III SA/Lu 25/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J.G. na decyzję SKO, uznając, że skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy było zasadne, mimo że część wykroczeń miała miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów.
Skarżący J.G. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, argumentując, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, ponieważ część wykroczeń drogowych, za które otrzymał punkty karne, miała miejsce przed wejściem w życie art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, stwierdzając, że przekroczenie limitu punktów karnych nastąpiło po wejściu w życie nowych przepisów, a postępowanie zostało wszczęte już po ich wejściu w życie, co uzasadnia zastosowanie nowej regulacji.
Sprawa dotyczyła skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Podstawą skierowania było przekroczenie 24 punktów karnych, zgromadzonych za naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione w okresie od 2021 do 2022 roku. Skarżący zarzucił, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, ponieważ część wykroczeń miała miejsce przed wejściem w życie art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r., powołując się na zasadę lex retro non agit. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd uznał, że choć część wykroczeń miała miejsce przed wejściem w życie art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. (który wszedł w życie 17 września 2022 r.), to przekroczenie limitu 24 punktów karnych nastąpiło po tej dacie, w związku z wykroczeniem z dnia [...] 2022 r. Ponadto, postępowanie w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji zostało wszczęte w dniu 16 listopada 2022 r., czyli po wejściu w życie wspomnianej ustawy. Sąd podkreślił, że zastosowanie nowego prawa do stosunków prawnych, które nie zostały jeszcze w pełni zrealizowane, nie jest objęte zakazem wstecznego działania prawa. Sąd wskazał również, że organy administracji nie mają kompetencji do weryfikowania liczby punktów karnych wpisanych do ewidencji przez Policję, a ewentualne kwestionowanie tych wpisów powinno odbywać się w odrębnym trybie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie nowego prawa do stosunków prawnych, które wprawdzie zostały nawiązane pod rządami dawnych przepisów, ale wówczas nie zostały jeszcze zrealizowane wszystkie istotne elementy tych stosunków, nie jest objęte zakazem wstecznego działania prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przekroczenie limitu punktów karnych nastąpiło po wejściu w życie art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r., a postępowanie zostało wszczęte po tej dacie, co uzasadnia zastosowanie nowych przepisów. Regulacja intertemporalna nie jest objęta zakazem wstecznego działania prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Skarżący powoływał się na tę podstawę, argumentując wydanie decyzji bez podstawy prawnej z uwagi na naruszenie zasady lex retro non agit.
Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 18 § pkt 1
Stanowiła materialnoprawną podstawę decyzji Prezydenta Miasta Lublin o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Pomocnicze
p.r.d. art. 114 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Przepis uchylony, ale istotny dla kontekstu historycznego regulacji.
p.r.d. art. 130 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
k.p.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 23 § pkt 3
Określał datę wejścia w życie art. 18 ustawy.
Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 14 § ust. 2
Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 20
Dotyczył stosowania przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.
Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 14 § pkt 1
Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 17 § ust. 5
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa zasady lex retro non agit.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekroczenie limitu punktów karnych nastąpiło po wejściu w życie art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. Postępowanie w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji zostało wszczęte po wejściu w życie art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. Organy administracji nie mają kompetencji do weryfikacji liczby punktów karnych wpisanych do ewidencji przez Policję.
Odrzucone argumenty
Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji została wydana bez podstawy prawnej z uwagi na naruszenie zasady lex retro non agit, ponieważ część wykroczeń miała miejsce przed wejściem w życie art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r.
Godne uwagi sformułowania
Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 6 k.p.a. mógł mieć zastosowanie w sprawie. Należy odróżnić retroakcję właściwą od pozornej (retrospektywności). Regulacja intertemporalna (...) nie jest objęta wynikającym z art. 2 Konstytucji zakazem wstecznego działania prawa. Organy administracji wydające decyzję o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie mają zaś kompetencji do zmiany liczby punktów.
