III SA/Lu 250/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-09-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo jazdycofnięcie uprawnieńruch drogowynietrzeźwośćprzestępstwosąd administracyjnybezprzedmiotowość postępowaniasankcja administracyjnasąd karny

WSA w Lublinie uchylił decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wcześniejsze cofnięcie tych samych uprawnień.

Sąd administracyjny uchylił decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, stwierdzając, że postępowanie w tej sprawie było bezprzedmiotowe. Skarżący D. K. uzyskał prawo jazdy w grudniu 2022 r., a w marcu 2023 r. popełnił przestępstwo w stanie nietrzeźwości, co skutkowało wnioskiem o cofnięcie uprawnień. Jednakże, już w czerwcu 2023 r. wydano decyzję o cofnięciu tych samych uprawnień na okres roku na mocy wyroku sądu karnego, która pozostawała w obrocie prawnym. Sąd uznał, że ponowne cofanie uprawnień było niedopuszczalne i nakazał umorzenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Lubartowskiego o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B. Podstawą decyzji było popełnienie przez D. K. przestępstwa w stanie nietrzeźwości w okresie krótszym niż dwa lata od pierwszego wydania prawa jazdy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że skarżącemu już wcześniej, w czerwcu 2023 r., cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami na okres roku na mocy wyroku sądu karnego, a decyzja ta była ostateczna i wciąż obowiązywała. Sąd uznał, że ponowne cofanie tych samych uprawnień było niedopuszczalne i czyniło postępowanie bezprzedmiotowym, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych. W konsekwencji, sąd uchylił decyzje organów i orzekł o umorzeniu postępowania, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne cofnięcie uprawnień jest niedopuszczalne i czyni postępowanie bezprzedmiotowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro skarżącemu już wcześniej cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami na okres roku na mocy wyroku sądu karnego i decyzji administracyjnej, a uprawnień tych nie odzyskał, to kolejne postępowanie w tej samej sprawie jest bezprzedmiotowe zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

Dz.U. 2021 poz 2328 art. 18 § pkt 2 lit. b

Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

Dz. U. z 2024 r., poz. 1210 art. 12 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Dz. U. z 2024 r., poz. 1210 art. 12 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Dz. U. z 2024 r., poz. 1210 art. 12 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Dz. U. z 2024 r., poz. 1210 art. 12 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Dz. U. z 2024 r., poz. 1210 art. 103 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień było bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący został już wcześniej pozbawiony tych samych uprawnień na mocy prawomocnej decyzji administracyjnej wydanej na skutek orzeczenia sądu karnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP i zasady ne bis in idem (choć sąd nie odniósł się do nich wprost, skupiając się na bezprzedmiotowości).

Godne uwagi sformułowania

Niedopuszczalne jest ponowne zastosowanie instytucji cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie tej samej kategorii prawa jazdy. W sytuacji takiej jak w sprawie niniejszej, organy nie miały zatem podstaw do ponownego cofania skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, B1, B, skoro miał on już je cofnięte i do dzisiaj ich nie odzyskał. Zatem kolejne postępowanie dotyczące pozbawienia skarżącego uprawnień, jeżeli kierowca został już wcześniej ich pozbawionych na podstawie obowiązujących przepisów prawa, jest oczywiście bezprzedmiotowe i winno być umorzone.

Skład orzekający

Jerzy Drwal

przewodniczący

Iwona Tchórzewska

członek

Agnieszka Kosowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Sytuacje, w których organy administracji próbują ponownie cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami, mimo że zostały one już wcześniej cofnięte na mocy prawomocnego orzeczenia sądu karnego lub decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu dwóch postępowań dotyczących cofnięcia tych samych uprawnień, gdzie jedno z nich zostało już prawomocnie zakończone.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego, aby uniknąć proceduralnych błędów i nadmiernej represji administracyjnej. Pokazuje też, że nawet w sprawach rutynowych (cofanie prawa jazdy) mogą pojawić się istotne kwestie procesowe.

Sąd administracyjny: Nie można cofnąć prawa jazdy dwa razy za to samo!

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 250/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska /sprawozdawca/
Iwona Tchórzewska
Jerzy Drwal /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie administracyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2328
art. 18 pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy  Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Asesor WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 29 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Lubartowskiego z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr [...] i umarza postępowanie administracyjne, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz D. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Sygn. III SA/Lu 250/24
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 stycznia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję Starosty Lubartowskiego z dnia
7 sierpnia 2023 r. w przedmiocie cofnięcia D. K. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1, B potwierdzonych prawem jazdy wydanym 8 grudnia 2022 r. przez Starostę Lubartowskiego.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Dnia 12 lipca 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie wystąpił
z wnioskiem o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami D. K. (dalej jako "skarżący"), z uwagi na fakt, że w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy, kierując pojazdem silnikowym, popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, tj. w dniu 4 marca 2023 r. kierował pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości, co zostało stwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego w Lubartowie z 27 kwietnia 2023 r. sygn. akt I K 154/23. Wyrok uprawomocnił się 5 maja 2023 r.
Decyzją z 7 sierpnia 2023 r. Starosta Lubartowski orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1, B potwierdzonych prawem jazdy wydanym 8 grudnia 2022 r. przez Starostę Lubartowskiego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej jako "Kolegium") decyzją z dnia 29 stycznia 2024 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Kolegium przywołało treść art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia
2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2328) i wyjaśniło, że starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji - przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Kolegium przywołało również treść art. art. 14 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957).
Kolegium podkreśliło, że podstawą do cofnięcia prawa jazdy jest stwierdzenie, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, iż kierowca w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu
w komunikacji. Skoro sąd powszechny wydał prawomocny wyrok stwierdzający popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w dniu 4 marca 2023 r. i skarżący miał po raz pierwszy wydane prawo jazdy w dniu 8 grudnia 2022 r.,
a więc mniej niż 2 lata przed popełnieniem przestępstwa to znaczy, że zaszły przesłanki do cofnięcia uprawień do kierowania pojazdami. Zaznaczono również, że wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami nie ma charakteru uznaniowego. Kolegium zwróciło uwagę, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest konsekwencją administracyjną wyroku uznającego skarżącego winnym popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, niezależną od wymiaru kary orzeczonej przez Sąd, jak też niezależną od kwestii możliwego braku orzeczenia przez sąd karny środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.
D. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w Lublinie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Lubartowskiego, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
w postaci art. 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 oraz art. 175 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich błędne zastosowanie - w sytuacji gdy w niniejszej sprawie wskazane przepisy rangi konstytucyjnej winny być zastosowane bezpośrednio wobec sprzeczności z przepisami rangi ustawowej,
tj. przepisami art. 12 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r.
o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1210), co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia sprzecznego z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Lubartowie i zastosowania wobec skarżącego dodatkowej represji nieprzewidzianej we wskazanym orzeczeniu, co stanowi także naruszenie zakazu ponownego karania za ten sam czyn (ne bis in idem);
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 7a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej
jako "k.p.a.") poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych
i orzeczniczych istniejących na tle wykładni art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami na niekorzyść strony z naruszeniem jej słusznego interesu;
3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, wyrażającą się w szczególności w zignorowaniu treści prawomocnego wyroku z dnia 27 kwietnia 2023 r. Sądu Rejonowego
w Lubartowie wydanego w sprawie o sygn. akt II K 154/23, polegającą na pominięciu faktu, że Sąd Rejonowy w wyroku zastosował wobec skarżącego środek kamy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów kategorii AM, B1 i B od dnia 4 marca 2023 r. do dnia 2 marca 2024 r.,
a w związku z tym wydanie innej decyzji jest sprzeczna z treścią prawomocnego wyroku sądowego.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że w stanie faktycznym spraw zastosowanie ma art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Orzeczony wobec skarżącego wyrokiem Sądu Rejonowego w Lubartowie zakaz obejmuje bowiem kategorie konkretnych uprawnień i w konkretnym czasie. Prawomocne orzeczenie sądu karnego spowodowało zatem, że skarżącemu trzeba wydać prawo jazdy kategorii B po upływie 12 miesięcy jego zatrzymania, czyli po dniu 3 marca 2024 r. Z wyroku sądu karnego wynika dla skarżącego bezpośrednio zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych kategorii AM, B1 i B przez okres 1 roku.
Skarżący podkreślił, że organ nie może ingerować w prawomocny wyrok sądu karnego. To właśnie prawomocny wyrok sądu karnego, orzekający zakaz prowadzenia pojazdów danej kategorii, leży u podstaw możliwości zastosowania przez organ
art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Decyzja organu administracji konkretyzuje jedynie obowiązujące wobec skarżącego zakazy, wynikające z przepisów ustawy o kierujących pojazdami, a które to dolegliwości są jedynie dalszym skutkiem orzeczonego wobec strony przez sąd karny środka karnego. Niewątpliwie
w omawianym przypadku dochodzi do zbiegu sankcji karnej i administracyjnej, jednakże w obowiązującym stanie prawnym zasadniczo nie ma regulacji, które rozstrzygałyby zbieg przestępstwa z sankcją administracyjną i zbieg wykroczenia z sankcją administracyjną.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty należy uznać za zasadne.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
(Dz. U. 2024 r. poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie zgodnie z 134 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Należy również zwrócić uwagę, że ustawodawca upoważnił w art. 145 § 3 p.p.s.a sądy administracyjnego do umorzenia postępowania administracyjnego, gdy zachodzi ku temu podstawa.
Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola, według powyżej wskazanych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty Lubartowskiego z 7 sierpnia 2023 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu obligującym sąd do ich wyeliminowania
z obrotu prawnego.
W ocenie sądu należy przypomnieć genezę przepisu będącego podstawą prawną zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 3a ustawy prawo o ruchu drogowym, wprowadzonym do tej ustawy na mocy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541)
z dniem 18 maja 2015 r. - decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu
w komunikacji - przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.
Cały art. 140 uchylony został z dniem 4 czerwca 2018 r. przez art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r., Nr 30,
poz. 151). Jednocześnie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957) przewidywał, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq, art. 125 pkt 16 nie stosuje się.
W orzecznictwie przyjmuje się, że skutek uchylenia art. 140 ustawy prawo
o ruchu drogowym został wyłączony i nie nastąpił. Wyłączenie stosowania art. 125 pkt 16 o kierujących pojazdami nastąpiło z dniem 4 czerwca 2018 r., z tą datą przepis ten nie mógł wywrzeć przewidzianego w nim skutku pod postacią uchylenia art. 140 ustawy prawo o ruchu drogowym co oznacza, że utrata mocy obowiązującej przez te przepisy została przesunięta w czasie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
9 lipca 2020 r. sygn. I OSK 16/20).
Art. 14 ust. 1 wskazanej ustawy został następnie zmieniony ustawą z dnia
2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2328) z dniem 17 września 2022 r., co skutkowało definitywną utratą mocy obowiązującej art. 140 ustawy prawo o ruchu drogowym.
Jednocześnie ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw w art. 18 pkt 2 wprowadziła uregulowanie analogiczne w swej treści do uchylonego art. 140 ustawy prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa
w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie
art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy albo tymczasowego elektronicznego prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji - przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji (w brzmieniu na dzień 7 sierpnia 2023 r.)
Art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym wszedł w życie z dniem 17 września 2022 r. (na podstawie art. 23 pkt 3 tej ustawy).
Wprowadzenie rozwiązań prawnych przewidzianych w art. 140 ustawy Prawo
o ruchu drogowym, jak również zastąpienie go art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r.
o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym miało na celu poprawę bezpieczeństwa
w ruchu drogowym. Bowiem informacje gromadzone przez Komendę Główną Policji
w zakresie sprawców wypadków drogowych, jak również innych naruszeń prawa skutkujących nałożeniem grzywny w drodze mandatu karnego, wskazywały na konieczność doprecyzowania przepisów dotyczących karania kierujących pojazdami
w okresie do dwóch lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Dane te jednoznacznie wskazywały, iż sprawcami największej liczby wypadków są osoby
w wieku 25-39 lat.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był więc art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia
2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. W konsekwencji zarzuty skarżącego sprowadzające się do naruszenia
art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami są zupełnie chybione, ponieważ organy nie stosowały wskazanych przepisów.
Przechodząc do analizy sprawy należy podkreślić, że z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że D. K. prawo jazdy uzyskał po raz pierwszy
8 grudnia 2022 r. natomiast przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego popełnił
w 4 marca 2023 r., a zatem przed upływem dwóch lat od wydania skarżącemu po raz pierwszy prawa jazdy. Fakt popełnienia tego przestępstwa został potwierdzony wyrokiem Sądu Rejonowego w Lubartowie z 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 154/23. Z wnioskiem o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami wystąpił Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie. Decyzją Starosty Lubartowskiego z 7 sierpnia 2023 r. cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1, B. Wskazane rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 29 stycznia 2024 r.
Podkreślić w tym miejscu jednakże należy, że skarżącemu cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1, B na okres 1 roku wcześniejszą decyzją Starosty Lubartowskiego z dnia 22 czerwca 2023 r. (k. 5 akt adm.), a to z uwagi na orzeczony wobec strony, na mocy wyroku Sądu Rejonowego
w Lubartowie z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 154/23, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku (k. 2 akt adm.). Decyzja ta jest ostateczna i nadal pozostaje w obrocie prawnym. Orzeczona nią utrata uprawnień do kierowania pojazdami obejmuje okres od 4 marca 2023 r. do 3 marca 2024 r.
Tym samym w niniejszej sprawie brak jest przedmiotu postępowania bowiem skarżący nie posiada uprawnień, których w kontrolowanym postępowaniu został pozbawiony. W ocenie sądu skoro skarżącemu cofnięto już w czerwcu 2023 r. uprawnienia do kierowania pojazdami i skarżący uprawnień tych dotychczas nie odzyskał, to brak podstaw do procedowania w sprawie kolejnego cofnięcia tych samych uprawnień do kierowania pojazdami.
Należy zauważyć, że w okolicznościach sprawy mamy do czynienia z różnymi przyczynami pozbawienia skarżącego uprawnień, tj. popełnianie przez kierującego pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, o którym mowa w art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw oraz orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów, o którym mowa w art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami.
Niemniej jednak niedopuszczalne jest ponowne zastosowanie instytucji cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie tej samej kategorii prawa jazdy
(por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 1 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Wr 392/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z 23 października 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 885/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2022 r. sygn. VIII SA/Wa 560/22 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
21 grudnia 2023 r. w sprawie II GSK 127/23).
W sytuacji takiej jak w sprawie niniejszej, organy nie miały zatem podstaw do ponownego cofania skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, B1, B, skoro miał on już je cofnięte i do dzisiaj ich nie odzyskał. Zatem kolejne postępowanie dotyczące pozbawienia skarżącego uprawnień, jeżeli kierowca został już wcześniej ich pozbawionych na podstawie obowiązujących przepisów prawa, jest oczywiście bezprzedmiotowe i winno być umorzone. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo
w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Określenie "postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe" obejmuje się m.in. sytuację funkcjonowania
w obrocie prawnym orzeczenia rozstrzygającego w sposób ostateczny daną sprawę. Kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe nawet wtedy, gdyby wydane orzeczenie kończące sprawę było wadliwe. Z bezprzedmiotowością postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy z uwagi na brak przedmiotu postępowania.
W niniejszej sprawie organy wadliwie przeprowadziły postępowanie, nie oceniając prawidłowo jej istotnych okoliczności, a mianowicie istnienia w obrocie prawnym decyzji z 7 sierpnia 2023 r. cofającej skarżącemu uprawnienia do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku, których to uprawnień nie odzyskał, a która to okoliczność przesądzała o bezprzedmiotowości postępowania
w sprawie.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu
I instancji. O umorzeniu postępowania administracyjnego sąd orzekł na podstawie
art. 145 § 3 p.p.s.a. Brak jest bowiem podstaw do kontynuowania w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI