II SA/Gl 146/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2012-09-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dozór pojazduprawo o ruchu drogowympostępowanie egzekucyjnezwrot wydatkówwynagrodzenie za dozórSkarb Państwauchwała rady powiatukoszty holowania

Podsumowanie

WSA w Gliwicach oddalił skargę M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczące wynagrodzenia za dozór pojazdu, uznając, że skarżący nie wykazał poniesionych kosztów, a stawki uchwalone przez radę powiatu nie są wiążące dla Skarbu Państwa.

Skarżący M. G. domagał się od Skarbu Państwa wynagrodzenia za dozór pojazdu, który stał się jego własnością na mocy ustawy, oraz zwrotu kosztów holowania. Organ pierwszej instancji przyznał ograniczoną kwotę, uznając brak dowodów na wyższe koszty. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżący wniósł skargę, argumentując błędną wykładnię przepisów i niewłaściwe zastosowanie procedury. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że skarżący nie wykazał poniesionych wydatków, a stawki uchwalone przez radę powiatu nie są wiążące dla Skarbu Państwa.

Sprawa dotyczyła wniosku M. G. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu oraz zwrot kosztów holowania, po tym jak pojazd stał się własnością Skarbu Państwa na mocy art. 130a Prawa o ruchu drogowym. Naczelnik Urzędu Skarbowego przyznał skarżącemu ograniczoną kwotę, wskazując na brak przedstawienia przez niego dokumentów potwierdzających poniesione wydatki i stosując średnią stawkę miesięczną. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, podkreślając, że skarżący nie wykazał koniecznych wydatków, a przedłożona ekspertyza nie była opinią biegłego. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 102 § 2 u.p.e.a. i art. 836 Kodeksu cywilnego. Domagał się ustalenia należności według stawek uchwalonych przez radę powiatu. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazał poniesionych wydatków, a stawki uchwalone przez radę powiatu nie są wiążące dla Skarbu Państwa. Sąd uznał, że organy prawidłowo oparły się na uśrednionych stawkach abonamentowych parkingów strzeżonych, biorąc pod uwagę brak dowodów ze strony skarżącego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, stawki uchwalone przez radę powiatu nie są wiążące dla Skarbu Państwa w kontekście ustalania wynagrodzenia za dozór i zwrotu wydatków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchwała rady powiatu określała opłaty, które miał uiścić właściciel przy odbiorze pojazdu, a nie stanowi podstawy do ustalania wynagrodzenia dla Skarbu Państwa jako właściciela.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

p.r.d. art. 130a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

u.p.e.a. art. 102 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 17 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.c. art. 836

Kodeks cywilny

k.c. art. 842

Kodeks cywilny

k.c. art. 180

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów art. 8 § ust. 1

rozporządzenie RM art. 6

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągania stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 2002r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji § § 3 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał koniecznych wydatków związanych z dozorem pojazdu. Stawki uchwalone przez radę powiatu nie są wiążące dla Skarbu Państwa w kontekście ustalania wynagrodzenia za dozór. Powołanie biegłego jest uprawnieniem organu, a nie obowiązkiem, zwłaszcza przy braku materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 102 § 2 u.p.e.a., art. 836 k.c.) poprzez błędną wykładnię. Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7, 8, 15, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80, 84 § 1, 136, 138 § 1 pkt 2 i § 2, 144 k.p.a.) poprzez niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie. Obowiązek ustalenia wynagrodzenia według stawek uchwalonych przez radę powiatu. Obowiązek powołania biegłego w celu ustalenia wysokości należności. Niewłaściwa ocena materiału dowodowego, w tym pominięcie ekspertyzy.