Skład orzekający
Ewa Ibrom
przewodniczący
Agnieszka Kosowska
członek
Iwona Tchórzewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady lex retro non agit w kontekście punktów karnych i kontrolnych sprawdzeń kwalifikacji kierowców, a także kompetencji organów administracji w zakresie weryfikacji punktów karnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją przepisów o ruchu drogowym i punktach karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia punktów karnych i ich wpływu na uprawnienia kierowców, a także ważnej zasady prawa administracyjnego (lex retro non agit). Interpretacja sądu jest istotna dla zrozumienia, kiedy nowe przepisy mogą być stosowane do zdarzeń z przeszłości.
“Czy punkty karne sprzed lat mogą odebrać prawo jazdy? Sąd wyjaśnia zasadę 'lex retro non agit'.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 25/24 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2024-03-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-01-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Agnieszka Kosowska Ewa Ibrom /przewodniczący/ Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Ruch drogowy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 1047 art. 114 pkt 1 lit. b; Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.) Dz.U. 2023 poz 775 art. 156 § 1 pkt 2; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2021 poz 2328 art. 18 pkt 1; Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2023 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosku skarżącego J. G., utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] 2023 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Prezydenta Miasta L. z dnia [...] 2022 r., w przedmiocie skierowania J. G. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. W dniu [...] 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie, powołując się na art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2328 z późn. zm., dalej także jako "ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r."), skierował do Prezydenta Miasta L. wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy J. G.. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżący w okresie od dnia [...] 2021 r. do dnia [...] 2022 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał łącznie 25 punktów karnych. Skarżący za dwa naruszenia w dniu [...] 2021 r. otrzymał łącznie 6 punktów karnych, za naruszenie w dniu [...] 2022 r. – 6 punktów karnych oraz za naruszenie w dniu [...] 2022 r. – 13 punktów karnych. Decyzją z dnia [...] 2022 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, Prezydent Miasta L. skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego w zakresie kat. A, B, B+E, C, D. Pismem z dnia [...] 2023 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 2022 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako "k.p.a."). W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że decyzja jest przedwczesna, ponieważ wykroczenia drogowe z dnia [...] 2021 r. oraz z dnia [...] 2022 r., za które skarżący otrzymał punkty karne, miały miejsce jeszcze przed wejściem w życie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. Przywołany przepis wszedł w życie w dniu 17 września 2022 r. i zgodnie z zasadą lex retro no agit nie można było zastosować tego przepisu do stanów faktycznych i zdarzeń mających miejsce przed jego wejściem w życie. Zdaniem skarżącego powyższe prowadzi do wniosku, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, co stanowi przesłankę stwierdzenia jej nieważności. Decyzją z [...] 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Lublin. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił pominięcie art. 2 Konstytucji, z którego to przepisu wyprowadzana jest zasada lex retro non agit. Skarżący ponownie wskazał, że skoro postępowanie dotyczy stanu faktycznego rozpoczynającego się w dniu [...] 2021 r., kiedy miało miejsce pierwsze wykroczenie, to przepis art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. nie powinien mieć zastosowania. W konsekwencji zaś decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] 2023 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że niewątpliwie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. wszedł w życie po dacie popełnienia przez skarżącego wykroczeń w dniach [...] 2021 r. i [...] 2022 r., a które to wykroczenia łącznie z popełnionym w dniu [...] 2022 r. stanowiły podstawę faktyczną decyzji Prezydenta Miasta Lublin. Z korelacji czasowej wynika jednak, że do ostatniego ze zdarzeń, które łącznie doprowadziły do przekroczenia limitu punktów karnych, doszło w dacie, w której powołany przez organ przepis obowiązywał, a zatem zgodnie z zasadą wynikająca z art. 6 k.p.a. mógł mieć zastosowanie w sprawie. Organ zauważył, że kwestię skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji regulował przepis art. 114 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm., dalej jako "p.r.d."). Przepis ten stanowił, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Zgodnie z art. 130 ust. 1 p.r.d., Policja prowadziła ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a określonemu naruszeniu przypisywano odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisywano je do tej ewidencji. Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. został uchylony na mocy art. 125 pkt 10 lit. g ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622 z późn. zm., dalej jako "u.k.p."). Niemniej jednak zgodnie z art. 139 pkt 3 u.k.p., w brzmieniu nadanym mocą ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 2001), art. 125 pkt 10 lit. g w zakresie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym wszedł w życie z dniem 4 czerwca 2018 r. Tym samym uchylenie przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. zostało przesunięte w czasie, tak samo jak wejście w życie art. 98 u.k.p. Powyższa ustawa zmieniająca z dnia 30 listopada 2016 r. w art. 3 wprowadziła również zmianę art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970 z późn. zm.) stanowiąc, że do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby kierującej tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. Kierowca lub osoba kierująca tramwajem skierowani na egzamin państwowy przystępują do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w trybie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, czyli ustawy o kierujących pojazdami. Następnie kolejną ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957) w art. 14 przewidziano, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów m.in. art. 125 pkt 10 lit. g (uchylającego art. 114 p.r.d.) oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2, czyli ustawy o kierujących pojazdami, nie stosuje się. W ust. 2 art. 14 ustawy zmieniającej z dnia 9 maja 2018 r. wskazano, że minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie . Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 9 maja 2018 r., art. 130 ustawy zmienianej w art. 1 (to jest ustawy Prawo o ruchu drogowym), w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 ustawy zmienianej w art. 1. Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie (ust. 2). Komunikaty, o jakich mowa w powyższych regulacjach, na dzień wydawania przez organ rozstrzygnięć nie zostały ogłoszone. Mając na względzie przytoczone przepisy, organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia zasady lex retro non agit. Organ zauważył, że w stanie faktycznym sprawy nie wszystkie wykroczenia, za które skarżący otrzymał punkty karne, miały miejsce przed wejściem w życie przepisów zmieniających, w tym art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. Wykroczenia, które doprowadziły do przekroczenia przez skarżącego limitu punktów karnych, miały miejsce w określonym przedziale czasowym – od dnia [...] 2021 r. do [...] 2022 r. Wprawdzie obejmowały one okres obowiązywania różnych regulacji prawnych, niemniej jednak ostatnie z wykroczeń, za które przypisano kierującemu pojazdem najwyższą liczbę punktów, co doprowadziło do przekroczenia ich limitu, zostało popełnione w okresie po wejściu w życie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. przyjętego za podstawę prawną kwestionowanej decyzji. Kolegium podkreśliło, że decyzja wydawana poprzednio na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., a następnie na podstawie nowej regulacji, ma charakter związany. Oznacza to, że starosta (prezydent) jest zobowiązany do jej wydania w przypadku złożenia wniosku przez właściwego komendanta Policji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ewidencja punktów karnych to rejestr, w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. Tylko ten organ ma również kompetencję do korygowania liczby punktów karnych. Organy administracji wydające decyzję o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie mają zaś kompetencji do zmiany liczby punktów. Działają na wniosek Policji i są związane wpisem w ewidencji kierowców, zatem liczbą punktów podanych przez komendanta wojewódzkiego Policji, który z wnioskiem występuje. W konsekwencji, w ocenie Kolegium w sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący J. G. zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji, poprzez niezastosowanie wynikającej z tego przepisu zasady lex retro non agit, co doprowadziło do wydania decyzji bez podstawy prawnej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że powołana zasada przewiduje zakaz stosowania przepisów ustawy nowej do stanów faktycznych zaistniałych przed wejściem w życie nowej ustawy. Skoro zatem niniejsze postępowanie dotyczy stanu faktycznego, który miał początek w dniu [...] 2021 r. (pierwsze wykroczenie, którego dotyczy postępowanie), to przepis art. 18 pkt 1 ustawy z 2 grudnia 2021 r. nie powinien mieć zastosowania, a w konsekwencji decyzja została wydana bez podstawy prawnej. W ocenie skarżącego datą, w stosunku do której powinny mieć zastosowanie przepisy prawa, jest data pierwszego z wykroczeń, to jest dzień [...] 2021 r., gdyż to właśnie stan faktyczny trwający od tego dnia jest podstawą wydawania decyzji administracyjnej. W tej sytuacji decyzja Prezydenta Miasta Lublin z dnia [...] 2022 r. została wydana bez podstawy prawnej i organ powinien stwierdzić jej nieważność. Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi ma skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia [...] 2022 r., nr [...] w przedmiocie skierowania J. G. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest instytucją procesową tworzącą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami, które wyczerpująco zostały określone w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Wymaga podkreślenia, że postępowanie przeprowadzane w oparciu o przepisy art. 156-159 k.p.a. polega na badaniu, czy kontrolowana w tym postępowaniu decyzja jest obarczona jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., nie polega zaś na ponownym rozpoznaniu sprawy, w której ta decyzja została wydana. Postępowanie toczące się w trybie nadzwyczajnym, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji, nie ma na celu zastąpienia postępowania odwoławczego i jego zadaniem nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy w całości. Tylko stwierdzenie wady lub wad decyzji wymienionych w zamkniętym katalogu art. 156 § 1 k.p.a. pozwala na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego we wskazanym trybie. Postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji jest bowiem postępowaniem nadzwyczajnym i dla wzruszenia wynikającej z art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej, wymagane jest spełnienie ściśle określonych przesłanek wynikających z art. 156 § 1 k.p.a. W toku postępowania, w którym badana była ważność decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia [...] 2022 r., skarżący powoływał się na treść art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Uzasadniając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji skarżący podnosił, że wykroczenia drogowe z dnia [...] 2021 r. oraz z dnia [...] 2022 r., za które skarżący otrzymał punkty karne, miały miejsce jeszcze przed wejściem w życie przyjętego za podstawę decyzji art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2328 z późn. zm.). Zatem zgodnie z zasadą lex retro no agit wskazany przepis nie mógł znaleźć zastosowania do stanów faktycznych i zdarzeń mających miejsce przed tym dniem. W związku z tym, w ocenie skarżącego, decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Zgodzić się jednak należy z wyrażonym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem o niezaistnieniu podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Stosownie do art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r., który stanowił materialnoprawną podstawę decyzji Prezydenta Miasta Lublin objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Zgodnie zaś z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), minister właściwy do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw informatyzacji komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. W okolicznościach sprawy we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie wskazano, że skarżący otrzymał 25 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione w dniach: [...] 2021 r. – łącznie 6 punktów karnych za dwa naruszenia, w dniu [...] 2022 r. – 6 punktów karnych oraz w dniu [...] 2022 r. – 13 punktów karnych. Zgodnie z art. 23 pkt 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. przepis art. 18 tej ustawy wszedł w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia. Ogłoszenie ustawy nastąpiło w Dzienniku Ustaw z dnia 16 grudnia 2021 r. Zatem przepis art. 18 wszedł w życie w dniu 17 września 2022 r. W sprawie pozostaje poza sporem, że wejście w życie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. nastąpiło już po popełnieniu przez skarżącego w dniach [...] 2021 r. oraz [...] 2022 r. naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które skarżący otrzymał punkty karne. Zasadnie jednak w zaskarżonej decyzji stwierdzono, że zastosowanie tego przepisu w okolicznościach sprawy nie stanowi naruszenia zakazu lex retro non agit. Dostrzec należy, że w myśl art. 20 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r., do postępowań w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami, a także do szkoleń kierowców, o którym mowa odpowiednio w art. 114 ust. 1 pkt 1, art. 130 ust. 3 i art. 140 ust. 1 pkt 3, 3a i pkt 4 lit. a ustawy zmienianej w art. 1 (tj. ustawy Prawo o ruchu drogowym), w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W okolicznościach niniejszej sprawy postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] 2022 r. zostało zaś wszczęte w dniu 16 listopada 2022 r., czyli po wejściu w życie ustawy zmieniającej z dnia 2 grudnia 2021 r. Wobec tego zastosowanie w tym postępowaniu znajdowały przepisy w brzmieniu nadanym właśnie ustawą zmieniającą z dnia 2 grudnia 2021 r. Wymaga też podkreślenia, że wprawdzie pierwsze naruszenia przepisów ruchu drogowego przez skarżącego, z czym wiązało się przyznanie punktów karnych, miały miejsce przed wejściem w życie ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r., jednakże do przekroczenia 24 punktów karnych doszło już po wejściu w życie tej ustawy, gdyż miało to miejsce w związku z wykroczeniem popełnionym przez skarżącego w dniu [...] 2022 r. Zatem norma przewidziana w art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. została wypełniona w okresie obowiązywania tego przepisu. Jak wskazuje się w orzecznictwie oraz doktrynie prawa, należy odróżnić retroakcję właściwą od pozornej (retrospektywności). Regulacja intertemporalna (zwana retrospektywnością), polegająca na nakazie zastosowania nowego prawa do stosunków prawnych (stosunków procesowych), które wprawdzie zostały nawiązane pod rządami dawnych przepisów, ale wówczas nie zostały jeszcze zrealizowane wszystkie istotne elementy tych stosunków, nie jest objęta wynikającym z art. 2 Konstytucji zakazem wstecznego działania prawa (por. wyrok Trybunał Konstytucyjnego z 31 marca 1998 r., K 24/97). Przyjęcie innego stanowiska oznaczałoby nadmierne ograniczenie swobody władzy ustawodawczej w kształtowaniu i zmianach treści prawa oraz dostosowywaniu go do zmian społecznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 3141/16 oraz powołane tam – Proces prawotwórczy w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2015, s. 54; E. Łętowska, K. Osajda (red.), Prawo intertemporalne w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, Warszawa 2008, s. 29). Z przyczyn wskazanych wyżej chybiona jest więc argumentacja skarżącego akcentująca, że postępowanie dotyczyło stanu faktycznego, który rozpoczął się w dniu [...] 2021 r., to jest przed wejściem z życie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. Istotne było bowiem, że przekroczenie 24 punktów karnych nastąpiło po wejściu w życie tego przepisu, który obowiązywał też w dacie wszczęcia postępowania w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Mając na względzie treść art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. trzeba jednocześnie wskazać, że w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta Lublin nie był ogłoszony komunikat ministra właściwego do spraw informatyzacji wydany na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14 powołanej ustawy, to jest komunikat dotyczący wdrożenia wymienionych rozwiązań technicznych. Dodatkowo wskazać należy, że na mocy art. 14 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. wprowadzono zmiany w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, dotyczącym niestosowania w określonym w tym przepisie okresie między innymi art. 125 pkt 10 lit. g ustawy o kierujących pojazdami (uchylającego art. 114 p.r.d.). Na mocy art. 14 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. w art. 14 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 9 maja 2018 r. skreślono art. 125 pkt 10 lit. g. Zgodnie z art. 23 pkt 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. przepis art. 14 tej ustawy wszedł w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia, to jest z dniem 17 września 2022 r. Jednocześnie wszedł w życie przepis art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r., w tym jego pkt 1. Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r., do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji. Ewidencja, o której mowa w ust. 1, obejmuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, popełnione przed dniem wejścia w życie art. 14 pkt 2 niniejszej ustawy. Do tych naruszeń w zakresie liczby przypisanych punktów oraz ich usuwania stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r.) Dotąd nie został ogłoszony komunikat, o którym mowa w przywołanych wyżej przepisach. W konsekwencji stwierdzić należy, że w dacie wydawania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności podstawę prawną skierowania osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji stanowił art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r., a organem właściwym do wydania takiej decyzji był starosta (prezydent miasta). Jednocześnie Policja była uprawniona do prowadzenia ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi naruszających przepisy ruchu drogowego (na podstawie art. 17 ust. 1 zdanie 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r.). Trzeba też zauważyć, że w świetle art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. starosta zobowiązany jest do wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w powołanym przepisie. Inaczej mówiąc, starosta zobligowany jest skierować kierowcę, który przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Wyjaśnić również należy, że wydając decyzję na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. starosta nie ma kompetencji do weryfikowania liczby punktów wskazanych we wniosku komendanta wojewódzkiego Policji. Kwestionowanie przez kierowcę wpisów w ewidencji odbywa się w innym trybie. Zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych, wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego i w takiej sytuacji tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1087/05; z 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 855/12; z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2000/15; z 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 474/22 oraz orzeczenia tam powołane). Z omówionych przyczyn Sąd uznał za zasadną ocenę Kolegium o niewystąpieniu w okolicznościach sprawy podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia [...] 2022 r. W szczególności wymieniona decyzja została wydana przez właściwy organ i znajdowała właściwą podstawę prawną w obowiązującym przepisie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI