III SA/Lu 241/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2021-08-19
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowytachografprzerobienie urządzeniakara pieniężnaświadectwo kierowcyprzewóz międzynarodowykontrola drogowaodpowiedzialność przewoźnika

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki transportowej na decyzję nakładającą karę pieniężną za używanie pojazdu z przerobionym tachografem oraz brak świadectw kierowcy.

Spółka transportowa zaskarżyła decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zarzucono używanie pojazdu z przerobionym czujnikiem tachografu oraz brak wymaganych świadectw kierowcy. Sąd uznał, że oba naruszenia zostały prawidłowo ustalone przez organy administracji. Stwierdzono, że przerobienie czujnika tachografu jest niedopuszczalne, a brak świadectw kierowcy stanowi naruszenie przepisów UE i krajowych. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organów za zgodną z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę L. Spółki z o.o. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Sprawa dotyczyła kontroli pojazdu ciężarowego wykonującego przewóz międzynarodowy, w którym stwierdzono przerobiony czujnik tachografu oraz brak wymaganych świadectw kierowcy. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania, w tym bezpodstawne oddalenie wniosków dowodowych. Sąd analizując materiał dowodowy, w tym protokół kontroli i zaświadczenie z serwisu tachografów, uznał, że przerobienie czujnika ruchu tachografu stanowiło naruszenie przepisów, a kary pieniężne zostały nałożone prawidłowo. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność przewoźnika powstaje niezależnie od tego, kto dokonał przeróbki, a obowiązek dbałości o stan techniczny pojazdu spoczywa na przedsiębiorcy. Ponadto, sąd potwierdził, że brak świadectw kierowcy, w sytuacji gdy kierowcy byli obywatelami państwa trzeciego, stanowił naruszenie przepisów rozporządzenia unijnego i ustawy o transporcie drogowym. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, używanie pojazdu z przerobionym czujnikiem tachografu stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym (lp. 6.1.2. załącznika nr 3), uzasadniające nałożenie kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przerobienie czujnika ruchu tachografu poprzez doinstalowanie niefabrycznych elementów elektronicznych, mające na celu sterowanie pracą tachografu z zewnątrz i fałszowanie danych, jest jednoznacznie zabronione przez przepisy UE i umowy międzynarodowe, a także stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej zgodnie z ustawą o transporcie drogowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków podlega karze pieniężnej.

u.t.d. art. 92a § ust. 7

Ustawa o transporcie drogowym

Wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3.

u.t.d. art. 87 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o transporcie drogowym

Kierowca wykonujący międzynarodowy transport drogowy jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać świadectwo kierowcy.

u.t.d. art. 87 § ust. 3

Ustawa o transporcie drogowym

Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 art. 3

Wymogi dotyczące licencji wspólnotowej i świadectwa kierowcy w międzynarodowym transporcie drogowym.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 art. 5 § ust. 1, 2, 6

Warunki wydawania i przekazywania świadectwa kierowcy.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 art. 3 § ust. 1

Obowiązek instalowania i użytkowania tachografów w pojazdach.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 art. 32 § ust. 1, 3

Obowiązek zapewnienia poprawnego działania tachografów i zakaz manipulacji danymi.

Umowa europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) art. 10 § ust. 1, 2

Obowiązek instalowania i używania przyrządu kontrolnego (tachografu).

Umowa europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) art. 12 § ust. 8

Zakaz fałszowania, likwidowania i niszczenia danych z tachografu oraz manipulowania urządzeniem.

Pomocnicze

u.t.d. art. 32a

Ustawa o transporcie drogowym

Do kierowców niebędących obywatelami UE zatrudnionych przez polskiego przewoźnika stosuje się przepisy UE dotyczące świadectwa kierowcy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organu wnikliwie i zgodnie z prawem.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów na podstawie własnego przekonania.

k.p.a. art. 84

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy k.p.a. stosuje się w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Okoliczności wyłączające odpowiedzialność lub uzasadniające umorzenie postępowania.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 art. 38 § ust. 2, 3

Uprawnienia funkcjonariuszy do kierowania pojazdu do warsztatu w celu badania tachografu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przerobienie czujnika tachografu stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Brak posiadania przez kierowców (obywateli państwa trzeciego) świadectw kierowcy stanowi naruszenie przepisów. Obowiązek dbałości o stan techniczny pojazdu i prawidłowość działania tachografu spoczywa na przedsiębiorcy. Dowody zebrane przez organy (protokół kontroli, zaświadczenie z serwisu) były wystarczające do ustalenia stanu faktycznego.

Odrzucone argumenty

Organy błędnie zinterpretowały przepisy i bezpodstawnie przyjęły, że zaszły przesłanki do nałożenia kar. Organy naruszyły przepisy k.p.a. przez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych i bezpodstawne przyjęcie naruszeń. Organy pominęły fakt umorzenia postępowania karnego wobec kierowcy. Przedstawiciel skarżącej nie został dopuszczony do udziału w czynnościach w serwisie tachografów.

Godne uwagi sformułowania

Stwierdzono ingerencję w pracę tachografu powodującą, że urządzenie nie rejestrowało prawidłowych danych dotyczących prędkości, przebytej drogi i rodzaju pracy. Stwierdzono przerobienie czujnika ruchu polegające na doinstalowaniu na płycie scalonej czujnika ruchu dodatkowych, niefabrycznych elementów elektronicznych. Obowiązkiem przedsiębiorcy było przed rozpoczęciem przewozów sprawdzenie stanu technicznego pojazdu i usunięcie wszelkich usterek oraz niedozwolonych przeróbek. Kara pieniężna jest przewidziana za samo wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf [...] który został podrobiony lub przerobiony. W okolicznościach sprawy nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, które w świetle art. 92c u.t.d. uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącej.

Skład orzekający

Ewa Ibrom

przewodniczący

Agnieszka Kosowska

sędzia

Iwona Tchórzewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia związane z tachografem i dokumentacją kierowcy, nawet jeśli przeróbki dokonał poprzedni właściciel. Podkreślenie roli należytej staranności przedsiębiorcy."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego typu naruszenia i przepisów z zakresu transportu drogowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu manipulacji tachografami i odpowiedzialności przewoźników, co jest istotne dla branży transportowej. Wyjaśnia zasady odpowiedzialności i dowodzenia w takich przypadkach.

Przerobiony tachograf i brak dokumentów: Sąd potwierdza karę dla przewoźnika.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 241/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-08-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Ewa Ibrom /przewodniczący/
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 123/22 - Wyrok NSA z 2023-07-25
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 919
art. 32; art. 87 ust. 1 pkt 4; art. 92a ust. 1; art. 92a ust. 7; art. 92b; art. 92c; lp. 1.12, lp. 6.1.2. załącznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7; art. 77 § 1; art. 80; art. 84; art. 140;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 72 art. 3; art. 5 ust.1, ust. 2, ust. 6;
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do  rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 3 ust. 1; art. 32 ust. 1; art. 38 ust. 2;
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L., utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły następujące ustalenia stanu faktycznego sprawy.
W dniu [...] sierpnia 2019 r., o godzinie 8:13, na drodze krajowej nr [...] w miejscowości C. N. został zatrzymany do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], prowadzony przez dwuosobową załogę – B. K. i B. M., będących obywatelami [...]. W momencie zatrzymania do kontroli kierujący pojazdem wykonywali w imieniu [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przewóz międzynarodowy z [...] na [...] ładunku w postaci kwiatów ciętych.
W trakcie kontroli kierowcy okazali wypisy ze świadectw kierowcy wydanych dla każdego z nich. Jednocześnie kontrola wykazała, że w momencie zatrzymania tachograf rejestrował czas przerwy od godziny 7.51 do godziny 8.13 oraz aktywność innej pracy przez czas 1 minuty. Natomiast w momencie poprzedzającym zatrzymanie tachograf nie rejestrował aktywności pojazdu pomimo, że kontrolujący przez około minutę przed zatrzymaniem widział poruszający się po drodze pojazd. W toku kontroli pobrano dane cyfrowe z okazanych do kontroli kart kierowców oraz z urządzenia kontrolno-pomiarowego (tachografu cyfrowego) Stoneridge Elektronics, nr seryjny [...], wyprodukowanego w 2017 r., zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe wyprodukowanym w 2006 r.
Tachograf poddano analizie pod względem natężenia prądu (pobór prądu na gnieździe B 1 - w chwili postoju 6,69 mA, w momencie uruchomienia pojazdu 14,79 mA do 15.15 mA, po zatrzymaniu i przejściu w stan hibernacji pomiar prądu wykazał 7,09 mA). Stwierdzono ingerencję w pracę tachografu powodującą, że urządzenie nie rejestrowało prawidłowych danych dotyczących prędkości, przebytej drogi i rodzaju pracy. Po uruchomieniu odpowiedniej czynności przez kierowcę tachograf rejestrował podczas jazdy odpoczynek, a następnie zapisywał zafałszowane dane na karcie kierowcy.
W związku z podejrzeniem manipulacji kontrolowany pojazd skierowano do uprawnionego warsztatu w L. przy ul. [...]. W zaświadczeniu z serwisu tachografów z dnia [...] sierpnia 2019 r. wskazano, że w pojeździe marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], wyposażonym w tachograf marki Stoneridge Elektronics, dokonano oględzin a następnie demontażu czujnika ruchu nr 13304161 zamontowanego w skrzyni biegów. Podjęte czynności serwisowe wskazały na ingerencję w czujnik ruchu, wobec czego dokonano jego rozebrania. Stwierdzono przerobienie czujnika ruchu polegające na doinstalowaniu na płycie scalonej czujnika ruchu dodatkowych, niefabrycznych elementów elektronicznych. Impulsator po zdemontowaniu został przekazany inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego, a następnie zatrzymany przez funkcjonariuszy Policji w związku z zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
W toku postępowania przed organem pierwszej instancji skarżąca w pismach z dnia [...] września 2019 r., z dnia [...] października 2019 r., z dnia [...] października 2019 r., z dnia [...] listopada 2019 r., z dnia [...] stycznia 2020 r. oraz z dnia [...] stycznia 2020 r. wniosła między innymi o dopuszczenie i przeprowadzenie następujących dowodów:
1. zwrócenie się do przedstawiciela producenta impulsatora Continental VDO Polska o udzielenie informacji, czy przedmiotowy impulsator został wyprodukowany przez przedsiębiorstwo Continental, a jeżeli tak to czy jest on oryginalny, czy też nosi ślady przeróbek;
2. wywołanie opinii instytutu badawczego, ze wskazaniem na Laboratorium Elektroniki i Akustyki Przemysłowego Instytutu Motoryzacji w W., (alternatywnie łącznie opinii biegłych z zakresu tachografów, transportu drogowego, mechaniki precyzyjnej, elektroniki) na okoliczność czy przedmiotowy impulsator nosi ślady przeróbek, a jeżeli tak, to w jaki sposób i w jakim celu został przerobiony;
3. zwrócenie się przez organ do podmiotu holenderskiego [...] o udzielnie informacji, w jakim stanie podmiot ten nabył ciągnik siodłowy marki [...], w szczególności o udzielenie odpowiedzi czy pojazd został zbyty z fabrycznym impulsatorem ruchu, czy był on wymieniony.
Organ pierwszej instancji postanowieniami z dnia [...] października 2019 r., z dnia [...] stycznia 2020 r. oraz z dnia [...] stycznia 2020 r. odmówił uwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę.
Po przeprowadzeniu postępowania L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenia określone w:
- lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919 z późn. zm., powołanej dalej jako "ustawa o transporcie drogowym" lub "u.t.d."), polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub wyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony, za co przewidziana jest kara pieniężna w wysokości [...] zł;
- lp. 1.12. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, polegające na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa art. 87 u.t.d., za co przewidziana jest kara pieniężna w wysokości [...] zł za każdy dokument.
Po rozpatrzeniu odwołania Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Odnośnie stwierdzonego naruszenia z lp. 1.12. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto w międzynarodowym transporcie drogowym - świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane. Organ zauważył, że kierowcy realizujący w dniu [...] sierpnia 2019 r. w imieniu skarżącej międzynarodowy transport drogowy rzeczy byli obywatelami [...]. Kierowcy nie zostali wyposażeni w świadectwa kierowców. Podczas kontroli posiadali jedynie wypisy ze świadectw kierowcy. Natomiast brak wyposażenia kierowców w świadectwa kierowców oznacza, że doszło do naruszenia określonego w lp. 1.12. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnosząc się natomiast do naruszenia z lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 załącznika do Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U z 2014 r. poz. 409), każda umawiająca się strona zatwierdza typ każdego przyrządu kontrolnego, wzoru wykresówki lub karty pamięci, jeżeli odpowiadają przepisom suplementu 1 lub 1B do tego załącznika i jeżeli umawiająca się strona jest w stanie nadzorować zgodność produkcji z zatwierdzonym typem przyrządu. Zgodnie z art. 12 ust. 8 załącznika do umowy, zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez przyrząd kontrolny lub na karcie kierowcy, lub wydruków z przyrządu kontrolnego, jak określono w suplemencie 1B. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania przyrządem kontrolnym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych i/lub informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty do wspomnianych manipulacji.
Organ odwoławczy podkreślił, że zespół pojazdów został zatrzymany w trakcie wykonywania jazdy po drodze publicznej. Po zatrzymaniu pojazdu do kontroli i pobraniu danych z kart kierowców i tachografu zamontowanego w pojeździe inspektorzy stwierdzili, że tachograf rejestrował odpoczynek pomimo, że tuż przed zatrzymaniem pojazd jechał po drodze. Wobec wykrycia nieprawidłowości związanych z rejestrowaniem aktywności kierowców i przebytej drogi kontrolujący dokonali szczegółowych oględzin pojazdu oraz jazdy próbnej. Następnie pojazd został skierowany do stacji diagnostycznej, w której stwierdzono, że tachograf zamontowany w pojeździe wyposażony był w czujnik ruchu, który zawierał ślady wskazujące na nieuprawnioną ingerencję w jego oprzyrządowanie. Po otwarciu czujnika stwierdzono, że do fabrycznej instalacji został doinstalowany element elektroniczny, którego celem był sterowanie z zewnątrz pracą tachografu.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie określone w lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem organu odwoławczego brak było podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d., gdyż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia, w sytuacji dysponowania przez stronę wszelką dokumentacją czasu pracy kierowców. Ponadto skarżąca nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. W rozpatrywanej sprawie miała miejsce świadoma ingerencja w pracę tachografu w celu ukrycia faktu wykonywania przewozu z naruszeniem norm czasu pracy kierowców.
Inspektor Transportu Drogowego nie podzielił podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących nieuwzględnienia wniosków dowodowych strony i niewystąpienia do producenta pojazdu w celu sprawdzenia faktycznej ingerencji w pracę tachografu oraz niewystąpienia do poprzedniego właściciela pojazdu w celu ustalenia, w jakim stanie był tachograf zainstalowany w kontrolowanym pojeździe. Organ odwoławczy podkreślił, że rozebrania zainstalowanego w pojeździe tachografu w celu jego sprawdzenia dokonali pracownicy stacji diagnostycznej posiadającej stosowne uprawnienia. Po rozebraniu czujnika ruchu, stanowiącego jedną z części tachografu, stwierdzono zainstalowanie elementu, który nie był zamontowany przez producenta. Organ zauważył, że gdyby tachograf zainstalowany w pojeździe nie był przerobiony, tuż przed zatrzymaniem pojazdu do kontroli rejestrowałby pracę kierowców, a nie odpoczynek.
Organ odwoławczy zgodził się również z organem pierwszej instancji, że wystąpienie do poprzedniego właściciela pojazdu marki [...] o informacje odnośnie stanu technicznego zainstalowanego w tym pojeździe tachografu nie było konieczne. Z dowodu rejestracyjnego pojazdu wynika bowiem, że strona zarejestrowała pojazd w dniu [...] kwietnia 2017 r., co oznacza że od dnia jego rejestracji przez stronę do dnia kontroli minął okres ponad dwóch lat, w trakcie których przedsiębiorca eksploatował pojazd. Nawet zatem jeżeli – jak sugeruje strona – nieuprawnionej przeróbki w tachografie dokonał poprzedni właściciel pojazdu, obowiązkiem przedsiębiorcy było przed rozpoczęciem przewozów sprawdzenie stanu technicznego pojazdu i usunięcie wszelkich usterek oraz niedozwolonych przeróbek.
Organ odwoławczy ocenił jako bezzasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organ stwierdził, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie było konieczne zebranie dodatkowego materiału dowodowego.
[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Inspektor Transportu Drogowego, zarzucając naruszenie:
1) art. 92a ust. 1 i ust. 7 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 6.1.2. oraz lp. 1.12. załącznika nr 3 do tej ustawy, przez błędną wykładnię i w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że zachodzą przesłanki do nałożenia na stronę skarżącą kar administracyjnych (pieniężnych);
2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w związku z regulacją art. 140 k.p.a., przez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych niniejszej sprawy i bezpodstawne przyjęcie, że doszło do wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który został podrobiony lub przerobiony oraz niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym;
3) art. 80 k.p.a. w zw. z regulacją art. 140 k.p.a., przez bezpodstawne przyjęcie na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, że doszło do wskazanych naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym;
4) pominięcie przez organ drugiej instancji, że organ pierwszej instancji z oczywistym naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a. bezpodstawnie oddalił wnioski dowodowe strony skarżącej oraz niedopuszczenie, mimo wniosku strony, dowodów w postępowaniu odwoławczym, co doprowadziło od wydania decyzji w oparciu o istotny błąd w zakresie ustalania stanu faktycznego.
Ponadto skarżąca zarzuciła nieuzasadnione stwierdzenie przez organ odwoławczy, że fakt dokonania naruszenia nie został zanegowany w trakcie kontroli. Zdaniem skarżącej takie stwierdzenie nie polega na prawdzie, zwłaszcza, że postępowanie karne przeciwko kierowcy zostało umorzone.