Godne uwagi sformułowania

stawki uchwalone przez radę powiatu nie mają waloru wiążącego Skarb Państwa powołanie biegłego stanowi uprawnienie organu, a nie jego obowiązek organy prawidłowo oparły się na uśrednionych stawkach abonamentowych parkingów strzeżonych

Skład orzekający

Łucja Franiczek

przewodniczący

Leszek Kiermaszek

członek

Włodzimierz Kubik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wynagrodzenia za dozór pojazdów, które stały się własnością Skarbu Państwa, w sytuacji braku dowodów na poniesione koszty i stosowania stawek uchwalonych przez organy samorządowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejęcia pojazdu na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 130a Prawa o ruchu drogowym. Interpretacja przepisów dotyczących dowodzenia kosztów i roli biegłego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów postępowania egzekucyjnego i zwrotu kosztów, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną, ale nie zawiera elementów zaskakujących dla szerszej publiczności.

Jak ustalić wynagrodzenie za dozór pojazdu Skarbu Państwa? Sąd wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Gl 146/12 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2012-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-01-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Leszek Kiermaszek
Łucja Franiczek /przewodniczący/
Włodzimierz Kubik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
art. 130a
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 102
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2012 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. decyzją z dnia [...] r. orzekł o przejściu, z mocy ustawy, na rzecz Skarbu Państwa prawa własności samochodu marki [...], nr rejestracyjny [...]. W podstawie prawnej tej decyzji powołany został przepis art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm. –dalej zwanej p.r.d.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191, poz. 1377 ze zm.).
Wobec przejścia na rzecz Skarb Państwa prawa własności tego pojazdu pismem z dnia 27 grudnia 2010 r. M. G. złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. wniosek o przyznanie wynagrodzenia za wykonywanie nad nim dozoru w okresie od 13 września 2006 r. do 2 maja 2007 r. oraz o zwrot kosztów jego holowania. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010r., sygn. I OSP 1/10 podniósł, że żądane przez niego wynagrodzenie winno być przyznane od Skarbu Państwa za cały okres dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi, natomiast jego wysokość należy ustalić w oparciu o pokwitowania i rachunki, bądź z zastosowaniem stawki z uchwały właściwej rady powiatu dotyczącej opłat za usunięcie i przechowanie pojazdu. We wniosku podniesiono, że usługa holowania i parkingu jest świadczona w wykonaniu umowy zawartej z organami administracji publicznej. Z chwilą przejęcia prawa własności przez Skarb Państwa, nie dochodzi zaś do zawarcia umowy przechowania między Skarbem Państwa a właścicielem parkingu, a tylko wstąpienie tego podmiotu w stosunek administracyjnoprawny w miejsce dotychczasowego właściciela pojazdu. Skarżący kierując się stawkami opłat ustalonymi uchwałą Rady Miasta C. z dnia [...] r. dokonał obliczenia przysługującego mu wynagrodzenia, na które składał się koszt holowania w kwocie 180 zł netto oraz koszt parkowania za 230 dni po 16 zł za dobę, tj. łącznie 3680 zł netto, zatem kwota należności przysługującej skarżącemu wyniosła 3860 zł netto.
Pismem z dnia 31 stycznia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. wezwał M. G. do przedstawienia dokumentów związanych z wydatkami poniesionymi przy sprawowaniu dozoru oraz przy holowaniu pojazdu, wzywając jednocześnie do wskazania sposobu ich obliczenia, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania. Pismem z dnia 14 lutego 2011 r. skarżący poinformował organ, że nie jest możliwe przedstawienie w zakreślonym terminie żądanych wyliczeń. W dniu 4 kwietnia 2011 r. wpłynęło do organu pismo M. G. z dnia 30 marca 2011 r., w którym domagał się przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z listy Sądu Okręgowego w K. na koszt Urzędu Skarbowego celem wyliczenia żądanego wynagrodzenia i kosztów. Dodał, że ekspertyza ta winna uwzględnić stawki uchwalane przez Radę Miasta C. określające wysokość opłat uiszczanych za usunięcie pojazdów z drogi i parkowanie na parkingu strzeżonym. Do pisma załączono również szereg porozumień w sprawie usuwania pojazdów z drogi i prowadzenia parkingu strzeżonego, na którym umieszcza się usunięty pojazd, zawartych między Miastem C. a M. G., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "A", względnie z E. G. działającą pod tym samą firmą. Następnie w dniu 28 czerwca 2011 r. do Urzędu Skarbowego w C. wpłynęła ekspertyza dotycząca kalkulacji stawek do rozliczeń usług parkingowych wykonana na zlecenie Firmy "A" M. G. w C..
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego przyznał M. G. zwrot wydatków oraz wynagrodzenie za dozór przedmiotowego pojazdu w okresie od września 2006 r. do maja 2007 r. w wysokości 900 zł oraz koszty jego holowania w wysokości 159,82 zł. Łącznie dało to kwotę 1059,82 zł brutto. W podstawie prawnej orzeczenia organ powołał art. 17 § 1 oraz art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm. – zwanej dalej u.p.e.a.) oraz art. 130a p.r.d. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący mimo wezwania, nie przedstawił dokumentacji potwierdzającej poniesione wydatki przy sprawowaniu dozoru. Wyjaśnił też, że stawki uchwalone przez Radę Miasta C., na które powołała się strona, dotyczą wyłącznie właścicieli pojazdów, którzy w ciągu 6 miesięcy winni go odebrać z wyznaczonego parkingu. Natomiast w przypadku odpowiedzialności Skarbu Państwa organy winny stosować przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z faktem, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów w sprawie, Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. dokonał wyliczenia średniej stawki w oparciu o stosowane przez podmioty prowadzące podobną działalność ceny, które kształtowały się na poziomie od 80 zł do 120 zł. W oparciu o te dane organ ustalił średnią stawkę na poziomie 100 zł za każdy rozpoczęty miesiąc. Podkreślił, że zasadne jest przyjęcie miesięcznej stawki abonamentowej (a nie za każdą dobę, o co wnioskował skarżący), gdyż w przypadku dłuższych okresów przechowywania ruchomości na rynku stosowane są jedynie takie ceny. Dodał wreszcie, że wniosek skarżącego o powołanie biegłego jest bezzasadny.
Organ I instancji odniósł się także do ekspertyzy złożonej w dniu 28 czerwca 2011r. przez M. G. stwierdzając, że nie może jej uwzględnić jako podstawy przyznania zwrotu wydatków odnoszących się do przechowywanego pojazdu. Dokument ten zgodnie z jego nazwą stanowi bowiem o kalkulacji stawek do rozliczeń usług parkingowych i może stanowić dla właściciela parkingu wskazówkę, w jaki sposób ustalać odpłatność za usługi parkingowe, aby działalność ta była rentowna. Tymczasem organ ustalający wysokość wynagrodzenia za dozór oraz zwrot wydatków poniesionych z tego tytułu zobligowany jest stosować obowiązujące w tym zakresie przepisy, tj. art. 102 § 2 u.p.e.a. stanowiący o zwrocie koniecznych i faktycznie poniesionych wydatków oraz wynagrodzeniu za dozór.
Wskazując na uchwałę NSA I OPS 1/10 organ przyznał, że istotnie podmiotowi wyznaczonemu do prowadzenia parkingu winien być przyznany zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru oraz koszty usunięcia pojazdu. Mając na uwadze wskazania tej uchwały oraz fakt, że właściciel pojazdu nie odebrał go i nie uiścił należności za parking, Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. przyznał wnioskodawcy wynagrodzenie za okres od daty usunięcia pojazdu z drogi do momentu jego odbioru z parkingu w kwocie 900 zł brutto, przy czym uznał, że stawka ta obejmuje zarówno zwrot wydatków, jak i wynagrodzenie za dozór. Koszty holowania pojazdu organ określił natomiast na kwotę 159,82 zł brutto.
Na postanowienie to M. G. wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia oraz przyznania zwrotu kosztów i wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu w kwocie 16 zł za dobę. Nie zgadzając się ze sposobem obliczenia przez organ należnego wynagrodzenia i zwrotu wydatków skarżący powołał się na przepis art. 130a ust. 6 p.r.d. domagając się ich ustalenia według stawki określonej uchwałą Rady Miasta C. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie wysokości opłat uiszczanych za usunięcie pojazdów z drogi i parkowanie na parkingu strzeżonym. Powołując się ponownie na uchwałę I OPS 1/10 r. stwierdził, że opłaty ustalone przez radę powiatu mają również zastosowanie w przypadku, gdy właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie. Podniósł, że opłaty wskazane w uchwałach Rady Miasta C. zostały zatwierdzone w porozumieniach zawartych przez niego z miastem C.. Wnoszący zażalenie ponadto zarzucił organowi pierwszej instancji, że nie wskazał on dokładnie, w jakiej części ustalona stawka miesięczna dotyczy wynagrodzenia, a w jakiej poniesionych wydatków.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ II instancji nie podzielił stanowiska skarżącego dotyczącego sposobu obliczania wynagrodzenia za dozór i związanych z tym koniecznych wydatków. W uzasadnieniu wyjaśnił, że na podstawie § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągania stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237 – dalej zwane rozporządzeniem RM) do przechowania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100 - 103 u.p.e.a. Zgodnie zaś z art. 102 § 2 u.p.e.a. organ likwidacyjny przyzna na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Warunkiem przyznania należności jest zatem zgłoszenie żądania oraz wykazanie przez przechowawcę koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór w stosunku do określonego pojazdu. Organ stwierdził jednocześnie, że skarżący mimo wezwania, nie przedstawił żadnych wyliczeń, a jedynie wniósł o zastosowanie stawek z uchwały rady powiatu bądź o powołanie biegłego. Tym samym należało uznać, że nie wykazał on, jakie poniósł koszty dozoru. Zdaniem organu przedłożona w dniu 28 czerwca 2011 r. ekspertyza sporządzona przez mgr inż. A. S. nie mogła zaś znaleźć zastosowania w sprawie. Dokument ten nie jest bowiem opinią biegłego, gdyż jej autor nie jest biegłym z zakresu księgowości i nie posiada wiedzy specjalistycznej w tej dziedzinie. Ponadto do ekspertyzy nie zostały dołączone dokumenty księgowe, które mogłyby zostać poddane ocenie organu w zakresie poniesionych przez dozorcę kosztów dozoru. Dokumentu takiego nie stanowi również porozumienie zawarte z Urzędem Miasta C., gdyż nie wykazuje ono sposobu wyliczenia poniesionych wydatków i należnego wynagrodzenia.
W ocenie organu odwoławczego prawidłowe było ustalenie przez organ pierwszej instancji miesięcznej stawki abonamentowej w oparciu o ceny stosowane na terenie miasta C. i S. Podkreślił również, że wbrew stanowisku skarżącego, w powoływanej przez niego uchwale Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądził, jak należy obliczać poniesione koszty i należne przechowawcy wynagrodzenie. Skarb Państwa nie jest natomiast związany stawkami określonymi przez organ jednostki samorządowej, co nie wyklucza stanowiska, że mogą one stanowić jeden z elementów ustalenia wynagrodzenia za dozór. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 494/10, wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 708/09.
Odnosząc się natomiast do wniosku żalącego się o powołanie biegłego Dyrektor Izby Skarbowej w K. podkreślił, że to przechowawca jest obowiązany do wykazania koniecznych wydatków w związku ze sprawowaniem dozoru nad konkretnym pojazdem. Podkreślił przy tym, że treść art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - zwanej dalej k.p.a.) jednoznacznie wskazuje, że powołanie biegłego stanowi uprawnienie organu, a nie jego obowiązek, zatem to organ decyduje czy w danych okolicznościach jest niezbędne skorzystanie z wiedzy specjalistycznej dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy. W niniejszym postępowaniu materiał dowodowy nie budził zaś wątpliwości, a zatem nie była konieczna ekspertyza biegłego. Zaakcentował również, że ustalenie kosztów przechowywania pojazdów na podstawie cen oferowanych przez przedsiębiorców działających na obszarze właściwości organu pierwszej instancji było prawidłowe. Trudno bowiem założyć, że przedsiębiorcy ci prowadząc działalność zarobkową nastawioną na zysk pomijają ponoszone koszty parkowania pojazdów bądź swoje wynagrodzenie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. G., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł o uchylenie opisanego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wskazał na naruszenie zaskarżonym postanowieniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 102 § 2 u.p.e.a. i art. 836 Kodeksu cywilnego poprzez ich błędną wykładnię oraz prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 15, art. 75 § 1, art. 77 §1, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 136, art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 144 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie.
W obszernym uzasadnieniu poszczególnych zarzutów skarżący powołał się na materialnoprawny charakter dyspozycji art. 102 § 2 u.p.e.a. wskazując, że kwota należna za dozór pojazdu winna składać się z dwóch składników: kosztów koniecznych poniesionych w związku z dozorowaniem pojazdu oraz wynagrodzenia przechowawcy. Przy czym jedynie w odniesieniu do drugiej z wymienionych pozycji można zastosować posiłkowo art. 836 Kodeksu cywilnego i obliczyć należne wynagrodzenie na podstawie cen stosowanych przez innych dozorców na danym terenie. Natomiast kwestię wydatków poniesionych w celu należytego przechowywania rzeczy reguluje art. 842 Kodeksu cywilnego. Niewłaściwym zatem było zdaniem skarżącego przyjęcie przez organ stawki miesięcznej bez rozbicia jej na część dotyczącą kosztów i wynagrodzenia, czym organ naruszył art. 102 § 2 u.p.e.a., a to z kolei wpłynęło na wysokość przyznanej kwoty.
Powołując się na przepis art. 180 Kodeksu cywilnego skarżący zwrócił uwagę, że organ nie ustalił okoliczności, w jakich faktycznie doszło do wyzbycia się prawa własności pojazdu przez dotychczasowego właściciela. Przy założeniu, że Skarb Państwa mógł stać się właścicielem pojazdu już od momentu jego usunięcia z drogi nie można byłoby uznać, że w sprawie nie należało zastosować stawek za parkowanie zgodne z uchwałą rady powiatu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 2000/10).
Nadto podkreślił, że w przypadku braku przedstawienia przez zgłaszającego roszczenie dowodów i wyliczeń dotyczących wydatków za dozór konkretnego pojazdu, organ ma obowiązek przeprowadzenia z urzędu rzetelnego i wyczerpującego postępowania dowodowego. Tymczasem powołując się na art. 836 Kodeksu cywilnego, który operuje pojęciem wynagrodzenia przyjętego w danych stosunkach, organ oparł się na cenach stosowanych przez przedsiębiorców prowadzących parkingi strzeżone na podstawie umów cywilnoprawnych zawieranych z właścicielami pojazdów. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem skarżącego, mamy zaś do czynienia ze stosunkami administracyjnoprawnymi, łączącymi organy administracji publicznej z jednostkami wyznaczonymi w trybie art. 130a ust. 5c i ust. 5d p.r.d. Parkingami podobnymi będą zatem jedynie inne parkingi depozytowe. Skarżący wskazał przy tym na różnice pomiędzy różnymi rodzajami parkingów i odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1999 r., sygn. akt I SA/Wr 2390/97 podkreślił, że przy określaniu wynagrodzenia za dozór należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad ruchomością, wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania. Dodatkowo zaakcentował, że rada powiatu obowiązana jest wziąć pod uwagę ww. okoliczności podejmując uchwałę w sprawie wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu, gdyż przeciwnym razie naraziłaby się na zarzut niegospodarności. Wobec tego ustalone przez ten organ stawki pozostają miarodajne dla określenia wysokości wynagrodzenia dozorcy.
