III SA/Lu 245/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów niższych instancji odmawiające wydania wypisów z rejestru gruntów i wyrysów z mapy ewidencyjnej, uznając, że spadkobiercy zmarłego właściciela wykazali interes prawny do ich uzyskania.
Sprawa dotyczyła wniosku spadkobierców o wydanie wypisów z rejestru gruntów i wyrysów z mapy ewidencyjnej dotyczących nieruchomości zmarłego I. S. Organy administracji odmówiły, uznając brak wystarczającego wykazania interesu prawnego i zbyt ogólne sformułowanie wniosku. Sąd administracyjny uchylił decyzje, stwierdzając, że spadkobiercy wykazali interes prawny, a organy miały obowiązek wezwać do uzupełnienia wniosku, zamiast od razu odmawiać.
Skarżący, będący spadkobiercami zmarłego I. S., zwrócili się do Starosty B. o wydanie wypisów z rejestru gruntów i wyrysów z mapy ewidencyjnej dotyczących nieruchomości, których współwłaścicielem był zmarły. Celem wniosku było pozyskanie danych niezbędnych do przeprowadzenia postępowania spadkowego i działu majątku. Starosta odmówił, uznając brak wystarczającego wykazania interesu prawnego i zbyt ogólne sformułowanie wniosku. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił obie decyzje. Sąd uznał, że spadkobiercy wykazali interes prawny, wynikający z art. 24 ust. 5 pkt 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a organy administracji miały obowiązek wezwać do uzupełnienia wniosku zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., zamiast odmawiać wydania dokumentów. Sąd podkreślił, że rolą organu ewidencyjnego nie jest poszukiwanie majątku, ale prawidłowe rozpatrzenie wniosku, a w aktach sprawy znajdowały się już dane pozwalające zindywidualizować część żądania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, spadkobiercy wykazali interes prawny do uzyskania wypisów z rejestru gruntów i wyrysów z mapy ewidencyjnej, a organy administracji miały obowiązek wezwać do uzupełnienia wniosku zamiast odmawiać.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że akty stanu cywilnego potwierdzające następstwo prawne po zmarłym, w połączeniu z celem przeprowadzenia postępowania spadkowego, stanowią wystarczające wykazanie interesu prawnego. Organy miały obowiązek zastosować procedurę uzupełniania braków formalnych wniosku, a nie od razu odmawiać jego rozpatrzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
P.g.i k. art. 24 § 5
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
k.c. art. 922
Kodeks cywilny
Reguluje przejście praw i obowiązków zmarłego na spadkobierców.
k.p.a. art. 64 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje obowiązek wzywania do uzupełnienia braków formalnych podania.
Pomocnicze
P.g.i k. art. 24 § 3
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
P.g.i k. art. 24 § 4
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
P.g.i k. art. 24 § 5
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Wskazuje podmioty uprawnione do żądania udostępnienia danych ewidencji gruntów i budynków, w tym inne podmioty posiadające interes prawny.
k.c. art. 681
Kodeks cywilny
k.c. art. 688
Kodeks cywilny
k.c. art. 618 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 618 § 3
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spadkobiercy wykazali interes prawny do uzyskania wypisów z rejestru gruntów i wyrysów z mapy ewidencyjnej na podstawie aktów stanu cywilnego i zamiaru przeprowadzenia postępowania spadkowego. Organy administracji miały obowiązek wezwać do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a nie odmawiać jego rozpatrzenia. W aktach sprawy znajdowały się dane pozwalające zindywidualizować część żądania (np. działki nr [...] i [...]).
Odrzucone argumenty
Organy administracji uznały, że wnioskodawcy nie wykazali wystarczającego interesu prawnego. Organy administracji uznały, że wniosek był zbyt ogólny i nie można było go zrealizować bez poszukiwania majątku przez organ ewidencyjny. Organ odwoławczy uznał, że szeroki zakres żądania sprawił, iż interes prawny utracił swój zindywidualizowany i konkretny charakter.
Godne uwagi sformułowania
nie jest rolą organów ewidencyjnych narzucanie sposobu załatwiania spraw spadkowych nie jest rolą ewidencji i prowadzących ją organów poszukiwanie majątku podmiotów ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania
Skład orzekający
Jadwiga Pastusiak
przewodniczący
Jerzy Drwal
sprawozdawca
Anna Strzelec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie interesu prawnego przez spadkobierców do uzyskania dokumentów z ewidencji gruntów, obowiązki organów administracji w zakresie uzupełniania braków formalnych wniosków."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego wniosku o wydanie dokumentów geodezyjnych w kontekście postępowania spadkowego. Interpretacja interesu prawnego może być różna w zależności od konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z dostępem do informacji o nieruchomościach w kontekście spadkowym i podkreśla obowiązki organów administracji w procesie obsługi wniosków.
“Spadkobiercy chcieli dokumentów do działu spadku, a urzędnicy odmówili. Sąd stanął po ich stronie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 245/22 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2022-11-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Anna Strzelec Jadwiga Pastusiak /przewodniczący/ Jerzy Drwal /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6129 Inne o symbolu podstawowym 612 Hasła tematyczne Ewidencja gruntów Skarżony organ Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1990 art. 24 ust. 3, 4, 5 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Strzelec Protokolant: Referent Małgorzata Rębacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi D. S., K. S., S. S. i W. S. na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wypisów z rejestru gruntów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty B. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] II. zasądza od L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących: D. S., K. S., S. S. oraz W. S. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 18 marca 2022 r. Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania D. S., K. S., S. S. i W. S., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 12 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wypisów z rejestru gruntów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej dla nieruchomości, których właścicielem bądź współwłaścicielem był I. S.. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia 8 listopada 2021 r. pełnomocnik D. S., K. S., S. S. i W. S., zwrócił się do Starostwa Powiatowego w B. o wydanie wypisów z rejestru gruntów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej dotyczących wszystkich działek z powiatu [...], gdzie jako właściciel lub współwłaściciel jest wpisany I. S. lub jego spadkobiercy, tj. D. S., K. S., S. S. lub W. S.. Pełnomocnik na formularzu "EGIB" w pozycji 11 - podał, że posiada interes prawny w dostępie do danych objętych wnioskiem, wynikający z załączonego pełnomocnictwa udzielonego przez spadkobierców I. S. - D. S., K. S., S. S. i W. S.. Do wniosku dołączono skrócony odpis aktu zgonu I. S., a także skrócone odpisy aktów urodzenia spadkobierców zmarłego. Pismem z dnia 23 listopada 2021 r. Starosta B. wezwał pełnomocnika wnioskodawców do uzupełnienia złożonego wniosku, poprzez podanie podstawy prawnej żądania oraz dostarczenie dokumentacji, świadczącej o posiadaniu interesu prawnego w sprawie wydania żądanych dokumentów. Starosta B. wskazał, że art. 24 ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wskazuje podmioty, na żądanie których udostępnia się dane ewidencji gruntów i budynków, zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.i k. oraz wypisy z operatu ewidencyjnego. Ponadto poinformował, że dokumentacja dołączona do wniosku z dnia 8 listopada 2021 r. nie potwierdza następstwa prawnego po zmarłym I. S.. W odpowiedzi pełnomocnik wskazał, że wniosek o udostępnienie wypisów z ewidencji gruntów i budynków i wyrysów z mapy ewidencyjnej dla działek należących do zmarłego I. S., został złożony w celu pozyskania danych służących do przeprowadzenia w ramach jednej sprawy postępowania spadkowego i postępowania o działu majątku spadkowego, że odmowa wydania wnioskowanych dokumentów jest bezzasadna, gdyż wskazano następstwo prawne. Powołując się na treść art. 922 Kodeksu cywilnego wyjaśnił, że z chwilą śmierci I. S., czyli z chwilą otwarcia spadku, D. S., K. S., S. S. i W. S. stali się następcami prawnymi, a w konsekwencji współwłaścicielami nieruchomości. Podniósł, że udokumentowanie aktami stanu cywilnego następstwa prawnego po zmarłym daje podstawę do wydania wypisów z ewidencji. Starosta B. decyzją z dnia 12 stycznia 2022 r. odmówił wydania zawnioskowanych wypisów z rejestru gruntów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej wyjaśniając, że wskazana przez pełnomocnika w punkcie [...] złożonego wniosku informacja nie świadczy o wykazaniu interesu prawnego, zaś dołączona do wniosku dokumentacja nie potwierdza nabycia spadku po I. S.. Akt zgonu i akty urodzenia nie są wystarczającym dowodem świadczącym o tym, że wnioskodawcy zostali powołani do spadku po zmarłym I. S.. W odwołaniu od powyższej decyzji zarzucono naruszenie: 1. art. 24 ust. 5 pkt 1 P.g.ik., poprzez bezzasadne niewydanie wnioskowanych dokumentów, pomimo, że skarżący aktami stanu cywilnego wykazali następstwo prawne (zgodnie z art. 922 Kodeksu cywilnego z chwilą śmierci rodzica, a więc z chwilą otwarcia spadku, wnioskodawcy weszli w ogóle praw i obowiązków majątkowych zmarłych rodziców, a więc stali się następcami prawnymi I. S., a w konsekwencji współwłaścicielami oraz osobami władającymi wskazanymi nieruchomościami); 2. art. 24 ust. 5 pkt 3 P.g.i k. w zw. z art. 681 K.c w zw. z art. 688 K.c w zw. z art. 618 § 2 i 3 K.c polegającego na przyjęciu, że wynikające z powołanych przepisów uprawnienie może zostać zrealizowane bez konieczności pozyskiwania wypisów z ewidencji gruntów i budynków, a w konsekwencji uznając za właściwe ustalenia organu I instancji, że skarżący odwołując się do norm prawa materialnego nie wykazali interesu prawnego w uzyskaniu wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków dla działek ewidencyjnych wskazanych we wniosku, w sytuacji gdy jednoznacznie wskazali, iż w związku ze śmiercią ojca jako osoby zainteresowane chcą w ramach jednego postępowania przeprowadzić postępowanie spadkowe i dział spadku po zmarłym rodzicu, a kwestią niezbędną jest pozyskanie wskazanych dokumentów; 3. art. 7, art. 11, art. 77 i art. 80 K.p.a., poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy i nieuwzględnienie faktu posiadania przez skarżących interesu w uzyskaniu wskazanych dokumentów, a nadto uznanie, że skarżący znają położenie oraz numery działek, których dotyczy wniosek, co jest wystarczające w ocenie organu do złożenia wniosku do sądu, w sytuacji gdy skarżący nie znają powierzchni wskazanych dziatek, rodzaju gruntów i klas tych gruntów, a ustalenie tych informacji jest niezbędne do wszczęcia postępowania działowego. Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 12 stycznia 2022 r. nr [...] W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił m.in., że zainteresowani nie są jednym z podmiotów, wymienionych w art. 24 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy P.g.ik., uprawnionym do pozyskania żądanych dokumentów w stosunku do działek, których właścicielem lub współwłaścicielem jest I. S.. Uzyskanie żądanych dokumentów od organu ewidencyjnego wymagało, na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy, wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego wydanie przedmiotowych wypisów z ewidencji gruntów i budynków oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej. Wniosek złożony na właściwym formularzu jest jasny, a treść żądania jak i przedstawiona podstawa do udostępnienia danych - precyzyjna. Organ odwoławczy zaznaczył, że pełnomocnik opisując nieruchomości, będące przedmiotem wniosku. nie wskazał numerów działek, ani innych danych pozwalających na ich identyfikację. W złożonym odwołaniu pełnomocnik określił, iż jego mocodawcy nie znają położenia, numerów działek oraz rodzajów i klasy gruntów, których dotyczył wniosek. Według organu, intencją wnioskodawców, którzy nie wskazali numerów działek będących przedmiotem wnioskowanych wypisów i wyrysów było "sprowokowanie" organu do podjęcia działań mających na celu odnalezienie informacji o gruntach, których właścicielem lub współwłaścicielem był I. S., a następnie wydanie żądanej dokumentacji. W nawiązaniu do wyjaśnień pełnomocnika, że dane zawarte w wypisach z rejestru gruntów i wyrysach z mapy ewidencyjnej są niezbędne do przeprowadzenia postępowania spadkowego, że zgodnie z zakresem przedstawionego żądania, organ ewidencyjny powinien powziąć działania mające na celu odnalezienie nieruchomości wchodzących w skład majątku, który następnie będzie przedmiotem przeprowadzonego postępowania spadkowego, organ odwoławczy stwierdził, że realizacja tak sformułowanego wniosku nie jest możliwa, gdyż działania podejmowane zgodnie z żądaniem wnioskującego mogłyby doprowadzić do nieuprawnionego ingerowania przez organ w zakres majątku posiadanego przez pomioty ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. W przypadku podejmowania takich czynności organ administracji geodezyjnej i kartograficznej przyjąłby odpowiedzialność za ich wynik, a co za tym idzie także za przedmiot późniejszego postępowania spadkowego prowadzonego przez sąd. Organ odwoławczy podkreślił, że rolą organu ewidencyjnego jest rejestrowanie istniejącego stanu prawnego gruntów lub budynków, a także udostępnianie informacji zawartych w operacie ewidencyjnym zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy. W żadnym razie rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest poszukiwanie majątku podmiotów ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków. Interes prawny, wywiedziony z treści art. 922 K.c., w obliczu szerokiego zakresu czynności żądanych przez wnioskującego utracił swój zindywidualizowany i konkretny charakter. Treść złożonego wniosku nie pozwala jednak na jego realizację zgodnie z żądaniem wnioskujących. Organ odwoławczy uznał, że uzasadnienie decyzji Starosty [...] nie jest w pełni właściwe. Mianowicie organ I instancji powołał się na fakt, iż w jego ocenie, akt zgonu i akty urodzenia nie są wystarczającym dowodem świadczącym o tym, że wnioskodawcy zostali powołani do spadku do zmarłym. W ocenie organu odwoławczego, niepełna treść uzasadnienia nie może być podstawą do uchylenia skontrolowanej decyzji. Wniosek strony skarżącej nie może osiągnąć oczekiwanych rezultatów, a żądanie w nim zawarte nie może być zrealizowane zgodnie z oczekiwaniami strony skarżącej, ponieważ żąda ona wydania wypisów z ewidencji gruntów i budynków i wyrysów z mapy ewidencyjnej w stosunku do działek niemożliwych do określenia w chwili złożenia wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie D. S., K. S., S. S. i W. S. zarzucili, że naruszono prawa wnioskujących do uzyskania dokumentów geodezyjnych, w których jako właściciel lub współwłaściciel figuruje spadkodawca wnioskujących, w sytuacji kiedy bezspornie wykazano interes prawny wnioskodawców, a tym samym naruszono przepisy prawa materialnego, to jest art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 681 Kodeksu cywilnego w zw. z jego art. 688 i art. 618 § 2 i 3., poprzez przyjęcie, że wynikające z powołanych przepisów uprawnienie de facto może zostać zrealizowane bez konieczności pozyskiwania wypisów z ewidencji gruntów i budynków, a w konsekwencji uznano za właściwe ustalenia organu I instancji, że skarżący odwołując się do norm prawa materialnego nie wykazali interesu prawnego w uzyskaniu wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków dla działek ewidencyjnych wskazanych we wniosku, w sytuacji gdy jednoznacznie wskazali, iż w związku ze śmiercią I. S. jako osoby zainteresowane w ramach jednego postępowania chciały przeprowadzić postępowanie spadkowe i dział spadku po zmarłym rodzicu, a kwestią niezbędną było pozyskanie wskazanych dokumentów. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu pierwszej instancji. Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 z późn. zm.). Przepis art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przewiduje udostępnianie przez starostę informacji zawartych w operacie ewidencyjnym w formie: 1) wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów tego operatu; 2) wyrysów z mapy ewidencyjnej; 3) kopii dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych operatu ewidencyjnego; 4) plików komputerowych sformatowanych zgodnie z obowiązującym standardem wymiany danych ewidencyjnych; 5) usług, o których mowa w art. 9 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej. Wydanie wyrysu i wypisu z operatu ewidencji gruntów i budynków stanowi czynność materialno-techniczną. Natomiast odmowa wydania wypisu z ewidencji gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej powinna być dokonana w formie decyzji administracyjnej. W sytuacji zatem, gdy organ administracji publicznej może zadośćuczynić wnioskowi strony, czyni to w formie podjętej czynności materialno-technicznej. Natomiast, gdy nie spełnia żądania strony, wydaje negatywne rozstrzygnięcie – decyzję o odmowie wydania wypisu bądź wyrysu. Na mocy art. 24 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. Stosownie zaś do art. 24 ust. 5 ustawy starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2a) operatorów: a) sieci, w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 777 i 784), b) systemu przesyłowego, systemu dystrybucyjnego oraz systemu połączonego, w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 716, 868, 1093, 1505 i 1642); 3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2a, które mają interes prawny w tym zakresie. Z przywołanej treści art. 24 ust. 5 ustawy wynika, że oprócz organów i podmiotów wymienionych w punktach 2 i 2a tego ustępu, z żądaniem wydania wypisu z rejestru ewidencji gruntów może wystąpić zarówno właściciel gruntu, władający gruntem, jak i inny podmiot, który ma interes prawny w tym zakresie. W orzecznictwie sygnalizuje się, że drugim warunkiem, który musi być spełniony dla skuteczności wniosku o wydanie wypisu z rejestru ewidencji gruntów, jest posiadanie w prowadzonych przez organ ewidencjach i rejestrach danych, których domaga się wnioskodawca (zob. wyrok WSA Lublinie z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. III SA/Lu 426/19). Skarżący wystąpili do Starostwa Powiatowego w B. z wnioskiem o udzielenie informacji zawartych w operacie ewidencyjnym w trybie art. 24 ust. 5 pkt 3, a to z kolei rodziło potrzebę wykazania interesu prawnego w uzyskaniu przewidzianych w powołanym przepisie informacji. Pojęcie interesu prawnego, o którym mowa, w art. 24 ust. 5 pkt 3 P.g.k., nie zostało zdefiniowane w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak również w k.p.a. Uznać należy, że jest to interes osobisty, który znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego i jest przez nie chroniony. Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, zatem bezpośrednie zainteresowanie danego przedmiotu konkretnym rozstrzygnięciem, nieznajdujące jednak umocowania w obowiązujących przepisach prawa materialnego. Mimo niezdefiniowania pojęcia interesu prawnego ani w Kodeksie postępowania administracyjnego, ani na potrzeby art. 24 ust. 5 pkt 3 P.g.k., należy rozumieć go jako interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo, a przy tym konkretny, indywidualny, aktualny (nie potencjalny) i sprawdzalny obiektywnie, gdy jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. W świetle złożonych przez pełnomocnika skarżących wyjaśnień, są oni zainteresowani uzyskaniem informacji o wszystkich nieruchomościach (działkach ewidencyjnych z powiatu [...], których właścicielem bądź współwłaścicielem był I. S. (zmarły w dniu 20 listopada 2021 r.) - wobec zamiaru zainicjowania postępowania przed sądem powszechnym celem uregulowania spraw majątkowych po zmarłym ojcu. Starosta B. nie uwzględnił wniosku o wydanie wypisów z rejestru gruntów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej dla nieruchomości, których właścicielem bądź współwłaścicielem – według danych ewidencyjnych - był I. S.. W ocenie organu, wnioskodawcy nie wykazali interesu prawnego w tym zakresie. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, lecz w uzasadnieniu swojej decyzji podniósł, odmiennie niż Starosta B., że interes prawny został co do zasady wykazany przez wnioskodawców, jednak z uwagi na szeroki zakres żądanych czynności, interes ten utracił swój zindywidualizowany i konkretny charakter. Istota sporu sprowadza się w niniejszej sprawie do rozstrzygnięcia kwestii, czy organ ewidencyjny miał podstawy do nieuwzględnienia wniosku o wydanie wypisów z rejestru gruntów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej dla nieruchomości, których właścicielem bądź współwłaścicielem jest I. S.. Istotnym jest, że wobec ogólnikowo sformułowanego żądania zawartego we wniosku z dnia 8 listopada 2021 r. organ wezwał pełnomocnika wnioskodawców do uzupełnienia wniosku, poprzez podanie podstawy prawnej oraz dostarczenie dokumentu z którego wynikać będzie interes prawny (pismo z dnia 23 listopada 2021 r., k. [...] akt adm.). W odpowiedzi na wezwanie (k. [...]-[...]) pełnomocnik wnioskujących wskazał w piśmie z dnia 20 grudnia 2021 r., że interes prawny jego mocodawców udokumentowany został w chwili złożenia wniosku poprzez wykazanie aktami stanu cywilnego następstwa prawnego po zmarłym. Powołując się na stanowisko wyrażone przez WSA w Krakowie w wyroku o sygn. III SA/Kr 32/19 podkreślił również, że nie jest rolą organów ewidencyjnych narzucanie sposobu załatwiania spraw spadkowych. W aktach administracyjnych znajduje się wypis z rejestru gruntów z dnia 17 listopada 2021 r. (k. [...] akt adm.) świadczący, że I. S. jest wpisany jako współwłaściciel (z udziałem [...]) dwóch działek ewidencyjnych - nr [...] (użytkowanej jako łąki trwałe i grunty orne) oraz nr [...] (opisanej jako grunty rolne zabudowane oraz grunty orne) położonych w powiecie [...], obręb [...]. Dokument ten (ujawniający także prawa majątkowe innych osób – pozostałych współwłaścicieli obydwu wymienionych wyżej działek ewidencyjnych) pozyskany został przed wydaniem przez Starostę [...] decyzji z dnia 12 stycznia 2021 r. utrzymanej następnie w mocy przez organ odwoławczy. Skoro organ dysponował informacjami pozwalającymi zindywidualizować treść żądania wnioskodawców, w odniesieniu do co najmniej dwóch działek ewidencyjnych, to już w tym zakresie wniosek zasługiwał na uwzględnienie, biorąc pod uwagę stanowisko organu odwoławczego, że wnioskodawcy legitymowali się interesem prawnym w pozyskaniu żądanej dokumentacji z ewidencji gruntów i budynków. Powyższe oznacza, że organy obu instancji bezpodstawnie przyjęły, że wniosek skarżących z dnia 8 listopada 2021 r. nie zasługiwał na pozytywne rozpatrzenie. Faktem jest, że przedmiotowy wniosek dotyczył "wszystkich działek z powiatu [...] gdzie jako właściciel lub współwłaściciel jest wpisany I. S. lub jego spadkobiercy tj. D. S., K. S., S. S. lub W. S.". Tak szeroko opisany przedmiot zgłoszonego żądania skarżących powinien być doprecyzowany w trakcie prowadzonego przez organ ewidencyjny postępowania. Takie narzędzie procesowe daje organowi ustawodawca w art. 64 § 2 k.p.a. Powyższy przepis regulujący kwestię usuwania braków formalnych podania innych niż niewskazanie adresu strony stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Określenie treści żądania jest obowiązkiem strony, która zwraca się do organu o podjęcie działania. W tej materii organ nie może wyręczyć strony (tak NSA w wyroku z dnia 2 czerwca 20201 r. sygn. I OSK 20/21). W judykaturze zwraca się uwagę, że organ związany jest treścią wniosku (zob. wyrok NSA z dnia 23 marca 2021 r. sygn. I OSK 3990/18). Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, wywołanej szerokim żądaniem wnioskodawców, co wyżej wykazano, należy stwierdzić, że zaniechanie obowiązku, którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i jej końcowe załatwienie. Wezwanie wnioskodawców do sprecyzowania treści podania z dnia 8 listopada 2021 r. poprzez wskazanie numerów ewidencyjnych działek, ich identyfikacji poprzez bliższe podanie ich położenia (jednostki ewidencyjnej lub obrębu) było czynnością niezbędną do prawidłowego załatwienia sprawy. Zaskarżone rozstrzygnięcie dotyczy wyłącznie kwestii odmowy wydania dokumentacji geodezyjnej (wypisu z rejestru gruntów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej) w odniesieniu do nieruchomości należących do I. S.. Przedmiot żądania sformułowanego we wniosku budzi wątpliwości, których nie usunięto w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego (w piśmie pełnomocnika skarżących z dnia 20 grudnia 2021 r. jest wprawdzie mowa o tym, że wniosek został złożony w celu pozyskania danych z ewidencji na potrzeby postępowania spadkowego), co do tego, czy skarżący chcą uzyskania danych odnoszących się wyłącznie do praw majątkowych I. S. do nieruchomości, których był właścicielem bądź współwłaścicielem. Taka wątpliwość wynika z użytego we wniosku zwrotu "jest wpisany I. S." oraz dalszego zwrotu "lub jego spadkobiercy tj. D. S., K. S., S. S. lub W. S.", który mógłby oznaczać, wnioskodawcy chcą uzyskać informację o swoich działkach, a nie tylko należących do zmarłego I. S.. Skarżący nie mogli oczekiwać, aby organ ewidencyjny poszukiwał bliżej nieokreślonych nieruchomości będących własnością I. S.. Właściwym trybem dla poszukiwania majątku nieruchomego osoby zmarłej jest tryb należący do sfery postępowania cywilnego, a nie administracyjnego. Czynności związane z poszukiwaniem majątku dłużnika, co do zasady przekraczają zakres obowiązków organów ewidencyjnych w sprawach dotyczących udzielenia informacji o gruntach, budynkach i lokalach (zob. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 548/10). W realiach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy uznał, wbrew stanowisku wyrażonemu przez organ I instancji, że skarżący mają interes prawny w uzyskaniu danych ewidencyjnych. W tych okolicznościach na akceptację nie mogła zasługiwać argumentacja organu odwoławczego sprowadzająca się do stwierdzenia, że pozytywna realizacja wniosku mogłaby prowadzić do nieuprawnionego ingerowania przez organ ewidencyjny w prawa majątkowe osób ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków oraz że tego rodzaju czynności oznaczałyby przyjęcie przez organ odpowiedzialności m.in. za przedmiot późniejszego postępowania spadkowego. W niniejszej sprawie rzeczą organu ewidencyjnego nie było poszukiwania majątku podmiotów ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków, ale co umknęło uwadze organu, prawidłowe rozpatrzenie wniosku z dnia 8 listopada 2021 r. W świetle powyższych rozważań przedwczesna decyzja odmawiająca wydania skarżącym wypisu z rejestru oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej, w tym dla nieruchomości dotyczących działek o numerach [...] oraz [...], położonych w obrębie [...], została wydana z naruszeniem przepisu art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy. Ubocznie należy podnieść, że wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. III SA/Kr 32/19 dotyczył podobnej sprawy z tą istotną różnicą, że w sprawie tej uchylono zaskarżoną decyzję (i decyzję organu I instancji) w sytuacji, kiedy strona domagała się wydania z ewidencji gruntów i budynków, wypisów i wyrysów z mapy ewidencyjnej dla działek o określonych numerach ewidencyjnych ze wskazaniem właściwego obrębu oraz gminy. Kierując się powyższymi uwagami oraz mając na uwadze, że z dyspozycji art. 922 Kodeksu cywilnego wynika domniemanie, że prawa i obowiązki zmarłego I. S. przeszły na skarżących, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję opierającą się na stanowisku, że wniosek dotyczył działek "niemożliwych do określenia". Uwzględniając treść przepisu art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, uchylić należało także wadliwą decyzję Starosty [...] z dnia 12 stycznia 2022 r. U jej podstaw legło bowiem przekonanie organu o braku interesu prawnego w uzyskaniu przez skarżących danych ewidencyjnych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., w związku z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI