Orzeczenie · 2025-10-09

III SA/Lu 226/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2025-10-09
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja gruntówwspólnota gruntowaaktualizacja danychpostępowanie administracyjnelegitymacja procesowaprawo geodezyjnezarząd wspólnoty

Sprawa dotyczyła skargi A. W. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty P. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca domagała się weryfikacji przepływu udziałów we wspólnocie gruntowej wsi O., twierdząc, że zarząd dokonał zmian niezgodnie z prawem. Organy administracji uznały, że skarżąca nie jest podmiotem uprawnionym do złożenia takiego wniosku, ponieważ zgodnie z ustawą o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, legitymację do zgłaszania zmian w wykazie osób uprawnionych posiada wyłącznie zarząd spółki do sprawowania zarządu nad wspólnotą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że kwestia sporu sprowadza się do oceny legitymacji skarżącej do wystąpienia z wnioskiem, a przepisy ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych stanowią lex specialis w stosunku do przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Sąd stwierdził, że skarżąca nie posiadała interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji w wykazie osób uprawnionych, a jej wniosek dotyczył osób trzecich. W związku z tym, organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., a sąd nie mógł badać merytorycznej zasadności wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ugruntowanie zasady, że tylko zarząd spółki do zagospodarowania wspólnoty gruntowej jest legitymowany do zgłaszania zmian w ewidencji gruntów dotyczących osób uprawnionych do udziału we wspólnocie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnot gruntowych i ich zarządu, a także procedury aktualizacji ewidencji gruntów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy osoba fizyczna, będąca uprawnioną do udziału we wspólnocie gruntowej, posiada legitymację do złożenia wniosku o aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie weryfikacji przepływu udziałów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, osoba fizyczna nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie weryfikacji przepływu udziałów we wspólnocie gruntowej. Legitymację taką posiada wyłącznie zarząd spółki do sprawowania zarządu nad wspólnotą gruntową.

Uzasadnienie

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, w szczególności art. 18 ust. 2, stanowi lex specialis w stosunku do przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że zarząd spółki jest jedynym podmiotem uprawnionym do zgłaszania do ewidencji wszelkich zmian w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie. Poszczególni uprawnieni nie posiadają takiej legitymacji.

Czy sąd administracyjny bada merytoryczną zasadność wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w przypadku wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny bada jedynie prawidłowość rozstrzygnięcia organu w zakresie przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania, a nie merytoryczną zasadność wniosku.

Uzasadnienie

Postanowienie wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter formalny. Organ administracji bada wyłącznie przesłanki dopuszczalności wszczęcia postępowania. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę na takie postanowienie, również nie ocenia merytorycznie zasadności wniosku i podniesionych w nim zarzutów, a jedynie prawidłowość zastosowania art. 61a § 1 k.p.a.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Przepisy (14)

Główne

ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych art. 18 § ust. 2

Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

Nazwa spółki, skład zarządu, obszar wspólnoty gruntowej i wykazy uprawnionych do korzystania z niej podlegają z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów. Wszelkie późniejsze zmiany w wykazie osób uprawnionych zgłasza do ewidencji zarząd spółki. Tylko zarząd spółki jest legitymowany do zgłaszania zmian w wykazie osób uprawnionych.

k.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.g.k. art. 24 § ust. 2a pkt 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Przepis ten jest stosowany w kontekście ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.

p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 22 § ust. 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarząd spółki do zagospodarowania wspólnoty gruntowej jest jedynym podmiotem legitymowanym do zgłaszania zmian w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. • Wniosek skarżącej dotyczył osób trzecich, a nie jej własnych praw do udziału we wspólnocie. • Organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu braku legitymacji wnioskodawcy.

Odrzucone argumenty

Skarżąca posiada status strony i interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o aktualizację danych w ewidencji gruntów. • Organy naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 10 § 1, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych. • Zapisy w ewidencji gruntów są niezgodne z prawem, a starosta nie zweryfikował przepływu udziałów. • Nawet jeśli skarżąca nie miała podstawy prawnej do żądania, organ powinien był wszcząć postępowanie z urzędu na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d p.g.k.

Godne uwagi sformułowania

Podmiotem wyłącznie legitymowanym do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie zmiany w obszarze wspólnoty gruntowej i w wykazie osób uprawnionych jest zarząd spółki do zagospodarowania wspólnoty gruntowej. • Przepis art. 18 ust. 2 tej ustawy, stanowi lex specialis w stosunku do regulacji zawartej w art. 22 ust. 2 i art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.k. • Postanowienie wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest aktem formalnym, a nie merytorycznym. • Sąd administracyjny również nie ocenia merytorycznie zasadności wniosku i podniesionych w nim zarzutów co do ewentualnej niezgodności wpisów w ewidencji z przepisami prawa, a jedynie bada prawidłowość rozstrzygnięcia organu w zakresie przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania.

Skład orzekający

Jerzy Marcinowski

przewodniczący-sprawozdawca

Robert Hałabis

członek

Anna Strzelec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że tylko zarząd spółki do zagospodarowania wspólnoty gruntowej jest legitymowany do zgłaszania zmian w ewidencji gruntów dotyczących osób uprawnionych do udziału we wspólnocie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnot gruntowych i ich zarządu, a także procedury aktualizacji ewidencji gruntów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii legitymacji procesowej w kontekście zarządzania wspólnotami gruntowymi i aktualizacji ewidencji. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, ma znaczenie praktyczne dla osób związanych z takimi wspólnotami.

Kto może aktualizować dane o wspólnotach gruntowych w ewidencji? Sąd wyjaśnia kluczową rolę zarządu spółki.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst