III SA/Lu 243/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie oddalił skargę na decyzję o zajęciu towaru (chlorku potasu) objętego deklaracją czasowego składowania, uznając, że mimo przywozu przed wprowadzeniem sankcji, towar nie mógł zostać dopuszczony do obrotu po wejściu w życie zakazu importu z Białorusi.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora IAS w Lublinie utrzymującą w mocy zajęcie 50 000 kg chlorku potasu objętego deklaracją czasowego składowania. Towar sprowadzono z Białorusi przed wprowadzeniem sankcji (22 lutego 2022 r.), jednak nie został dopuszczony do obrotu przed wejściem w życie zakazu importu (3 marca 2022 r.). Sąd uznał, że po tej dacie towar nie mógł zostać objęty procedurą dopuszczenia do obrotu ani nie został wywieziony w terminie, co uzasadniało jego zajęcie na podstawie przepisów UE i prawa celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki F. z siedzibą w Czechach na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję o zajęciu 50 000 kg chlorku potasu. Towar ten, sprowadzony z Białorusi, był objęty deklaracją czasowego składowania od 22 lutego 2022 r. Mimo że przywieziono go przed wejściem w życie rozporządzenia Rady (UE) 2022/355 z dnia 2 marca 2022 r. (wprowadzającego zakaz importu chlorku potasu z Białorusi), nie został on dopuszczony do obrotu przed 3 marca 2022 r. Sąd podkreślił, że rozporządzenie UE ma bezpośrednie zastosowanie i zakaz importu wszedł w życie 3 marca 2022 r. Ponieważ towar nie został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu po tej dacie ani nie został wywieziony w terminie 90 dni, organ celny był uprawniony do jego zajęcia na podstawie przepisów Unijnego Kodeksu Celnego i Prawa celnego. Sąd odrzucił argumenty skarżącej dotyczące naruszenia zasady 'lex retro non agit' oraz błędnego zastosowania przepisów, wskazując, że organy celne działały na podstawie przepisów prawa celnego i Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zajęcie towaru jest uzasadnione, ponieważ po wejściu w życie zakazu importu z Białorusi (3 marca 2022 r.), towar nie mógł zostać dopuszczony do obrotu ani wywieziony w terminie, co uzasadnia jego zajęcie na podstawie przepisów prawa celnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozporządzenie UE wprowadzające zakaz importu ma bezpośrednie zastosowanie. Mimo że towar przywieziono przed wejściem w życie zakazu, nie mógł on zostać dopuszczony do obrotu po tej dacie, a brak wywozu w terminie 90 dni od objęcia deklaracją czasowego składowania uzasadniał zajęcie towaru.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
UKC art. 149
Unijny Kodeks Celny
Towary nieunijne czasowo składowane muszą zostać objęte procedurą celną lub powrotnie wywiezione w terminie 90 dni.
UKC art. 198 § ust. 1 lit. b pkt (iv)
Unijny Kodeks Celny
Organy celne podejmują wszelkie środki niezbędne do dysponowania towarami, w tym ich zajęcie, jeżeli towary są przedmiotem zakazów lub ograniczeń.
Prawo celne art. 30 § ust. 1
Organ celny może dokonać zajęcia towaru w celu podjęcia środków, o których mowa w art. 198 UKC.
Prawo celne art. 31 § ust. 2 pkt 2
Organ celny może zająć towar, jeżeli umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne zakazują jego posiadania, rozpowszechniania lub obrotu nimi, a wymogi nie zostały spełnione.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 765/2006 art. 1i § ust. 1
Zakazuje się importu, nabywania lub przekazywania z Białorusi produktów zawierających chlorek potasu.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady (UE) 2022/355
Zmieniające rozporządzenie (WE) nr 765/2006, wprowadzające zakaz importu chlorku potasu z Białorusi od 3 marca 2022 r.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
o.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Podstawa utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.
Prawo celne art. 73
Nakazuje stosowanie Ordynacji podatkowej do postępowań celnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Towar objęty deklaracją czasowego składowania nie został dopuszczony do obrotu ani wywieziony przed wejściem w życie zakazu importu z Białorusi. Rozporządzenie UE wprowadzające zakaz importu ma bezpośrednie zastosowanie i zakaz wszedł w życie 3 marca 2022 r. Organ celny był uprawniony do zajęcia towaru, który stał się przedmiotem zakazu importu i nie został objęty inną procedurą celną w terminie.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie sankcji wprowadzonych po dacie przywozu towaru narusza zasadę 'lex retro non agit'. Błędne wskazanie w podstawie prawnej decyzji organu I instancji przepisu art. 15 ust. 4 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę. Naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Po dniu 3 marca 2022 r. towar nie mógł zostać objęty procedurą dopuszczenia do obrotu. Rozporządzenie ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Organ celny zobowiązany był do uregulowania sytuacji prawnej towaru zgodnie z przepisami prawa celnego.
Skład orzekający
Ewa Ibrom
sprawozdawca
Jerzy Drwal
przewodniczący
Wiesława Achrymowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o czasowym składowaniu towarów w kontekście wprowadzania sankcji i zakazów importu, a także zastosowanie rozporządzeń UE w prawie krajowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wprowadzenia sankcji wobec Białorusi i importu chlorku potasu. Interpretacja przepisów o bezpośrednim stosowaniu prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sankcje międzynarodowe wpływają na obrót towarowy i jak prawo celne reaguje na takie zmiany, nawet jeśli towar został przywieziony przed wprowadzeniem restrykcji.
“Sankcje UE zatrzymały towar: Czy można było go dopuścić do obrotu po wprowadzeniu zakazu?”
Dane finansowe
WPS: 50 000 kg
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 243/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-08-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom /sprawozdawca/
Jerzy Drwal /przewodniczący/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 279/24 - Wyrok NSA z 2025-02-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2073
art. 30 ust. 1
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 149, art. 198 ust. 1 lit. b pkt (iv)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. z siedzibą w M., Czechy na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia towaru objętego deklaracją czasowego składowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2023 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania F. z siedzibą w N. , R. C. (dalej jako "skarżąca" lub "spółka"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ I instancji") z [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia towaru objętego deklaracją czasowego składowania.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
W dniu 22 lutego 2022 r. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. złożyła deklarację do czasowego składowania 1000 t chlorku potasu sprowadzonego z Białorusi. Towar został objęty deklaracją czasowego składowania nr DSK [...] i złożony w miejscu wyznaczonym firmy P. A. Sp. z o.o. w K.. Z powyższej partii towaru w dniu 25 lutego 2022 r. w Oddziale Celnym w Małaszewiczach objęto procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu 500 050 kg chlorku potasu wg zgłoszenia celnego nr [...] Część towaru objętego wyżej wymienioną deklaracją czasowego składowania została przekazany według T1 do Czech. Pozostała ilość chlorku potasu w ilości 50 000 kg pozostała nadal objęta deklaracją czasowego składowania.
W dniu 3 marca 2022 r. weszło w życie rozporządzenie Rady (UE) 2022/355 z dnia 2 marca 2022 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 765/2006 dotyczące środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi z dnia 2 marca 2022 r. (Dz. Urz. UE L z dnia 2 marca 2022 r. Nr 67, str. 1), na mocy którego chlorek potasu sprowadzany z Białorusi podlega zakazowi importu.
Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. zajął towar w postaci chlorku potasu o masie 50 000 kg, objętego deklaracją czasowego składowania [...] z 22 lutego 2022 r., znajdującego się w miejscu wyznaczonym.
W wyniku rozpoznania odwołania skarżącej, Dyrektor Izby Administracji w Lublinie decyzja z [...] marca 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na wstępie, że zgodnie z art. 149 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L z dnia 10 października 2013 r. Nr 269, str. 1 z późn. zm.), dalej jako "UKC", towary nieunijne czasowo składowane zostają objęte procedurą celną lub powrotnie wywiezione w terminie 90 dni.
Odnosząc się do sprawy organ odwoławczy wskazał, że towar został objęty czasowym składowaniem w dniu 22 lutego 2022 r. i w dniu wydania decyzji organu I instancji upłynął wskazany wyżej termin 90 dni. Sprowadzony towar nie mógł zostać objęty procedurą dopuszczenia do obrotu z uwagi na sankcje wynikające z rozporządzenia Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy z dnia 18 maja 2006 r. (Dz. Urz. UE L z dnia 20 maja 2006 r. Nr 134, str. 1 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie nr 765/2006", które zakazuje importu, nabywania lub przekazywania z Białorusi, bezpośrednio lub pośrednio, produktów zawierających chlorek potasu (»potas«) wymienionych w załączniku VIII, niezależnie od tego, czy pochodzą z Białorusi.
Organ zwrócił uwagę, że rozporządzenie 765/2006 zostało zmienione z dniem 3 marca 2022 r. rozporządzeniem Rady (UE) 2022/355 z dnia 2 marca 2022 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 765/2006 dotyczące środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi. Zgodnie z wprowadzoną zmianą w rozporządzeniu nr 765/2006 wykreślono przepis pozwalający na przywóz towarów w ramach umów zawartych przed dniem 25 czerwca 2021 r. oraz umów dodatkowych niezbędnych do wykonania takich umów. Z tej przyczyny organ odwoławczy uznał, że brak było możliwości objęcia przedmiotowego towaru procedurą dopuszczenia do obrotu po dniu 3 marca 2022 r.
Organ odwoławczy podniósł, że skarżąca w odwołaniu wskazała, że towar przekroczył granicę z Białorusią w dniu 22 lutego 2022 r. Zgodnie z umową handlową właścicielem towaru po przekroczeniu polskiej granicy była firma F. Strona nie mogła dokonać zwrotu towaru na Białoruś. Towar był dostarczony na granicę Polski przed początkiem konfliktu i przed wprowadzeniem sankcji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że faktem jest, że w dniu przywozu towaru, tj. 22 lutego 2022 r. przedmiotowy towar nie był objęty zakazem przywozu z uwagi to, że dostawa dotyczyła kontraktu nr [...] z 2 lipca 2019 r. Zakaz wprowadzony rozporządzeniem Rady (UE) 2022/355 z dnia 2 marca 2022 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 765/2006 dotyczące środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi wszedł w życie w dniu 3 marca 2022 r.
Organ wskazał, że zgodnie ze zmienionym art. 1i rozporządzenia nr 765/2006, zakazuje się importu, nabywania lub przekazywania z Białorusi, bezpośrednio lub pośrednio, produktów zawierających chlorek potasu (»potas«) wymienionych w załączniku VIII, niezależnie od tego, czy pochodzą z Białorusi. Chlorek potasu klasyfikowany do kodu nomenklatury scalonej CN 3104 20 wymieniony został w wyżej wymienionym Załączniku VIII.
Sprowadzony towar nie mógł zostać więc objęty procedurą dopuszczenia do obrotu po dniu wejścia w życie rozporządzenia Rady (UE) 2022/355 z dnia 2 marca 2022 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 765/2006 dotyczące środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi, pomimo, że został przywieziony do Unii Europejskiej przed wejściem w życie sankcji. Nie ma przy tym znaczenia, czyją własnością był towar w dniu wejścia w życie zakazu przywozu.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że strona nie miała możliwości reagowania, gdyż nie otrzymała pisma nr [...] z 14 marca 2022 r., organ II instancji podniósł, że pismem tym Kierownik Oddziału Celnego w M. poinformował zainteresowane firmy, w tym [...] S.A. odnośnie stanowiska Komisji Europejskiej w sprawie interpretacji przepisów wprowadzonych rozporządzeniem Rady (UE) 2022/355 z dnia 2 marca 2022 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 765/2006 dotyczące środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi. Zgodnie z tą interpretacją sankcje mają zastosowanie do towarów, które w chwili wejścia w życie sankcji były czasowo składowane na obszarze celnym UE.
Organ podkreślił, że rozporządzenie Rady (UE) 2022/355 z dnia 2 marca 2022 r. zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z 2 marca 2022r. i było ogólnodostępne. Rozporządzenie to weszło w życie następnego dnia po jego opublikowaniu. Organ stwierdził, że zakaz przywozu chlorku potasu wynika bezpośrednio z powołanego rozporządzenia, pismo Kierownika Oddziału Celnego stanowiło tylko dodatkową informację.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie spółka F. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego z 14 marca 2023 r. w całości.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 2a rozporządzenia Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji kiedy to w chwili zawierania umowy zakaz przywozu towarów nie obowiązywał, a z uwagi na dynamiczność rozwoju konfliktu na Ukrainie skarżąca nie mogła przypuszczać, że jej działania mogą naruszać środki określone w rozporządzeniu;
- art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a." w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez wydanie decyzji w sposób sprzeczny z zasadą lex retro non agit i zastosowanie wobec towarów zakupionych i przewożonych w dniu 22 lutego 2022 r. sankcji obowiązujących dopiero po 3 marca 2022 r. na mocy rozporządzenia nr 2022/355;
- art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez ograniczenie prawa własności skarżącej do towarów stanowiących jej własność, biorąc pod uwagę przepisy prawa nie obowiązujące w chwili zatrzymania towarów stanowiących jej własność, jak i pomimo braku stanu konieczności wynikającego z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP;
- art. 8 § 2 k.p.a., poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania sprawy bez uzasadnionej przyczyny poprzez orzeczenie zajęcia towaru, kiedy to inne towary pochodzące z tego samego transportu, od tego samego dostawcy nie zostały zajęte,
- art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez wskazanie w podstawie prawnej wydania decyzji przepisu art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego, kiedy to powołany przepis nie znajduje zastosowania w niniejszym stanie faktycznym,
- art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia [...] listopada 2022 r., podczas gdy organ na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa powinien uchylić decyzję oraz umorzyć postępowanie w całości.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji obu instancji, oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że towar w dniu przywozu nie był objęty zakazem przywozu wprowadzonym rozporządzeniem nr 2022/355. Skarżąca podkreśliła, że została wobec niej zastosowana sankcja, która nie obowiązywała w dniu przywiezienia towaru do Polski. Do 2 marca 2022 r. nie istniały podstawy do zajęcia towaru na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne w związku z art. 198 ust. 1 lit. b pkt (iv) UKC. W dniach 22 lutego – 2 marca 2022 r. przywieziony towar nie był przedmiotem zakazów lub ograniczeń. Podjęcie przez Oddział Celny w Małaszewiczach sprawniejszych działań spowodowałoby wydanie towaru.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej jest decyzja dotycząca zajęcia towaru w postaci chlorku potasu, objętego deklaracją czasowego składowania.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L z dnia 10 października 2013 r. Nr 269, str. 1 z późn. zm.), dalej jako "UKC", rozporządzenia Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz. Urz. UE L z dnia 20 maja 2006 r. Nr 134, str. 1 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie nr 765/2006", oraz ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. z 2022 r., poz. 2073 z późn. zm.), dalej jako "Prawo celne".
Zgodnie z art. 145 ust. 1 UKC, towary nieunijne przedstawiane organowi celnemu są objęte deklaracją do czasowego składowania zawierającą wszystkie dane niezbędne do zastosowania przepisów regulujących czasowe składowanie.
Według art. 149 UKC, towary nieunijne czasowo składowane zostają objęte procedurą celną lub powrotnie wywiezione w terminie 90 dni.
Stosownie do art. 198 ust. 1 lit. b UKC, organy celne podejmują wszelkie środki niezbędne do dysponowania towarami, włącznie z orzeczeniem ich przepadku i sprzedażą lub zniszczeniem, jeżeli nie można zwolnić towarów z jednego z następujących powodów:
(i) z przyczyn leżących po stronie zgłaszającego rewizja towarów nie mogła zostać rozpoczęta lub kontynuowana w terminie wyznaczonym przez organy celne;
(ii) nie dostarczono dokumentów, które muszą być dostarczone przed objęciem towarów procedurą celną lub przed ich zwolnieniem;
(iii) w wyznaczonym terminie nie dokonano wymaganej zapłaty lub nie złożono wymaganego zabezpieczenia należności celnych przywozowych lub wywozowych;
(iv) towary są przedmiotem zakazów lub ograniczeń.
Art. 30 ust. 1 Prawa celnego stanowi, że w celu podjęcia środków, o których mowa w art. 198 unijnego kodeksu celnego, organ celny może dokonać zajęcia towaru.
Z art. 31 ust. 2 pkt 2 Prawa celnego wynika, że jeżeli umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne zakazują posiadania towarów, ich rozpowszechniania lub obrotu nimi albo uzależniają ich posiadanie, rozpowszechnianie lub obrót nimi od spełnienia określonych wymogów, a wymogi te nie zostały spełnione, organ celny w celu uregulowania sytuacji towaru może zająć towar i wystąpić o orzeczenie jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa - chyba że umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne przewidują inny sposób postępowania.
Zgodnie art. 1i rozporządzenie nr 765/2006, zakazuje się importu, nabywania lub przekazywania z Białorusi, bezpośrednio lub pośrednio, produktów zawierających chlorek potasu ("potas") wymienionych w załączniku VIII, niezależnie od tego, czy pochodzą z Białorusi. Powyższy zakaz został wprowadzony rozporządzeniem Rady (UE) 2022/355 z dnia 2 marca 2022 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 765/2006 dotyczące środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi (Dz. U. UE L z dnia 2 marca 2022 r. Nr 67, str. 1) i wszedł w życie 3 marca 2022 r.
Stan faktyczny jest bezsporny. Z akt sprawy wynika, że w dniu 22 lutego 2022 r. w oddziale Celnym w Małaszewiczach objęto deklaracją czasowego składowania nr DSK [...] sprowadzony z Białorusi towar w postaci chlorku potasu (1000 t), znajdujący się w 16 wagonach. Dnia 25 lutego 2022 r. procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu według zgłoszenia celnego nr [...] objęto 8 wagonów z chlorkiem potasu (objętego wskazaną wyżej deklaracją czasowego składowania) o łącznej wadze 500 050 kg. Do 14 marca 2022 r. część towaru (6 wagonów), objętego deklaracją czasowego składowania została przekazana do Czech (towar obejmowany był partiami procedurą tranzytu zewnętrznego). Pozostały towar o wadze 50 000 kg, znajdujący się w dwóch wagonach o numerach [...] i [...], pozostał nadal objęty wyżej wymienioną deklaracją czasowego składowania. Organ celny dokonał zajęcia przedmiotowego towaru w związku z wejściem w życie zakazu importu z Białorusi chlorku potasu i upływem terminu czasowego składowania wynikającego z art. 149 UKC.
Kwestią sporną jest to, czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uzasadnione było zajęcie towaru w sytuacji, gdy w dacie przywiezienia towaru do Polski, tj. w dniu 22 lutego 2022 r., nie obowiązywały przepisy wprowadzające zakaz lub ograniczenia w imporcie chlorku potasu z Białorusi.
W ocenie sądu prawidłowe jest stanowisko i argumentacja organu, że przywieziony w dniu 22 lutego 2022 r. towar w postaci chlorku potasu, objęty deklaracją czasowego składowania, nie mógł zostać – po dniu 3 marca 2022 r. – objęty procedurą dopuszczenia do obrotu w związku z zakazem wprowadzonym art. 1i ust. 1 rozporządzenia nr 765/2006, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Rady (UE) 2022/355 z dnia 2 marca 2022 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 765/2006 dotyczące środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi. Zgodnie z powołanym przepisem art. 1i ust. 1 rozporządzenia nr 765/2006, zakazano importu, nabywania lub przekazywania z Białorusi, bezpośrednio lub pośrednio, produktów zawierających chlorek potasu ("potas") wymienionych w załączniku VIII, niezależnie od tego, czy pochodzą z Białorusi. Zakaz ten wszedł w życie 3 marca 2022 r.
Przywieziony w dniu 22 lutego 2022 r. towar nie był objęty w tej dacie zakazem importu. Do dnia 2 marca 2022 r. nie został jednak objęty procedurą dopuszczenia do obrotu. Po dniu 3 marca 2022 r., kiedy wszedł w życie zakaz wprowadzony rozporządzeniem nr 2022/355, towar nie mógł zostać objęty procedurą dopuszczenia do obrotu. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, rozporządzenie ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. W myśl zaś art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 z późn. zm.), organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Zakaz przywozu chlorku potasu wynikał bezpośrednio z rozporządzenia nr 2022/355. Organ celny zobowiązany był do uregulowania sytuacji prawnej towaru zgodnie z przepisami prawa celnego.
Podkreślenia wymaga, że przywóz towarów z państwa trzeciego, niebędącego członkiem Unii Europejskiej, wiąże się z dokonaniem zgłoszenia celnego oraz objęcia towarów procedurą celną, której wyboru dokonuje zgłaszający. Jednocześnie towary nieunijne są czasowo składowane od chwili ich przedstawienia organom celnym. Obowiązkiem osoby, która przestawiła towar, w świetle art. 149 UKC, jest zgłoszenie towarów nieunijnych do właściwej procedury celnej lub powrotne wywiezienie towaru w terminie 90 dni. W okolicznościach niniejszej sprawy wskazana partia towaru nie mogła zostać objęta procedurą dopuszczenia do obrotu po wejściu w życie w dniu 3 marca 2022 r. wyżej wymienionego zakazu. Towar nie został również powrotnie wywieziony w przewidzianym terminie. W związku z tym, że przewieziony towar był przedmiotem zakazu, organ celny uprawniony był do podjęcia wszelkich niezbędnych środków do dysponowania towarem i w konsekwencji do zajęcia towaru. Trafne jest stwierdzenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie zawarte w odpowiedzi na skargę, że inne potraktowanie poszczególnych partii towaru wynikało z daty wejścia w życie zakazu przywozu z Białorusi chlorku potasu. Słusznie również podkreśla organ, że skarżąca mogła swobodnie dysponować towarem do czasu wprowadzenia sankcji. Istniała także możliwość objęcia towaru procedurą tranzytu zewnętrznego. Jest poza sporem, że znaczna część towaru (449550 kg) była na podstawie dokumentu T1 (procedura tranzytu zewnętrznego) przewożona do Czech do dnia 14 marca 2022 r. Skarżąca miała zatem możliwość wyboru procedury celnej dotyczącej sprowadzonego przez nią towaru. Nie może jednak domagać się, by po 3 marca 2022 r. towar dopuszczony został do swobodnego obrotu.
Bezzasadny jest zarzut błędnego wskazania w podstawie prawnej decyzji organu I instancji przepisu art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2022 r., poz. 835 z późn. zm.), dalej jako "ustawa specjalna". Skarżąca podniosła w skardze, że zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy specjalnej, kto narusza zakazy, o których mowa w art. 8 - w przypadku węgla pochodzącego z terytorium Federacji Rosyjskiej albo Białorusi podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3. Odnosząc się do sprawy skarżąca wskazała, że przewożonym towarem był chlorek potasu, a zaskarżona decyzja nie dotyczyła odpowiedzialności karnej skarżącej.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu podnieść należy w pierwszej kolejności, że przepisy ustawy specjalnej nie stanowiły podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Zajęcia towaru dokonano na podstawie art. 198 ust. 1 lit. b pkt (iv) UKC oraz art. 30 ust. 1 i art. 31 ust. 1 pkt 2 Prawa celnego.
Wymaga również zwrócenia uwagi, że wskazany przez skarżącą przepis art. 15 ust. 4 ustawy specjalnej ma całkowicie inne brzmienie i nie dotyczy odpowiedzialności karnej za naruszenie zakazu przywozu węgla z terytorium Federacji Rosyjskiej (naruszenia zakazu importu węgla dotyczy art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy specjalnej). Przepis ten stanowi, że w razie popełnienia czynu określonego w ust. 1 lub 2 sąd może orzec przepadek towarów stanowiących przedmiot czynu zabronionego, choćby nie stanowiły one własności sprawcy. W myśl zaś art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy specjalnej, kto narusza zakazy, o których mowa w:art. 1a ust. 1 lit. a, art. 1b ust. 1 lit. a-c, art. 1c ust. 1, art. 1d ust. 1, art. 1e ust. 1 lub 2, art. 1f ust. 1 lub 2, art. 1g ust. 1 lub 1a, art. 1h ust. 1, art. 1i ust. 1, art. 1o ust. 1, art. 1p ust. 1, art. 1q ust. 1, art. 1r ust. 1 lub art. 1s ust. 1 rozporządzenia 765/2006 podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
Organ I instancji powołał wprawdzie w swojej decyzji art. 15 ust. 4 ustawy specjalnej, jednak jest oczywiste, że przepis ten, stanowiący o możliwości orzeczenia przez sąd o przepadku towarów stanowiących przedmiot czynu zabronionego, nie mógł stanowić podstawy prawnej decyzji w przedmiocie zajęcia towaru wydanej przez organ celny.
Całkowicie chybiona jest również ta cześć zarzutów skargi, która dotyczyła naruszenia przez organy celne przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Według bowiem art. 73 Praw celnego, do postępowań w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 z późn. zm.), w zakresie w tym przepisie wskazanym. Oznacza to, że prowadzące omawiane postępowanie organy celne w ogóle nie stosowały przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, stąd nie mogło dojść do ich naruszenia.
Bezpodstawny jest zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 233 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymując decyzję organu I instancji w mocy. Prawidłowo ocenił bowiem, że należało dokonać zajęcia towaru, ponieważ przywieziony towar nie mógł być objęty procedurą dopuszczenia do obrotu z uwagi na zakaz wynikający z rozporządzenia nr 765/2006 i nie został powrotnie wywieziony w przewidzianym terminie,
W świetle powyższego brak podstaw do uwzględnienia skargi.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.).
Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy wniosek taki został złożony przez skarżącą w skardze i przez organ w odpowiedzi na skargę. Żadna ze stron nie zażądała przeprowadzenia rozprawy w przewidzianym przepisem art. 119 ust. 2 terminie 14 dni.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI