III SA/LU 253/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Prezydenta Miasta Lublina na decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność części zarządzenia dotyczącego wymogów dla przedsiębiorców odbierających odpady komunalne, uznając zarządzenie za sprzeczne z prawem.
Prezydent Miasta Lublina wydał zarządzenie określające wymogi dla przedsiębiorców ubiegających się o zezwolenie na odbiór odpadów komunalnych. Wojewoda Lubelski stwierdził nieważność części tych wymogów, uznając je za niezgodne z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz Konstytucją RP, które ograniczają wolność gospodarczą bez odpowiedniego uzasadnienia. Prezydent Miasta złożył skargę, argumentując, że gmina ma obowiązek dbać o porządek i może określać takie wymogi. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody.
Sprawa dotyczyła skargi Prezydenta Miasta Lublina na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Lubelskiego, które stwierdziło nieważność części zarządzenia Prezydenta Miasta dotyczącego wymogów dla przedsiębiorców ubiegających się o zezwolenie na świadczenie usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych. Wojewoda uznał, że zakwestionowane przepisy zarządzenia nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa, w szczególności w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a także naruszają zasady konstytucyjne dotyczące wolności działalności gospodarczej. Prezydent Miasta argumentował, że gmina ma prawo określać takie wymogi w celu zapewnienia porządku i czystości oraz ochrony interesu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że Wojewoda prawidłowo stwierdził nieważność części zarządzenia. Sąd podkreślił, że przepis art. 7 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stanowiący podstawę zarządzenia, nie dawał kompetencji do nakładania dodatkowych, pozaustawowych wymogów na przedsiębiorców, takich jak posiadanie własnej sortowni czy określonych dokumentacji. Sąd uznał, że takie regulacje wykraczają poza ramy prawne i naruszają konstytucyjną zasadę wolności działalności gospodarczej oraz zasadę równości wobec prawa. Sąd odrzucił również argumentację skarżącego dotyczącą znaczenia 'Polityki ekologicznej państwa' jako źródła prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 7 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie daje podstawy do nakładania takich wymogów, które wykraczają poza zakres określony w ustawie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 7 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stanowiący podstawę zarządzenia, nie zawierał reguły kompetencyjnej do uregulowania materii wykraczającej poza przyznaną tam wprost kompetencję, w szczególności w zakresie wymogów dotyczących sortowni, dokumentacji czy miejsc magazynowania odpadów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.s.g. art. 91 § ust. 3
Ustawa o samorządzie gminnym
u.u.c.p.g. art. 7 § ust. 3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
p.p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.s.g. art. 40 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 30 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.u.c.p.g. art. 7 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.u.c.p.g. art. 9 § 1 pkt. 6
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.o. art. 27 § ust. 1 pkt 5 i 7
Ustawa o odpadach
u.o. art. 3 § ust. 3 pkt 16
Ustawa o odpadach
u.o. art. 63 § ust. 6
Ustawa o odpadach
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wojewoda prawidłowo stwierdził nieważność części zarządzenia Prezydenta Miasta, gdyż nałożone wymogi wykraczały poza kompetencje ustawowe. Zarządzenie naruszało konstytucyjną zasadę wolności działalności gospodarczej. Zarządzenie naruszało zasadę równości wobec prawa, faworyzując określone podmioty.
Odrzucone argumenty
Prezydent Miasta miał prawo określać szczegółowe wymogi dla przedsiębiorców odbierających odpady komunalne w celu zapewnienia porządku i czystości. Zarządzenie było zgodne z 'Polityką ekologiczną państwa' i dyrektywami UE. Organ nadzoru nie uwzględnił charakteru prawnego dokumentów strategicznych w zakresie ochrony środowiska.
Godne uwagi sformułowania
organy jednostek samorządu terytorialnego winny treść swoich regulacji dostosowywać do zakresu przyznanego im upoważnienia i przysługujących im kompetencji ograniczenie tej wolności może nastąpić jedynie w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny nie jest ona wartością absolutną nie zawiera właściwej reguły kompetencyjnej, bowiem ma on jedynie charakter blankietowy nie może jednak umknąć uwadze to, że ust. 2 i 3 art. 7 cyt. ustawy dają jedynie podstawę do określenia środków technicznych odpowiednich do zakresu działalności przedsiębiorcy oraz do określenia obszaru, na którym usługi te mają być świadczone – i żadnych innych treść norm prawnych, ograniczających uprawnienia bądź nakładających określone obowiązki, powinna być sformułowana jasno i jednoznacznie poza oceną środków, jakimi dysponuje podmiot ubiegający się o zezwolenie, z punktu widzenia ich przydatności do prowadzenia danego rodzaju usług oraz zapewnienia ich należytego poziomu, w wydawaniu decyzji o udzieleniu zezwolenia uprawniony organ nie może kierować się uznaniem administracyjnym dokument ten ma charakter programowy i nie jest źródłem obowiązującego prawa nie można uznać za źródło powszechnie obowiązującego prawa nie przewidział w tym zakresie szczególnych ograniczeń każde obniżenie wymagań przy udzielaniu zezwoleń może wpłynąć na wyłączenie innego podmiotu z rynku usług komunalnych na terenie danej gminy działanie, mające na celu uprzywilejowanie jednego przedsiębiorcy uczestniczącego w obrocie – jednostkę prowadzącą składowisko odpadów w R. – narusza także inną zasadę konstytucyjną, wyrażoną w przepisie art. 32 Konstytucji, który nakazuje równość wobec prawa i zakazuje wszelkiego rodzaju dyskryminacji, również w życiu gospodarczym
Skład orzekający
Marek Zalewski
przewodniczący
Jacek Czaja
sprawozdawca
Jerzy Marcinowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kompetencji organów gminy w zakresie wydawania zezwoleń na odbiór odpadów komunalnych oraz ochrona zasady wolności działalności gospodarczej przed nadmiernymi ograniczeniami ze strony administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z 2004 roku, jednak jego zasady dotyczące kompetencji i wolności gospodarczej pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu samorządności lokalnej i regulacji rynku usług komunalnych, a także konfliktu między potrzebą porządku publicznego a zasadą wolności gospodarczej, co jest interesujące dla prawników i samorządowców.
“Czy gmina może dowolnie ograniczać konkurencję na rynku odbioru odpadów? Sąd administracyjny odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 253/04 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2004-10-05 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2004-05-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jacek Czaja /sprawozdawca/ Jerzy Marcinowski Marek Zalewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Czystość i porządek Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn. Dz.U. 1996 nr 132 poz 622 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Dz.U. 2001 nr 62 poz 628 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w dniu 16 września 2004 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta Lublina na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 15 marca 2004 r. Nr PN.II.0911/43/04 w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezydenta Miasta Lublina oddala skargę. Uzasadnienie Prezydent Miasta, dnia [...] wydał zarządzenie nr [...] w sprawie określenia wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na świadczenie usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu miasta L. Dnia [...] roku Wojewoda powiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanego zarządzenia, w części obejmującej § 1 pkt. 3,4,8 i 9 oraz § 2 załącznika nr 1 do tego zarządzenia. Organ nadzoru zakwestionował te regulacje, jako nie znajdujące uzasadnienia w aktualnie obowiązujących przepisach prawa. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] marca 2004 r. Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia Prezydenta Miasta nr [...] w zakresie obejmującym § 1 pkt 3,4,8 i 9 oraz § 2 załącznika do tego zarządzenia. Sporne regulacje zawarte w załączniku Nr l do zarządzenia dotyczą wymogów, jakie spełniać musi podmiot – przedsiębiorca – ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na świadczenie usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu miasta L. Wojewoda uznał, że regulacja taka jest niezgodna z przepisem art. 7 ust. l pkt l i ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 1996 r. Nr 132, poz. 622, ze zm.). Organ nadzoru powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1992 r. (sygn. akt SA./Wr 310/92 Wspólnota 1993/2/21), w myśl którego organy jednostek samorządu terytorialnego winny treść swoich regulacji dostosowywać do zakresu przyznanego im upoważnienia i przysługujących im kompetencji, przy czym stwierdził, że ramy ustawowego upoważnienia z art. 7 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku wyznacza porządek prawny Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda zakwestionował regulacje zarządzenia, powołując się poza tym na przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powołany przepis art. 20 Konstytucji stanowi, że podstawą ustroju gospodarczego jest gospodarka rynkowa, oparta, między innymi, na wolności gospodarczej. Ograniczenie tej wolności może nastąpić jedynie w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny (art. 22 Konstytucji). Wojewoda powołał przepis art. 31 ust. 3 Konstytucji ustalający sytuacje, w których można ograniczyć działalność gospodarczą. Wojewoda podniósł, że zarządzenie wydane na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu przepisu art. 40 ust. l ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Według tego przepisu akty prawa miejscowego wydają organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego, akty te podlegają ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym i, z zasady, wchodzą w życie po upływie 14 dni od daty ich ogłoszenia w tym dzienniku. Wobec tego zarządzenie nie może nakładać na przedsiębiorcę, ubiegającego się o zezwolenie, dodatkowych, nieprzewidzianych ustawowo warunków. Na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Prezydent Miasta złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając temu rozstrzygnięciu niezgodność z prawem. Prezydent Miasta w uzasadnieniu swojej skargi podniósł, że organ nadzoru wydając rozstrzygnięcie nadzorcze, nie uwzględnił najważniejszego dokumentu dotyczącego ochrony środowiska - "Polityka ekologiczna państwa", z którym powinny być zgodne polityki lokalne ustanawiane w trybie prawa miejscowego, umocowane konstytucyjnie. Zdaniem skarżącego, odwołując się do rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody, należy uznać, że nie dostrzegł on charakteru prawnego tego dokumentu i jego mocy wiążącej. Skarżący nie zgodził się również z zarzutem Wojewody o niezgodności z przepisem art. 20 Konstytucji zarządzenia, które ogranicza swobodę działalności gospodarczej. Zdaniem Prezydenta Miasta gmina ma szczególny obowiązek dbania o czystość i porządek na jej terenie. Powinna zorganizować własne wykonywanie usług komunalnych lub stworzyć możliwość ich wykonywania przez inne podmioty. Skarżący powołując przepisy Konstytucji podniósł, że można ograniczyć wolność prowadzenia działalności gospodarczej w drodze ustawy i ze względu na ważny interes publiczny. Zatem nie jest ona wartością absolutną, co potwierdzają liczne ustawy powołane przez skarżącego. Podkreśla on także możliwość koncesjonowania i wydawania zezwoleń na prowadzenie niektórych rodzajów działalności gospodarczej, również na działalność związaną z utrzymaniem czystości i porządku w gminach (art. 7 ust. l ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Zezwolenie tego rodzaju jest, zdaniem skarżącego, właśnie ograniczeniem konstytucyjnej zasady wolności działalności gospodarczej. Zgodnie z powołanym art. 31 ust. l Konstytucji, można ograniczyć prawa i wolności w drodze ustawy ze względu na m.in. ochronę środowiska. Treść norm prawnych, które ograniczają prawa lub nakładają obowiązki powinny być formułowane jasno i jednoznacznie; zgodnie z tą zasadą, zdaniem Prezydenta Miasta brzmi przepis art. 7 ust. 2 cytowanej ustawy. Zdaniem skarżącego przedsiębiorca, spełniając określone w ustawie wymagania, może ubiegać się o uzyskanie zezwolenia. Natomiast wójt, burmistrz, prezydent miasta mogą określić te wymagania, jak również obszar, na którym usługi mają być świadczone. Oprócz tego, zgodnie z przepisem art. 9.1 pkt. 6, można określić inne szczególne wymagania. Skarżący nie zgodził się z interpretacją Wojewody pozwalającą wydawać zezwolenia wszystkim przedsiębiorcom, którzy o nie występują, zgodnie z zasadą równości wobec prawa i wolności prowadzenia działalności gospodarczej. Według Prezydenta Miasta, każde obniżenie wymagań przy udzielaniu zezwoleń może wpłynąć na wyłączenie innego podmiotu z rynku usług komunalnych na terenie danej gminy. Sytuacja taka mogłaby mieć niekorzystny wpływ na jej mieszkańców. W związku z tym wobec wszystkich zainteresowanych powinny być stosowane tego samego rodzaju wymagania, jak również zasady określone w zarządzeniu Nr [...] Prezydenta Miasta. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Ponadto organ nadzoru nie zgodził się z zarzutem Prezydenta Miasta, że nie uwzględnił, podejmując decyzję, dokumentu "Polityka Ekologiczna Państwa". Wojewoda podniósł, że dokument ten ma charakter programowy i nie jest źródłem obowiązującego prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Przede wszystkim należy podnieść, ze w myśl przepisu art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, póz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości – między innymi – przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeśli przepisy ustawy szczególnej nie stanowią inaczej. W ocenie sądu zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie narusza prawa. Zgodnie z przepisem art. 91 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 cyt. ustawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego częściowa sprzeczność z prawem zakwestionowanego Zarządzenia wynika z braku podstawy prawnej do uregulowania w nim materii objętej przepisem § 1 pkt 3,4,8 i 9 oraz § 2 załącznika do tego Zarządzenia. Zakwestionowana regulacja nakładała na przedsiębiorcę, ubiegającego się o uzyskanie zezwolenia na świadczenie usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu miasta L., obowiązek dysponowania: własną lub użytkowaną z innymi przedsiębiorcami sortownią frakcji suchej, zlokalizowaną w L. lub na składowisku w R. (§1 pkt 3); dokumentacją potwierdzającą prawo do terenu, na którym prowadzona jest lub będzie działalność w zakresie odzysku i unieszkodliwienia odpadów (§1 pkt 4); dokumentacja potwierdzającą zawarcie umów z podmiotami gospodarczymi na odbiór pozyskanych w procesie segregacji surowców wtórnych (§1 pkt 8); dokumentacją potwierdzającą zapewnienie odbioru od wnioskodawcy frakcji mokrej na składowisko odpadów w R. (§1 pkt 9). Ponadto §2 tego załącznika nałożył obowiązek wywożenia frakcji mokrej na składowisko w Rokitnie oraz selekcji frakcji suchej w sortowni na terenie miasta L. lub w Zakładzie Odzysku i Unieszkodliwiania Odpadów w R. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie sprawy wymagało ustalenia, czy prawnie wiążąca reguła kompetencyjna udzieliła Prezydentowi Miasta kompetencji do wydania zarządzenie w zakwestionowanym wyżej zakresie. Jak wynika z treści Zarządzenia Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2003r., regułą kompetencyjną przyjętą za podstawę tej regulacji stanowi przepis art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz przepis art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 1996r., nr 132, poz. 622 ze zm.). Przepis art. 30. ust 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że wójt (odpowiednio prezydent) wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa. Jest oczywiste, że przepis ten nie zawiera właściwej reguły kompetencyjnej, bowiem ma on jedynie charakter blankietowy. Z kolei przepis art. 7 ust. 3 cyt. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa i podaje do publicznej wiadomości wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na świadczenie usług określonych w ust. 1 art. 7 tej ustawy. Ponadto wójt, burmistrz lub prezydent miasta może określić obszar, na którym usługi te mają być świadczone. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości to, że określenie i podanie do publicznej wiadomości – na podstawie przepisu art. 7 ust. 3 cyt. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – wymagań jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na świadczenie usług określonych w ust. 1 tego przepisu, musi odbywać się w granicach obowiązującego prawa. Granice te wytycza między innymi regulacja art. 7 ust. 2 i 3 cyt. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, na którą powołuje się skarżący. Nie może jednak umknąć uwadze to, że ust. 2 i 3 art. 7 cyt. ustawy dają jedynie podstawę do określenia środków technicznych odpowiednich do zakresu działalności przedsiębiorcy oraz do określenia obszaru, na którym usługi te mają być świadczone – i żadnych innych. Ubocznie należy zauważyć, że przepis art. 8 ust. 1 cyt. ustawy precyzyjnie określa wymogi wniosku o udzielenie zezwolenia. Zgodnie z tym przepisem – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanego zarządzenia – wniosek o udzielenie zezwolenia powinien zawierać: 1) imię i nazwisko lub nazwę oraz adres zamieszkania lub siedziby przedsiębiorcy ubiegającego się o zezwolenie, 2) określenie przedmiotu i obszaru działalności, 3) określenie środków technicznych, jakimi dysponuje ubiegający się o zezwolenie na prowadzenie działalności objętej wnioskiem, 4) informacje o technologiach stosowanych lub przewidzianych do stosowania przy świadczeniu usług w zakresie działalności objętej wnioskiem, 5) proponowane zabiegi z zakresu ochrony środowiska i ochrony sanitarnej planowane po zakończeniu działalności, 6) określenie terminu podjęcia działalności objętej wnioskiem oraz zamierzonego czasu jej prowadzenia. W myśl zaś ust 2 i 2a art. 8 tej ustawy, przedsiębiorca ubiegający się wyłącznie o zezwolenie na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości powinien udokumentować gotowość ich przyjęcia przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, a przedsiębiorca ubiegający się wyłącznie o zezwolenie na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych powinien udokumentować gotowość ich odbioru przez stację zlewną. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że przepisy art. 7 ust. 2 i 3 oraz art. 8 cyt. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dają podstawę do określenia wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na świadczenie usług określonych w ust. 1 art. 7 tej ustawy tylko w takim zakresie, w jakim przepisy te wprost odnoszą się do obowiązków przedsiębiorcy w postępowaniu o uzyskanie zezwolenia. Innymi słowy, przepis art. 7 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który stanowił podstawę wydania zarządzenia przez Prezydenta Miasta, nie zawierał reguły kompetencyjnej do uregulowania materii wykraczającej poza przyznaną tam wprost kompetencję, w szczególności w zakresie zakwestionowanym przez organ nadzoru. Przytoczyć w tym miejscu należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w uchwale z dnia 22 maja 2000r. (OPK 1/00; opub. w ONSA 2000/4/140), iż zgodnie z powszechnie uznanym w nauce prawa i w judykaturze poglądem treść norm prawnych, ograniczających uprawnienia bądź nakładających określone obowiązki, powinna być sformułowana jasno i jednoznacznie. NSA zauważył, że kierując się tą zasadą, należy zwrócić uwagę przede wszystkim na przepis art. 7 ust. 3 cyt. ustawy, stanowiący, iż zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, udziela właściwy organ administracji gminnej każdemu podmiotowi, który dysponuje odpowiednimi środkami do wykonywania usług oraz zapewni ich należyty poziom. Zdaniem NSA sformułowanie "każdemu podmiotowi" oznacza, iż po spełnieniu przez wnioskodawcę określonych wymagań co do standardu świadczonych usług uprawniony organ ma obowiązek udzielenia zezwolenia. Oznacza to, iż poza oceną środków, jakimi dysponuje podmiot ubiegający się o zezwolenie, z punktu widzenia ich przydatności do prowadzenia danego rodzaju usług oraz zapewnienia ich należytego poziomu, w wydawaniu decyzji o udzieleniu zezwolenia uprawniony organ nie może kierować się uznaniem administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela, co do zasady, przytoczony wyżej pogląd, przyjmując przy tym, że uprawniony organ – w tym przypadku Prezydent Miasta – poza określeniem owych środków, mógł ponadto określić inne wymagania, o ile przepisy powszechnie obowiązującego prawa statuowały stosowna regułę kompetencyjną (upoważnienie szczególne lub upoważnienie generalne), jednakże zagadnienie to wykracza poza ramy niniejszej sprawy. Jeśli zaś chodzi o podniesiony w skardze zarzut pominięcia przez organ nadzoru wszystkich obowiązujących zasad i przepisów w zakresie ochrony środowiska i gospodarki odpadami, to stwierdzić należy, że zarzut ten jest bezpodstawny. Nie można w szczególności podzielić stanowiska skarżącego, iż organ nadzoru nie dostrzegł charakteru prawnego i mocy wiążącej planu gospodarki odpadami, przyjętego dla Województwa przez Sejmik Województwa w dniu [...] czerwca 2003r. Jakkolwiek zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie odnosi się do owego planu, to nie ma to żadnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia. Podzielić przede wszystkim należy pogląd wyrażony przez Wojewodę w odpowiedzi na skargę, iż uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 maja 2003 r. w sprawie przyjęcia "Polityki Ekologicznej Państwa na lata 2003-2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007-2010" (M.P. z 2003r., nr 33, poz. 433) ma jedynie charakter programowy i nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Taki charakter tego dokumentu wynika zarówno z przepisu art. 87 Konstytucji RP jak i z treści samego dokumentu (vide "Wprowadzenie"). Powyższa uwaga odnosi się w pełni do planu gospodarki odpadami, przyjętego dla Województwa przez Sejmik Województwa w dniu [...] czerwca 2003 r., który nie może być uznany za źródło powszechnie obowiązującego prawa. Warto w tym miejscu wskazać, że poza brakiem reguły kompetencyjnej do przyjęcia zakwestionowanej przez Wojewodę regulacji, także inne argumenty jurydyczne przemawiają za jej sprzecznością z prawem. Zgodnie z przepisem art. 27 ust. 1 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz. U. nr 62 poz. 628, ze zm.) przedsiębiorca ubiegający się o zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, ma we wniosku wykazać m. in. możliwości techniczne, jakimi dysponuje, a także obowiązany jest wskazać miejsce, w którym będzie magazynować odpady. Z brzmienia tego przepisu wynika jasno, że jakkolwiek ustawodawca nałożył na przedsiębiorców obowiązek wskazania miejsc, w których zamierzają magazynować odpady, to nie przewidział w tym zakresie szczególnych ograniczeń. Oznacza to, że odpady mogą być magazynowane – czasowo przetrzymywane lub gromadzone przed ich transportem, odzyskiem lub unieszkodliwianiem – w każdym miejscu, o ile spełnia ono wymogi prawa i zostało określone w trybie przewidzianym w przepisie art. 63 ust. 6 cyt. ustawy o odpadach. Jeśli zaś chodzi o miejsce składowania odpadów, to przedsiębiorca może je składować na dowolnym składowisku odpadów, o ile jest to obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów, w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 3 pkt 16 cyt. ustawy o odpadach. Na marginesie należy zauważyć, że – jak już wyżej wskazano – poza innymi wymogami, usługi w zakresie gospodarki odpadami może wykonywać przedsiębiorca dysponujący środkami technicznymi nadającymi się do wykonywania tego rodzaju działalności, to za taki środek techniczny nie można uznać miejsca, w którym przedsiębiorca zamierza wykonywać usługi związane z unieszkodliwianiem i składowaniem odpadów, jak też miejsca magazynowania odpadów. W świetle powyżej przytoczonych argumentów, nałożenie na przedsiębiorców obowiązków dysponowania: własną lub użytkowaną z innymi przedsiębiorcami sortownią frakcji suchej, zlokalizowaną w L. lub na składowisku w R.; dokumentacją potwierdzającą prawo do terenu, na którym prowadzona jest lub będzie działalność w zakresie odzysku i unieszkodliwienia odpadów; dokumentacją potwierdzającą zawarcie umów z podmiotami gospodarczymi na odbiór pozyskanych w procesie segregacji surowców wtórnych; dokumentacją potwierdzającą zapewnienie odbioru od wnioskodawcy frakcji mokrej na składowisko odpadów w R. oraz obowiązku wywożenia frakcji mokrej na składowisko w R., jak też obowiązku selekcji frakcji suchej w sortowni na terenie miasta L.. lub w Zakładzie Odzysku i Unieszkodliwiania Odpadów w R., było sprzeczne z obowiązującym prawem. Ubocznie należy podnieść, że jednym z zadań własnych gmin jest dbanie o porządek i utrzymywanie czystości w gminach, co wynika z przepisu art. 3 ust. 1 cyt. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Jest oczywiste, że w ramach tego obowiązku gminy powinny zapewniać budowę, utrzymanie i eksploatację własnych lub wspólnych z innymi gminami instalacji i urządzeń do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych, w tym składowisk odpadów, jednakże korzystanie z urządzonego przez gminę składowiska nie jest obligatoryjne, a przedsiębiorca może skorzystać z innych tego typu budowli, spełniających wymogi określone w przepisach prawa. Pamiętać należy, że jedną z najważniejszych zasad gospodarki wolnorynkowej, funkcjonującej w demokratycznym państwie, wyrażoną w przepisie art. 20 Konstytucji RP, jest zasada wolności działalności gospodarczej. Zarządzenie Prezydenta Miasta Nr [...] łamie tą konstytucyjną zasadę, przez ograniczenie swobody gospodarczej, poprzez ustalanie pozaustawowych, restrykcyjnych wymogów nakładanych na przedsiębiorców ubiegających się o zezwolenie. Jakkolwiek ograniczenia zasady swobody działalności gospodarczej są dopuszczalne (art. 22 Konstytucji), to muszą one wynikać z ustawy i muszą być uzasadnione ważnym interesem publicznym, co nie miało miejsca w niniejszym przypadku. Oprócz tego należy zauważyć, że działanie, mające na celu uprzywilejowanie jednego przedsiębiorcy uczestniczącego w obrocie – jednostkę prowadzącą składowisko odpadów w R. – narusza także inną zasadę konstytucyjną, wyrażoną w przepisie art. 32 Konstytucji, który nakazuje równość wobec prawa i zakazuje wszelkiego rodzaju dyskryminacji, również w życiu gospodarczym. Odnosząc się do argumentacji Prezydenta Miasta w zakresie zastosowania dyrektywy Unii Europejskiej (Dyrektywa Rady z dnia 18 marca 1991 r. zmieniająca dyrektywę 75/442/EWG w sprawie odpadów, 91/156/EWG), stwierdzić należy, co następuje. Dyrektywa ta wiąże państwa członkowskie, co do celów w niej zawartych. Oznacza to, że cele Dyrektywy winny być osiągnięte poprzez wprowadzenie stosownej regulacji normatywnej przez państwo członkowskie. Pozostawiając poza zainteresowaniem Sądu okoliczność właściwego wykonania tej Dyrektywy przez Polskę, stwierdzić należy, że Prezydent Miasta nie nabył na jej podstawie praw, z których można by wywieść istnienie reguły kompetencyjnej do wydania zakwestionowanej przez organ nadzoru regulacji. Powołanie się więc przez Prezydenta Miasta na zgodność jego zarządzenia z powołaną Dyrektywą, która wobec braku okresu przejściowego wiąże Polskę od 1 maja 2004 r. (sześć miesięcy po wydaniu Zarządzenie nr [...]), w żadnej mierze nie uzasadnia tezy o legalności Zarządzenia w zakwestionowanym zakresie. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI