III SA/LU 236/24

III SA/Lu 236/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-06-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Ewa Ibrom
Jerzy Drwal /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1614
art. 27 ust. 1;
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. K. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia informacji odnoszących się do produktów kosmetycznych oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2024 r., nr [...], Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] 2023 r. nakazującą M. A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. K. przedłożyć Komisji informacje odnoszące się do wyszczególnionych 75 produktów kosmetycznych w terminie 30 dni (liczonym od dnia uprawomocnienia się decyzji).
Stan tej sprawy przedstawiał się następująco.
W dniach [...] i [...] 2023 r. w przedsiębiorstwie skarżącej Spółki przedstawiciel Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie przeprowadził kontrolę interwencyjną dotyczącą oferowanych w sprzedaży produktów kosmetycznych marki [...] w związku z podejrzeniem braku oznakowania tych produktów w języku polskim. Z czynności kontrolnych sporządzono protokół wskazujący m.in., że skarżąca Spółka jako dystrybutor produktów kosmetycznych nie przedłożyła Komisji informacji o poszczególnych produktach kosmetycznych marki [...], a to świadczyło o naruszeniu art. 13 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych (Dz. Urz. UE.L 2009 Nr 342, str. 59 ze zm.).
Skarżąca wniosła zastrzeżenia z dnia [...] 2023 r. do protokołu z kontroli podnosząc, że w trakcie kontroli nie uwzględniono istotnych okoliczności, które zwalniają dystrybutora z obowiązku przedkładania Komisji informacji określonych w art. 13 rozporządzenia nr 1223/2009. Zdaniem kontrolowanej, nie dokonywała ona czynności określonych w art. 13 ust. 3 wyżej wymienionego rozporządzenia i w związku z tym nie miała ona obowiązku przedłożenia Komisji informacji wskazanych w tym przepisie.
Również w piśmie z dnia 18 lipca 2023 r. skarżąca ponowiła uwagi do protokołu podnosząc, że w toku kontroli nie przedstawiono żadnego dokumentu lub oświadczenia, z którego wynikałoby, że przedsiębiorca (dystrybutor) dokonuje tłumaczenia etykiet produktów marki [...]. Skarżąca wyjaśniła, że kontrolowane produkty kosmetyczne były wprowadzone do obrotu – udostępnione na rynku Wspólnoty po raz pierwszy przez inny podmiot niż skarżąca. Na polskim rynku produkty te były udostępniane również przez inne podmioty i z tego powodu skarżąca nie tłumaczyła oznaczeń producenta lecz przy tworzeniu etykiet korzystała z dostępnych już na rynku tłumaczeń i na tej podstawie stworzyła swoje etykiety.
Organ poinformował Spółkę o braku podstaw do sprostowania lub uzupełnienia protokołu (pismo z dnia 21 lipca 2023 r.), a następnie w dniu 27 lipca 2023 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych
W piśmie z dnia 16 sierpnia 2023 r. Spółka wskazała, że podmiotem, który zamieścił etykietę w języku polskim na oznakowaniu produktów kosmetycznych marki [...] udostępnianych na rynku polskim przez M. A. Sp. z o. o. była M. A. Sp. z o. o., że na etykietach tych produktów kosmetycznych znalazły się informacje, dotyczące m.in. funkcji produktu, sposobu użycia oraz środków ostrożności, że wykorzystując dostępne na rynku polskim towary z już przetłumaczonym oznaczeniem produktu na język polski (oznaczenia są powszechnie dostępne w sklepach internetowych innych dystrybutorów), M. A. Sp. z o. o. stworzyła (przygotowała) swoje etykiety, dbając o to, by sens treści w języku polskim był zgodny z tymi tłumaczeniami, że do tłumaczenia nie dochodziło, a etykiety tworzone były z wykorzystaniem tłumaczenia dokonanego przez inny podmiot, że tekst nie był przetłumaczony przez M. A. Sp. z o.o. z jednego języka na inny.
Pismem z dnia 16 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że Spółka nie wprowadziła produktów marki [...] na rynku polskim jako pierwsza. Wskazał m.in., że na rynku polskim inny podmiot uprzednio zaoferował do sprzedaży kosmetyki wraz z etykietami w języku polskim, a poza tym Spółka nie dokonuje czynności, o których mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009.
Decyzją z dnia [...] 2023 r. – wydaną na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 i 4a, art. 27 ust. 1, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 4 ust. 1, art. 14, art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych, art. 6 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 13 ust. 3, art. 19 ust. 5, art. 26 rozporządzenia nr 1223/2009 oraz art. 104 § 1 k.p.a. – organ nakazał skarżącej przedłożyć Komisji informacje wymagane zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie argumentował m.in., że zakwestionowane produkty kosmetyczne marki [...] posiadają etykiety w języku polskim, które zawierają wymagane informacje z uwzględnieniem sposobu użycia, jak również, jeżeli przypisano do produktu, informacje o zastosowaniu odpowiednich środków ostrożności, że skarżąca pełni rolę dystrybutora, który udostępnia w państwie członkowskim produkt kosmetyczny wprowadzony już do obrotu w innym państwie członkowskim oraz że oryginalne opakowania nabywane przez Spółkę nie zawierają oznakowania w języku polskim.
Organ wskazał, że w celu zapewnienia zgodności z prawem krajowym Spółka zamieszcza na produktach własne etykiety zawierające wymagane oznakowanie produktu w języku polskim, dotyczące funkcji produktu, sposobu użycia oraz środków ostrożności, jeżeli przypisano do produktu oraz że skarżąca nie zgłosiła tego faktu w CPNP (portal zgłaszania produktów kosmetycznych).
Skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji zarzucając naruszenie:
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie znaczenia art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009 przyjętej przez organ, polegającej na uznaniu, że w przepisie tym mowa jest nie tylko o tłumaczeniu, ale również obejmuje on swoją hipotezą posłużenie się informacją przygotowaną dla identycznego produktu przez innego dystrybutora;
- art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009 poprzez niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne przyjęcie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca w stosunku do produktów objętych decyzją miała obowiązek przedłożenia Komisji informacji wymaganych w przywołanym przepisie.
Strona podniosła, że nie tłumaczy (nie przekłada z języka obcego na język polski) informacji zamieszczonych na produktach kosmetycznych marki [...], a jedynie korzysta z takich informacji stosowanych uprzednio przez innych dystrybutorów tych produktów.
Decyzją z dnia [...] 2024 r. L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ("organ II instancji", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zauważył, że materialnoprawną podstawę wydanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych oraz rozporządzenia nr 1223/2009.
Organ II instancji podkreślił, że skarżąca jest dystrybutorem produktów kosmetycznych marki [...] udostępniającym na rynku polskim. Produkty kosmetyczne marki [...] to produkty do włosów i skóry głowy, których producentem oraz osobą odpowiedzianą jest [...] [...]. Organ podał, że przeprowadzona w dniach 11 i [...] 2023 r. kontrola sanitarna w zakresie udostępniania na rynku produktów kosmetycznych marki [...] oznakowanych niezgodnie z przepisami prawa, tj. nieposiadających oznakowania w języku polskim, ujawniła naruszenie w postaci braku przedłożenia Komisji informacji, wymaganych zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009, odnoszących się do 75 produktów kosmetycznych marki [...] udostępnianych na rynku przez skarżącą. Zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009, począwszy od [...] 2013 r., dystrybutor, który udostępnia w państwie członkowskim produkt kosmetyczny wprowadzony już do obrotu w innym państwie członkowskim i tłumaczy, z własnej inicjatywy, w celu zapewnienia zgodności z prawem krajowym dowolny fragment oznakowania tego produktu, drogą elektroniczną przedkłada Komisji następujące informacje: a) kategorię produktu kosmetycznego, jego nazwę w państwie członkowskim wysyłki i jego nazwę w państwie członkowskim, w którym jest udostępniany, umożliwiając jednoznaczną jego identyfikację; b) państwo członkowskie, w którym produkt kosmetyczny jest udostępniany; c) imię i nazwisko (firma) i adres dystrybutora; d) imię i nazwisko (firma) osoby odpowiedzialnej oraz jej adres, pod którym udostępniana jest dokumentacja produktu.
Organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca zakupuje produkty kosmetyczne marki [...] od dostawcy mającego siedzibę na terenie Unii Europejskiej (Litwa). Produkty tej marki Spółka posiada w ofercie sprzedażowej od maja 2023 r. Pełna lista produktów marki [...], oferowanych w sprzedaży według stanu na dzień [...] 2023 r. przez skarżącą stanowiła załącznik do protokołu kontroli.
Organ II instancji wyjaśnił ponadto, że tłumaczenie na język polski treści oznakowania oryginalnego opakowania produktu kosmetycznego w innym języku jest warunkiem niezbędnym, aby mógł być zgodnie z prawem udostępniany na terenie [...]. Sposób realizacji wymogu oznakowania w języku polskim produktu kosmetycznego udostępnianego na rynku nie jest określony przepisami prawnymi, natomiast normy prawne regulują, jakie wymagane informacje winny być zawarte na oznakowaniu takiego produktu oraz dla jakich informacji spełnione mają być wymogi językowe.
Organ II instancji argumentował dalej, że strona poprzez zamieszczenie na opakowaniach kwestionowanych produktów kosmetycznych marki [...], wprowadzonych już do obrotu w innym państwie członkowskim, własnych etykiet zawierających oznakowanie w języku polskim, dokonała pewnej modyfikacji oryginalnych opakowań produktów, a tym samym przyjęła na siebie dodatkowy obowiązek, o którym mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009. Obowiązek wynikający z powyższego przepisu nadal istnieje, nawet w przypadku, gdy podmiot podczas sporządzania własnej etykiety dla produktu kosmetycznego korzystał z przygotowanego przez inny podmiot gotowego tłumaczenia na język polski oznakowania tego produktu, gdyż to na tym podmiocie spoczywa odpowiedzialność za własną etykietę, a w szczególności za jej treść.
W tych okolicznościach organ II instancji podzielił stanowisko Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie zaprezentowane w decyzji z dnia [...] 2023 r. Nie podzielił natomiast argumentacji strony, że M. A. sp. z o.o. wykorzystując tłumaczenia zamieszczane na tych produktach przez inne podmioty nie dokonuje takiego tłumaczenia.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że notyfikacja, o której mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr [...] ma na celu stworzenie europejskiego systemu bazy danych umożliwiającego dostęp organom uprawnionym do kontroli oraz ośrodkom toksykologicznym do informacji na temat produktów kosmetycznych będących w obrocie na rynku Unii Europejskiej. Dlatego też istotny jest wymóg zgłoszenia do bazy CPNP również dystrybutora, w przypadkach o których mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009. Pozwala to na ustalenie osoby odpowiedzialnej dla każdego produktu kosmetycznego zarówno wprowadzanego do obrotu, jak i udostępnianego na rynku wspólnoty oraz uzyskanie niezbędnych informacji o tych produktach w zakresie identyfikacji produktu kosmetycznego, jakości i bezpieczeństwa dla zdrowia ludzi. Celem rozporządzenia nr 1223/2009 jest zharmonizowanie ze sobą przepisów wspólnotowych, tak aby stworzyć wewnętrzny rynek produktów kosmetycznych, gwarantując równocześnie wysoki poziom ochrony zdrowia ludzi. Z uwagi na fakt, iż każdy produkt kosmetyczny powinien być przyporządkowany odpowiedzialnej za niego osobie, która ma siedzibę na terenie Wspólnoty. Zapewnienie możliwości śledzenia produktu kosmetycznego w całym łańcuchu dostaw pomaga nadzorować rynek w sposób prostszy i bardziej skuteczny. Sprawny system śledzenia ułatwia organom nadzoru rynkowego identyfikację podmiotów gospodarczych, aby jasno określić zakres ich odpowiedzialności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie znaczenia art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009 przyjętej przez organ I i II instancji polegającej na przyznaniu, że w przywołanym przepisie rozporządzenia nr 1223/2009 sam fakt zamieszczenia przez dystrybutora oznakowania w języku polskim jest równoznaczny z dokonaniem tłumaczenia oryginalnego oznakowania zapewnionego przez osobę odpowiedzialną, a także że istotnym jest sam fakt zamieszczenia na produkcie tłumaczenia, a nie ma znaczenia dla obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009, z jakich źródeł w tym zakresie korzystał;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zbadanie i rozpatrzenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, a także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów (wyciągnięcie wniosków sprzecznych z zasadami logiki i doświadczenia życiowego), a w wyniku tego błędne ustalenie, iż strona była zobowiązana do przedłożenia Komisji drogą elektroniczną informacji wskazanych w art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009, gdyż samo zamieszczenie przez stronę oznakowania w języku polskim na produktach kosmetycznych marki [...] było ingerencją w opakowanie i oznakowanie produktu i wobec tego w świetle obowiązujących przepisów powinna dokonać zgłoszenia, o którym mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009, podczas gdy z prawidłowo ustalonych okoliczności faktycznych sprawy jasno wynika, iż strona oznaczając produkty kosmetyczne marki [...] nie dokonywała tłumaczenia z własnej inicjatywy, lecz wykorzystywała tłumaczenie innych podmiotów, które następnie w przygotowywanych przez siebie etykietach oznakowała kosmetyki;
- art. 13 ust 3 rozporządzenia nr 1223/2009 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, że skarżąca jest zobowiązana do przedłożenia Komisji drogą elektroniczną informacji wskazanych w art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009.
Skarżąca wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji oraz o umorzenie postępowania. Skarżąca wystąpiła ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny, czy organ Inspekcji Sanitarnej zasadnie nałożył na skarżącą Spółkę obowiązek notyfikacji odnoszący się do przedłożenia Komisji informacji wymaganych zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że materialnoprawną podstawę wydanej w tej sprawie decyzji obejmującej 75 produktów kosmetycznych stanowiły przepisy ustawy z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych oraz przepisy rozporządzenia nr 1223/2009.
Zgodnie z art. 4 cyt. wyżej ustawy, produkty kosmetyczne udostępniane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znakuje się w języku polskim (ust. 1). Jeżeli produkt kosmetyczny jest nieopakowany lub pakowany na miejscu sprzedaży na prośbę kupującego lub wstępnie pakowany w celu natychmiastowej sprzedaży, informacje wymienione w art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 1223/2009 umieszcza się na pojemniku lub opakowaniu, w którym produkt kosmetyczny został wystawiony do sprzedaży (ust. 2). Przepis art. 19 ust. 5 rozporządzenia nr 1223/2009 nakłada obowiązek podania informacji wymienionych w ust. 1 lit. b), c), d) i f) i w ust. 2, 3 i 4 w języku określonym przepisami państwa członkowskiego, w którym dany produkt jest udostępniany użytkownikowi końcowemu.
Wykaz obowiązków informacyjnych zawiera art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 1223/2009. Zgodnie z tym przepisem, bez uszczerbku dla innych przepisów niniejszego artykułu, na rynku udostępniane są wyłącznie produkty kosmetyczne, na których pojemnikach i opakowaniach zewnętrznych znajdują się następujące, nieusuwalne, łatwe do odczytania i widoczne informacje:
a) imię i nazwisko lub zarejestrowana firma oraz adres osoby odpowiedzialnej. Informacja ta może być skrócona, jeśli skrót umożliwia identyfikację tej osoby i jej adresu. Jeżeli podanych jest kilka adresów, adres, pod którym osoba odpowiedzialna udostępnia dokumentację produktu, jest wyróżniony. W przypadku importowanych produktów kosmetycznych podaje się nazwę kraju pochodzenia;
b) nominalna zawartość w momencie pakowania, wyrażona w jednostkach masy lub objętości, z wyjątkiem opakowań zawierających mniej niż pięć gramów lub mniej niż pięć mililitrów, bezpłatnych próbek i produktów w opakowaniach jednorazowego użycia; podawanie informacji o zawartości nie jest wymagane również w przypadku stosowanych zwyczajowo opakowań zbiorczych, jeśli informacje te znajdują się na opakowaniach jednostkowych, umieszczonych w tych opakowaniach zbiorczych: przy czym opakowania zbiorcze zawierają czytelną informację o liczbie opakowań jednostkowych, chyba, że liczba opakowań jednostkowych jest dobrze widoczna z zewnątrz lub produkty te są sprzedawane pojedynczo. Nie jest to konieczne, jeżeli łatwo jest po wyglądzie zewnętrznym ocenić tę ilość lub jeżeli produkt sprzedawany jest zazwyczaj w pojedynczych opakowaniach;
c) data, do której dany produkt kosmetyczny, przechowywany w odpowiednich warunkach, zachowuje w pełni swoje pierwotne właściwości, a w szczególności pozostaje zgodny z art. 3 ("data minimalnej trwałości").
Data lub szczegółowe informacje o jej umiejscowieniu na opakowaniu poprzedza symbol określony w załączniku VII pkt 3 lub zwrot: "najlepiej zużyć przed końcem".
Data minimalnej trwałości jest wskazana w sposób jednoznaczny i zawiera miesiąc i rok albo dzień, miesiąc i rok, w tej kolejności. Jeżeli jest to konieczne, informację uzupełnia się o wskazanie warunków, które muszą być spełnione w celu zagwarantowania określonej trwałości.
Wskazanie daty minimalnej trwałości nie jest obowiązkowe w przypadku produktów kosmetycznych o minimalnej trwałości dłuższej niż 30 miesięcy. Produkty takie zawierają informację o okresie, w jakim po otwarciu pojemnika, produkt jest bezpieczny i może być stosowany bez szkody dla konsumenta. Informacja ta powinna zawierać - z wyjątkiem przypadków, gdy pojęcie trwałości po otwarciu nie ma zastosowania - symbol określony w załączniku VII pkt 2 oraz wspomniany okres (w miesiącach lub latach);
d) szczególne środki ostrożności, których należy przestrzegać podczas stosowania, a co najmniej te wymienione w załącznikach III-VI oraz wszelkie inne informacje dotyczące środków ostrożności wymaganych dla produktów kosmetycznych do stosowania profesjonalnego;
e) numer partii produktu lub oznaczenia pozwalające na identyfikację produktu kosmetycznego. Jeżeli jest to niemożliwe ze względów praktycznych, uwarunkowanych małymi rozmiarami produktu kosmetycznego, informacja ta może być umieszczona tylko na opakowaniu zewnętrznym;
f) funkcja produktu kosmetycznego, chyba że jednoznacznie wynika ona z jego prezentacji;
g) wykaz składników.
Informacje te mogą być podane tylko na opakowaniu zewnętrznym. Wykaz poprzedzony jest określeniem "ingredients".
Do celów niniejszego artykułu składnik oznacza każdą substancję lub mieszaninę celowo zastosowaną w procesie wytwarzania produktu kosmetycznego. Jednakże za składniki produktu nie są uważane:
i) zanieczyszczenia stosowanych surowców;
ii) dodatkowe materiały techniczne wykorzystane do przygotowania, lecz niewystępujące w produkcie końcowym.
iii) Kompozycje zapachowe i aromatyczne oraz surowce, z których je wytworzono, określane są terminem "parfum" lub "aroma". Ponadto, w uzupełnieniu do terminów zapach lub aromat, obecność substancji, których umieszczenie wymagane jest w kolumnie "inne" w załączniku III, jest podawana w wykazie składników.
Składniki w wykazie wymienia się w porządku malejącym, według masy w momencie ich dodawania do produktu kosmetycznego. Składniki o stężeniu mniejszym niż 1 % mogą być wymienione w dowolnej kolejności po składnikach, których stężenie jest wyższe niż 1 %.
Wszystkie składniki zastosowane w postaci nanomateriałów są wyraźnie wskazane w wykazie składników. Wyraz "nano" podaje się w nawiasie po nazwie składnika.
Barwniki inne niż barwniki przeznaczone do barwienia włosów mogą być wymienione w dowolnej kolejności po innych składnikach produktów kosmetycznych. Z wyłączeniem barwników przeznaczonych do barwienia włosów, w przypadku produktów przeznaczonych do zdobienia ciała wprowadzanych do obrotu w różnych odcieniach, można wymienić wszystkie barwniki zastosowane w gamie odcieni, pod warunkiem, że użyto określenia "może zawierać" lub symbolu "+/-". W stosownych przypadkach stosuje się nazewnictwo CI (Colour Index).
Ustawa o produktach kosmetycznych w art. 2 pkt. 9 i 10 odsyła do definicji produktu kosmetycznego oraz udostępniania na rynku zawartych w rozporządzeniu nr 1223/2009 (odpowiednio do art. 2 ust. 1 lit. a oraz art. 2 ust. 1 lit. g).
Stosownie do art. 2 ust. 1 lit. a/ rozporządzenia nr 1223/2009 produkt kosmetyczny oznacza każdą substancję lub mieszaninę przeznaczoną do kontaktu z zewnętrznymi częściami ciała ludzkiego (naskórkiem, owłosieniem, paznokciami, wargami oraz zewnętrznymi narządami płciowymi) lub z zębami oraz błonami śluzowymi jamy ustnej, którego wyłącznym lub głównym celem jest utrzymywanie ich w czystości, perfumowanie, zmiana ich wyglądu, ochrona, utrzymywanie w dobrej kondycji lub korygowanie zapachu ciała.
Stosownie do art. 2 ust. 1 lit. g/ rozporządzenia nr 1223/2009, udostępnianie na rynku oznacza każde odpłatne lub nieodpłatne dostarczanie produktu kosmetycznego na rynek Wspólnoty do celów dystrybucji, konsumpcji lub stosowania, w ramach działalności handlowej.
Dystrybutorem - zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. e/ rozporządzenia nr 1223/2009 - jest każda osoba fizyczna lub prawna w łańcuchu dostaw, niebędąca producentem ani importerem, która udostępnia produkt kosmetyczny na rynku Wspólnoty.
Bezspornym jest, że skarżąca Spółka prowadzi działalność gospodarczą polegającą na udostępnianiu produktów kosmetycznych, świec zapachowych, kubków, akcesoriów do włosów. Skarżąca jest zatem dystrybutorem produktów kosmetycznych marki [...], których dostawcami są podmioty mające siedzibę na terenie Unii (Litwa). Produkty kosmetyczne marki [...] to produkty do włosów i skóry głowy, których producentem oraz osobą odpowiedzianą jest [...] [...]. Według stanu na dzień [...] 2023 r. Spółka w ofercie sprzedaży posiadała 75 różnych produktów marki [...] (łącznie w ilości [...] sztuk zgodnie z wykazem przedstawionym przez skarżącą). Produkty te posiadały etykiety w języku polskim, zawierające wymagane informacje z uwzględnieniem sposobu użycia, jak również, jeżeli przypisano do produktu, informacją o zastosowaniu odpowiednich środków ostrożności. Oryginalne opakowania produktów kosmetycznych nabywane przez skarżącą nie posiadały oznakowania w języku polskim. Strona tej okoliczności nie kwestionowała. Etykiety odnoszące się do funkcji tych produktów, sposobu użycia oraz środków ostrożności zamieszczała na tych produktach sama skarżąca.
W ocenie organu Inspekcji Sanitarnej, skarżąca miała obowiązek dokonania zgłoszenia Komisji za pomocą portalu zgłaszania produktów kosmetycznych (CPNP) Jest to portal bezpłatnego internetowego systemu zgłaszania produktów stworzony w celu wdrożenia rozporządzenia nr 1223/2009 w sprawie produktów kosmetycznych. Zdaniem organu, każde zamieszczenie na oryginalnych opakowaniach wymienionych wyżej produktów kosmetycznych, etykiet w języku polskim przez dystrybutora, podlega zgłoszeniu.
W myśl art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009, począwszy od 11 lipca 2013, dystrybutor, który udostępnia w państwie członkowskim produkt kosmetyczny wprowadzony już do obrotu w innym państwie członkowskim i tłumaczy, z własnej inicjatywy, w celu zapewnienia zgodności z prawem krajowym dowolny fragment oznakowania tego produktu, drogą elektroniczną przedkłada Komisji następujące informacje:
a) kategorię produktu kosmetycznego, jego nazwę w państwie członkowskim wysyłki i jego nazwę w państwie członkowskim, w którym jest udostępniany, umożliwiając jednoznaczną jego identyfikację;
b) państwo członkowskie, w którym produkt kosmetyczny jest udostępniany;
c) imię i nazwisko (firma) i adres dystrybutora;
d) imię i nazwisko (firma) osoby odpowiedzialnej oraz jej adres, pod którym udostępniana jest dokumentacja produktu.
W ocenie składu orzekającego WSA w Lublinie, organ dokonał prawidłowej wykładni art. 13 ust. 3 cyt. rozporządzenia.
Zdaniem skarżącej, umieszczenie przez nią oznakowania w języku polskim na wymienionych powyżej produktach miało na celu jedynie dostosowanie produktu do lokalnych przepisów i norm prawnych. Nie stanowi to natomiast próby tłumaczenia oryginalnych oznaczeń dostarczonych przez odpowiednią osobę. Sam fakt umieszczenia oznaczenia w języku polskim na produkcie nie jest równoznaczny z dokonaniem "tłumaczenia" oryginalnego opakowania, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie. Skarżąca podniosła również, że nie wprowadziła produktów marki [...] na rynku polskim jako pierwsza ponieważ inny podmiot zaoferował wcześniej do sprzedaży kosmetyki wraz z etykietami sporządzonymi w języku polskim.
Strona przedstawiła własne znaczenie słowa "tłumaczyć". Podnosiła, że stwierdzenie "tłumaczy, z własnej inicjatywy" oznacza, że podmiot dokonuje tłumaczenia, nie oczekując na konkretne polecenie, sugestię lub prośbę od innych, lecz czyni to spontanicznie i z własnej woli. Skarżąca stoi na stanowisku, że skoro przy tworzeniu etykiet produktów kosmetycznych w języku polskim korzystała z gotowych tłumaczeń dokonanych przez inne podmioty, nie podlegała obowiązkowi wskazanemu w art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009.
W ocenie Sądu, stanowisko skarżącej nie jest prawidłowe. Sąd podziela opinię organu zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji, że dla spełnienia przesłanek powstania obowiązku wymienionego w art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009 istotne jest to, że dystrybutor zamieścił tłumaczenie oryginalnego oznakowania produktu (ewentualnie fragmentu) na produkcie. Źródło tego tłumaczenia nie ma zaś znaczenia dla obowiązku dystrybutora przedłożenia Komisji niezbędnych informacji.
Nie jest również zasadne stanowisko skarżącej, że interpretacja art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009 dokonana przez organy stoi w sprzeczności z celami tegoż rozporządzenia. Skarżąca wskazuje, że zostało ono ustanowione w celu stworzenia spójnego i skutecznego systemu regulacji kosmetyków, mającego zagwarantować bezpieczeństwo i jakość tych produktów na rynku Unii Europejskiej. Podnosi również, że multiplikowanie zgłoszeń przez różnych dystrybutorów tego samego produktu przyczyni się jedynie do nadmiernego obciążenia administracyjnego i zbędnego formalizmu, co z pewnością nie służy realizacji celów rozporządzenia.
Skarżąca jednakże pomija inne cele rozporządzenia, wskazane m.in. w pkt 9 preambuły, zgodnie z którym produkty kosmetyczne powinny być bezpieczne w normalnych lub dających się racjonalnie przewidzieć warunkach stosowania. Pomija także, że rozporządzenie to ma na celu głównie ochronę użytkowników produktów kosmetycznych i ułatwienie określenia podmiotów odpowiedzialnych za ich wprowadzenie na dany rynek. Zgodnie bowiem z pkt 11 preambuły, aby jasno określić zakres odpowiedzialności, każdy produkt kosmetyczny powinien być przyporządkowany odpowiedzialnej za niego osobie, która ma siedzibę na terenie Wspólnoty. Zapewnienie możliwości śledzenia produktu kosmetycznego w całym łańcuchu dostaw pomaga nadzorować rynek w sposób prostszy i bardziej skuteczny. Sprawny system śledzenia ułatwia organom nadzoru rynkowego identyfikację podmiotów gospodarczych (punkt 12). Konieczne jest określenie warunków, zgodnie z którymi dystrybutor ma być postrzegany jako osoba odpowiedzialna (punkt 13). Definicją dystrybutora objęte są wszystkie osoby prawne lub fizyczne w handlu hurtowym, jak również detaliści sprzedający produkty bezpośrednio konsumentowi. Obowiązki dystrybutora należy zatem dostosować do właściwej roli i rodzaju działalności każdego z tych podmiotów (punkt 14).
W tym miejscu należy podkreślić, że każdy produkt kosmetyczny udostępniany na rynku musi spełniać konkretne wymagania. Właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego produktów kosmetycznych i wysoki poziom ochrony zdrowia ludzi to podstawowy cel wynikający z treści art. 1 rozporządzenia nr 1223/2009.
Stosownie do art. 3 rozporządzenia nr 1223/2009, produkt kosmetyczny udostępniany na rynku powinien być bezpieczny dla zdrowia ludzi w normalnych lub dających się przewidzieć warunkach stosowania, z uwzględnieniem w szczególności: a) prezentacji, w tym zgodności z dyrektywą 87/357/EWG; b) oznakowania; c) instrukcji użycia i usuwania; d) wszelkich innych wskazówek lub informacji pochodzących od osoby odpowiedzialnej w rozumieniu art. 4.
Umieszczenie ostrzeżeń nie zwalnia osób zdefiniowanych w art. 2 i 4 z obowiązku przestrzegania innych wymogów ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu (art. 3 ust. 2 cyt. rozporządzenia).
Zgodnie z art. 4 ust. 6 rozporządzenia nr 1223/2009 dystrybutor jest osobą odpowiedzialną, jeżeli wprowadza produkt kosmetyczny do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym lub zmienia produkt już wprowadzony na rynek w sposób mogący mieć wpływ na zgodność z obowiązującymi wymogami. Tłumaczenie informacji dotyczących produktu kosmetycznego wprowadzonego już na rynek nie jest uważane za zmianę tego produktu mogącą mieć wpływ na zgodność z odpowiednimi wymogami niniejszego rozporządzenia.
Powołane przepisy wprost wskazują, że celem rozporządzenia było uproszczenie procedur i zmniejszenie obciążeń administracyjnych przy jednoczesnym ułatwieniu monitorowania produktów kosmetycznych wprowadzanych na dany rynek i jednocześnie prostsza identyfikacja podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie takiego produktu i jego dystrybucję.
Zdaniem Sądu, ten drugi cel nie jest celem drugorzędnym. Z tego powodu nie można podzielić zaopatrywania skarżącej, że zgłaszanie do Komisji wprowadzenia produktu kosmetycznego przez każdego dystrybutora jest jedynie nadmiernym formalizmem, w sytuacji gdy umożliwia to wyśledzenie i ewentualne pociągnięcie do odpowiedzialności podmiotu odpowiedzialnego za jego wprowadzenie na dany rynek. W ocenie Sądu, prawa konsumentów i ich prawo do identyfikacji podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenia wadliwie działającego produktu kosmetycznego na dany rynek powinny mieć pierwszeństwo nad wprowadzeniem "nadmiernych" obowiązków na dystrybutorów.
Słusznie podnosi organ, że w art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009 mowa jest o dystrybutorach, którzy udostępniają w państwie członkowskim produkt kosmetyczny. Zatem obowiązek wskazany w tym przepisie dotyczy każdego dystrybutora produktu kosmetycznego, niezależnie od tego, czy produkt udostępniono w danym państwie członkowskim po raz pierwszy, czy też produkt ten znajdował się już wcześniej na tym rynku.
Z przytoczonych wyżej powodów zarzuty i wnioski zawarte w skardze nie były usprawiedliwione. Organ Inspekcji Sanitarnej dokonał prawidłowej wykładni art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009 nakazując skarżącej Spółce – w trybie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, usunięcie ujawnionego naruszenia polegającego na niewykonaniu przez skarżącą Spółkę obowiązku notyfikacyjnego.
W odpowiedzi na zarzut skargi, że spośród krajowych organów sprawujących nadzór sanitarny nad rynkiem produktów kosmetycznych w latach 2018 – 2023 tylko Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie przeprowadziły postępowanie wywołane naruszeniem przez dystrybutora art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009, trzeba stwierdzić, że prawnie obojętną jest okoliczność, że inne organy nie procedowały w tego rodzaju sprawach o tożsamym przedmiocie jak w niniejszej. Każde postępowanie administracyjne jest postępowaniem indywidualnym rozstrzygającym konkretną sprawę. Oznacza to, że Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie był związany stanowiskiem, jakie prezentują inne organy Inspekcji Sanitarnej w spornej zakresu obowiązku notyfikacyjnego dystrybutorów produktów kosmetycznych działających na krajowym rynku.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy dokonał wyczerpującej wykładni art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009, zasadnie przy tym wyjaśniając, że notyfikacja, o której mowa we wspomnianym przepisie ma na celu stworzenie europejskiego systemu bazy danych umożliwiającego dostęp upoważnionym organom do kontroli oraz ośrodkom toksykologicznym do informacji na temat produktów kosmetycznych będących w obrocie na obszarze Unii Europejskiej.
Dlatego podzielić należy zapatrywanie organu, że rzeczą dystrybutora produktów kosmetycznych, a niewątpliwie skarżąca Spółka nim jest, było przedłożenie Komisji informacji, o których mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009.
W tej materii organ zaprezentował szeroko rozbudowaną argumentację zwracając uwagę m.in. na to, że system notyfikacji pozwala na ustalenie osoby odpowiedzialnej dla każdego produktu kosmetycznego zarówno wprowadzanego do obrotu, jak i udostępnianego na rynku wspólnoty oraz uzyskanie niezbędnych informacji o tych produktach nie tylko w zakresie identyfikacji produktu kosmetycznego, ale również jakości i bezpieczeństwa dla zdrowia ludzi.
Podzielając stanowisko organu, że celem rozporządzenia nr 1223/2009 jest zharmonizowanie ze sobą przepisów wspólnotowych, tak aby stworzony wewnętrzny rynek produktów kosmetycznych gwarantował wysoki poziom ochrony zdrowia ludzi (motyw podany w punkcie 4. rozporządzenia) należy dodatkowo zauważyć, że w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2020 r. w sprawie C – 667/19 dotyczącej znakowania produktów zgodnie z art. 19 rozporządzenia nr 1223/2009 oraz kwestii informacji o kosmetyku, podkreślono wyraźnie znaczenie charakteru i zakresu informacji, którą należy umieścić na pojemniku i opakowaniu zewnętrznym produktu, aby zapewnić jego bezpieczne użycie przez konsumentów bez szkody dla ich zdrowia.
W literaturze przedmiotu podnosi się, że dokonana przez Trybunał wykładnia będzie miała istotne znaczenie dla realizacji zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów rozporządzenia dotyczącego produktów kosmetycznych (zob. Rafał Bujaski w "Informacja o kosmetyku – na opakowaniu i po polsku. Omówienie wyroku TS z dnia 17 grudnia 2020 r. C – 667/19", publ. LEX/el. 2020). Sygnalizuje się również, w nawiązaniu do wyżej wymienionego wyroku, że biegłość w prawidłowym znakowaniu produktów kosmetycznych wymaga wzięcia pod uwagę wielu czynników i nie jest zadaniem prostym, a ponadto m.in. i to, że konieczne jest wskazanie – jak wspomniano w motywie nr 31 wyroku – "bardziej szczególnych" cech danego produktu (tak Alicja Michałowska w opracowaniu "Znakowanie produktów kosmetycznych – praktyka i wątpliwości interpretacyjne", publ. LEX/el 2021).
Powyższe oznacza, że organ odwoławczy dokonując interpretacji art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009 słusznie wywodzi w nawiązaniu do punktu 11 preambuły, że każdy produkt kosmetyczny powinien być przyporządkowany odpowiedzialnej za niego osobie, która ma siedzibę na terenie Wspólnoty, zapewnienie możliwości śledzenia produktu kosmetycznego w całym łańcuchu dostaw pomaga nadzorować rynek w sposób prostszy i bardziej skuteczny. Sprawny system śledzenia ułatwia organom nadzoru rynkowego identyfikację podmiotów gospodarczych, aby jasno określić zakres ich odpowiedzialności.
Organ podjął w rozpoznawanej sprawie wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności i wydania rozstrzygnięcia zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny i został poddany wszechstronnej analizie, a wyprowadzone wnioski należało uznać za spójne i logiczne. W tym miejscu należy podnieść, że w piśmie z dnia 16 sierpnia 2023 r. skarżąca przyznała po pierwsze, że podmiotem, który zamieścił etykietę w języku polskim na oznakowaniu produktów kosmetycznych marki [...] udostępnianych na rynku polskim przez M. A.. Sp. z o. o. była M. A. Sp. z o. o., a po drugie, że na etykietach tych produktów kosmetycznych znalazły się informacje, dotyczące m.in. funkcji produktu, sposobu użycia oraz środków ostrożności w ten sposób, że wykorzystując dostępne na rynku polskim towary z już przetłumaczonym oznaczeniem produktu na język polski (oznaczenia są powszechnie dostępne w sklepach internetowych innych dystrybutorów), M. A. Sp. z o. o. stworzyła (przygotowała) swoje etykiety, dbając o to, by sens treści w języku polskim był zgodny z tymi tłumaczeniami. Spółka stwierdziła dalej, że do tłumaczenia nie dochodziło i podała, że "Nasze etykiety tworzone są z wykorzystaniem tłumaczenia dokonanego przez inny podmiot – zatem tekst nie był przetłumaczony przez M. A. Sp. z o.o. z jednego języka na inny". Powyższe oświadczenie dowodzi, że skarżąca Spółka znakowała produkt kosmetyczny udostępniany na krajowym rynku w języku polskim, a tym samym tłumaczyła - w rozumieniu art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1223/2009 - z własnej woli i inicjatywy w celu zapewnienia zgodności z prawem krajowym oznakowanie tego produktu. Powyższe oświadczenie potwierdza w istocie ustalenia poczynione w trakcie kontroli podczas, której stwierdzono m.in., że Spółka posiada dostęp do portalu zgłaszania produktów kosmetycznych (CPNP) ale nie zgłasza faktu tłumaczenia fragmentów oznakowania w bazie CPNP. Protokół z kontroli zawiera zapis, że przedsiębiorca tłumaczy oznakowanie produktów kosmetycznych marki [...] zgodnie z tłumaczeniem producenta.
Skarżąca Spółka nie powołuje się na dowody, które świadczyć mogły o tym, że to nie ona sporządziła etykiety znakujące produkt w języku polskim.
Zaskarżona decyzja odpowiada wymogom art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zawiera mianowicie wszystkie wskazane w tym przepisie elementy. Wyczerpująco przedstawia stan faktyczny sprawy i wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia. Na marginesie powyższych rozważań należy podnieść, że zaskarżona decyzja czyni zadość wymaganiom, jakie prawodawca unijny nakłada w punkcie 60. rozporządzenia nr 1223/2009. Określa ono, że aby zachować zgodność z zasadami dobrych praktyk administracyjnych, każda decyzja właściwego organu podjęta w ramach nadzorowania rynku powinna być należycie uzasadniona.
Wymogowi należytego uzasadnienia decyzji odpowiada bowiem szczegółowa argumentacja organu Inspekcji Sanitarnej zaprezentowana w skontrolowanym przez Sąd orzeczeniu z dnia [...] 2024 r. podjętym w ramach nadzorowania rynku produktów kosmetycznych funkcjonującego z udziałem skarżącej Spółki.
Ubocznie należy podnieść, że organ Inspekcji Sanitarnej sformułował swoje rozstrzygnięcie poprzez wskazanie w sposób jasny i precyzyjny 75 produktów kosmetycznych, co do, których wystąpił obowiązek notyfikacyjny obciążający skarżącą Spółkę. Sposób zredagowania osnowy zaskarżonej decyzji nie budził więc żadnych wątpliwości w zakresie jej wykonania w wyznaczonym terminie.
Zdaniem Sądu, wysoki poziom ochrony zdrowia ludzi jako podstawowy cel rozporządzenia nr 1223/2009 uzasadnia rygorystyczne podejście do oceny działań dystrybutorów oferujących na rynku produkty kosmetyczne. Zatem zarzuty skargi o zbyt rygorystycznej ocenie organu wynikającej z przyjęcia niesłusznej bo rozszerzającej wykładni przepisów ww. rozporządzenia w odniesieniu do zachowania skarżącej okazały się nieskuteczne i jako takie nie mogły podważyć legalności zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zarzutów i wniosków skargi było więc przejawem prowadzenia przez Spółkę polemiki z prawidłowym stanowiskiem organu.
W podsumowaniu powyższych uwag trzeba podkreślić, że organ rozstrzygnął sprawę działając na podstawie obowiązujących przepisów. Nie naruszył bowiem ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów proceduralnych. Organ nie uchybił obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zaś wnioski, jakie poczynił na podstawie przyjętych dowodów, nie wskazują na przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.
Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.") oddalił wniesioną skargę jako nieuzasadnioną.
Sprawa niniejsza rozpoznana została w postępowaniu uproszczonym na podstawie przepisu art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę organ zgłosił wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżąca nie złożyła wniosku o przeprowadzenie rozprawy.