III SA/Lu 245/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi E.M. na postanowienia organów sanitarnych dotyczące egzekucji administracyjnej obowiązku poddania jej małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Organy niższych instancji utrzymały w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów do tytułu wykonawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone postanowienia, uznając skargę za zasadną. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie Trybunału Konstytucyjnego (sygn. SK 81/19) o niezgodności art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z Konstytucją RP w zakresie, w jakim terminy i schematy szczepień były określone w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego, a nie w drodze rozporządzenia. Sąd podkreślił, że choć obowiązek szczepień jest uzasadniony konstytucyjnie i konwencyjnie (ochrona zdrowia publicznego), to jego szczegółowe regulacje muszą spełniać wymogi formalne. W związku z tym, organy powinny ponownie ocenić wymagalność obowiązku szczepienia w nowym stanie prawnym, uwzględniając wyrok TK i obowiązujące przepisy. Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia z pytaniami do TK ani TSUE.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dla uchylenia postępowań egzekucyjnych dotyczących obowiązku szczepień, gdy podstawa prawna (terminy, schematy) opiera się na komunikacie GIS, a nie na rozporządzeniu.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i interpretacji przepisów dotyczących szczepień. Nie podważa samego obowiązku szczepień, lecz sposób jego uszczegółowienia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, którego terminy i schematy są określone w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego, może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ przepisy określające terminy i schematy szczepień w formie komunikatu GIS są niezgodne z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z Konstytucją w zakresie, w jakim terminy i schematy szczepień są określone w komunikacie GIS, a nie w drodze rozporządzenia. Komunikat nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego i nie może kształtować praw jednostki.
Czy obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym stanowi naruszenie prawa do ochrony życia prywatnego i rodzinnego (art. 8 EKPC) oraz prawa do ochrony zdrowia (art. 68 Konstytucji RP)?
Odpowiedź sądu
Nie, pod warunkiem, że jest on prawnie uzasadniony i służy ważnym celom społecznym, takim jak ochrona zdrowia publicznego.
Uzasadnienie
Obowiązek szczepień jest prawnie uzasadnionym ograniczeniem praw i wolności, niezbędnym dla zapobiegania epidemiom i ochrony zdrowia publicznego. Podobnie orzekł Europejski Trybunał Praw Człowieka w sprawie Vavřička, uznając, że obowiązek szczepień realizuje ważne cele społeczne i leży w interesie dziecka, a ingerencja w prywatność jest proporcjonalna.
Przepisy (10)
Główne
u.z.z.i.c.z.u.l. art. 17 § ust. 10 i 11
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Przepisy te, w zakresie w jakim terminy wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych oraz liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych są określone w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, są niezgodne z Konstytucją RP.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 124 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych art. 5
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych art. 3 § ust. 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność przepisów określających terminy i schematy szczepień w komunikacie GIS z Konstytucją RP. • Komunikat GIS nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego i nie może stanowić podstawy do egzekucji obowiązku szczepienia.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów o konieczności wykonania obowiązku szczepień dla ochrony zdrowia publicznego i zgodności z prawem krajowym i międzynarodowym (choć sąd nie odrzucił ich całkowicie, wskazał na potrzebę prawidłowej podstawy prawnej).
Godne uwagi sformułowania
deficyty formy wskazanego komunikatu – który nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego – sprzeciwiają się temu, aby mógł on stanowić podstawę rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy. • skoro osoba ponosząca odpowiedzialność za niezrealizowanie ciążącego na niej obowiązku musi się liczyć z poważnymi konsekwencjami, to tym samym powinna być precyzyjnie ustalona treść ciążącego na niej obowiązku.
Skład orzekający
Jerzy Marcinowski
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Drwal
sędzia
Iwona Tchórzewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dla uchylenia postępowań egzekucyjnych dotyczących obowiązku szczepień, gdy podstawa prawna (terminy, schematy) opiera się na komunikacie GIS, a nie na rozporządzeniu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i interpretacji przepisów dotyczących szczepień. Nie podważa samego obowiązku szczepień, lecz sposób jego uszczegółowienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku szczepień, ale z perspektywy proceduralnej i konstytucyjnej, co jest istotne dla wielu rodziców i prawników. Wyrok podkreśla znaczenie formy aktu prawnego.
“Sąd: Komunikat GIS nie wystarczy do egzekwowania szczepień. Kluczowa forma aktu prawnego.”
Dane finansowe
WPS: 597 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.