III SA/Lu 262/11

III SA/Lu 262/11 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2011-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom
Małgorzata Fita
Marek Zalewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Oświata
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
art. 59 ust. 1, art. 63
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Fita, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Rady Gminy D. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody L. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w W. O. oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 22 lutego 2011 r. Rada Gminy Dorohusk podjęła na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 5c pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) uchwałę Nr VI/22/11 w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej im. Mikołaja Kopernika w Wólce Okopskiej (§ 1 uchwały). Zgodnie z treścią § 2 uchwały uczniom zapewnia się możliwość kontynuowania nauki w Zespole Szkół Ogólnokształcących w Dorohusku – Szkoła Podstawowa.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 31 marca 2011 r., Nr NK-II.4131.146.2011 Wojewoda Lubelski, działając na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stwierdził nieważność powyższej uchwały. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z dyspozycją art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty szkoła publiczna może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest zobowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkoły danego typu. Zaznaczono, iż zgodnie z art. 63 ustawy o systemie oświaty koniec roku szkolnego we wszystkich szkołach i palcówkach kończy się z dniem 31 sierpnia następnego roku.
Zdaniem Wojewody Lubelskiego, z samej uchwały Rady Gminy Dorohusk, ani z jej uzasadnienia nie wynika termin likwidacji Szkoły Podstawowej, a fakt, iż termin ten mógł być powszechnie znany nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż w myśl art. 5c pkt 1 ustawy o systemie oświaty zadania i kompetencje organu prowadzącego szkołę określone w art. 59 ust. 1 ustawy wykonuje rada gminy.
W ocenie Wojewody Lubelskiego, organ stanowiący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku określenia w uchwale terminu planowanej likwidacji szkoły ograniczając się jedynie do zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły, co w ocenie organu nadzoru istotnie narusza art. 59 ust. 1 w związku z art. 63 ustawy o systemie oświaty.
W skardze sądowej na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Lubelskiego Rada Gminy Dorohusk wniosła o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ prowadzący szkołę dochował wszystkich określonych przepisami prawa wymogów tj. podejmując przedmiotową uchwałę oświadczono wolę zamiaru likwidacji szkoły, uchwałę przekazano organowi wykonawczemu jednostki, właściwemu kuratorowi oświaty oraz rodzicom uczniów likwidowanej placówki.
W ocenie Rady Gminy bezsporne jest, że zarówno organ prowadzący placówkę, jak i rodzice uczniów oraz organ sprawujący nadzór pedagogiczny wiedzieli, iż planowany termin likwidacji placówki to 31 sierpnia 2011 r., uchwała bowiem została podjęta przy obecności rodziców, a wiadomość o planowanej likwidacji szkoły była powszechnie znana mieszkańcom gminy. Na potwierdzenie tego rada gminy powołała się na przebieg dyskusji radnych z rodzicami uczniów, a także opinię kuratora oświaty negatywnie opiniującą zamiar likwidacji szkoły z dniem 31 sierpnia 2011 r.
Skarżący zarzucił Wojewodzie Lubelskiemu, iż nie dokonał w rozstrzygnięciu nadzorczym oceny stopnia naruszenia prawa, bowiem o stwierdzeniu nieważności uchwały można mówić tylko wtedy, gdy wynika to wprost z treści przepisu bądź w przypadku braku stosownej normy prawnej do podjęcia uchwały. Zdaniem Rady Gminy przez istotna sprzeczność z prawem nie można rozumieć braku elementu uchwały nie mającego żadnego znaczenia dla sprawy, gdyż element ten jest znany wszystkim do których uchwała się odnosi.
W ocenie skarżącego, terminem likwidacji placówki jest obligatoryjnie koniec roku szkolnego, a zatem 31 sierpnia. Z uwagi na fakt, że organ prowadzący szkołę zawiadomił wszystkich rodziców dzieci uczących się w likwidowanej placówce oraz kuratora oświaty o planowanym na dzień 31 sierpnia 2011 r. zamiarze likwidacji placówki nie można mówić, iż rozpoczęta przedmiotowa uchwałą procedura likwidacji szkoły narusza w istotnym stopniu prawo.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wnosił o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ nadzoru podniósł, że ustawa o systemie oświaty określając, że terminem likwidacji jest obligatoryjnie koniec roku szkolnego nie precyzuje jednak, o koniec którego roku szkolnego chodzi. Dopuszczalne jest więc rozpoczęcie likwidacji np. w roku szkolnym 2010/2011, której zakończenie przewiduje się na dzień 31 sierpnia 2016 r. Zadaniem organu nadzoru z dyspozycji art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty odpowiada jedynie wskazanie dokładnej daty planowanej likwidacji (obejmującej oznaczenie roku kalendarzowego). Ponadto wskazał, że prawidłowego zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły nie można zastąpić innymi czynnościami, np. podaniem do wiadomości publicznej, czy też nagłośnieniem kwestii w lokalnym społeczeństwie. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, który powziął zamiar likwidacji szkoły powinien w uchwale określić dokładną datę likwidacji, aby w myśl art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty powiadomić o tym fakcie rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ nadzoru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podnieść należy, iż podstawą do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, stwierdzającego nieważność uchwały rady gminy w sprawie zamiaru likwidacji szkoły publicznej, było uznanie przez organ nadzoru, iż przedmiotowa uchwała została podjęta z naruszeniem przepisów prawa.
Przepisy zamieszczone w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm. – dalej jako u.s.o.) wymieniają przesłanki, które muszą być spełnione, aby dokonać likwidacji szkoły publicznej. Tylko niektóre typy szkół publicznych mogą być zlikwidowane w każdym czasie (art. 59 ust. 1a u.s.o.). Zasadą natomiast jest, że szkoła publiczna może zostać zlikwidowana (przekształcona) z końcem roku szkolnego (art. 59 ust. 1 zdanie 1 u.s.o.). Nie ma wątpliwości, że koniec roku szkolnego wyznacza data 31 sierpnia (art. 63 u.s.o.). Termin likwidacji (przekształcenia), ustanowiony przepisem prawa publicznego, tj. 31 sierpnia ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego nie można wyznaczyć innej daty likwidacji (zob. Mateusz Pilich – Komentarz do art. 59 u.s.o. – zamieszczony w Systemie Informacji Prawnej Lex).
Uchwała Rady Gminy Dorohusk z dnia 22 lutego 2011 r. objęta zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym niewątpliwie nie określa daty likwidacji szkoły. Nie jest bowiem określeniem daty odwołanie się - jak to uczyniono w skardze - do ustawowego zapisu określającego, że szkoła musi być zlikwidowana z końcem roku szkolnego, zważywszy iż koniec roku szkolnego następuje w każdym kolejnym roku kalendarzowym.
Sąd nie podziela również stanowiska skarżącego, że wystarczającą przesłanką uznania, iż wymóg określony w art. 59 ust. 1 u.s.o. został spełniony poprzez podanie do wiadomości publicznej informacji o zamiarze likwidacji, czy też nagłośnienie tej kwestii w lokalnym społeczeństwie.
Uchwała o zamiarze likwidacji szkoły jest nie tylko formą uchwały tzw. intencyjnej, czyli wyrażającej wolę organu odnośnie likwidacji szkoły, ale jednocześnie formą zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły podmiotów wymienionych w art. 59 ust. 1 u.s.o. Wskazać przy tym należy, iż ustawodawca w powołanym przepisie nie przesądził, w jakiej formie rada gminy winna zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły. Jednakże w wyroku z dnia 27 kwietnia 2006 r. (sygn. akt I OSK 209/06, LEX 209131) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż jak to wynika z art. 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym formą wypowiedzenia się rady gminy co do zamiaru likwidacji szkoły jest uchwała.
Stosownie do art. 59 ust. 1 zdanie 2 u.s.o. – organ prowadzący jest zobowiązany co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomić rodziców uczniów i kuratora oświaty o zamiarze likwidacji szkoły. Rada Gminy nie może domniemywać, że informacja taka była powszechnie znana i nagłośniona, wobec czego dotarła do osób zainteresowanych, a zatem brak daty w uchwale nie stanowi istotnego naruszenie prawa. Taka interpretacja przepisu prowadziłaby do niepewności czy szkoła, w danym roku szkolnym będzie istniała, zarówno dla samych dzieci, jak i ich rodziców. Tym bardziej, że skutki związane z likwidacją szkoły dotyczą lokalnej społeczności.
Art. 59 u.s.o., ani inne przepisy ustawy o systemie oświaty nie zwalniają organu prowadzącego szkołę, z dopełnienia warunków określonych ustawą, w przypadku likwidacji szkoły, a niezachowanie tych warunków prowadziłoby do obejścia prawa.
Już zatem tylko z tej przyczyny, że rada gminy nie wskazała daty likwidacji szkoły jak tego wymaga ustawodawca, organ nadzoru uprawniony był do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność przedmiotowej uchwały, skoro w sposób istotny naruszyła ona prawo (art. 59 ust. 1 u.s.o.).
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).