III SA/LU 237/22

III SA/Lu 237/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom
Jerzy Marcinowski /przewodniczący sprawozdawca/
Robert Hałabis
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 351
§ 7 ust. 1 i ust. 2;
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności  bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu
Dz.U. 2021 poz 2114
art. 8 ust. 1 pkt 4; art. 3 ust. 1;
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.)
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 59 ust. 1;
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 50 ust. 2 lit. a) i b)
Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 23 ust. 2;
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Robert Hałabis WSA Ewa Ibrom Protokolant: Starszy asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2022 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K. B. kwotę [...]zł ([...] złotych) z tytułu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 22 marca 2022 r. nr [...] Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Elizówce utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Łukowie z dnia 21 stycznia 2022 r. nr [...] w sprawie przyznania K. B. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu 7 maja 2021 r. K. B. (dalej też jako "skarżąca") złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w Łukowie wniosek o przyznanie płatności na rok 2021. We wniosku ubiegała się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej (powierzchnia deklarowana [...] ha), płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz płatności dla młodych rolników.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Łukowie, decyzją z dnia 21 stycznia 2022 r.:
- odmówił przyznania skarżącej płatności dla młodych rolników;
- przyznał jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł;
- przyznał płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł;
- przyznał płatność redystrybucyjną w wysokości [...] zł;
- przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.
Odnośnie wnioskowanej wypłaty płatności dla młodych rolników, organ I instancji stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015 r., poz. 351) – dalej jako "rozporządzenie z dnia 12 marca 2015 r.", za datę rozpoczęcia działalności, o której mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, z późn. zm.) - dalej jako "rozporządzenie (UE) nr 1307/2013", uznaje się najwcześniejszą z dat wymienionych enumeratywnie w pięciu punktach.
Podniósł, że wskazana w tym przepisie lista zdarzeń nie wymaga od rolnika dołączania do wniosku o przyznanie płatności żadnych dodatkowych dokumentów, gdyż ich weryfikacja jest możliwa na podstawie danych posiadanych przez ARiMR lub danych powszechnie dostępnych. Na podstawie ww. danych ustalono (nie wymieniono żadnych dowodów), że skarżąca rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej w dniu [...] 2005 r., na co wskazuje data objęcia rolnika ubezpieczeniem społecznym rolników na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników - w przypadku gdy został objęty tym ubezpieczeniem jako rolnik.
Z lapidarnego uzasadnienia bez wątpliwości wynika zatem, że organ pierwszoinstancyjny miał na uwadze zdarzenie wymienione w § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r.
W tych okolicznościach wywiedziono, że skarżąca nie spełniła warunków do przyznania płatności dla młodych rolników na mocy art. 50 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013.
Na skutek odwołania wniesionego przez K. B., Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 22 marca 2022 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że wniosek skarżącej został poddany kontroli kryteriów kwalifikowalności do pomocy, zgodnie z art. 59 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. nr 347, str. 549 z późn. zm.). Przeprowadzona kontrola administracyjna wniosku, w oparciu o bazę referencyjną nie wykazała nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działek. Natomiast kontrola administracyjna wniosku wykazała nieprawidłowości w zakresie płatności dla młodych rolników.
Odnosząc się do jednolitej płatności obszarowej wyjaśnił, że powierzchnia deklarowanych działek rolnych kwalifikowana do tej płatności wynosiła [...] ha. Powołując się na art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2021 r., poz. 2114) – dalej jako "ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego" wskazał, że powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wynosi [...] ha.
Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2021 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2021 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2021 r. (Dz. U. poz. 1861) i wynosi 487,62 zł. Jednak kwota jednolitej płatności obszarowej została pomniejszona, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego. Kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła [...] zł.
W zakresie płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie) podniesiono, że zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 181, str. 48 z późn. zm.), - dalej powoływanego jako "rozporządzenie nr 640/2014", jeżeli obszar zgłoszony do jednolitej płatności obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności za zazielenienie stosuje się obszar zatwierdzony. Podstawę do przyznania płatności za zazielenienie stanowi [...] ha. Powierzchnia ta została zatwierdzona do płatności za zazielenienie. Stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2021 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2021 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2021 r. (Dz. U. poz. 1872). Kwota przyznanej płatności za zazielenienie po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła [...] zł.
Wyjaśniono również podstawy przyznania płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) powołując się na treść przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2021 r. w sprawie stawki płatności dodatkowej za 2021 r. (Dz. U. poz. 1874). Kwota przyznanej płatności dodatkowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła [...] zł.
Odnosząc się do płatności dla młodych rolników, organ II instancji podniósł, że płatność ta przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania dla przyznania płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powołując się na treść art. 50 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 podkreślił, że płatność dla młodych rolników przysługuje rolnikom, którzy rozpoczynają działalność w gospodarstwie rolnym, jako kierujący tym gospodarstwem lub rozpoczęli już działalność w gospodarstwie rolnym w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej oraz ich wiek w roku składania tego wniosku nie przekracza 40 lat. Płatność ta może być przyznana przez okres pięciu lat, począwszy od pierwszego złożenia wniosku o płatność dla młodych rolników pod warunkiem, że wniosek taki jest składany w ciągu pięciu lat od daty rozpoczęcia działalności.
Zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r. – do ustalenia daty rozpoczęcia działalności, o której mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 przez grupę osób, którą są małżonkowie, przyjmuje się datę rozpoczęcia tej działalności przez małżonka, który najwcześniej rozpoczął tę działalność.
Z bazy danych KRUS wynika, że mąż skarżącej Z. B. objęty został ubezpieczeniem społecznym rolników (ubezpieczeniem emerytalno-rentowym), na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników (KRUS) jako rolnik z mocy ustawy, od dnia [...] 2005 r. W związku z tym, termin ten został przyjęty, jako najwcześniejsza data rozpoczęcia przez skarżącą działalności rolniczej na podstawie § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu. Jednocześnie organ zaznaczył, że 5-letni okres między rozpoczęciem działalności rolniczej przez małżonka skarżącej (1 października 2005 r.) a złożeniem przez skarżącą wniosku o płatność dla młodych rolników (7 maja 2021 r.) został przekroczony.
Powołując się na treść art. 26 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr [...], organ uznał, że skarżąca podlega zwrotowi dyscypliny finansowej za rok obrotowy 2021. Jednocześnie przyznana została skarżącej płatność z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.
K. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji wydanej w pierwszej instancji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez błędne odczytanie danych z bazy KRUS lub odczytanie danych innej osoby o tym nazwisku i imieniu, przez co dokonano wadliwych ustaleń faktycznych, na podstawie których powinno być oparte rozstrzygniecie.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że w placówce KRUS uzyskała informacje, że w bazie danych tego organu są nieścisłości dotyczące okresu ubezpieczenia jej męża. Do skargi dołączyła zaświadczenie KRUS z dnia 13 kwietnia 2022 r. Ponadto do pisma z dnia 13 czerwca 2022 r. dołączyła kolejne zaświadczenie KRUS z dnia 9 czerwca 2022 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego okresu ubezpieczenia męża skarżącej i przedstawionego zaświadczenia z dnia 13 kwietnia 2022 r., z którego wynika, że Z. B. nie figuruje w ewidencji osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników wyjaśnił, że dokument ten nie stanowi kontrargumentu w stosunku do stwierdzonego faktu, że Z. B. był ubezpieczony w okresie od dnia [...] 2005 r. do dnia [...] 2008 r. w Placówce Terenowej KRUS w Łukowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić trzeba, że w systemie płatności rolniczych ustawodawca nieco odmiennie uregulował zasady prowadzenia tych postępowań, aniżeli wynika to z przepisów k.p.a.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl zaś ust. 2 w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: stoi na straży praworządności (pkt 1); jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2); udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (pkt 3); zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (pkt 4). Z ust. 3 wynika natomiast, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zachodzi tu zatem odstępstwo od reguł wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Tym niemniej w tego rodzaju postępowaniach, organy powinny stać na straży praworządności i obowiązane są do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zmaterializowanie tej ostatniej zasady powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym w myśl art. 107 § 3 k.p.a.
Analiza uzasadnień decyzji wydanych w obu instancjach przekonuje, że zapadły one z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, co z kolei przełożyło się na nieprawidłowe zastosowanie art. 50 ust. 2 lit. a) i b) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013.
W myśl tego przepisu, za "młodych rolników" uważa się osoby fizyczne:
a) które po raz pierwszy rozpoczynają działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem rolnym lub które rozpoczęły już działalność w gospodarstwie rolnym w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej, o którym mowa w art. 72 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, oraz
b) których wiek w roku składania wniosku, o którym mowa w lit. a, nie przekracza 40 lat.
Nie ulega wątpliwości, że warunki wymienione w lit. a) i b) muszą być spełnione łącznie. Przy czym godzi się również zauważyć, że w lit. a) prawodawca wymienił dwie odrębne sytuacje wpływające na uzyskanie statusu młodych rolników. Młodymi rolnikami są mianowicie osoby fizyczne, które:
- rozpoczęły po raz pierwszy działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem rolnym
lub
- które rozpoczęły już działalność w gospodarstwie rolnym w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej, o którym mowa w art. 72 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.
Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r., za datę rozpoczęcia działalności, o którym mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, uznaje się najwcześniejszą z następujących dat:
1) datę rozpoczęcia działalności rolniczej przez rolnika ustaloną na podstawie informacji zawartych w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON);
2) datę rozpoczęcia działalności rolniczej przez rolnika ustaloną na podstawie informacji zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG);
3) datę złożenia przez rolnika wniosku o:
a) przyznanie płatności na podstawie przepisów o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru lub przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego,
b) pomoc finansową dla rolników w ramach programu SAPARD,
c) dofinansowanie realizacji projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006", przeznaczone dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników,
d) udzielenie pomocy finansowej na działania objęte Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, przeznaczonej dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników,
e) przyznanie pomocy finansowej w ramach działań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, przeznaczonej dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników,
f) przyznanie pomocy finansowej w ramach działań lub poddziałań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, przeznaczonej dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników;
4) datę objęcia przez rolnika w posiadanie zwierząt gospodarskich objętych obowiązkiem zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, lub
5) datę objęcia rolnika ubezpieczeniem społecznym rolników na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników - w przypadku gdy został objęty tym ubezpieczeniem jako rolnik.
W § 7 ust. 2 tego rozporządzenia postanowiono również, że: "Do ustalenia daty rozpoczęcia działalności, o którym mowa w 50 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1307/2013, przez grupę osób, którą są małżonkowie, przyjmuje się datę rozpoczęcia tej działalności przez małżonka, który najwcześniej rozpoczął tę działalność".
Jasna redakcja § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r. nie budzi zatem wątpliwości, że daty rozpoczęcia działalności, o których mowa w przypadkach wymienionych w ust. 1 odnoszą się do pojedynczych rolników, natomiast ust. 2 jest adresowany do grupy osób, którymi są małżonkowie.
W tym miejscu wskazać należy, że o ile organ I instancji, odmawiając przyznania skarżącej płatności dla młodych rolników, powołał się na zdarzenie wymienione w § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r., to organ odwoławczy przywołał już inny przepis, tj. § 7 ust. 2 tego rozporządzenia.
Stanowiska zaprezentowanego przez organy orzekające w przedmiotowej sprawie nie sposób podzielić.
Przepis § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r. powinien być interpretowany ściśle, a nie poddany wykładni rozszerzającej, która jest niedopuszczalna. Bez najmniejszej wątpliwości, w analizowanym przepisie chodzi o sytuację, gdy dana osoba została objęta ubezpieczeniem społecznym rolników na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, jako rolnik, a nie w innym charakterze.
Skarżąca dołączyła do odwołania decyzję z dnia 28 września 2007 r., znak: [...] wydaną z upoważnienia Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (k. 41 akt administracyjnych). Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że w dniu 10 września 2007 r. Z. B. (mąż skarżącej) złożył " (...) wniosek o objęcie ubezpieczeniem rolników małżonki w związku z posiadaniem gospodarstwa rolnego powyżej 1 ha przelicz. Na podstawie art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 (...) ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników Pani B. K. spełnia warunki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników jako małżonka rolnika z mocy ustawy".
Z kolei, z lektury wskazanych w uzasadnieniu tej decyzji przepisów wynika, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (aktualna publ.: Dz. U. z 2022 r., poz. 933) w brzmieniu obowiązujący w dacie wydania w/w decyzji (Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 z późn. zm.) - ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy:
1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny,
2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1
- jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty.
W myśl zaś art. 16 ust. 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązujący w dacie wydania w/w decyzji – ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy:
1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny;
2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1.
W tych okolicznościach stwierdzić trzeba, że bezpodstawnie organy orzekające przyjęły, że skarżąca była objęta ubezpieczeniem społecznym rolników jako rolnik, gdy tymczasem była ona ubezpieczona wyłącznie w charakterze domownika rolnika (małżonka) i to w bardzo krótkim czasie: od [...] 2005 r. do [...] 2008 r., co wynika z informacji uzyskanej z bazy KRUS (k. 38 akt administracyjnych).
Nie można również zaaprobować stanowiska, że zachodzi przypadek, o którym mowa w § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r. W aktach sprawy nie ma jakichkolwiek dowodów, aby kiedykolwiek skarżąca wraz z mężem prowadziła gospodarstwo rolne. Poza tym, z zaświadczeń z dnia 13 kwietnia 2022 r. i 9 czerwca 2022 r. wystawionych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w Lublinie (k. 6 i k.20 akt III SA/Lu 237/22) wynika, że mąż skarżącej Z. B. nie figuruje w ewidencji osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz, że takiemu ubezpieczeniu nie podlegał również w okresie od [...] 2025 r. do [...] 2008 r.
W tych okolicznościach organ odwoławczy powinien ocenić na podstawie dowodów znajdujących się w aktach administracyjnych, czy skarżąca spełnia przesłanki do uznania jej za młodego rolnika w rozumieniu art. 50 ust. 2 lit. a) i b) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, w związku ze zdarzeniem wymienionym w § 7 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r.
Z tych względów należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz.329, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a"). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę [...]zł składa się uiszczony przez skarżącą wpis od skargi.