III SA/Gl 2091/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2015-12-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądowezwolnienie z kosztówsytuacja materialnabezrobotnyalimentypostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych ze względu na jej trudną sytuację materialną i brak możliwości zarobkowania.

Strona skarżąca, G. G., wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na likwidację działalności gospodarczej, bezrobocie, niskie dochody matki, z którą zamieszkuje, oraz znaczne zadłużenie alimentacyjne. Sąd, analizując przedstawione dowody, uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Jolanta Skowronek, rozpoznała wniosek G. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, przedstawił swoją trudną sytuację materialną: likwidację działalności gospodarczej, status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, zamieszkiwanie z matką o niskiej emeryturze oraz znaczne zadłużenie alimentacyjne. Sąd, odwołując się do przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności art. 246 § 1 pkt 2, podkreślił, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stosowaną, gdy strona nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Analiza dowodów, w tym zaświadczeń z PUP, GOPS oraz informacji o dochodach matki i wydatkach, doprowadziła sąd do wniosku, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy. W związku z tym, postanowiono zwolnić G. G. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sytuacja materialna strony skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący, będący bezrobotnym z likwidowaną działalnością gospodarczą, znacznymi zaległościami alimentacyjnymi i niskimi dochodami gospodarstwa domowego, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 258 § 2 pkt 7

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wydania postanowienia o zwolnieniu z kosztów sądowych.

p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanka przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tekst jednolity ustawy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 245 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Likwidacja działalności gospodarczej. Brak aktualnych źródeł utrzymania. Status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Ograniczone możliwości zarobkowania z uwagi na dozór elektroniczny. Niskie dochody matki i wysokie wydatki gospodarstwa domowego. Znaczne zadłużenie alimentacyjne.

Godne uwagi sformułowania

prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych

Skład orzekający

Jolanta Skowronek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznania prawa pomocy w przypadku trudnej sytuacji materialnej, bezrobocia i zadłużenia alimentacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy indywidualnej oceny sytuacji materialnej strony skarżącej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o prawie pomocy, co jest istotne dla prawników procesowych i osób znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej.

Czy trudna sytuacja życiowa zwalnia z kosztów sądowych? Sąd administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 2091/15 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2015-12-30
Data wpływu
2015-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Jolanta Skowronek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Zwolniono od kosztów sądowych
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 258 par. 2 pkt 7 w zw. z art. 245 par. 3 oraz art. 246 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić G. G. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Uzasadnienie
W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika procesowego, domagał się zwolnienia z kosztów sądowych.
W jego motywach podał, że prowadzoną działalność gospodarczą zlikwidował [...] r. Obecnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (vide: dołączony do wniosku wydruk z CEIDG oraz zaświadczenie z PUP). Nie posiada żadnych oszczędności. Zamieszkuje z matką, której emerytura wynosi 840,66 zł, podczas gdy ponoszone wydatki obejmują: abonament RTV (50,00 zł), energię elektryczną (ok. 40,00 zł - 50,00 zł), wywóz śmieci (30,00 zł), podatek od nieruchomości (35,00 zł), opał (2.000,00 zł – wydatek roczny), bieżące naprawy (od 100,00 zł do 200,00 zł), raty kredytu zaciągniętego na remont dachu i doprowadzenie bieżącej wody (300,00 zł). Dotychczas na zakup żywności przeznaczali wspólnie z matką ok. 1.000,00 zł. Natomiast na dojazdy do sądów, kuratora i na badania wydatkowali łącznie ok. 800,00 zł. Obecnie z uwagi na likwidację prowadzonej działalności nie jest w stanie sprecyzować jak będą kształtowały się ich wydatki. Tym bardziej, że zobowiązany jest do płacenia alimentów na dzieci, a zaległości z tego tytułu wynoszą ok. 40.000,00 zł (vide: zaświadczenie Komornika Sądowego przy SR w Z. z dnia [...] r.). Dodatkowo odbywa karę pozbawienia wolności w formie dozoru elektronicznego i poza miejscem zamieszkania może przebywać jedynie w godz. od 600 do 1700, a zatem nie jest w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia.
W piśmie pełnomocnika z dnia [...] r. wyjaśniono, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Z. prowadzi postępowanie w sprawie posiadania zaległości alimentacyjnych pod sygn. [...] i [...] (vide: pisma z [...] r.). Według oświadczenia skarżącego dwoje małoletnich dzieci zamieszkuje z ich matką, z którą nie pozostaje w związku małżeńskim. Jest kawalerem. Żadnych rachunków bankowych nie posiada. Konta w Banku "A" zamknął w 2013 r. (vide: pismo z dnia [...] r. wystawione w tym przedmiocie). Natomiast z wyciągu z Banku "B" ustalono, że emerytura matki skarżącego wynosi 840,66 zł. Z kwoty tej spłaca ona raty zaciągniętego w SKOK im. [...] kredytu, które ustalono na poziomie 182,86 zł. Według wyjaśnień podanych w piśmie z dnia [...] r. nieruchomość, w której skarżący zamieszkuje razem z matką ma nieuregulowany stan prawny. Z tytułu jej utrzymania ponoszą następujące wydatki: abonament RTV (49,90 zł), energia elektryczna (ok. 50,00 zł), wywóz śmieci (30,00 zł), podatek od nieruchomości (35,00 zł – opłata roczna), opał (2.000,00 zł – wydatek roczny), bieżące naprawy (od 100,00 zł do 200,00 zł), raty kredytu zaciągniętego w Banku "C" S.A. (ok. 300,00 zł).
Dodatkowo do akt sprawy nadesłano zaświadczenie wystawione przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, z którego ustalono, że na dzień [...] r. zadłużenie skarżącego względem funduszu alimentacyjnego wynosiło 40.283,33 zł. Natomiast on sam od [...] r. został zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, dla którego brak jest propozycji odpowiedniego zatrudnienia oraz możliwości przekwalifikowania (vide: zaświadczenie wystawione w tym przedmiocie).
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,
co następuje.
Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, Lex nr 1405477). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645).
Odnosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Skarżący zlikwidował bowiem prowadzoną działalność gospodarczą. Nie posiada aktualnie żadnych źródeł utrzymania. A ponieważ jest osobą odbywającą karę pozbawienia wolności w formie dozoru elektronicznego, posiada ograniczone możliwości zdobycia środków koniecznych na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Tym bardziej, że od [...] r. został zarejestrowany w PUP jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, dla którego brak jest propozycji odpowiedniego zatrudnienia oraz możliwości przekwalifikowania. Wprawdzie wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z matką, niemniej jednak jej emerytura wynosi 840,66 zł. Mając zatem na uwadze ponoszone w związku z koniecznym utrzymaniem wydatki, a nadto ilość zainicjowanych przez skarżącego w tut. Sądzie spraw przyjąć należało, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI