III SA/Lu 262/25

III SA/Lu 262/25 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na pismo Burmistrza P. z dnia 6 marca 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu socjalnego postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
M. K. (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na pismo Burmistrza P. z dnia 6 marca 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu socjalnego.
W skardze podniosła, że złożyła wniosek o pomoc mieszkaniową z zasobów Gminy P., jednak otrzymała odmowę. Wyjaśniła, że obecnie zamieszkuje
w lokalu tymczasowym, jednak wobec niej toczy się postępowanie egzekucyjne – eksmisja. Wskazała że jej sytuacja finansowa nie pozwala na samodzielne zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz P. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie należy doprecyzować, że wyrokiem z dnia 21 grudnia 2018 r.
w sprawie I C 245/18 Sąd Rejonowy w Opolu Lubelskim – po rozpoznaniu sprawy
z powództwa Gminy P. przeciwko M. K. i in. o opróżnienie lokalu mieszkalnego – nakazał skarżącej opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku oznaczonym numerem [...] przy ul. [...] w P. i wydanie tego lokalu Gminie P.. Jednocześnie Sąd orzekł, że skarżącej nie przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego. Okoliczność ta nie jest kwestionowana.
Z akt sprawy wynika również, że wnioskiem z dnia 23 stycznia 2025 r. skarżąca zwróciła się do Burmistrza P. o przyznanie jej lokalu socjalnego. W odpowiedzi Burmistrz P. poinformował, że Gmina nie jest zobowiązana do zapewnienia lokalu socjalnego skarżącej, z uwagi na treść powołanego wyżej wyroku. Pismem z dnia 24 lutego 2025 r. (nazwanym odwołaniem) skarżąca ponowiła wniosek o przyznanie jej lokalu socjalnego. Jednak pismem z dnia 6 marca 2025 r. podtrzymano dotychczasowe stanowisko.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym
i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
(Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
(Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia
14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Skarżąca wniosła skargę od pisma Burmistrza P., w którym poinformowano ją ponownie, że Gmina nie jest zobowiązana do dostarczenia takiego lokalu.
Skoro zatem przedmiotem skargi była pisemna informacja w sprawie, która nie jest załatwiana w formie aktu administracyjnego - Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Lublinie zobowiązany był do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia 13 maja 2021 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy P. (Dz. Urz. Woj. Lub.
z 2021 r., poz. 2252) wprowadzono tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej. Zgodnie bowiem z § 6 powołanej uchwały osoba ubiegająca się o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony lub lokalu socjalnego jest zobowiązana do złożenia pisemnego wniosku do Urzędu Miejskiego w P.. Wzór wniosku zostanie określony zarządzeniem Burmistrza. W celu poddania kontroli społecznej trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawieranych na czas nieoznaczony i lokali socjalnych Burmistrz P. w drodze zarządzenia powołuje Społeczną Komisję Mieszkaniową, zwaną dalej "Komisją". Do zadań Komisji należy sprawdzanie w razie konieczności, warunków mieszkaniowych oraz materialnych w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, opiniowanie wniosków o najem lokali oraz opracowywanie projektu listy osób, z którymi umowy najmu powinny być zawierane w pierwszej kolejności. Wyniki pracy Komisji zatwierdza Burmistrz, który podejmuje decyzję o przydzieleniu lokalu.
Okoliczność, że Sąd Rejonowy w Opolu Lubelskim w powołanym wyroku nie orzekł o uprawnieniu skarżącej do otrzymania lokalu socjalnego nie zwalnia Burmistrza P. od załatwiania spraw mieszkańców zgodnie z właściwymi przepisami, w tym na podstawie procedury przewidzianej w § 6 wskazanej uchwały. Bowiem jak wynika
z uchwały NSA z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. I OPS 4/08 postępowanie w sprawie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę ma dwa etapy. W pierwszym etapie wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega przeanalizowaniu
i weryfikacji przez naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych i zaopiniowaniu przez komisję lokalową, a następnie wniosek rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga
o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu. W drugim etapie postępowania, w razie skierowania przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy, wnioskodawca zawiera umowę najmu z zarządcą budynku. Działanie zarządu dzielnicy w pierwszym etapie nie stanowi ani oferty zawarcia umowy, ani negocjacji umowy. Ma charakter administracyjnoprawny, ponieważ rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych
z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Uchwała odmawiająca zakwalifikowania określonej osoby do wynajęcia lokalu oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu nie ma charakteru cywilnoprawnego, lecz wręcz rozstrzyga o tym, że ta osoba nie spełnia warunku do ubiegania się o wynajęcie jej lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Ustalanie listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy i oczekujących na najem lokalu nie oznacza czynności cywilnoprawnej, nie kreuje bowiem stosunku cywilnoprawnego najmu lokalu; jest wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy i poprzedza podjęcie czynności cywilnoprawnych. Przyjęcie odmiennego poglądu powodowałoby, że osoba, która nie uzyskała wpisu na listę oczekujących, jest pozbawiona na tym etapie postępowania ochrony prawnej, ponieważ nieumieszczenie na liście oczekujących powoduje, że osoba ta nie będzie uwzględniona w toku proponowania wynajęcia poszczególnych lokali. Należy także uwzględnić, że skarga na uchwałę podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej stanowi jedną z form prawnych gwarancji realizacji demokratycznego państwa prawnego oraz zasady praworządności, wyrażonych w art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nawet powstające w praktyce wątpliwości co do dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej powinny być zawsze interpretowane na rzecz ochrony praw obywatelskich, a tym samym na rzecz prawa do sądu. Już z ustawy z dnia 21 marca 2001 r. wynika, że reguluje ona gospodarowanie mieszkaniowym zasobem gminy
(art. 1) w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej (art. 4), przy czym mieszkaniowy zasób gminy określany jest jako publiczny zasób mieszkaniowy (art. 2 ust. 1 pkt 11.). Rozwiązanie przyjęte w tej ustawie, które nakłada na gminy obowiązek określenia trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali oraz sposobu poddania tych spraw kontroli społecznej (art. 21 ust. 3 pkt 5) wyraźnie wskazuje, że rozpatrywanie i załatwianie takich wniosków ustawodawca kwalifikuje jako zadanie, które wykracza poza prawa i obowiązki wynajmującego wynikające z przepisów prawa cywilnego. Realizacja tego zadania polega na dokonaniu oceny, czy określona osoba, będąca członkiem wspólnoty samorządowej, może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych w drodze zakwalifikowania jej do kręgu osób, z którymi może być zawarta umowa najmu lokalu
z mieszkaniowego zasobu gminy. To działanie ma wszelkie cechy załatwiania sprawy
z zakresu administracji publicznej, zarówno ze względu na przedmiot sprawy, jak
i organ powołany do załatwienia takiej sprawy. Nie jest to przy tym sprawa rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, gdyż ustawa nie daje podstaw do przyjęcia takiej prawnej formy załatwienia sprawy, ani sprawa załatwiana w drodze aktu lub czynności, o których mowa art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikających wprost z przepisu prawa.
Z powołanej wyżej uchwały Rady Miejskiej P. wynika jednoznacznie, że powołana zarządzeniem Burmistrza Społeczna Komisja Mieszkaniowa m.in. opiniuje wnioski o najem lokali oraz opracowuje projekt listy osób, z którymi umowy najmu powinny być zawierane w pierwszej kolejności. Na tej podstawie Burmistrz, podejmuje decyzję o przydzieleniu lokalu. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie jest załatwieniem sprawy cywilnej, ale rozstrzygnięciem w sprawie z zakresu administracji publicznej podjętym przez organ gminy, a więc aktem, do którego ma zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.