III SA/Lu 293/25

III SA/Lu 293/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Jerzy Marcinowski /przewodniczący sprawozdawca/
Robert Hałabis
Symbol z opisem
6179 Inne o symbolu podstawowym 617
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1995
art. 23 ust. 3 pkt 6
Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Komendanta Wojewódzki Policji w Lublinie z dnia 21 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie wydania nagannej opinii dotyczącej dokonania wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia 6 lutego 2025 r. nr [...]
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 marca 2025 r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia 6 lutego 2025 r., nr [...] w sprawie negatywnej opinii dotyczącej dokonania wpisu P. K. na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco.
Pismem z dnia 28 stycznia 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w C. o wydanie opinii w sprawie dotyczącej wpisania P. K. na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, na podstawie art. 26 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz.U. z 2025 r., poz. 532, dalej jako "ustawa").
Postanowieniem z dnia 6 lutego 2025 r. Komendant Miejski Policji w C. wydał negatywną opinię w zakresie wpisania skarżącego na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, powołując się na wyroki Sądu Rejonowego w Chełmie II Wydziału Karnego: sygn. IIW 413/20 z dnia 14 września 2020 r., sygn. IIW 537/22 z dnia 27 lipca 2022 r. i sygn. IIW 412/22 z dnia 6 września 2022 r. oraz VII Wydziału Karnego – sygn. VIIW 4/21 z dnia 16 lutego 2021 r. i VIIW 8/21 z dnia 15 lutego 2021 r.
W wyniku wniesionego przez skarżącego zażalenia, postanowieniem z dnia 21 marca 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że wprawdzie Sąd Rejonowy w Chełmie II Wydział Karny wyrokiem z dnia 8 maja 2024 r., sygn. akt. II W 370/23 uniewinnił skarżącego od popełnienia zarzucanych czynów, jednakże ów wyrok nie eliminuje z obiegu prawnego wyroków skazujących P. K., zapadłych w latach 2020-2022. Z tych względów, zarzuty skarżącego, że organ nie miał uprawnienia do weryfikacji kar grzywny, wymieniania ich w postanowieniu oraz ich zatarcia jest bezzasadny. Organ II instancji stwierdził, że przesłanka nienagannej opinii jest odrębna od przesłanki niekaralności. Zatarcie skazania niewątpliwie świadczy o spełnieniu przesłanki niekaralności. W kontekście przesłanki posiadania nienagannej opinii, zatarcie skazania nie oznacza jednak, że popełnione przestępstwo nie miało miejsca. Za niebyłe przyjmuje się "skazanie", nie zaś samo popełnienie danego czynu. Z tego względu nie sposób zgodzić się z utożsamianiem ze sobą tych dwóch stanów, a tym samym ze stwierdzeniem, że również popełnienie przestępstwa uważa się za niebyłe. Funkcjonariusze z KMP w C. przeprowadzili w stosunku do opiniowanego w miejscu zamieszkania szereg interwencji dotyczących zakłócania spoczynku nocnego, wobec skarżącego zostało wydanych przez Sąd Rejonowy w Chełmie 5 wyroków skazujących za popełnienie wykroczenia, wyczerpującego znamiona art. 107 k.w. oraz art. 66 § 1 i 2 k.w.
Z opinii dzielnicowego wynika, że "skarżący jest osobą konfliktową, nieuznającą zasad współżycia społecznego z jednoczesnym brakiem stosownego zachowania wobec współmieszkańców bloku". Pomimo wydanych wyroków skazujących oraz licznych rozmów z dzielnicowym, skarżący nie zmienił swojego zachowania wobec współmieszkańców. Chociaż przy wystawianiu opinii ustalono, że skarżący nie nadużywa alkoholu i nie utrzymuje kontaktów z osobami karanymi za przestępstwa, jak również na przestrzeni lat 2022-2025 nie podejmowano w stosunku do niego interwencji policyjnych organ I instancji uznał, że skarżący nie ma nienagannej opinii.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że postawa społeczna skarżącego stoi w sprzeczności z obowiązkami kwalifikowanego pracownika ochrony określonymi w ustawie.