Dodatkowo skarżąca wskazała, że w trakcie czynności przeprowadzanych w stacji diagnostycznej przedstawiciel skarżącej nie został dopuszczony przez funkcjonariuszy Policji do udziału w tych czynnościach. W ocenie skarżącej w tych okolicznościach wywołanie opinii biegłego oraz zwrócenie się do obiektywnych podmiotów trzecich pozwoliłoby na rzetelne i bezstronne wyjaśnienie stanu sprawy.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, jako niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 919, z późn. zm.). Ustawa określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.). Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-x u.t.d. oraz przepisów wydanych na podstawie art. 11b (art. 4 pkt 22 lit. y u.t.d.).
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12000 zł za każde naruszenie. Stosownie zaś do art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12000 zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do ustawy zostały ustalone w sposób sztywny. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ – co do zasady – zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 3 u.t.d. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez podmiot wykonujący przewóz drogowy z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych dla poszczególnych przypadków w art. 92b i art. 92c u.t.d.
Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiło ustalenie wystąpienia naruszeń opisanych w treści lp. 1.12. oraz lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do u.t.d., to jest niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa art. 87 u.t.d. oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub powyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony.
Odnosząc się do pierwszego ze stwierdzonych naruszeń, opisanego pod lp. 1.12. załącznika do u.t.d. wskazać należy, że stosownie art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. podczas wykonywania międzynarodowego transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane. Jednocześnie przepis art. 87 ust. 3 u.t.d. określa, że przedsiębiorca lub podmiot wykonujący przewozy na potrzeby własne odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.
Na mocy art. 32a u.t.d. do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy. W tym zakresie zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U. UE. L. z 2009 r. Nr 300, str. 72 z późn. zm., dalej "rozporządzenie (WE) nr 1072/2009"). Stosownie do art. 3 tego rozporządzenia, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy. Zasada ta została wprowadzona w celu umożliwienia państwom członkowskim skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy z państw trzecich są legalnie zatrudnieni lub pozostają do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 powyższego rozporządzenia, świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który:
a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz
b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim:
(i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach,
(ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim.
Stosownie do art. 5 ust. 2 rozporządzenia, świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1.
Świadectwo kierowcy należy, zgodnie z art. 5 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009, do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Uwierzytelniony wypis ze świadectwa kierowcy wydany przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika jest przechowywany w lokalach przewoźnika. Świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Z przytoczonych przepisów wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że jeżeli przewoźnik posiadający licencję wspólnotową wykonuje na jej podstawie międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, obowiązany jest wyposażyć kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE, w świadectwo kierowcy.
Podkreślić należy, że z art. 87 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 87 ust. 3 u.t.d. wynika obowiązek przedsiębiorcy wyposażenia kierowcy w świadectwo kierowcy, a nie jego wypis. Powołane przepisy są jasne i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych zwłaszcza, że art. 5 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 jednoznacznie wskazuje, iż świadectwo kierowcy jest przekazywane kierowcy wskazanemu w tym świadectwie i jest okazywane na wniosek upoważnionego funkcjonariusza, natomiast uwierzytelniony wypis ze świadectwa jest przechowywany w siedzibie przedsiębiorstwa.
W sprawie bezspornym jest, że w czasie kontroli pojazdu, którym wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy, kierowcy będący obywatelami [...] okazali wypisy ze świadectw kierowcy, a nie oryginały świadectw kierowcy. Zgodnie z treścią protokołu kontroli, według wyjaśnień kierowców nie zostali oni wyposażeni w oryginały świadectw kierowcy. W konsekwencji oczywiście bezzasadny jest sformułowany w skardze zarzut niewyjaśnienia okoliczności faktycznych i bezpodstawnego przyjęcia, że zgromadzony materiał dowodowy nie uzasadniał stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym opisanego w lp. 1.12. załącznika nr 3 do tej ustawy. Strona skarżąca na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie zakwestionowała skutecznie opisanych wyżej okoliczności, które wprost wynikają ze zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym z treści protokołu kontroli, mającego walor dokumentu urzędowego. Wobec powyższego zasadne było nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł za niewyposażenie dwóch kierowców w świadectwo kierowcy. Zgodnie bowiem z treścią lp. 1.12. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. zagrożone jest karą w wysokości [...] zł za każdy dokument.
W ocenie Sądu także nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie opisane pod lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie narusza przepisów prawa. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo i doprowadziło do należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Ustalone przez organy okoliczności faktyczne znajdują w pełni odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, który nie wymagał uzupełnienia.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 60, str. 1 z późn. zm. - powoływane dalej jako "rozporządzenie (UE) nr 165/2014") przewiduje obowiązek stosowania tachografów w pojazdach wykonujących przewozy drogowe. Powyższe rozporządzenie określa obowiązki i wymogi w odniesieniu do budowy, instalacji, użytkowania, sprawdzania i kontrolowania tachografów stosowanych w transporcie drogowym. Tachografy muszą spełniać wymogi rozporządzenia pod względem budowy, instalacji, użytkowania i sprawdzania (art. 1 ust. 1).
W świetle art. 3 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 165/2014, tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 102, str. 1 z późn. zm.).
Na mocy art. 32 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy obowiązani są do zapewnienia poprawnego działania i właściwego użytkowania tachografów. Jednocześnie przepis art. 32 ust. 3 powołanego rozporządzenia wprowadza zakazy, mające na celu zapobieżenie nieprawidłowościom w użytkowaniu tachografów. Zgodnie z tym przepisem zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
W myśl art. 10 Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U z 2014 r. poz. 409) umawiające się strony zarządzą instalowanie i używanie w pojazdach zarejestrowanych na ich terytorium przyrządu kontrolnego, zgodnie z wymaganiami niniejszej umowy oraz załącznika i jego suplementów (ust. 1); przyrząd kontrolny, w rozumieniu niniejszej umowy, powinien, jeśli chodzi o konstrukcję, instalację, działanie i kontrolę, odpowiadać wymaganiom niniejszej umowy, załącznika oraz jego suplementów (ust. 2); uznaje się, że przyrząd kontrolny, który w zakresie konstrukcji, instalacji, działania i kontroli odpowiada rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., spełnia wymagania niniejszej umowy, załącznika oraz jego suplementów.
W art. 10 załącznika "Przyrząd kontrolny postanowienia ogólne" do umowy AETR przewidziano obowiązek pracodawcy i kierowców zapewnienia prawidłowego funkcjonowania i właściwego użytkowania, z jednej strony, przyrządu kontrolnego, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w przyrząd kontrolny zgodny z załącznikiem 1B.
Zgodnie z art. 12 ust. 8 załącznika, zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez przyrząd kontrolny lub na karcie kierowcy, lub wydruków z przyrządu kontrolnego, jak określono w suplemencie 1B. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania przyrządem kontrolnym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych i/lub informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty do wspomnianych manipulacji.
Z powołanych wyżej przepisów wynika w sposób niebudzący wątpliwości obowiązek stosowania tachografów. Jednocześnie w świetle przytoczonych przepisów zakazana jest każda forma manipulowania tachografem, a więc zakaz ten dotyczy wszelkich urządzeń czy przedmiotów użytych do zakłócania pracy tachografu oraz wszelkich sposobów ich użycia i zastosowanych technik, jeżeli miałoby to prowadzić do sfałszowania, zlikwidowania lub zniszczenia danych, rejestrowanych przez tachografy.
W związku z powyższymi przepisami pozostaje naruszenie opisane pod l.p. 6.1.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w ramach kontroli drogowej w dniu [...] sierpnia 2019 r. pobrano dane cyfrowe z okazanych do kontroli kart kierowców oraz z zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe tachografu cyfrowego Stoneridge Elektronics, nr seryjny [...] wersja 7.6 24R08, wyprodukowanego w 2017 r. Sporządzono wydruki: dzienny z tachografu cyfrowego, danych technicznych oraz zdarzeń i usterek z urządzenia rejestrującego. Przeprowadzono także analizę natężenia prądu w tachografie. Stwierdzono, że urządzenie nie rejestrowało prawidłowych danych dotyczących prędkości, przebytej drogi i rodzaju pracy oraz zapisywało sfałszowane dane na karcie kierowcy. W szczególności w momencie poprzedzającym zatrzymanie do kontroli będącego w ruchu pojazdu, tachograf zamiast aktywności polegającej na prowadzeniu pojazdu przez jednego z kierowców oraz dyspozycyjności drugiego, rejestrował odpoczynek. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w pracy tachografu, został on poddany czynnościom sprawdzającym w upoważnionym serwisie tachografów w L.. Na skutek sprawdzenia elementów urządzenia rejestrującego, oględzin i prób serwisowych czujnika ruchu oraz po dokonaniu następnie jego demontażu stwierdzono, że w czujniku ruchu dokonano ingerencji. Czujnik ruchu został przerobiony przez doinstalowanie na płycie scalonej dodatkowych, niefabrycznych elementów elektronicznych. Wyniki sprawdzenia tachografu w upoważnionym serwisie tachografów zostały opisane w zaświadczeniu wydanym w dniu [...] sierpnia 2019 r.
W okolicznościach sprawy także dzienny wydruk z danych zapisanych na kartach kierowców wskazuje na nieprawidłowości w działaniu tachografu cyfrowego. Na znajdujących się w aktach sprawy wydrukach zarejestrowano w dniu kontroli "postój" pojazdu od godziny 7:51 do 8:13. Jak wynika natomiast z protokołu kontroli, pojazd został zatrzymany na drodze publicznej na żądanie kontrolujących funkcjonariuszy, a kontrolujący widzieli poruszający się pojazd bezpośrednio przed jego zatrzymaniem przez około 1 minutę, to jest od około godziny 8:12. Wszystkie te okoliczności potwierdzają, że tachograf cyfrowy zamontowany w pojeździe marki [...] nie rejestrował prawidłowych danych.
Zdaniem Sądu okoliczności opisane w protokole oględzin pojazdu oraz zaświadczeniu wystawionym w upoważnionym serwisie tachografów nie pozostawiają wątpliwości co do zaistnienia naruszenia przewidzianego w lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do u.t.d., sankcjonującego wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w podrobiony lub przerobiony czujnik ruchu lub jego element składowy. Trafnie wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w okolicznościach sprawy nieuprawniona ingerencja polegała na zainstalowaniu w czujniku ruchu dodatkowych elementów elektronicznych, w celu sterowania z zewnątrz pracą tachografu. Bezsprzecznie wynika to z zaświadczenia wystawionego po przeprowadzeniu oględzin w upoważnionym serwisie tachografów.
Nie zasługują zatem na podzielenie sformułowane w skardze zarzuty niewyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym okoliczności faktycznych sprawy oraz bezpodstawnego przyjęcia, że zgromadzony materiał dowodowy uzasadniał stwierdzenie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym opisanego pod lp. 6.1.2 załącznika nr 3. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika bowiem w sposób oczywisty, że ingerencja w działanie czujnika ruchu faktycznie miała miejsce.
Wbrew zarzutom skarżącej organy nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskutek nieuwzględnienia wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę. Ze zgromadzonych dowodów w postaci m.in. protokołu oględzin pojazdu oraz zaświadczenia z serwisu tachografów z dnia [...] sierpnia 2019 r. jednoznacznie wynika, że "kołnierz" czujnika ruchu nosił ślady świadczące o nieuprawnionym rozebraniu czujnika, a w czujniku ruchu stwierdzono przeróbkę jego nadajnika. Mianowicie dodatkowo zostały w nim zainstalowane elementy umożliwiające wyłączenie tachografu oraz drogomierza, co powodowało, że do komputera pokładowego pojazdu oraz zsynchronizowanego z nim tachografu docierała informacja, że pojazd znajduje się na postoju w momencie, gdy faktycznie znajdował się w ruchu. Wobec powyższego wniosek o zwrócenie się do przedstawiciela producenta impulsatora – Continental VDO Polska o udzielenie informacji, czy przedmiotowy impulsator został wyprodukowany przez wskazane przedsiębiorstwo oraz czy jest on oryginalny, czy też nosi ślady przeróbek oraz wywołania opinii instytutu badawczego (alternatywnie łącznie opinii biegłych z zakresu tachografów, transportu drogowego, mechaniki precyzyjnej, elektroniki) na okoliczność czy impulsator nosi ślady przeróbek, a jeżeli tak to w jaki sposób i w jakim celu został przerobiony, nie były niezbędne do wyjaśnienia okoliczności sprawy. Dowody zgromadzone w sprawie przez organ pierwszej instancji bezsprzecznie bowiem wykazały, że czujnik ruchu znajdujący się w kontrolowanym pojeździe został przerobiony. Ze zgromadzonych dowodów wynika również sposób przerobienia czujnika ruchu oraz następstwa stwierdzonego przerobienia czujnika dla pracy tachografu, polegające na rejestrowaniu danych niezgodnych z rzeczywistością. W związku z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z opinii instytutu badawczego lub opinii biegłych wymaga nadto podkreślenia, że zgodnie z art. 38 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 jeżeli w wyniku kontroli funkcjonariusze służb kontrolnych znajdą wystarczające dowody pozwalające podejrzewać, że dokonano manipulacji, są oni upoważnieni do skierowania pojazdu do zatwierdzonego warsztatu w celu przeprowadzenia dodatkowych badań służących ustaleniu w szczególności, czy tachograf: a) działa poprawnie; b) prawidłowo rejestruje i przechowuje dane, i czy poprawne są parametry kalibracji. Stosownie do art. 38 ust. 3 powołanego rozporządzenia funkcjonariusze służb kontrolnych są uprawnieni do polecenia zatwierdzonym warsztatom przeprowadzenia badania, o którym mowa w ust. 2, i szczegółowych badań służących zbadaniu obecności urządzeń manipulacyjnych. Zatem z mocy powołanych przepisów stosowne badania poprawności działania tachografu przeprowadzane są w upoważnionych warsztatach. Stąd przeprowadzenie dowodu z opinii instytutu badawczego czy dowodu z opinii biegłych należało uznać w niniejszej sprawie za zbędne. Wyniki badań przeprowadzonych w zatwierdzonym serwisie tachografów były jednoznaczne i w zestawieniu z całokształtem innych dowodów nie pozostawiały wątpliwości co do wystąpienia w sprawie okoliczności faktycznych odpowiadających stwierdzonemu naruszeniu.
Dla rozstrzygnięcia sprawy nie było także potrzebne zwrócenie się do poprzedniego właścicielem pojazdu o udzielnie informacji w jakim stanie podmiot ten nabył przedmiotowy ciągnik siodłowy marki [...] oraz czy pojazd zbyto z fabrycznym impulsatorem ruchu, czy był on wymieniany.
Jak trafnie zauważono w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, z dokumentów rejestracyjnych pojazdu wynika, że pojazd był w posiadaniu skarżącej co najmniej od dnia [...] kwietnia 2017 r., kiedy został przez stronę skarżącą zarejestrowany. Czujnik ruchu został zaś wyprodukowany w lipcu 2015 r., natomiast jego pierwsze ustawienie nastąpiło w dniu [...] listopada 2017 r., z czego wynika, że wymiana czujnika ruchu nastąpiła w czasie, gdy pojazd pozostawał w posiadaniu skarżącej (raport z danych tachografu k. 7 akt administracyjnych). Zgodzić się też należy z organem drugiej instancji, że skarżącą obciążał obowiązek sprawdzania stanu technicznego pojazdu, którym posługiwała się przy wykonywaniu transportu drogowego.
Ponadto w świetle treści lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do u.t.d. organ nie był zobowiązany do ustalenia, kiedy i przez kogo ingerencja w tachograf została dokonana. Kara pieniężna jest bowiem przewidziana za samo wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub wyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony.
Wobec powyższego, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji co do zasadności oddalenia wniosków dowodowych skarżącej, organ odwoławczy nie naruszył przepisów art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. Nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę nie miało wpływu na ustalenia stanu faktycznego sprawy i odpowiedzialność skarżącej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Organy obu instancji wyjaśniły też podstawy swego stanowiska w odniesieniu do wniosków dowodowych strony. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym zakresie przeczy tezie skarżącej o pominięciu przez organ odwoławczy kwestii wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę w postępowaniu administracyjnym i oddalenia tych wniosków przez organ pierwszej instancji.
Bez wpływu na ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawną ocenę pozostaje powołana w skardze okoliczność umorzenia postępowania karnego wobec kierowcy kontrolowanego pojazdu. Przede wszystkim zauważyć należy, że strona skarżąca, reprezentowana na rozprawie przed sądem administracyjnym przez profesjonalnego pełnomocnika, nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu, z którego wynikałby fakt umorzenia postępowania karnego wobec określonej osoby kierowcy oraz ewentualna podstawa umorzenia postępowania karnego. Jednocześnie zauważyć należy, że umorzenie postępowania karnego wobec kierowcy nie oznacza zwolnienia podmiotu wykonującego przewóz drogowy za stwierdzone w postępowaniu administracyjnym naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W niniejszej sprawie fakt dokonania ingerencji w działanie czujnika ruchu został w postępowaniu administracyjnym udowodniony. Przeprowadzone postępowanie dowodowe było wystarczające do wydania decyzji w sprawie nałożenia na stronę – jako podmiot wykonujący przewóz drogowy – kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Jeszcze raz podkreślić należy, że w postępowaniu administracyjnym sankcjonowane jest wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf lub czujnik ruchu, który został przerobiony, zaś okoliczność tego rodzaju została w sprawie w sposób nie budzący wątpliwości wykazana. Bez znaczenia pozostaje kto i kiedy dokonał przerobienia urządzenia. Okoliczności te mogą mieć znaczenie dla przypisania odpowiedzialności karnej, a nie administracyjnej.
Także podniesiona w skardze okoliczność niedopuszczenia przedstawiciela skarżącej przez funkcjonariuszy Policji do udziału w czynnościach w upoważnionym serwisie tachografów nie podważa prawidłowości ustaleń i oceny dokonanych w niniejszej sprawie. Wskazać należy, że zgodnie z treścią notatki służbowej do protokołu kontroli z dnia [...] sierpnia 2019 r. (k. 22 akt administracyjnych), po stwierdzeniu w serwisie tachografów przerobienia nadajnika czujnika ruchu i powzięciu w związku z tym podejrzenia popełnienia przestępstwa, wykonujący kontrolę drogową funkcjonariusze Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w L. wezwali funkcjonariuszy Policji z V Komisariatu Policji w L. celem podjęcia i przeprowadzenia stosownych czynności. Policjanci przybyli na miejsce dokonali kontroli czujnika ruchu oraz zdjętej wraz z czujnikiem plomby, po czym zatrzymali czujnik i plombę do dalszego postepowania, a także przesłuchali w charakterze świadka A. G. – Zastępcę Naczelnika Wydziału Inspekcji Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w L.. Stwierdzić zatem należy, że czynności Policji były czynnościami wtórnymi w stosunku do czynności funkcjonariuszy L. Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego. W czynnościach ostatnio wymienionego organu, jak wynika z protokołu oględzin pojazdu, brali zaś udział obydwaj kierowcy kontrolowanego pojazdu (k. 20 akt administracyjnych). Wobec powyższego stwierdzić należy, że zarzut niedopuszczenia przez funkcjonariuszy Policji przedstawiciela skarżącej do czynności oględzin nie odnosi się do postępowania administracyjnego.
Wbrew stanowisku skarżącej, w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy organy właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego – art. 92a ust. 1 oraz art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 6.1.2. oraz lp. 1.12. załącznika nr 3 do tej ustawy. Nieuprawniony jest zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją wymienionych przepisów przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że zachodzą przesłanki do nałożenia na stronę skarżącą kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia. Skarżąca nie wyjaśniła, na czym miałaby polegać błędna wykładnia powołanych przepisów. Natomiast organy właściwie ustaliły pełny stan faktyczny sprawy w oparciu o dowody wystarczające do wydania rozstrzygnięcia oraz prawidłowo uznały, że wobec stwierdzonych naruszeń w sprawie została wypełniona dyspozycja art. 92a ust. 1 u.t.d., przewidującego karę pieniężną za naruszenia określone w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z art. 92a ust. 7 tej ustawy.
Prawidłowa jest także wyrażona w zaskarżonej decyzji ocena co do braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
W sprawie nie wystąpiły bowiem wyjątkowe okoliczności, które w świetle art. 92c u.t.d. uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącej za stwierdzone naruszenia. Z przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że przedsiębiorca jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia, a przyczynę naruszenia stanowiły okoliczności lub zdarzenia, których wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie czy zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Powyższy przepis wskazuje na okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc na sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. Wskazane w art. 92c ustawy przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Przepis ten ma charakter wyjątkowy i nie jest jego celem rezygnacja z obowiązku przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym ani generalne uwalnianie przedsiębiorców od odpowiedzialności za naruszenia prawa. Ponownie należy podkreślić, że w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, niezwiązane z niewłaściwą organizacją pracy przedsiębiorstwa czy doborem pracowników.
Skarżąca na żadnym etapie postępowania administracyjnego, jak również w treści skargi, nie wskazała jako przyczyny stwierdzonych naruszeń okoliczności mających charakter nadzwyczajny, których wystąpienie jest niezbędne do zastosowania normy art. 92c u.t.d. Uprawniona jest zatem ocena organu o niewykazaniu przesłanek do zastosowania w sprawie przepisu art. 92c u.t.d.
Wymaga także podkreślenia, że od profesjonalnego przewoźnika, jakim jest skarżąca, wymaga się należytej staranności w wykonywaniu przewozu. W szczególności strona jest odpowiedzialna za takie zorganizowanie transportu, by odbywał się on zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Podmiot zawodowo trudniący się transportem powinien czuwać nad prawidłowością stanu technicznego pojazdu wykorzystywanego do realizowania transportu. Koniecznym elementem stanu technicznego, za który odpowiedzialny jest podmiot wykonujący przewozy, jest prawidłowość działania systemu rejestrującego czas pracy kierowców. Zatem zaniedbania w tym zakresie i wykonywanie transportu w imieniu skarżącej pojazdem, w którym przerobiony został czujnik ruchu, nie dają podstawy do zwolnienia skarżącej od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie.
W ocenie Sądu organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a.) i oceniły te dowody zgodnie z art. 80 k.p.a. W toku postępowania nie została naruszona zasada praworządności wyrażona w art. 6 k.p.a., ani zasada dwuinstancyjności postępowania, wyrażona w art. 15 k.p.a. Postępowanie nie było też prowadzone z naruszeniem art. 8 k.p.a., zobowiązującego organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Skarżąca powiadamiana była o wszystkich podejmowanych przez organ czynnościach i miała możliwość brania czynnego udziału w postępowaniu, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 k.p.a. i przekonująco wyjaśnia podstawy rozstrzygnięcia.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niezasadna. W konsekwencji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI