III SA/Lu 260/18

III SA/Lu 260/18 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2018-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom /przewodniczący/
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Jadwiga Pastusiak
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 375/19 - Wyrok NSA z 2023-04-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2137
art. 29
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 7 ust. 1, 3
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
Dz.U. 2015 poz 370
§ 4 ust. 2 pkt 1; § 31 ust. 1, ust. 2 pkt 1,3
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz. U. poz. 370  z późn. zm.).
Dz.U. 2018 poz 627
art. 44 ust. 3
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 4
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie WSA Jadwiga Pastusiak, WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Marcin Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Inne, po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania R. W. uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych (PROW 2014-2020) oraz ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności ekologicznych w łącznej wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano na następujące ustalenia stanu faktycznego sprawy.
W dniu [...] czerwca 2015 r. R. W. złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2015.
Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. przyznał wnioskodawcy płatność z tytułu:
- wariantu 7.1. Uprawy rolnicze po okresie konwersji w wysokości [...] zł do powierzchni 2,35 ha;
- wariantu 9.1. Uprawy zielarskie po okresie konwersji w wysokości [...] zł do powierzchni 0,22 ha;
- wariantu 10.1.2. Uprawy jagodowe po okresie konwersji w wysokości [...] zł do powierzchni 2,40 ha;
oraz przyznał kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych na rok 2015 w wysokości [...] zł.
Ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. odmówił wnioskodawcy przyznania płatności w ramach:
- wariantu 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji;
- wariantu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji.
Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Inne stwierdził nieważność decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2016 r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. przyznał płatność ekologiczną (PROW 2014-2020) w tym za:
- wariant 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji w wysokości [...] zł do powierzchni 0,64 ha;
- wariant 7.1. Uprawy rolnicze po okresie konwersji w wysokości [...] zł do powierzchni 2,40 ha;
- wariant 9.1. Uprawy zielarskie po okresie konwersji w wysokości [...] zł do powierzchni 0,22 ha;
- wariant 10.1.2. Uprawy jagodowe po okresie konwersji w wysokości [...] zł do powierzchni 2,40 ha;
oraz przyznał kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych na rok 2015 w wysokości [...] zł.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. odmówił przyznania płatności w ramach wariant 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji.
W dniu [...] czerwca 2015 r. R. W. złożył wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2016.
W celu weryfikacji działek zadeklarowanych we wniosku w gospodarstwie skarżącego zostały przeprowadzone kontrole na miejscu:
- w dniach od [...] sierpnia 2016 r. do [...] sierpnia 2016 r. w ramach działania Rolnictwo ekologiczne;
- w dniach od [...] września 2016 r. do [...] września 2016 r. w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz w zakresie wzajemnej zgodności.
W wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej w ramach działania Rolnictwo ekologiczne na działce rolnej E1a o powierzchni deklarowanej 2,40 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] stwierdzono nieprawidłowość oznaczoną kodem DR 18 "Na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej". W uwagach wskazano: "Stwierdzono zachwaszczoną malinę. Obsada nie weryfikowalna (...) Na stwierdzonej działce rolnej E2 nie wykonywano zabiegów przeciwdziałąjących rozprzestrzenianiu się chwastów min. 2 lata". Powyższa nieprawidłowość została również stwierdzona w takcie kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W uwagach zanotowano: "malina zachwaszczona + samosiewki drzew w wieku ok 2-3 lat". Stwierdzone nieprawidłowości udokumentowano zdjęciami.
Ponadto przeprowadzona kontrola administracyjna wniosku w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS, to jest Systemu Identyfikacji Działek Rolnych, wykazała nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działki rolnej A2 (działki ewidencyjne nr [...]). Z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,78 ha wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów 0,01 ha, powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,77 ha. Natomiast w odniesieniu do działki rolnej B2 (działki ewidencyjne nr [...]) z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 1,62 ha wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów 0,04 ha, powierzchnia stwierdzona wyniosła 1,58 ha.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. przyznał płatność ekologiczną (PROW 2014- 2020) w tym za:
- wariant 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji w wysokości [...] zł do powierzchni 0,64 ha;
- wariant 7.1. Uprawy rolnicze po okresie konwersji w wysokości [...] zł do powierzchni 2,57 ha.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. przyznał kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych na rok 2016 w wysokości [...] zł.
Ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. odmówił przyznania płatności w ramach:
- wariantu 10.1.2. Uprawy jagodowe po okresie konwersji;
- wariantu 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji.
Odmowa przyznania płatności ekologicznej w ramach realizacji wariantu 10.1.2 wynikała z nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli (nieprawidłowość DR18). Z płatności została wykluczona działka rolna E1a o powierzchni 2,40 ha, na której stwierdzono nieużytek - przedeklarowanie powierzchni o 100%. Natomiast odmowa przyznania płatności ekologicznej w ramach realizacji wariantu 11.1 wynikała z faktu, że powierzchnia działki rolnej D1 (1,01 ha) została wykluczona z płatności, ponieważ w 2015 roku na przedmiotowej działce nie został spełniony warunek przyznania płatności ekologicznej, co oznacza, że zobowiązanie ekologiczne nie zostało podjęte.
Decyzją z dnia [...] września 2017 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r.
Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności ekologicznych (PROW 2014-2020) w wysokości [...] zł.
R. W. wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.
Inne uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...] stycznia 2018 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych (PROW 2014-2020) oraz ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności ekologicznych w łącznej wysokości [...] zł.
Organ odwoławczy podkreślił, że na podstawie art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 organ obowiązany był do ustalenia, czy wnioskodawca pobrał nienależne lub nadmierne płatności ekologiczne za rok 2015.
Organ odwoławczy wskazał, że R. W. od dnia [...] marca 2015 r. podjął się realizacji 5-letniego zobowiązania ekologicznego na gruntach zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2015, a szczegółowy zakres tego zobowiązania określony został w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] grudnia 2016 r. R. W. podjął zobowiązanie ekologiczne w ramach:
1. zobowiązania, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, o łącznej powierzchni 5,02 ha: pakiet 7 Uprawy rolnicze po okresie konwersji o powierzchni 2,40 ha. pakiet 9 Uprawy zielarskie po okresie konwersji o powierzchni 0,22 ha, pakiet 10 Uprawy sadownicze po okresie konwersji wariant 10.1.2. Uprawy jagodowe po okresie konwersji o powierzchni 2,40 ha.
2. zobowiązania, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia ekologicznego pakiet 12 wariant 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji o powierzchni 0,64 ha.
Tymczasem w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku kontynuacyjnego na rok 2016, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. ustalił powierzchnie w ramach:
1. zobowiązania, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego na poziomie 2,57 ha: pakiet 7 Uprawy rolnicze po okresie konwersji na poziomie 2,57 ha,
2. zobowiązania, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia ekologicznego pakietu 12 wariant 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji na poziomie 0,64 ha.
W ramach przeprowadzonej kontroli na miejscu w 2016 roku na działce rolnej E1a o powierzchni 2,40 ha stwierdzono nieużytek (nieprawidłowość oznaczoną kodem DR18 - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej). Na przedmiotowej działce wnioskodawca realizował zobowiązanie, o którym mowa § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego - działka deklarowana do wariantu 10.1.2. Z raportu z czynności kontrolnych i dokumentacji fotograficznej wynika, że zgłoszona do płatności ekologicznej działka rolna E1a nie była w całości użytkowana rolniczo. Na działce stwierdzono malinę w dużym zachwaszczeniu, o nieregularnym rozmieszczeniu sadzonek, oprócz tego stwierdzono liczne samosiewki drzew sosny i brzozy wieku od 2 do 3 lat. Nie stwierdzono wykonywania zbiegów agrotechnicznych, mających na celu ograniczenie występowania chwastów. W dniu kontroli nie stwierdzono wykaszania maliny, bądź prowadzenia innych zabiegów pielęgnacyjnych na plantacji.
Ponadto przeprowadzona kontrola administracyjna wniosku na rok 2016 w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS wykazała nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działki rolnej A2 (działki ewidencyjne nr [...]). Z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni (0,78 ha) wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów 0,01 ha (powierzchnia stwierdzona 0,77 ha). Natomiast z działki rolnej B2 z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni (1,62 ha) wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów 0,04 ha (powierzchnia stwierdzona 1.58 ha).
Zatem w roku 2016 doszło do zmniejszenia powierzchni zobowiązania, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego, o 2,45 ha (5,02 ha - 2,57 ha).
Wnioskodawca nie dotrzymał podjętego zobowiązania ekologicznego, czego konsekwencją jest zastosowanie § 31 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014-2020, zgodnie z którym płatność ekologiczna podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik zmniejszył wielkość obszaru, na którym powinien realizować zobowiązanie ekologiczne, przy czym zwrotowi podlega płatność ekologiczna przyznana za realizację tego zobowiązania, w części odpowiadającej iloczynowi powierzchni obszaru, na której rolnik ten nie realizuje tego zobowiązania, i średniej wysokości płatności ekologicznej na 1 ha tego obszaru, przyznanej za realizację tego zobowiązania w roku poprzednim.
W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji dokonał określenia wysokości nienależnie pobranych płatności w sposób niezgodny z ostatnio powołanym przepisem.
Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że skarżący zobowiązany jest do zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych w wysokości [...] zł, co wynika z uwzględnienia powierzchni obszaru, na której producent nie realizuje zobowiązania w 2016 r. (2,45 ha) oraz średniej wysokości płatności ekologicznej na 1 ha, przyznanej za realizację zobowiązania w roku 2015 (1.154,32270916 zł/ha). Wyliczenie kwoty do zwrotu w związku z niedotrzymaniem zobowiązania zgodnie z § 31 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego przedstawia się następująco: 2,45 ha x 1.154,32270916 zł/ha = [...] zł.
Odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności organ odwoławczy wskazał, że na kwotę nienależnie pobranych płatności składa się kwota płatności ekologicznej w wysokości [...] zł przyznanej za rok 2015. Wymieniona kwota przekracza kwotę stanowiącą równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r., uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz. Urz. UE L 2014.255.18, z późn. zm.). Tym samym nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.
Nie zaistniały także przesłanki, o których mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014. Płatności ekologiczne za rok 2015, wypłacone na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...] grudnia 2016 r., nie wynikały z pomyłki organu. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydając decyzję, na mocy której została zrealizowana płatność, kierował się żądaniem wnioskodawcy i jego oświadczeniem o sposobie użytkowania działek rolnych. Płatności został przyznane i przekazane na podstawie danych podanych przez wnioskodawcę we wniosku o przyznanie płatności. Wnioskodawca otrzymując decyzję zgodził się z nimi i zaakceptował wypłacone płatności oraz podjął 5-letnie zobowiązanie. Natomiast w 2016 roku stwierdzono niedotrzymanie podjętego zobowiązania ekologicznego.
Zobowiązanie ekologiczne jest zobowiązaniem 5-letnim. W tym czasie wnioskodawca obowiązany jest do prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z wymogami wykraczającymi ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów. Składając wniosek wnioskodawca oświadcza, że znane mu są zasady i warunki przyznawania płatności oraz ich zwrotu.
Organ odwoławczy podniósł nadto, że w świetle art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości. W przedmiotowej sprawie nieprawidłowość powstała z dniem złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2016, to jest z dniem [...] czerwca 2016 r. Decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności została doręczona stronie w dniu [...] lutego 2018 r., czyli przed upływem terminu przedawnienia.
Odnosząc się do treści odwołania, organ wskazał, że w przypadku płatności ekologicznej nie jest wymagany częściowy lub całkowity zwrot wcześniej wypłaconego wsparcia w przypadku działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, o czym stanowi art. 4 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 dnia 11 marca 2014 r. Dla wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności niezbędnym jest wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Drugim warunkiem koniecznym jest zgłoszenie tej okoliczności na piśmie właściwemu organowi w określonym terminie, to jest w ciągu 15 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.
Organ zauważył, że w odwołaniu od decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych wnioskodawca podniósł, iż stwierdzone nieprawidłowości na działkach rolnych były efektem suszy, która wystąpiła w roku 2015. Na potwierdzenie tych okoliczności wnioskodawca dołączył Protokół nr [...] oszacowania strat w gospodarstwie rolnym spowodowanym wystąpieniem niekorzystnych zjawisk. Jak wynika z protokołu, lustracja na miejscu w gospodarstwie została przeprowadzona przez uprawnioną komisję w dniu [...] września 2015 r., w tym samym dniu został również sporządzony protokół opatrzony podpisami członków komisji oraz wnioskodawcy. Zatem od daty sporządzenia protokołu biegł dla wnioskodawcy 15-dniowy termin do zgłoszenia Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR opisanego zdarzenia jako okoliczności wyjątkowej. Nieprawidłowości dotyczące realizacji zobowiązania ekologicznego na działce rolnej E1a zostały ujawnione w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...] sierpnia 2016 r. – [...] sierpnia 2016 r. Natomiast wnioskodawca zgłosił wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności dopiero na etapie odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych. Zatem nie poinformował w wymaganym terminie o okolicznościach skutkujących uchybieniem w realizacji programu ekologicznego.
Organ odwoławczy ocenił jako nieskuteczne podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczące kontroli na miejscu przeprowadzonej w 2016 roku. Organ podniósł, że wszelkie kwestie odnoszące się do kontroli na miejscu, w tym ustalenia dokonane podczas kontroli, mogły być przedmiotem zarzutów w postępowaniu w sprawie przyznania płatności ekologicznej na rok 2016. Wnioskodawca skorzystał z prawa wniesienia odwołania od decyzji w tym przedmiocie wydanej w dniu [...] czerwca 2017 r. Decyzją z dnia [...] września 2017 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR nie uwzględnił odwołania, szczegółowo odnosząc się do wyników kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie w 2016 roku.
Na marginesie organ wskazał, że zarówno kontrola w zakresie działania Rolnictwo ekologiczne, jak również kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni potwierdziły, że strona nie prowadziła działalności rolniczej na działce rolnej E1a o powierzchni 2,40 ha. Kontrole odbyły się w obecności pełnomocnika strony. Ponadto R. W. złożył zastrzeżenia do ustaleń zawartych w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Po ponownej analizie wyników stwierdzono poprawność wykonanych czynności kontrolnych.
R. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Inne z dnia [...] marca 2018 r.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że z uwagi na suszę, która nastąpiła w 2015 roku, organ nie powinien określać kwoty do zwrotu. Skarżący wskazał, że zwrócił się ustnie do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. w celu ustalenia szkód powstałych w wyniku suszy i został pouczony, iż w przedmiotowej sprawie należy zgłosić się do właściwego Urzędu Gminy celem sporządzenia protokołu. Taki protokół został sporządzony i przedłożony w celu wypłaty odszkodowania, które skarżący otrzymał w kwocie ponad [...] zł. Skarżący był przekonany, że w dobie komputeryzacji nie ma konieczności przedkładania protokołu w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a nie został dostatecznie poinformowany przez Agencję.
Odnosząc się do wyników kontroli na miejscu skarżący wskazał, że kontrola odbyła się bez jego obecności, natomiast protokół został sporządzony w dniu [...] sierpnia 2016 r. w obecności pełnomocnika. Skarżący podkreślił, że w toku kontroli stwierdzono malinę zachwaszczoną ale owocującą, zaliczono do sprzedaży i nie wskazano zaleceń. Skarżący oświadczył, że malina była wykaszana każdego roku późną jesienią, a ubytki były nasadzane z rozkrzewień. Co roku powoływana była dodatkowa kontrola z Ekogwarancji w Dąbrowicy i wytypowany inspektor odbierał wykonane prace na plantacji polegające na wykoszeniu i nasadzeniu malin. Skarżący każdego roku otrzymywał certyfikat na uprawianą malinę
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd według wskazanych zasad kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że decyzja ta nie jest dotknięta uchybieniami, które uzasadniałyby jej uchylenie. W ocenie Sądu organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie właściwie zastosował przepisy prawa materialnego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Inne, której przedmiot stanowiło ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych w wysokości [...] zł.
Powołany w ramach podstawy prawnej zaskarżonej decyzji przepis art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2017 r., poz. 2137 z późn. zm.) przewiduje, że ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 1), a właściwym do wydania tej decyzji jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (ust. 2).
Wypłacone skarżącemu płatności ekologiczne za rok 2015 pochodzą ze środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, to jest z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Zatem zgodnie z powołanymi przepisami w przypadku ustalenia nienależnego lub nadmiernego pobrania środków publicznych z tego tytułu w okolicznościach niniejszej sprawy Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. był organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty środków nienależnie lub nadmiernie pobranych.
Należy przy tym wyjaśnić, że przepisy ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa określają jedynie tryb oraz organy właściwe w sprawie ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych wymienionych w art. 29 ust. 1 tej ustawy.
W odniesieniu do płatności pobranych przez skarżącego za rok 2015 obowiązek zwrotu wynika natomiast z przepisów rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 z późn. zm.).
Stosownie do art. 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną, w stosownych przypadkach, o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2.
Jednocześnie przepis § 31 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014-2020 (aktualnie Dz.U. z 2018 r., poz. 370) stanowi, że płatność ekologiczna podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania ekologicznego lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności ekologicznej określonych w rozporządzeniu. W myśl zaś § 31 ust. 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia płatność ekologiczna podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik zmniejszył wielkość obszaru, na którym powinien realizować zobowiązanie ekologiczne, przy czym zwrotowi podlega płatność ekologiczna przyznana za realizację tego zobowiązania, w części odpowiadającej iloczynowi powierzchni obszaru, na której rolnik ten nie realizuje tego zobowiązania, i średniej wysokości płatności ekologicznej na 1 ha tego obszaru, przyznanej za realizację tego zobowiązania w roku poprzednim.
Jak prawidłowo ustalono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skarżący w 2015 r. podjął realizację zobowiązania ekologicznego, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. na łącznej powierzchni 5,02 ha: pakiet 7 Uprawy rolnicze po okresie konwersji o powierzchni 2,40 ha. pakiet 9 Uprawy zielarskie po okresie konwersji o powierzchni 0,22 ha, pakiet 10 Uprawy sadownicze po okresie konwersji wariant 10.1.2. Uprawy jagodowe po okresie konwersji o powierzchni 2,40 ha, a także podjął zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, w ramach pakietu 12 wariant 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji - na powierzchni 0,64 ha.
W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku na kolejny rok 2016, organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. ustalił, że powierzchnia w ramach zobowiązania, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia (pakiet 12 wariant 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji) wynosi 0,64 ha, natomiast powierzchnia w ramach zobowiązania, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia wynosi 2,57 ha (pakiet 7 Uprawy rolnicze po okresie konwersji).
Stwierdzenie zmniejszenia powierzchni w przypadku zobowiązania, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, było następstwem ustalenia w toku przeprowadzonej w 2016 r. kontroli na miejscu, że działka rolna E1a nie była użytkowana rolniczo. Jak wynika z protokołu kontroli, na działce stwierdzono malinę w dużym zachwaszczeniu, o nieregularnym rozmieszczeniu sadzonek, oprócz tego stwierdzono liczne samosiewki drzew sosny i brzozy wieku od 2 do 3 lat. Nie stwierdzono wykonywania zbiegów agrotechnicznych mających na celu ograniczenie występowania chwastów. Nie stwierdzono wykaszania maliny, bądź prowadzenia innych zabiegów pielęgnacyjnych na plantacji. W konsekwencji stwierdzono wystąpienie nieprawidłowości oznaczonej kodem DR18 - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej.
Ponadto w wyniku kontroli administracyjnej wniosku na rok 2016 stwierdzono nieprawidłowość w deklaracji powierzchni działki rolnej A2. W tym przypadku zadeklarowano powierzchnię 0,78 ha, podczas gdy powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,77 ha, a zatem była o 0,01 ha mniejsza od powierzchni zadeklarowanej. Z kolei w przypadku działki rolnej B2 zadeklarowano powierzchnię 1,62 ha, podczas gdy powierzchnia stwierdzona wynosiła 1.58 ha, a zatem była o 0,04 ha mniejsza od powierzchni zadeklarowanej.
Trafnie zatem uznano w zaskarżonej decyzji, że nastąpiło zmniejszenie obszaru, na którym skarżący powinien był zgodnie z wcześniejszym zobowiązaniem realizować zobowiązanie ekologiczne określone w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r., a zmniejszenie w tym przypadku wynosi 2,45 ha (2,40 ha + 0,01 ha + 0,04 ha).
Raport z czynności kontrolnych stanowi dokument urzędowy, a zatem w myśl art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Istotnie, jak podniesiono w skardze, w raporcie z kontroli stwierdzono owocującą malinę, gdyż zgodnie z zapisem raportu stwierdzono owoce na krzewach. Nie zmienia to jednakże pozostałych ustaleń wynikających z raportu z kontroli. Nie zmienia tego także podnoszona przez skarżącego okoliczność braku zastrzeżeń w toku kontroli przeprowadzanych corocznie przez inny podmiot. Podobnie nie mogą odnieść skutku argumenty skarżącego, że przyczyną stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości była susza, która wystąpiła w sierpniu 2015 r.
Wymaga podkreślenia, że kwestia zmniejszenia w roku 2016 obszaru, na którym skarżący powinien realizować zobowiązanie ekologiczne podjęte w roku 2015 została w istocie przesądzona w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie płatności ekologicznej na 2016 rok.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez R. W., w którym skarżący nie powoływał się na okoliczność wystąpienia nieprawidłowości na skutek suszy, powyższa decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy decyzją Inne z dnia [...] września 2017 r. Organ odwoławczy potwierdził prawidłowość ustaleń organu pierwszej instancji, w szczególności wynikających z raportu z kontroli.
Zatem decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...] czerwca 2017 r., stwierdzająca zmniejszenie obszaru realizowanego zobowiązania ekologicznego, jest ostateczna i wiąże tak organ, jak i wnioskodawcę. W tej sytuacji, wbrew stanowisku wyrażonemu w skierowanej do Sądu skardze, w kontrolowanym obecnie postępowaniu dotyczącym ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności nie mogą być skutecznie podnoszone zarzuty odnoszące się wyłącznie do tego, co stanowiło podstawę decyzji dotyczącej przyznania płatności ekologicznej na 2016 rok, a mianowicie przyjętych w niej ustaleń faktycznych oraz podstaw prawnych. Powyższa decyzja jest bowiem ostateczna i wiąże tak organ, jak i skarżącego.
Przedmiotem postępowania kontrolowanego w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wymienionych w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków i ocena czy nie zachodzą przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. Ustalenie to następuje w toku samodzielnego postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ale podstawę takiego ustalenia mogą stanowić wcześniejsze ostateczne decyzje wydane w postępowaniach zwyczajnych albo postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. Tego rodzaju sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Jak wyjaśniono wyżej, kwestia przyznania płatności ekologicznej na rok 2016 stanowiła przedmiot odrębnego postępowania, zakończonego ostateczną decyzją. W tym postępowaniu nie została podważona prawidłowość wyników kontroli na miejscu, w toku której stwierdzono, że powierzchnia, na której realizowano zobowiązanie w 2016 roku, jest mniejsza, niż obszar, na którym skarżący powinien to zobowiązanie realizować. W tej sytuacji skarżący nie może w obecnym postępowaniu, dotyczącym ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, zasadnie kwestionować podstaw faktycznych wcześniejszej ostatecznej decyzji.
Z omówionych przyczyn stwierdzić należy prawidłowość ustalenia przez organ, że w okolicznościach sprawy doszło do zmniejszenia przez rolnika wielkości obszaru, na którym powinien realizować zobowiązanie ekologiczne. Organ prawidłowo określił też zakres zmniejszenia.
W konsekwencji zasadnie w zaskarżonej decyzji stwierdzono zaistnienie podstaw do zastosowania przepisu § 31 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014-2020 i ustalenia obowiązku zwrotu płatności ekologicznej, w części odpowiadającej iloczynowi powierzchni obszaru, na której rolnik nie realizuje tego zobowiązania, i średniej wysokości płatności ekologicznej na 1 ha tego obszaru, przyznanej za realizację tego zobowiązania w roku poprzednim, to jest w okolicznościach sprawy – w roku 2015. Obliczona w ten sposób część płatności ekologicznej podlegającej zwrotowi odpowiada kwocie [...]zł.
Ponieważ wyliczona kwota przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, zasadnie organ stwierdził, że nie zachodzi przypadek odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, przewidziany w art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (aktualnie Dz.U. z 2018 r., poz. 627).
Jak słusznie uznał organ, w sprawie nie wystąpiła również sytuacja, o której mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 z późn. zm.). Zgodnie z powołanym przepisem obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.
Przepis art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 stanowi, że nienależna płatność ma zostać dokonana "na skutek" pomyłki. Sformułowanie to wskazuje, że chodzi tu o takie działanie organu, które jest czynnikiem sprawczym bezpodstawnego przyznania rolnikowi płatności. Celem określonego w powołanym przepisie wyjątku od zasady, że płatność nienależna podlega zwrotowi, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, w których to błąd organu spowodował wypłatę nienależnej płatności. Chodzić tu będzie o tę część rozstrzygnięcia, za którą w całości i niezależnie od rolnika odpowiada organ. W konsekwencji spod zastosowania powyższego przepisu wykluczyć należy wszelkie te uchybienia w działaniu organu, które sprowadzały się jedynie do zaniechania należytej weryfikacji wniosku oraz braku wykrycia nieprawidłowości wniosku już na etapie przyznawania płatności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 lutego 2017 r., III SA/Lu 735/16).
W niniejszej sprawie obowiązek zwrotu części wypłaconej skarżącemu za 2015 rok płatności ekologicznej wynika z faktu zmniejszenia w roku 2016 obszaru, na którym rolnik powinien realizować podjęte zobowiązanie ekologiczne, co zostało stwierdzone w czasie kontroli przeprowadzonej w 2016 r. Obowiązek zwrotu nie jest zatem następstwem pomyłki organu.
Pomyłka organu może zaistnieć wówczas, gdy na podstawie niespornych okoliczności faktycznych wyliczył on kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych. Nie budzi wątpliwości, że podejmując zobowiązanie ekologiczne, rolnik powinien dochować zasad realizacji tego zobowiązania, w tym w zakresie utrzymania obszaru, na którym zobowiązanie powinno być realizowane.
Trafnie organ zwrócił uwagę na okoliczność podpisania przez skarżącego zawartego we wniosku o przyznanie płatności oświadczenia, iż znane mu są zasady przyznawania płatności. Skarżący podpisał także zobowiązanie do niezwłocznego informowania Agencji na piśmie o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności (sekcja IX wniosku "Oświadczenia i zobowiązania").
Prawidłowe jest też stanowisko organu odwoławczego, iż w niniejszej sprawie nie upłynął termin przedawnienia, o którym mowa art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L 1995.312.1 z dnia 23 grudnia 1995 r. z późn. zm., dalej jako rozporządzenie nr 2988/95). Zgodnie z zasadą ustanowioną w tym przepisie okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1.
W kontekście powyższej przesłanki organ odwoławczy trafnie wskazał, że w przedmiotowej sprawie nieprawidłowość powstała z dniem złożenia wniosku o przyznanie płatności na 2016 rok, to jest [...] czerwca 2016 r. Zatem przewidziany przepisem art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 czteroletni termin przedawnienia dotychczas nie upłynął, a decyzje organów obu instancji wydane w przedmiocie zwrotu nienależnej płatności zostały wydane i doręczone skarżącemu przed upływem czteroletniego terminu przedawnienia.
Jak wskazano już wyżej, prawidłowości zaskarżonej decyzji nie mogą podważyć podniesione w skardze, a wcześniej w złożonym odwołaniu, okoliczności dotyczące wystąpienia w 2015 r. suszy, w wyniku której, jak podniósł skarżący, doszło do uszkodzeń krzewów malin.
Przepis art. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48) przewiduje w ustępie 1, że w odniesieniu do płatności bezpośrednich, gdy beneficjent nie jest w stanie spełnić kryteriów kwalifikowalności lub innych obowiązków w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, zachowuje on prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt, które były kwalifikowalne w chwili wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. W odniesieniu do środków rozwoju obszarów wiejskich przewidzianych w art. 28, 29, 33 i 34 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, jeżeli beneficjent nie jest w stanie wykonać zobowiązania w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, daną płatność wycofuje się proporcjonalnie za lata, w których występowała siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności. Wycofanie dotyczy wyłącznie tych części zobowiązania, dla których nie wystąpiły dodatkowe koszty lub utracone dochody przed wystąpieniem siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Nie stosuje się wycofania w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności i innych obowiązków i nie nakłada się kary administracyjnej. W odniesieniu do innych środków rozwoju obszarów wiejskich państwa członkowskie nie wymagają częściowego lub całkowitego zwrotu wsparcia w przypadku działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności. W przypadku zobowiązań lub płatności wieloletnich, nie wymaga się zwrotu wsparcia otrzymanego w poprzednich latach, a zobowiązania lub płatności są kontynuowane w kolejnych latach zgodnie z ich pierwotnym okresem trwania. Jeżeli niezgodność wynikająca z takiej siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności dotyczy zasady wzajemnej zgodności, nie stosuje się odpowiedniej kary administracyjnej, o której mowa w art. 91 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.
Jednakże jednocześnie przepis art. 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 ustanawia wymóg zgłoszenia przypadków, o których mowa w ustępie 1 tego artykułu, w odpowiednim terminie. Mianowicie przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżący dopiero wnosząc odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2018 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych zgłosił fakt wystąpienia w 2015 r. nadzwyczajnych okoliczności, dołączając jednocześnie do odwołania Protokół nr [...] z dnia [...] września 2015 r. oszacowania strat w gospodarstwie rolnym spowodowanych wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w postaci suszy, które zgodnie z protokołem wystąpiły [...] sierpnia 2015 r. na terenie gminy [...] P.. Protokół został sporządzony w oparciu o wyniki lustracji przeprowadzonej w dniu [...] września 2015 r. W świetle dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania administracyjnego brak podstaw do przyjęcia, iż skarżący przed wniesieniem odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. zgłaszał te okoliczności na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami, jak tego wymaga przepis art. 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr [...]. Wymóg zgłoszenia na piśmie, wraz z odpowiednimi dowodami, oznacza, że już z tej przyczyny nie może być uwzględniony podniesiony w skardze argument, iż skarżący w sprawie klęski suszy zwracał się ustnie do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., gdzie miał otrzymać informację o konieczności zgłoszenia się w tej kwestii do właściwego urzędu gminy.
Mając na względzie, że protokół szacowania strat spowodowanych suszą został sporządzony w 2015 r., uznać należy, że zgłoszenie tej okoliczności dopiero w odwołaniu od decyzji organu z dnia [...] stycznia 2018 r. nastąpiło z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014.
W konsekwencji zasadnie stwierdzono w zaskarżonej decyzji, iż nie zachodzą przewidziane przepisami powołanego rozporządzenia przesłanki do zwolnienia skarżącego z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności.
W związku z zarzutem skarżącego uzyskiwania corocznie certyfikatu wskazać należy, że kontrole przeprowadzane przez jednostki certyfikujące mają inne cele od kontroli dokonywanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Jednostki certyfikujące działają na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. z 2017 poz. 1054 z późn. zm.). Stosownie do art. 7 ust. 1 tej ustawy jednostki certyfikujące działają w zakresie udzielonego im upoważnienia, w tym prowadzą kontrolę w ramach systemu kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, na zasadach i w sposób określony na podstawie tego artykułu i w przepisach wydanych na podstawie tego artykułu. Zatem jednostki certyfikujące przeprowadzają kontrole w ramach systemu przewidzianego w art. 27 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz.U.UE.L.2007.189.1). Zatem kontrole przeprowadzane przez jednostki certyfikujące odnoszą się do produkcji ekologicznej. Natomiast, jak słusznie podniesiono w zaskarżonej decyzji, jednostka certyfikująca wykonując działania kontrolne nie weryfikuje prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia warunków i wymogów programu "Rolnictwo ekologiczne" określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Z omówionych przyczyn uznać należy, że rozpoznając przedmiotową sprawę organ prawidłowo przeprowadził postępowanie, dokonał ustaleń znajdujących podstawę w materiale dowodowym i zastosował właściwe przepisy prawa.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niezasadna. W konsekwencji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.