W skardze do sądu skarżący wniósł o uchylenie postanowień wydanych w obu instancjach, zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania, tj.:
1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia;
2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepełną, wybiórczą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy pozwala na wydanie wobec skarżącego opinii nagannej, podczas gdy:
a) skarżący nigdy w przeszłości nie był karany skazującym wyrokiem karnym, zaś orzeczenia, na które powołuje się organ I instancji zapadały w sprawach wykroczeniowych, na tle wieloletniego sporu sąsiedzkiego, którego skarżący nie był inicjatorem;
b) Sąd Rejonowy w Chełmie wyrokiem z dnia 8 maja 2024 r., sygn. II W 370/23 uniewinnił skarżącego od zarzutu popełnienia zarzucanego wykroczenia, które miało bezpośredni związek z wcześniej prowadzonymi postępowaniami, bowiem dotyczyło tożsamego zachowania, w tym samym miejscu, na kanwie trwającego sporu sąsiedzkiego;
c) skarżący prowadzi ustabilizowany tryb życia, legitymuje się opinią służbową Dowódcy Sił Zbrojnych, któremu podlegał w trakcie pełnienia służby w Wojskach Obrony Terytorialnej;
3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zgromadzenia i rozważenia całości materiału w sprawie tj.:
a) pominięcie pisma KMP W C. z dnia 21 grudnia 2022 r. skierowanego do skarżącego na okoliczność, że w dniach 10 kwietnia 2020 r. oraz dniach 2 i 11 sierpnia 2020 r., zgłoszenia dotyczące zakłócenia spoczynku nocnego przez skarżącego nie zostały potwierdzone;
b) zaniechanie przeprowadzenia dowodu z aktualnej opinii dzielnicowego na temat skarżącego, podczas gdy organy orzekające w sprawie opierały się wyłącznie na nieaktualnej opinii wydanej przez poprzedniego dzielnicowego;
II. przepisów prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 3 pkt 6 ustawy o ochronie osób i mienia poprzez brak właściwego zastosowania polegającego na niewydaniu nienagannej opinii o skarżącym, podczas gdy poza jednostkowym sporem sąsiedzkim, który od chwili uniewinniającego wyroku w Chełmie przestał eskalować, skarżący cieszy się nienaganną opinią wśród sąsiadów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 26 ust. 3 ustawy, na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wpisuje się osobę, która łącznie spełnia wymienione w tym przepisie warunki. Jednym z tych warunków jest posiadanie przez osobę ubiegającą się o wpisanie na przedmiotową listę – nienagannej opinii wydanej przez właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania komendanta powiatowego (rejonowego, miejskiego) Policji, sporządzonej na podstawie aktualnie posiadanych przez Policję informacji (pkt 6). Opinię wydaje się w formie postanowienia, na które służy zażalenie (art. 26 ust. 5 ustawy).
Ustawodawca nie podaje kryteriów, które powinny zostać uwzględnione przy sporządzaniu opinii, o której mowa wyżej.
W orzecznictwie pojęcie "naganne" rozumiane jest zgodnie jako zachowanie lub postępowanie zasługujące na krytykę lub karę, zaś "nienaganne" to zachowanie, któremu nie można nic zarzucić. Na nienaganną opinię zasługuje człowiek prawy, uczciwy, solidny, o nieskazitelnym charakterze, niedający powodów do krytyki (zob. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 1066/08). Przy ocenie czy osobie opiniowanej można przypisać walor "nienaganności", istotny jest cel wydawanej opinii, co – w przypadku pracownika ochrony – oznacza, że nie można nie wziąć pod uwagę charakteru powierzonych mu zadań (np. ochrona przed niezgodnym z prawem działaniem osób trzecich, czy odpowiedzialność za powierzone mienie). Decydujące znaczenie ma więc w takim przypadku zachowanie się opiniowanego wobec innych osób, w różnych sytuacjach, prawidłowość oceny sytuacji konfliktowych, prawidłowość i adekwatność reakcji na różne czynniki i zagrożenia (zob. wyrok NSA z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt II GSK 963/10).
Prawodawca wymaga przy tym, aby opinia została sporządzoną, "na podstawie aktualnie posiadanych przez Policję informacji". Synonimami zwrotu "aktualny" są następujące określenia: "teraźniejszy, bieżący, obecny, współczesny, dzisiejszy; na czasie, modny" ("Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych" pod redakcją Marty Tomczyk; Krakowskie Wydawnictwo Naukowe; Kraków 2008 r., str.14). W języku polskim "aktualny", to: 1. "Obecny, teraźniejszy: Skupić się na aktualnych problemach. Rozprawiać na aktualne tematy"; 2. "Zachowujący ważność w danej chwili; obowiązujący: Aktualny rozkład jazdy. Zaświadczenie nie jest już aktualne." ("Wielki słownik języka polskiego" pod redakcją Edwarda Polańskiego; Krakowskie Wydawnictwo Naukowe; Kraków 2008 r., str. 23).
Niewątpliwie postanowienie w przedmiocie wyrażenia opinii o osobie ubiegającej się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej ma charakter uznaniowy. Uznaniowość nie oznacza jednak arbitralności i dowolności przy opiniowaniu konkretnej osoby.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy uznać trzeba, że organ I instancji wydał naganną opinię o skarżącym przedwcześnie, bowiem nie rozważał oceny zachowania i postępowania skarżącego w świetle aktualnie posiadanych przez Policję informacji, o czym mowa w art. 26 ust. 3 pkt 6 ustawy.
W tym kontekście zauważyć należy, że ów organ przy opiniowaniu powołał się na wyroki nakazowe wydane wobec skarżącego przez Sąd Rejonowy w Chełmie: z dnia 14 września 2020 r., sygn. II W 413/20; z dnia 15 lutego 2021 r., sygn. VII W 8/21; z dnia 6 września 2022 r., sygn. II W 412/22; z dnia 30 grudnia 202 r., sygn. II W 537/22 i z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. VII W 4/21. W czterech pierwszych przypadkach wymienione wyroki dotyczyły popełnienia wykroczenia z art. 107 k.w. na kanwie m.in. słuchania przez skarżącego w swoim mieszkaniu głośnej muzyki, czym złośliwie niepokoił niektórych sąsiadów mieszkających w tym samym bloku. Ostatni z wyroków dotyczył popełnienia wykroczenia z art. 66 § 1 i 2 k.w. (wprowadzenie w błąd operatora Wojewódzkiego Centrum Powiadamiania w L. poprzez podanie nieprawdziwej informacji, że w mieszkaniu przy ul. [...] słychać było krzyki kobiety "być może mężczyzna bije żonę, czym naraził na szkodę Komendę Miejską Policji w C. w wysokości 26 złotych 85 groszy"). Wykroczenia, które popełnił skarżący są relatywnie błahe.
Z drugiej strony Komendant Miejski Policji w C. nie wziął pod uwagę i nie ujawnił w swojej opinii wyroku Sądu Rejonowego w Chełmie z dnia 8 maja 2024 r., sygn. II W 370/23, na mocy którego P. K. został uniewinniony od zarzutu popełnienia wykroczeń z art. 107 k.w. polegających na tym, że złośliwie niepokoił swoich sąsiadów: G. i T. K. m.in. tym, że głośno odtwarzał muzykę w swoim mieszkaniu.
Komendant Miejski Policji w C. oparł się również na opinii dzielnicowego, który postrzegał skarżącego jako "osobą konfliktową, nieuznającą zasad współżycia społecznego z jednoczesnym brakiem stosownego zachowania wobec współmieszkańców bloku". Należy zauważyć, że w aktach administracyjnych nie ma rzeczonej opinii dzielnicowego. Natomiast z notatki urzędowej z dnia 2 października 2025 r. sporządzonej przez aspiranta Pawła Brzozowskiego wynika, że był on dzielnicowym Rejonu Służbowego 3 w okresie od 1 sierpnia 2020 r. do dnia 30 kwietnia 2024 r. Zatem organ opiniodawczy, z niezrozumiałych względów nie zwracał się przed wydaniem postanowienia o nagannej opinii z dnia 6 lutego 2025 r. do funkcjonariusza Policji, który w dacie wydania opinii sprawował funkcję dzielnicowego rejonu o aktualną ocenę zachowania i postępowania skarżącego.
Organ II instancji przytoczył w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. III SA/Kr 13/24 i we Wrocławiu z dnia 16 maja 2023 r., sygn. III SA/Wr 88/22, w których osoby występujące o wpisanie na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej popełniły poważne przestępstwa (w pierwszym przypadku odnotowano skazanie m.in. za dokonanie zabójstwa). W obu przypadkach nastąpiło zatarcie skazania. Sądy administracyjne uznały, że ustalone zachowania strony, w tym wielokrotne naruszenia prawa (różnego rodzaju) świadczą o tym, że strona w przeszłości nie respektowała porządku prawnego i norm społecznych, co poddaje w wątpliwość jej predyspozycje do wykonywania zawodu pracownika ochrony fizycznej ze względu na specyfikę wykonywanych zadań i szczególne uprawnienia. Wielość popełnionych czynów przestępnych nie daje gwarancji należytego wykonywania przez skarżącego zawodu pracownika ochrony fizycznej, mimo że aktualnie skarżący przestrzega porządku prawnego.
Tymczasem stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie zdecydowanie różni się od spraw będących przedmiotem powyższych judykatów. O czym była wcześniej mowa, skarżący popełnił w przeszłości kilka drobnych wykroczeń stypizowanych w art.107 k.w. oraz w art. 66 § 1 i 2 k.w., za co został ukarany prawomocnymi wyrokami. W przedmiotowej sprawie nastąpiło zatarcie ukarania, gdyż stosownie do art. 46 § 1 k.w. ukaranie uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 31 października 2023 r., sygn. II SA/Bk 522/23 wyraził pogląd podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby skarżący po zatarciu ukarania za wykroczenie starał się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony.
Nienaganna opinia, o której mowa w art. 26 ust. 3 pkt 6 ustawy musi odnosić się do zachowania i postępowania konkretnej osoby, które występują w momencie jej wydawania. Nie jest kwestią prognozowania na przyszłość, co do tego w jaki sposób konkretna osoba będzie wykonywała zawód kwalifikowanego pracownika ochrony. Stąd konieczność aktualizowania opinii co trzy lata.
Oczywiste jest, że samo popełnienie wykroczenia jest faktem historycznym, który nie może podlegać usunięciu. Tym niemniej w momencie zatarcia ukarania, określona osoba nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji prawnych związanych z popełnionym kiedyś wykroczeniem. W demokratycznym państwie prawa nie można akceptować sytuacji, że osoba taka przez całe swoje życie będzie ponosić konsekwencje związane z dawno temu popełnionym wykroczeniem, zwłaszcza gdy jest ono stosunkowo błahe, gdyż prowadzi to do jej stygmatyzacji.
W ocenie składu orzekającego, przy wydawaniu opinii dopuszczalne jest sięganie do niedalekiej przeszłości – maksymalnie trzy lata wstecz, bowiem na gruncie ustawy o ochronie osób i mienia opinię, o której mowa w art. 26 ust. 3 pkt 6, wydaje się nie rzadziej niż co 3 lata (art. 26 ust. 5).
Skoro zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewydanie opinii, na podstawie aktualnie posiadanych przez Policję informacji, przeto podlegały one eliminacji z obrotu prawnego.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935).
Ponownie rozpatrując sprawę, organy dostosują się do wskazań zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Przed wydaniem opinii organ I instancji pozyska i wykorzysta aktualne informacje o skarżącym, stosownie do art. 26 ust. 3 pkt 6 ustawy.