości i nie wystąpiła potrzeba przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego. Spór dotyczy odmowy przywrócenia funkcji mieszkalnej budynku znajdującego się na działce nr [...], położonej przy [...] w obrębie [...] Miasta B. P..
Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, organ odwoławczy wskazał, że procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma zatem sformalizowany charakter i przede wszystkim obejmuje wymianę (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegającą na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. W pojęciu aktualizacji ewidencji mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, jednak aktualizacja ewidencji przez usunięcie błędu może dotyczyć tylko i wyłącznie błędów oczywistych, czyli takich, które można dostrzec z łatwością, a więc bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Wykluczone jest dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych.
Organ odwoławczy zauważył, że w celu realizacji żądania strony należałoby przywrócić wpis "budynek mieszkalny" - co według strony oznacza do stanu pierwotnego, faktycznego, znajdującego się na działce nr [...]. Żądanie skarżącej nie dotyczy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o nowe dokumenty, ale dokonanie - w oparciu o ponowną analizę dokumentów archiwalnych - korekty wpisów już dokonanych w przeszłości, które skarżąca uważa za błędne. Przepisy prawa w zakresie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków nie przewidują możliwości "przywrócenia do przeszłości" danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Każdorazowa zmiana dokonana w ewidencji gruntów i budynków prowadzi do sytuacji, w której mamy stan obecny i archiwalny. Stan obecny (aktualny) wynikający z dokumentacji można zmienić tylko i wyłącznie poprzez dokonanie kolejnej zmiany również w oparciu o stosowną dokumentację. Wówczas niewykluczone jest, że stan obecny będzie tożsamy jak stan archiwalny (sprzed ostatniej zmiany), jednakże nie stanowi to przywrócenia archiwalnego stanu, gdyż ten wpis (choć taki sam) wynika z innej (nowej) dokumentacji.
Organ odwoławczy podkreślił, że wpisy dokonane w operacie ewidencyjnym odnośnie budynku znajdującego się na działce nr [...] dokonane zostały prawidłowo. Obecnie wykazana funkcja budynku znajdującego się na ww. działce, ujawniona została na podstawie dokumentacji źródłowej, tj. zgodnie z operatem technicznym nr [...]. Operat techniczny zawiera informacje, dotyczące funkcji spornego budynku. Negowany zapis w ewidencji gruntów i budynków wykazany jest zgodnie z dokumentacją przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Potwierdzeniem powyższego jest wydruk z Geoportalu Miasta B. P. znajdującego się w aktach sprawy organu II instancji. Wobec zgodności danych ujawnionych w ewidencji gruntów z danymi wynikającymi ze znajdujących się w zasobie ewidencji dokumentów, nie może być mowy o błędzie o charakterze oczywistym, przez co nie może być objęta sprostowaniem. Składając wniosek o aktualizację danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, skarżąca nie przedstawiła powstałych po ostatnio dokonanym wpisie dokumentów, które odnosiłyby się do nowych zdarzeń prawnych i uzasadniałyby wprowadzenie zmian we wpisach figurujących już w ewidencji gruntów. Dokumenty jakie przedstawiła wnioskodawczyni, tj. akt notarialny z 13 sierpnia 1985 r., kopie akt zachowanych w aktach księgi wieczystej nr [...] oraz kopie materiałów archiwalnych przechowywanych w Archiwum Państwowym - nie mogą stanowić podstawy zmian w ewidencji gruntów i budynków. Organ był władny do dokonywania zmian zgodnych z żądaniem strony, ale wyłącznie jeżeli zostałyby one stosownie udokumentowane. Samo zgłoszenie zmiany nieudokumentowanej prowadzi do odmowy ich dokonania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przeprowadzenie postępowania dowodowego z dokumentów znajdujących się w posiadaniu Urzędu Miasta B. P.. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności:
- art. 7 k.p.a., tj. obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
- art. 8 § 1 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej,
- art. 77 § 1 k.p.a., tj. obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
- art. 80 k.p.a., tj. obowiązku oceny całego materiału dowodowego w sposób wszechstronny.
Z treści skargi wynikało m. in., że zasadnicza kwestia sporna dotyczy zmiany oznaczenia budynku. Według wiedzy skarżącej Urząd zmienił numer geodezyjny budynku [...] na adres [...] i w rezultacie przypisano tej samej nieruchomości (lub jej części) także adres Krótka 2. Zmiana ta miała decydujące znaczenie dla treści decyzji administracyjnej. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do przedłożenia akt sprawy zawierających komplet dokumentów związanych ze zmianą oznaczenia geodezyjnego i adresowego budynku oraz danych z ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] i [...] W podsumowaniu skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niepełny i niezweryfikowany stan faktyczny, bez uwzględnienia danych, którymi dysponuje Urząd Miasta B. P..
W odpowiedzi na skargę Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pismem z dnia 17 września 2025 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców poinformował o wstąpieniu do postępowania i przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Zdaniem Rzecznika, zaskarżona decyzja powinna być uchylona podobnie, jak i decyzja organu I instancji. Rzecznik podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów procesowych, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rzecznik stwierdził, że organ II instancji nie powinien był stosować art. 138 § 1 pkt 2 in principio k.p.a. lecz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Działanie organu było nieprawidłowe, ponieważ jego celem nie była wcale zmiana, ale utrzymanie w mocy istoty zapadłego rozstrzygnięcia. Tym samym zaskarżona decyzja jest wadliwa w zakresie podstawy prawnej jej wydania. W ocenie Rzecznika, zaskarżona decyzja jest nienależycie uzasadniona. Organ w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia ograniczył się tylko do przytoczenia przepisu oraz kilkuzdaniowego komentarza, bez odniesienia się do konkretnych okoliczności sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżona decyzja w przedmiocie odmowy aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków – wbrew stanowisku skarżącej oraz Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców - nie narusza przepisów prawa.
Z uwagi na charakter sporu powstałego w niniejszej sprawie należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2023.1752 t.j. ze zm.), dalej jako "Prawo geodezyjne", "ustawa" lub "u.p.g.i.k.", ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:
1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;
2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;
3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.
Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy, informacje powyższe, jak również informacje dotyczące podmiotów ewidencji i pozostałych danych, o których mowa w art. 20 ust. 2, 3 i 3a ustawy zawiera operat ewidencyjny, składający się z bazy danych, oraz zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych.
Według art. 24 ust. 2a ustawy, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
a) przepisów prawa,
b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,
c) materiałów zasobu,
d) wykrycia błędnych informacji;
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
2b. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
2c. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja administracyjna Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dotycząca odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Materialnoprawna podstawa tego rozstrzygnięcia wynika zatem z treści art. 24 ust. 2c Prawa geodezyjnego.
Formalną podstawą do orzekania przez Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stanowi art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Z powyższego przepisu wynika, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.
Bez naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę uchylając w całości skontrolowaną decyzję organu I instancji (pkt I. decyzji) i orzekając merytorycznie (pkt II. decyzji) - odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na spełnieniu żądania zawartego we wniosku z 22 lipca 2024 r., tj. skorygowaniu błędnych zapisów i przywróceniu do rzeczywistego stanu rzeczy, poprzez wpisanie funkcji budynku znajdującego się na działce nr [...], położonej przy [...] w obrębie [...] Miasta B. P., jako mieszkalna. Orzeczenie organu odwoławczego w tej materii jest bardziej precyzyjne w porównaniu do rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Prezydenta Miasta B. P.. Organ odwoławczy słusznie podniósł, że w decyzji Prezydenta Miasta B. P. brak jest zarówno władczego uregulowania, jak i przedmiotu sprawy. "Rozwinięcie treści orzeczenia" było więc czynnością niezbędną ze strony organu odwoławczego i tego zagadnienia nie sposób upraszczać poprzez zarzut, że celem organu II instancji było w istocie utrzymanie w mocy zapadłego rozstrzygnięcia.
Ocena przesłanek zastosowania przez organ art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i wydania orzeczenia reformatoryjnego – jak wyjaśniono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 czerwca 2024 r. sygn. IV SA/Po 287/24 - wymaga dużej rozwagi i uwzględnienia wszystkich aspektów zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
W judykaturze sygnalizuje się również, że przyznanie przez ustawodawcę organowi uprawnień reformatoryjnych oznacza, że organ ten ma obowiązek oceny nie tylko ustaleń dokonanych przez organ I instancji, ale również rozpatrzenia sprawy w pełnym zakresie. Podkreśla się ponadto, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę, a nie odwołanie (tak WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 9 maja 2024 r. sygn. II SA/Po 560/23).
Wszystkie aspekty badanej sprawy zostały rozważone przez organ odwoławczy, który jednoznacznie stwierdził, że powstały spór dotyczy odmowy przywrócenia funkcji mieszkalnej budynku. Powyższe stwierdzenie usuwa wszelkie wątpliwości, co do przedmiotu sprawy, w której skarżąca składała pisemne wnioski odnoszące się do różnych zagadnień, czego przykładem jest pierwsze pismo z dnia 18 czerwca 2024 r. nawiązujące m. in. do postępowania podatkowego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w B. P., kwestii założenia wykazu gruntów i budynków do opodatkowania działki nr [...] oraz mieszkalnego charakteru kamienicy zlokalizowanej na tejże działce. Nowym zagadnieniem jest podniesiona w skardze kwestia zmiany przez Urząd numeru geodezyjnego budynku – mająca zdaniem skarżącej - decydujące znaczenie dla treści decyzji administracyjnej. Zarzut ten jest bezprzedmiotowy skoro dokonana przez organ odwoławczy identyfikacja przedmiotu sprawy została w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jasno określona.
Powyższe oznacza, że formułowane przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców zarzuty o naruszeniu przepisów proceduralnych k.p.a. w tym o wadliwym bo nienależycie sporządzonym uzasadnieniu decyzji okazały się nietrafne. W szczególności nieusprawiedliwiony był zarzut, że zaskarżona decyzja jest wadliwa w zakresie podstawy prawnej jej wydania, ponieważ organ II instancji nie powinien był stosować art. 138 § 1 pkt 2 in principio k.p.a. lecz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Utrzymanie w mocy zapadłego rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. powodowałoby, że sama odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków bez skonkretyzowania, że chodzi tu odmowę skorygowania błędnych zapisów i przywrócenia rzeczywistego stanu rzeczy poprzez wpisanie mieszkalnej funkcji budynku, byłaby rozstrzygnięciem niepełnym, a przez to nieprawidłowym w realiach rozpoznawanej sprawy. Przewidziana w art. 24 Prawa geodezyjnego instytucja aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obejmuje wiele aspektów wymiany danych ewidencyjnych przez organ. Należy wyjaśnić, że szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych uregulowano w rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2021.1390 ze zm.).
Danymi ewidencyjnymi dotyczącymi budynku – według § 18 ust. 1 cyt. rozporządzenia - są: 1) identyfikator budynku; 2) numeryczny opis konturu budynku określony zgodnie z zasadami przewidzianymi dla wyznaczenia powierzchni zabudowy budynku; 3) rodzaj budynku według Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT), o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej; 4) liczba kondygnacji nadziemnych; 5) liczba kondygnacji podziemnych; 6) pole powierzchni zabudowy; 7) łączne pole powierzchni użytkowej: a) lokali stanowiących odrębne nieruchomości, b) lokali niewyodrębnionych, c) pomieszczeń przynależnych do lokali; 8) identyfikator działki ewidencyjnej, na której budynek jest położony, a w przypadku gdy budynek jest położony na kilku działkach ewidencyjnych - identyfikatory wszystkich działek ewidencyjnych, na których budynek jest położony; 9) oznaczenie dokumentów potwierdzających własność, o ile budynek stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności; 10) numer księgi wieczystej, o ile budynek stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności; 11) adres budynku, jeżeli został określony; 12) oznaczenie jednostki rejestrowej budynków, do której należy budynek, o ile stanowi on odrębny od gruntu przedmiot własności.
W myśl § 29 ww. rozporządzenia, źródłami danych wykorzystywanych przy zakładaniu, aktualizacji albo modernizacji ewidencji są: 1) materiały zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym; 2) wyniki pomiarów geodezyjnych lub oględzin; 3) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach; 4) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne.
Według § 29a. ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja ewidencji następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1)
zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub z obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub ze stanem prawnym oraz z obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych.
Przez dane błędne rozumie się takie dane zawarte w ewidencji, które nie mają potwierdzenia w zbiorze dokumentów, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy (§ 29a. ust. 2 rozporządzenia).
W świetle przytoczonych przepisów rozwinięcie treści rozstrzygnięcia przez organ II instancji było czynnością uzasadnioną. Należy też stwierdzić, że organ odwoławczy prawidłowo uwzględnił to, że istotą ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów w niej zawartych oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2015 r. sygn. I OSK 1718/13). Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy (wyroki NSA: z dnia 27 października 1998 r. sygn. II SA 1094/98, z dnia 18 marca 1999 r. sygn. II SA 1728/98 oraz z dnia 19 kwietnia 2001 r. sygn. II SA 862/00).
Trzeba zauważyć, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest kontrola legalności zmian wprowadzonych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] Miasta B. P. w zakresie wpisu odnośnie funkcji budynku na działce nr [...] (na podstawie informacji zamieszczonych w operacie powstałym w trakcie zakładania ewidencji budynków w roku 2000), ale kontrola legalności decyzji odmawiającej aktualizacji danych zawartych w tej ewidencji, polegającej na spełnieniu żądania zawartego we wniosku skarżącej z 22 lipca 2024 r. domagającej się wpisania w ewidencji funkcji mieszkalnej budynku znajdującego się na działce nr [...], położonej przy [...] w obrębie [...] Miasta B. P.. Trzeba wskazać, że we wspomnianym wyżej wniosku skarżąca podniosła, że budynek był i jest nadal budynkiem mieszkalnym, którego tylko część zajęta była na działalność gospodarczą. Zdaniem skarżącej, klasyfikacja wykonawcza przeważającej funkcji budynku nigdy nie była handlowo-usługową.
Organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował treść żądania zawartego w przedmiotowym wniosku z dnia 22 lipca 2024 r. przyjmując, że w niniejszej sprawie skarżącej w istocie chodziło nie o wprowadzenie jakichś nowych zmian na podstawie przedkładanych przez stronę nowych dokumentów, tylko o weryfikację (skorygowanie) błędnych zapisów w ewidencji i przywrócenie wpisu o mieszkalnej funkcji budynku na podstawie dokumentacji powstałej przed rokiem 2000.
Procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter i obejmuje dwie sytuacje. Przede wszystkim jest to wymiana (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegająca na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. W pojęciu aktualizacji mieści się również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, przy czym chodzi o wpisy mające charakter oczywistych, w świetle złożonych dokumentów geodezyjnych lub innych materiałów dowodowych, omyłek. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Wpisy w ewidencji stanu prawnego nieruchomości dokonywane są w oparciu o aktualne dokumenty takie jak: odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń organów administracji oraz sądów, a także aktów notarialnych. Oznacza to, że za pomocą regulacji Prawa geodezyjnego nie można kwestionować, czy ustalać stanu faktycznego i prawnego nieruchomości.
W trakcie postępowania administracyjnego skarżąca nie powołała się na dokumenty powstałe po sporządzeniu operatu z 2000 r., które mogłyby stanowić podstawę zmian w ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca przedłożyła wyłącznie dokumentację archiwalną. Dlatego jeszcze raz podkreślić należy, że na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych, wynikające z nowych zdarzeń prawnych. Nie jest zaś dopuszczalne w postępowaniu prowadzonym na wniosek dokonywanie korekty wcześniejszych wpisów na podstawie powtórnej oceny istniejących dokumentów archiwalnych. Wpisy w ewidencji dotyczące działki nr [...] wynikają z danych zawartych w operacie ewidencyjnym, który został zaewidencjonowany w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod numerem [...]. Nie jest sporne zarówno to, że projekt operatu ewidencyjnego był wyłożony do wglądu dla osób zainteresowanych w dniach 2-9 września 2000 r. jak i to, że żaden z ówczesnych właścicieli nieruchomości nie stawił się w ww. terminie i nie wniósł uwag do projektu operatu. Według "LEGENDY" (k [...] akt adm.) i planu (k. [...] akt adm.) budynek ma handlową i usługową podstawową funkcję. W tych okolicznościach dokumentacja składana przez skarżąca nie stanowiła podstawy wskazanej w ww. rozporządzeniu do ujawnienia w ewidencji mieszkalnej funkcji spornego budynku.
Nieskuteczne jest zarzucanie organowi naruszenia przepisów k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ nie naruszył bowiem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), ani też obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). W postępowaniu aktualizacyjnym, toczącym się na podstawie art. 24 ust. 2a i 2b u.p.g.i.k. ustawodawca, z uwagi na specyfikę i cel postępowania aktualizacyjnego, odstąpił od zasady, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 77 § 1 k.p.a.), obowiązującym w ogólnym postępowaniu rozpoznawczym, na rzecz sformalizowanego katalogu dowodów, wymienionych w art. 24 ust. 2a i 2b u.p.g.i.k. W przeprowadzonym postępowaniu nie doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Zajęte w sprawie stanowisko organu i przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacja odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., gdyż zawierają wskazanie faktów i dowodów, na których organ się oparł oraz przytoczenie i wyjaśnienie przepisów mających zastosowanie w sprawie.
Wbrew zapatrywaniu Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców nie doszło do naruszenia art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców i wyrażonej w tym przepisie zasady, że organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Treść decyzji jest jasna i logiczna. W tym przypadku nie może ona kreować stanu dezorientacji zwłaszcza dla strony prowadzącej działalność gospodarczą i Kancelarię Ubezpieczeniową. Z tych też względów – pomimo szeroko rozbudowanej argumentacji poniesionej w piśmie Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców z dnia 17 września 2025 r. - Sąd nie stwierdził, aby doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie.
W oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, że możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego jest uzależniona od uznania sądu, który postępowanie takie przeprowadzić może, lecz nie musi. Jak wyżej wykazano dane ewidencyjne dotyczące działki nr [...] wynikają z informacji zawartych we wspomnianym wyżej operacie ewidencyjnym. Podkreślić także należy, że celem postępowania, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwy w sprawie organ administracji publicznej ustalił ten stan, zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Dodatkowo należy wskazać, że w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny nie zobowiązuje organu do przedstawienia przez niego kompletu posiadanych dokumentów.
W świetle powyższych rozważań nieusprawiedliwiona skarga podlegała oddaleniu przez Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a.