Dalej skarżący podniósł, że przyjęcie przez organ miesięcznych stawek abonamentowych z powołaniem się na długi okres przechowywania pojazdu, naruszyło art. 80 k.p.a. poprzez uznanie za udowodnioną okoliczność, która nie znajduje podstawy w materiale dowodowym. Zwrócił uwagę na fakt, że na parkingu świadczącym usługi klientom indywidualnym płatności dokonywane są przed rozpoczęciem wykonania usługi, umożliwiając samofinansowanie się działalności gospodarczej, tymczasem działalność parkingu depozytowego jest kredytowana przez przedsiębiorcę do czasu otrzymania zapłaty od właściciela pojazdu lub organu administracji publicznej. Nadto przedsiębiorca celem zachęcenia klienta indywidualnego do stałego korzystania z usług, uprawniony jest do obniżenia wysokości należnego mu wynagrodzenia.
Skarżący zarzucił również organowi wybiórczą oraz dokonaną w sposób dowolny ocenę materiału dowodowego, wskazując, że wbrew regulacjom zawartym w art. 7 , art. 75 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a., nie uwzględnił on przedłożonej ekspertyzy, sporządzonej przez rzeczoznawcę motoryzacyjnego. Zwrócił także uwagę, że w analogicznym stanie faktycznym, dotyczącym jednak innego pojazdu usuniętego w trybie art. 130a p.r.d., organ przyznał stronie należność zgodną z wnioskiem, która odpowiadała stawce określonej uchwałą rady powiatu.
M. G. ponadto podniósł, że zwrócił się z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, który nie został jednak przez organ uwzględniony. Powołując się na art. 78 § 1 k.p.a. zauważył też, że organ winien przychylić się do żądania strony, jeśli przedmiotem dowodu jest okoliczność istotna dla sprawy. Skoro kwestią sporną była metoda kalkulacji wynagrodzenia przechowawcy, względnie możliwość odpowiedniego zastosowania stawek określonych uchwałą rady powiatu, to problem należnej skarżącemu kwoty powinien być oceniany w kategoriach okoliczności istotnej, uzasadniającej dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Ze względu bowiem na skalę prowadzonej przez M. G. działalności, przy określeniu wydatków, jakie zostały poniesione w związku z dozorem pojazdu, należało posłużyć się metodami szacunkowymi zastosowanymi przez osobę dysponującą wiedzą specjalistyczną z zakresu księgowości, a nie ograniczyć się do ustalenia abstrakcyjnej kwoty przy zastosowaniu metody porównawczej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację i stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie nabycie przez Skarb Państwa własności przedmiotowego pojazdu nastąpiło w trybie art. 130a p.r.d. co potwierdza dołączona do akt administracyjnych decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. Organ ten orzekał o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa zgodnie ze swoją właściwością miejscową, tj. zgodnie z miejscem zamieszkania właściciela pojazdu. Konsekwencją tego jest fakt, że organem likwidacyjnym w sprawie był Naczelnik Urzędu Skarbowego (w tym wypadku w C. – z uwagi na przechowywanie przedmiotowego pojazdu na terenie właściwości tego organu), a zatem zdaniem składu orzekającego, organ ten był właściwy rzeczowo i miejscowo do orzekania w przedmiocie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu, mimo zmiany stanu prawnego, dokonanego ustawą z dnia 22 lipca 2010 r.(Dz. U. Nr 152, poz. 1018) w zakresie właściwości organów egzekucyjnych. Ustawa nowelizująca nie przewiduje bowiem, w tym wypadku, właściwości starosty, a jedynie reguluje tryb postępowania z pojazdami, wobec których do dnia 4 września 2010 r. nie orzeczono o przepadku pojazdu, co nie dotyczy niniejszej sprawy. Dostrzec też należy, że art. 3 omawianej ustawy nowelizującej zmienione zostało brzmienie art. 174 u.p.e.a. zawierającego upoważnienie dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów działu II rozdziału 6 tej ustawy w zakresie m.in. przechowywania ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest rozstrzygnięcie o koniecznych wydatkach i wynagrodzeniu za dozór pojazdu za cały okres od dnia wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi. Przywołany w skardze przepis art. 102 § 2 u.p.e.a. ) stanowi zaś o przyznaniu na żądanie dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia z tego tytułu. Przepis ten znajduje zastosowanie w sprawie w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z 2011 r. (odpowiadającego w tej części rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 2002r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
, które zostało wskazane w treści uchwały NSA z 29 listopada 2010 r. I OPS 1/10). Zdaniem składu orzekającego, wysokość poniesionych wydatków winien wykazać dozorca, zaś w kwestii wysokości wynagrodzenia należy posiłkować się przepisem art. 836 Kodeksu cywilnego, który przewiduje wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Tymczasem skarżący mimo wezwania organu I instancji, nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, jakie wydatki poniósł w tym przedziale czasowym z tytułu dozoru pojazdu, domagając się przyznania tytułem wydatków i wynagrodzenia kwoty 16 zł za jeden dzień sprawowania dozoru, a więc stawki wynikającej z uchwały Rady Miasta C. podjętej w trybie art. 130a ust. 6 p.r.d. i wówczas obowiązującej, bądź też powołania biegłego celem dokonania stosownych obliczeń.
Zdaniem składu orzekającego, należy podzielić pogląd organów obydwu instancji, że uchwała podjęta na podstawie art. 130a ust. 6 p.r.d., określała wyłącznie wysokość opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu usuniętego z drogi, które obowiązany był uiścić właściciel przy odbiorze pojazdu z parkingu, co wynika jednoznacznie z treści art. 130a ust. 6 i 7 tej ustawy. Wydanie pojazdu właścicielowi następowało bowiem po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 6, a ustalanej przez radę powiatu. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt III CZP 47/07 [w:] OSNC 2008/7-8/80, stosunek prawny, którego przedmiotem jest przechowywanie na parkingu usuniętych z drogi pojazdów jest typowym stosunkiem administracyjnoprawnym, powstałym na skutek władczych działań organów administracji. Brak jednak podstaw prawnych do przyjęcia, że Skarb Państwa wstępując w miejsce byłego właściciela, przejmuje w całości jego uprawnienia i obowiązki. Przy takim rozumowaniu zbędne byłoby odesłanie do art. 102 § 2u.p.e.a., celem przyznania dozorcy wynagrodzenia i zwrotu wydatków za cały okres sprawowania dozoru, o czym stanowi przywołana przez organ egzekucyjny uchwała NSA z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10. Z tego punktu widzenia nieistotna jest też data, w której Skarb Państwa stał się właścicielem pojazdu, przejętego w trybie art. 130a ust. 10 p.r.d. Oczywiście można stawiać tezę, że rada powiatu podejmując uchwałę na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy winna kierować się przesłankami z art. 102 § 2 u.p.e.a. (vide: wyrok NSA z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 2000/10). Jednakże nie zmienia to postaci rzeczy, że uchwała taka nie ma waloru wiążącego Skarb Państwa. Zdaniem Sądu z treści przywołanego wyroku NSA nie wynika też jednoznacznie, że Skarb Państwa staje się właścicielem pojazdu od daty jego usunięcia z drogi w trybie ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wręcz przeciwnie Naczelny Sąd Administracyjny rozważał kwestię, czy Skarb Państwa jest zobowiązany do zapłaty należności związanych z dozorem także za okres poprzedzający, czyli okres pierwszych 6 miesięcy, gdy nie stał się on jeszcze z mocy prawa właścicielem pojazdu, w przypadkach, gdy właściciel go nie odebrał. NSA podkreślił również, że w okresie poprzedzającym przejście pojazdu na rzecz Skarbu Państwa powstaje na skutek władczych działań organów administracji nowy stosunek administracyjny.
Istotny jest też okres sprawowania dozoru nad pojazdem. Nie powinno budzić wątpliwości, że w przypadku jedynie kilkudniowego przechowywania pojazdu związane z tym wydatki są wyższe, niż w sytuacji, gdy pojazd jest unieruchomiony przez okres powyżej 6 miesięcy, co ma zawsze miejsce w przypadku przejęcia go na rzecz Skarbu Państwa. Składowanie takiego pojazdu nie wymaga zajęcia większej powierzchni, ani przestrzeni manewrowej. Dozorca parkingu jest też z góry uprzedzony o fakcie jego odbioru, co nie ma miejsca przy typowej umowie przechowania, kiedy to właściciel w dowolnej chwili może odebrać pojazd z parkingu, co wymaga zapewnienia stałego do niego dostępu poprzez drogę dojazdową oraz odpowiedniej szerokości miejsca postojowego. Zasadnie tym samym organy obydwu instancji uznały, że średnia stawka abonamentowa na terenie C. i S. jako sąsiadujących miast, stosowana przez podmioty gospodarcze przy zawieraniu umów na korzystanie z parkingu przez okres jednego miesiąca, jest miarodajna i najbardziej zbliżona do rzeczywistych wydatków i godziwego wynagrodzenia w przypadku sprawowania dozoru nad pojazdem przez dłuższy okres czasu. Wszak podmioty gospodarcze, świadczące tego rodzaju usługi, są zmuszone do właściwej kalkulacji kosztów i kierowania się prawami rynku. Skarżący, gdyby nie zawarte porozumienia w tej sprawie, mógłby jedynie liczyć na tego rodzaju przychód, który zawierał w sobie zarówno konieczne wydatki jak i wynagrodzenie. Faktem jest, że stawka abonamentowa wnoszona jest za dany miesiąc z góry, lecz wiąże się ona z drugiej strony z większym zakresem obowiązków z racji możliwości odbioru pojazdu przez właściciela w dowolnej chwili, co nie ma miejsca w przypadku parkingu dozorowanego, prowadzonego na podstawie porozumienia. Zawarte porozumienie nie gwarantowało zaś przyznania skarżącemu stawki w kwocie 16 zł dziennie od Skarbu Państwa, co jednoznacznie wynikało z jego treści. W tym miejscu dostrzec też należy, że § 1 pkt 2) lit c uchwały Rady Miasta C. z dnia [...] r. Nr [...] – na którą powołał się skarżący- wykluczał możliwość zastosowania wskazanych w niej opłat do pojazdów przechodzących na własność miasta, bowiem pojazdy te były przechowywane na wyznaczonym parkingu nieodpłatnie.
W ocenie Sądu zasadnie też organy obydwu instancji stwierdziły, że skoro skarżący pomimo wezwania, nie przedstawił dokumentów wykazujących poniesione przez niego wydatki przy sprawowaniu dozoru, to nie było celowe powołanie biegłego. Brak było bowiem materiału źródłowego, który mógłby stanowić przedmiot opinii, a i tak organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego) mógłby dokonać weryfikacji takich dokumentów we własnym zakresie. Jest to wszak organ dysponujący wiedzą w tym przedmiocie z uwagi na zakres swojej właściwości. Jeśli natomiast chodzi o zarzut pominięcia przedłożonej przez skarżącego w dniu 28 czerwca 2011 r. ekspertyzy, wskazać przyjdzie, że dokument ten został sporządzony przez osobę, która nie posiada wiedzy specjalistycznej z zakresu określania wydatków dotyczących dozorowania pojazdów oraz określania wynagrodzenia za sprawowanie dozoru, a tym samym nie mogła występować jako biegły w sprawie.
W konsekwencji zdaniem sądu administracyjnego, chybione są zarzuty skargi wskazujące na naruszenia prawa materialnego, jak i reguł procedury administracyjnej (art. 7, 8, 75, 77 § 1, 78 § 1 i 84 § 1 k.p.a.). Organy obydwu instancji wobec bezczynności skarżącego i nieprzedstawienia dowodów uzasadniających jego żądania, prawidłowo oparły się na uśrednionych stawkach abonamentowych parkingów strzeżonych, działających na przedmiotowym terenie.
Zauważyć również należy, że podobny pogląd był już prezentowany przez tutejszy Sąd w sprawach z udziałem skarżącego (sygn. akt II SA/Gl 708/09 i II SA/Gl 707/09). Od wydanych w nich wyroków z dnia 26 listopada 2009 r. zostały wniesione skargi kasacyjne, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokami z dnia 28 stycznia 2011 r. (sygn. akt I OSK 494/10 i I OSK 464/10).
Wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, ani też reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkujących wznowieniem postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę