III SA/Lu 235/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2006-09-12
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja ludnościwymeldowaniepobyt stałyobowiązek meldunkowystan faktycznyprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę w sprawie o wymeldowanie, uznając, że faktyczne opuszczenie lokalu stałego pobytu, nawet z zamiarem powrotu, stanowi podstawę do wymeldowania.

Sprawa dotyczyła skargi H. Z. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego. Skarżąca argumentowała, że jej wyprowadzka była czasowa i związana z opieką córki. Organ odwoławczy i sąd administracyjny uznały jednak, że kluczowe jest faktyczne opuszczenie lokalu, a zamiar powrotu nie ma znaczenia dla procedury wymeldowania. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan faktyczny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę H. Z. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu z powodu spełnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżąca wniosła odwołanie, twierdząc, że jej wyprowadzka z lokalu jest czasowa i związana z opieką córki. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na faktyczne opuszczenie lokalu, co potwierdziła kontrola policyjna i zeznania świadków. Sąd administracyjny, kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem, uznał ją za prawidłową. Podstawą prawną była ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a sąd podkreślił, że celem ewidencji jest rejestracja stanu faktycznego. Stwierdzono, że skarżąca faktycznie opuściła miejsce stałego pobytu kilka lat temu, przenosząc się do córki, co było sprzeczne z wymogami prawidłowej rejestracji danych. Sąd uznał, że dla rozstrzygnięcia sprawy wymeldowania istotne jest jedynie faktyczne opuszczenie lokalu, a nie powody tej wyprowadzki czy zamiar powrotu. Instytucja zameldowania nie przesądza o prawie do lokalu. W związku z tym, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, faktyczne opuszczenie lokalu stałego pobytu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się jest wystarczającą przesłanką do orzeczenia wymeldowania, niezależnie od powodów opuszczenia lokalu czy zamiaru powrotu.

Uzasadnienie

Ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan faktyczny. Obowiązek meldunkowy służy prawidłowej rejestracji miejsca pobytu. Samo zameldowanie nie przesądza o prawie do lokalu. Kluczowe jest ustalenie, czy osoba fizycznie przebywa w miejscu zameldowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.e.l.i.d.o. art. 1 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach.

u.e.l.i.d.o. art. 10

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Czynność zameldowania jest czynnością materialnotechniczną potwierdzającą tylko fakt pobytu.

u.e.l.i.d.o. art. 15 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Czynność wymeldowania jest czynnością materialnotechniczną potwierdzającą tylko fakt opuszczenia lokalu.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktyczne opuszczenie lokalu stałego pobytu przez osobę, która się nie wymeldowała, stanowi podstawę do orzeczenia wymeldowania. Ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan faktyczny, a nie prawny. Zamiar powrotu do lokalu nie jest przeszkodą w orzeczeniu wymeldowania, jeśli osoba faktycznie go opuściła.

Odrzucone argumenty

Wyprowadzka z lokalu stałego pobytu ma charakter czasowy i jest związana z opieką nad osobą starszą. Nie utracono prawa do przebywania w lokalu, a opuszczenie go nie świadczy o rezygnacji z uprawnień do lokalu.

Godne uwagi sformułowania

Utrzymywanie meldunku osoby, która nie zamieszkuje pod wskazanym adresem stwarza fikcję meldunkową. Jedynym kryterium orzekania o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego stanowi przesłanka opuszczenia lokalu bez wymeldowania się. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że kwestie związane z powodami opuszczenia lokalu nie mają znaczenia dla sprawy związanej z wymeldowaniem osoby. Zameldowanie bądź wymeldowanie jest tylko potwierdzeniem już zaistniałego faktu pobytu lub opuszczenia lokalu. Sam zamiar powrotu nie może być podstawą do odmowy wymeldowania z pobytu stałego w przypadku zaistnienia okoliczności, które dowodzą, iż skarżąca zerwała więzi z miejscem zameldowania na pobyt stały. W sprawie o wymeldowanie organ obowiązany jest ustalić zgodnie z cytowanym wcześniej przepisem art. 15 ustawy o dowodach osobistych i ewidencji ludności, czy w sprawie występuje okoliczność faktyczna opuszczenia lokalu bez wymeldowania się. W rozumieniu powołanego wyżej art. 15 ust. 2 o opuszczeniu lokalu można mówić wówczas, gdy osoba, której dotyczy postępowanie, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe. Konflikty rodzinne nie podlegają ocenie sądu, który kontroluje zaskarżone decyzje pod względem ich zgodności z prawem. Instytucja zameldowania nie przesądza o prawie do lokalu ani o uprawnieniu do przebywania w nim, które to uprawnienie jest pochodną tytułu do lokalu.

Skład orzekający

Jerzy Marcinowski

przewodniczący

Małgorzata Fita

sprawozdawca

Jadwiga Pastusiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej wymeldowania z pobytu stałego, gdzie kluczowe jest faktyczne opuszczenie lokalu, a nie powody tej wyprowadzki czy zamiar powrotu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej materii administracyjnej (ewidencja ludności) i opiera się na przepisach obowiązujących w dacie wydania orzeczenia, choć zasady interpretacji pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu wymeldowania, który może dotknąć wielu obywateli. Pokazuje, jak organy administracji i sądy podchodzą do kwestii faktycznego miejsca zamieszkania w kontekście obowiązku meldunkowego.

Czy czasowa wyprowadzka z domu oznacza utratę prawa do meldunku? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 235/06 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2006-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jadwiga Pastusiak
Jerzy Marcinowski /przewodniczący/
Małgorzata Fita /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Stażysta Marzena Gawron, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 września 2006r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną z upoważnienia Wojewody przez Kierownika Oddziału Spraw Obywatelskich i Migracji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. Z. reprezentowanej przez Z. Z. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego H. Z. z lokalu znajdującego się w miejscowości M. przy ulicy P., utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż organ I instancji orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego H. Z. z lokalu przy ulicy P., z powodu spełnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Od decyzji tej H. Z. wniosła odwołanie podnosząc, iż jej wyprowadzka z przedmiotowego lokalu ma charakter czasowy i jest związana z pobytem u córki, która podjęła się opieki nad nią.
Po rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że H. Z. faktycznie opuściła swoje miejsce pobytu stałego w lokalu przy ul. P. i obecnie mieszka u swojej córki, Z. Z. w tej samej miejscowości. Dowodem na powyższe jest kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Komisariat Policji oraz zeznania osób biorących udział w postępowaniu złożone do protokołu. Dodatkową okolicznością potwierdzającą ten fakt jest odbiór korespondencji w nowym miejscu pobytu.
Organ odwoławczy wskazał, iż generalną zasadą ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest rzetelne prowadzenie ewidencji ludności, która ma służyć zbieraniu informacji w zakresie danych o faktycznych, zgodnych z rzeczywistością o miejscu zamieszkania i pobytu ludzi. Utrzymywanie meldunku osoby, która nie zamieszkuje pod wskazanym adresem stwarza fikcję meldunkową.
W uzasadnieniu, organ II instancji stwierdził, że jedynym kryterium orzekania o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego stanowi przesłanka opuszczenia lokalu bez wymeldowania się. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że kwestie związane z powodami opuszczenia lokalu nie mają znaczenia dla sprawy związanej z wymeldowaniem osoby.
W przedmiotowej sprawie organy administracji obowiązane były jedynie do ustalenia czy H. Z. przebywa w miejscu dotychczasowego zameldowania czy też nie.
Zameldowanie bądź wymeldowanie jest tylko potwierdzeniem już zaistniałego faktu pobytu lub opuszczenia lokalu. Sam zamiar powrotu nie może być podstawą do odmowy wymeldowania z pobytu stałego w przypadku zaistnienia okoliczności, które dowodzą, iż skarżąca zerwała więzi z miejscem zameldowania na pobyt stały.
Wobec udowodnienia faktu opuszczenia lokalu przy ul. P. w M. przez H. Z. zasadne było zastosowanie administracyjnej procedury wymeldowania z pobytu stałego w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Na powyższą decyzję H. Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, wyrażające się w stwierdzeniu, że czasowe wyprowadzenie z lokalu, którego skarżąca jest najemcą, powoduje utratę tego uprawnienia. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym, zgodnie z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych niezbędne jest kumulatywne spełnienie przesłanek: - utrata prawa do przebywania w mieszkaniu, - niedopełnienie wymeldowania się z pobytu stałego, - faktyczne opuszczenie lokalu. Zdaniem skarżącej, w przedmiotowej sprawie nie utraciła ona prawa do przebywania w lokalu. Ponadto opuszczenie przez nią lokalu nie świadczy o rezygnacji z pochodnych uprawnień do przebywania w przedmiotowym lokalu.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest nie zasadna.
Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż decyzja ta nie narusza przepisów prawa.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 87. poz. 960 ze zm.) Zgodnie z treścią tego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Natomiast jak wynika z art. 10 i art. 15 ust. 1 cyt. ustawy, sama czynność zameldowania i wymeldowania jest czynnością materialnotechniczną potwierdzająca tylko fakt pobytu czy opuszczenia lokalu. Obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy ich funkcji, ponieważ posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego, a celem obowiązku meldunkowego jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji. Ewidencja służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i dlatego ewidencja nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Wydanie decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, konieczne jest w celu zagwarantowania prawidłowego funkcjonowania instytucji prawa publicznego, jaką jest ewidencja ludności.
W przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, iż skoro skarżąca nie przebywała w miejscu dotychczasowego zameldowaniu, tj. w lokalu przy ulicy P. od kilku lat, co potwierdzają m.in. wyjaśnienia Z. Z. – pełnomocnika skarżącej oraz kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Policję, to taki stan rzeczy sprzeczny był z wymogami prawidłowej rejestracji danych.
W sprawie o wymeldowanie organ obowiązany jest ustalić zgodnie z cytowanym wcześniej przepisem art. 15 ustawy o dowodach osobistych i ewidencji ludności, czy w sprawie występuje okoliczność faktyczna opuszczenia lokalu bez wymeldowania się. Zdaniem sądu dla rozstrzygnięcia sprawy wymeldowania H. Z. istotne jest tylko to, czy skarżąca opuściła dotychczasowe miejsce pobytu. W rozumieniu powołanego wyżej art. 15 ust. 2 o opuszczeniu lokalu można mówić wówczas, gdy osoba, której dotyczy postępowanie, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe.
W przedmiotowej sprawie skarżąca, jak wynika z zebranego materiału dowodowego, kilka lat temu opuściła miejsce stałego pobytu, przenosząc się do córki. Świadczy o tym materiał dowodowy zebrany w sprawie.
Należy także zaznaczyć, iż konflikty rodzinne nie podlegają ocenie sądu, który kontroluje zaskarżone decyzje pod względem ich zgodności z prawem.
Na marginesie również podnieść należy, iż instytucja zameldowania nie przesądza o prawie do lokalu ani o uprawnieniu do przebywania w nim, które to uprawnienie jest pochodną tytułu do lokalu.
Z tych też względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI