III SA/Lu 224/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2014-07-01
NSAinneŚredniawsa
gry hazardoweautomaty o niskich wygranychcofnięcie zezwoleniasiła wyższaprawo UEDyrektywa 98/34/WEnotyfikacjanieopłacalnośćzmiana przepisów

WSA w Lublinie oddalił skargę spółki na decyzję o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie punktu gier hazardowych z powodu zaprzestania działalności na okres dłuższy niż 6 miesięcy, uznając, że nie było to spowodowane siłą wyższą ani naruszeniem prawa UE.

Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie punktu gier hazardowych, argumentując, że zaprzestanie działalności było spowodowane siłą wyższą (zmiana przepisów, brak opłacalności) oraz naruszeniem prawa UE z powodu braku notyfikacji przepisów. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że przyczyny podane przez spółkę nie stanowiły siły wyższej, a przepis o cofnięciu zezwolenia z powodu niewykonywania działalności przez ponad 6 miesięcy nie wymagał notyfikacji zgodnie z Dyrektywą 98/34/WE.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę T. Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie punktu gier hazardowych. Spółka zarzucała naruszenie art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych, twierdząc, że zaprzestanie działalności było spowodowane siłą wyższą (zmiana przepisów, brak opłacalności, utrata lokalu) oraz naruszeniem prawa UE z powodu braku notyfikacji przepisów zgodnie z Dyrektywą 98/34/WE. Sąd uznał, że zaprzestanie działalności przez ponad 3 lata i 10 miesięcy uzasadniało cofnięcie zezwolenia. Sąd podkreślił, że siła wyższa to zdarzenie zewnętrzne, nieuchronne i niemożliwe do przewidzenia, a takie czynniki jak brak opłacalności czy zmiana przepisów nie spełniają tych kryteriów. Sąd odrzucił również argument o braku notyfikacji, wskazując, że art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, a jedynie dostosowuje stan prawny do faktycznego stanu niewykonywania działalności, powielając jednocześnie przepisy poprzedniej ustawy. Sąd nie znalazł również podstaw do zawieszenia postępowania w związku z innymi toczącymi się sprawami, uznając, że nie miały one wpływu na rozstrzygnięcie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zaprzestanie działalności z powodu zmiany przepisów prawnych lub braku opłacalności nie stanowi siły wyższej.

Uzasadnienie

Siła wyższa to zdarzenie zewnętrzne, nieuchronne i niemożliwe do przewidzenia. Brak opłacalności i zmiany przepisów nie spełniają tych kryteriów, a przedsiębiorca ponosi ryzyko gospodarcze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.g.h. art. 59 § pkt 4

Ustawa o grach hazardowych

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych art. 59 § pkt 4

Pomocnicze

u.g.h. art. 129 § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 138 § ust. 2

Ustawa o grach hazardowych

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych art. 129 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych art. 138 § ust. 2

Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych art. 52 § ust. 2 pkt 4

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykonywanie działalności objętej zezwoleniem przez okres dłuższy niż 6 miesięcy stanowi podstawę do cofnięcia zezwolenia. Przyczyny takie jak brak opłacalności, zmiana przepisów prawnych czy utrata lokalu nie stanowią siły wyższej. Przepis art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE i nie wymagał notyfikacji.

Odrzucone argumenty

Zaprzestanie działalności było spowodowane siłą wyższą (zmiana przepisów, brak opłacalności). Naruszenie prawa UE z powodu braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych. Utrata prawa do dysponowania lokalem przez wynajmującego.

Godne uwagi sformułowania

Siła wyższa jest zdarzeniem o charakterze przypadkowym lub naturalnym (żywiołowym), nie do uniknięcia, takim, nad którym człowiek nie panuje. Brak pozytywnych wyników ekonomicznych, inaczej mówiąc nieopłacalność prowadzenia działalności [...] nie oznacza, że skarżąca faktycznie była pozbawiona możliwości jej prowadzenia. Przepis art. 59 pkt 4 u.g.h. nie stanowi przepisu, który może powodować ograniczenie lub stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, tak jak ma to miejsce w przypadku przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych objętych pytaniami prejudycjalnymi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Skład orzekający

Jadwiga Pastusiak

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Drwal

sędzia

Grzegorz Wałejko

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia siły wyższej w kontekście prawa hazardowego oraz stosowanie przepisów Dyrektywy 98/34/WE do krajowych regulacji dotyczących gier."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o grach hazardowych z 2009 r. i jej stosowaniem do zezwoleń wydanych na podstawie poprzedniej ustawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji siły wyższej w kontekście zmian prawnych i ekonomicznych, a także stosowania prawa UE do krajowych regulacji. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i hazardowym.

Czy zmiana przepisów i brak zysków to siła wyższa? Sąd wyjaśnia, kiedy można stracić zezwolenie na gry hazardowe.

Sektor

gry hazardowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 224/14 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2014-07-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Wałejko
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Drwal
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II GZ 717/14 - Postanowienie NSA z 2014-10-31
II GSK 335/15 - Postanowienie NSA z 2016-07-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
art. 59 pkt 4, art. 129 ust. 1, art. 138 ust. 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Dz.U. 2004 nr 4 poz 27
art. 52 ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych - tekst jednolity.
Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37 art. 1 pkt 11
Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie WSA Jerzy Drwal,, WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 r. sprawy ze skargi T. Spółki ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia w części dotyczącej punktu gier oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. P., po rozpatrzeniu odwołania T. T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...] o cofnięciu zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] sierpnia 2008 r., [...] w części dotyczącej punktu gier w pozycji nr [...] załącznika nr 1, poprzez wykreślenie w/w pozycji.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L. udzielił spółce T. T. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa l. W załączniku nr 1 do decyzji wymieniono miejsca, w których zlokalizowane są punkty do gier na automatach o niskich wygranych. W pozycji nr [...] wskazano punkt gier mieszczący się w lokalizacji: Sklep [...], ul. [...], L. Na wniosek spółki lokalizacja tego punktu została zmieniona decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w L. z [...] lipca 2009 r. na: Sklep [...], [...], A.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w B. P. cofnął zezwolenie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] sierpnia 2008 r. w części dotyczącej punktu gier w pozycji nr [...] załącznika nr 1.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji ustali, że od dnia 31 grudnia 2009 r. w ww. punkcie gier zaprzestano wykonywania działalności na automatach o niskich wygranych i do dnia wydania decyzji działalność ta nie jest prowadzona. W świetle art. 59 pkt 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej: u.g.h.), zezwolenie cofa się w razie zaprzestania lub niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy działalności objętej zezwoleniem, chyba że niewykonywanie tej działalności jest następstwem działania siły wyższej. Przerwa w ww. punkcie gier 3 lata i 10 miesięcy, co uzasadniało cofnięcie zezwolenia. Organ nie stwierdził aby zaprzestanie wykonywania działalności w wyżej wymienionym punkcie było następstwem siły wyższej.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 59 pkt 4 u.g.h. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przepis ten powinien zostać notyfikowany zgodnie z dyrektywą 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE, seria L, nr 204, s. 37 ze zm.). Skarżąca podniosła również, że wbrew twierdzeniu organu w niniejszej sprawie nie było podstaw do cofnięcia zezwolenia na podstawie art. 59 pkt 4 u.g.h., ponieważ zaprzestanie wykonywania działalności w wyżej wymienionym punkcie spowodowane było siłą wyższą zaistniałą od dnia 1 stycznia 2010 r., czyli wejścia w życie ustawy o grach hazardowych z 2009 r. Spółka zarzuciła również naruszenie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 135 ust. 2 u.g.h., poprzez niezastosowanie się do wykładni dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11, Fortuna i in.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w B. P. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2013 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, że od dnia 1 stycznia 2010 r. w ww. punkcie gier nie wykonywano działalności objętej zezwoleniem w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Potwierdza to pismo Naczelnika Urzędu Celnego w L. z [...] września 2013 r., z którego wynika, że od 1 stycznia 2010 r. spółka nie wykonuje działalności w ww. punkcie gier.
Kwestią sporną jest to czy niewykonywanie działalności było następstwem działania siły wyższej, którą w ocenie skarżącej stanowiło wejście w życie ustawy o grach hazardowych z 2009 r.
Organ odwoławczy podniósł, że do zdarzeń uznawanych za działanie siły wyższej zalicza się zdarzenia zewnętrzne, nieuchronne, nadzwyczajne, niemożliwe do przewidzenia. W ocenie Dyrektora Izby Celnej, brak pozytywnych wyników ekonomicznych, wprowadzenia ustawy o grach hazardowych i związany z nią zakaz zmiany lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych, zwiększenie podatku od gier nie mogą być uznawane za siłę wyższą.
W niniejszej sprawie niewykonywanie działalności objętej zezwoleniem w punkcie gier Sklep [...], [...], A. wynosiło 3 lata i 10 miesięcy, a zatem zaistniała przesłanka niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Nie wystąpiła negatywna przesłanka stosowania sankcji przewidzianej w art. 59 pkt 4 u.g.h. – działanie siły wyższej.
Odnosząc się do zarzutu braku skuteczności ustawy o grach hazardowych w związku z brakiem notyfikacji zgodnie z dyrektywą 98/34/WE, organ odwoławczy stwierdził, że zakwestionowany przez skarżącą przepis art. 59 pkt 4 u.g.h. nie stanowi przepisu, który może powodować ograniczenie lub stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, tak jak ma to miejsce w przypadku przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych objętych pytaniami prejudycjalnymi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11. Art. 59 pkt 4 u.g.h. nie ustanawia żadnych zakazów i nie wprowadza nowej regulacji wobec działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Przepis ten powiela co do istoty przepis art. 52 ust. 2 pkt 4 poprzedniej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach hazardowych i zakładach wzajemnych. Celem wyżej wymienionych regulacji jest i było wyłącznie dostosowanie określonego stanu prawnego wynikającego z udzielonego zezwolenia do występującego w konkretnym miejscu prowadzenia gier stanu faktycznego. Organ uznał, że skoro nie ma podstaw do stwierdzenia technicznego charakteru przepisu art. 59 pkt 4 u.g.h., to nie zachodzi również przesłanka do poddania tego przepisu procedurze notyfikacji, określonej w art. 8 dyrektywy 98/34/WE.
W skardze do sądu administracyjnego spółka T. T. zarzuciła naruszenie art. 59 pkt 4 oraz art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 1 pkt 4 i 11 dyrektywy 98/34/WE i w zw. z art. 135 ust. 2 u.g.h..
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że przepisy ustawy o grach hazardowych miały charakter techniczny w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE i w związku z niedopełnieniem obowiązku notyfikacji projektu ustawy, nie mogą być stosowane. Ponadto organ wadliwie odmówił uwzględnienia siły wyższej wyrażającej się w nagłej i niespodziewanej zmianie przepisów dotyczących organizacji gier na automatach, obejmującej m.in. wyłączenie możliwości zmiany miejsca urządzania gier, a także drastycznym wzroście wysokości podatku od gier. Organ nie uwzględnił także faktu utraty prawa do dysponowania lokalem, w którym umiejscowiony był punkt gier przez wynajmującego, a co za tym idzie również skarżącą spółkę. Ponadto organ nie uwzględnił wykładni przepisów ustawy o grach hazardowych dokonanej we wspomnianym wyżej wyroku TS UE z 19 lipca 2012 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. P. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność cofnięcia przez Dyrektora Izby Celnej w B. P. spółce T. T. zezwolenia a prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa l., w części dotyczącej jednego z punktów punktu gier określonego w załączniku nr 1 do decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] sierpnia 2008 r. (poz. nr [...]).
Stosownie do art. 129 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 138 ust. 2 u.g.h., do podmiotów, o których mowa w art. 129 ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 58 i art. 59, z tym, że organem właściwym jest organ właściwy do udzielania zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy.
W myśl art. 59 u.g.h. organ właściwy w sprawie udzielenia koncesji lub zezwolenia, w drodze decyzji, cofa koncesję lub zezwolenie, w całości lub w części, w przypadku:
1) nieusunięcia w wyznaczonym terminie stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z przepisami regulującymi działalność objętą koncesją lub zezwoleniem, lub z warunkami określonymi w koncesji, zezwoleniu lub regulaminie;
2) rażącego naruszenia warunków określonych w koncesji, zezwoleniu lub regulaminie, lub innych określonych przepisami prawa warunków wykonywania działalności, na którą udzielono koncesji lub zezwolenia;
3) obniżenia kapitału zakładowego spółki poniżej granicy określonej w art. 10 ust. 1;
4) zaprzestania lub niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy działalności objętej koncesją lub zezwoleniem, chyba że niewykonywanie tej działalności jest następstwem działania siły wyższej;
5) skazania osoby będącej akcjonariuszem (wspólnikiem), członkiem organów zarządzających lub nadzorczych spółki za przestępstwo określone w art. 299 Kodeksu karnego;
6) dwukrotnego stwierdzenia uczestnictwa w grach hazardowych osoby poniżej 18 roku życia, w tym samym ośrodku gier lub punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 59 pkt 4 u.g.h., a zatem okoliczność zaprzestania lub niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy działalności objętej koncesją lub zezwoleniem. Jedynym wyjątkiem od nakazu cofnięcia zezwolenia w tej sytuacji jest ustalenie, że zaprzestanie bądź niewykonywanie tej działalności jest następstwem siły wyższej.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że skarżąca w punkcie gier Sklep [...], [...], A., nie wykonywała działalności objętej zezwoleniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. przez 3 lata i 10 miesięcy (na dzień wydania decyzji organu pierwszej instancji).
W dniu 17 grudnia 2009 r. spółka złożyła "zgłoszenie przemieszczenia/ zawieszenia eksploatacji/ wycofania z eksploatacji automatu", w którym wskazała, że od dnia 1 stycznia 2010 r. zawiesza eksploatację automatu w ww. punkcie. Dokument podpisany przez skarżącą spółkę świadczy jednoznacznie o tym, że prowadziła działalność w punkcie do 31 grudnia 2009 r., od 1 stycznia 2010 r. zawiesiła ją, a zatem nie wykonywała działalności przez okres dłuższy niż 6 miesięcy. Powyższe potwierdza również pismo Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia 17 września 2013 r. Z akt sprawy wynika również, że skarżąca nie złożyła w okresie 6 miesięcy zgłoszenia dotyczącego wznowienia tej działalności, co potwierdza niewykonywanie działalności we wskazanym okresie.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy okoliczności podane przez skarżącą, które przyczyniły się do zaprzestania wykonywania działalności w punkcie gier Sklep [...], [...], A., stanowią siłę wyższą i tym samym uzasadniają odstąpienie od cofnięcia zezwolenia na wykonywanie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w tym punkcie gier.
W ocenie skarżącej, taką siłę wyższą, która uzasadniała odstąpienie od cofnięcia zezwolenia w zakresie dotyczącym ww. punktu gier były: brak pozytywnych wyników ekonomicznych, wprowadzenie ustawy o grach hazardowych i związany z nią zakaz zmiany lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych, zakończenie działalności gospodarczej przez podmiot prowadzący punkt gier i utrata prawa do dysponowania lokalem, zwiększenie wysokości podatku od gier.
Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że zaprzestanie prowadzenia działalności w wyżej wymienionym punkcie gier nie było spowodowane siłą wyższą, rozumianą jako zdarzenie zewnętrzne w stosunku do powołującego się na nią podmiotu i od niego niezależne.
Ustawa o grach hazardowych nie definiuje pojęcia siły wyższej i brak jest legalnej definicji tego pojęcia na użytek stosowania tej ustawy. Siła wyższa jest zdarzeniem o charakterze przypadkowym lub naturalnym (żywiołowym), nie do uniknięcia, takim, nad którym człowiek nie panuje. Należą do nich zwłaszcza zdarzenia o charakterze katastrofalnych działań przyrody i zdarzenia nadzwyczajne w postaci zaburzeń życia zbiorowego takich jak wojna, zamieszki krajowe. Musi być zdarzeniem zewnętrznym w stosunku do powołującego się na nią podmiotu i stan ten powinien istnieć obiektywnie, a więc musi być widoczny i sprawdzalny, tak więc nie może być wytworem wyobraźni. Siła wyższa charakteryzuje się także tym, że jest zdarzeniem zewnętrznym, niemożliwym lub prawie niemożliwym do przewidzenia, którego skutkom nie można zapobiec.
Żadna ze wskazanych przez skarżącą przyczyn zaprzestania prowadzenia działalności nie stanowi siły wyższej w świetle powyższej definicji.
Brak pozytywnych wyników ekonomicznych, inaczej mówiąc nieopłacalność prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nie oznacza, że skarżąca faktycznie była pozbawiona możliwości jej prowadzenia. Ustawa nie uzależnia możliwości prowadzenia takiej działalności od jej opłacalności ani też nie nakazuje w przypadku nieopłacalności, zaprzestania tej działalności. Skarżąca jako przedsiębiorca ponosi ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej i musi mieć świadomość wystąpienia ewentualnego braku pozytywnych wyników ekonomicznych a nawet strat. Nierentowność nie jest natomiast zjawiskiem nadzwyczajnym i niezależnym od woli człowieka w rozumieniu siły wyższej w prawie cywilnym.
Za działanie siły wyższej nie można również uznać zmiany obowiązujących przepisów i wprowadzenia ustawą o grach hazardowych zakazu zmiany lokalizacji punktów gier. Postulowanie przez skarżącą możliwości zmiany lokalizacji punktu gier jest następstwem nieosiągania zamierzonego zysku z prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast, jak wskazano już wyżej, tego rodzaju przyczyny o charakterze ekonomicznym nie stanowią siły wyższej.
Należy ponadto podkreślić, że ustawa o grach hazardowych umożliwiła dalsze prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie dotychczasowych zezwoleń i nie wprowadziła generalnego zakazu zmiany zezwoleń. Zakaz zmiany zezwoleń, przewidziany w art. 135 ust. 2 ustawy, ograniczony został tylko do jednego elementu zezwolenia: miejsca urządzania gier, ponadto nie dotyczy on zmiany polegającej na zmniejszeniu liczby punktów gier na automatach. Nowa ustawa nie wprowadziła zatem żadnych radykalnych rozwiązań uniemożliwiających podmiotom gospodarczym prowadzenie dotychczasowej działalności. Przeciwnie, zagwarantowała dalsze jej prowadzenie na dotychczasowych zasadach, wyeliminowała jedynie możliwość zmiany decyzji ostatecznych w określonym, niewielkim zakresie. Nie sposób również nie zauważyć, że zmiana decyzji ostatecznych jest trybem nadzwyczajnym, który stosowany być może tylko i wyłącznie w przypadku spełnienia ściśle określonych przesłanek. Twierdzenie zatem, że prawo zmiany miejsca urządzania gier było - na gruncie ustawy poprzednio obowiązującej - podstawowym prawem organizatora gier jest niczym nieuzasadnione.
W tym stanie rzeczy nie można uznać, że przeszkodą do dalszego prowadzenia działalności w miejscu wskazanym w zezwoleniu było wejście w życie nowej ustawy. Zarzut naruszenia art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych należy uznać zatem za nieuzasadniony.
Nie zasługują również na uwzględnienie podnoszone przez spółkę argumenty dotyczące zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej czy utraty prawa do dysponowania lokalem przez wynajmującego. W piśmie z 9 września 2013 r. spółka jako siłę wyższą wskazuje przyczyny ekonomiczne (deficytowość punktu gier) i zmiany prawne (wejście w życie u.g.h.), nie powołuje się w ogóle na okoliczność utraty prawa do dysponowania lokalem przez wynajmującego. Podobną argumentację zawiera pismo spółki z 10 października 2013 r., jedynie w końcowych jego fragmentach pada stwierdzenie o utracie prawa do dysponowania lokalem przez wynajmującego, udostępniającego spółce miejsce na umieszczenie automatów oraz nader ogólnikowa i niezbyt precyzyjna informacja, że "punkt gry mieszczący się w lokalu Sklep [...], [...], A. nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej (według rejestru CEIDG)". W odwołaniu argument związany z omawianą okolicznością w ogóle nie pada, a w skardze znów pojawia się ogólnikowe stwierdzenie o utracie przez wynajmującego prawa do dysponowania lokalem. Stwierdzenia zawarte w pismach kierowanych do organu nie wskazują żadnych konkretnych faktów, nie można na ich podstawie ustalić kiedy doszło do ewentualnego ustania stosunku prawnego między wynajmującym a skarżącą spółką, która to okoliczność mogła wpływać na możliwość dalszego prowadzenia działalności w ww. punkcie gier. Należy mieć przy tym na uwadze fakt, że zaprzestanie działalności miało miejsce na początku 2010 r., a niewyjaśniona bliżej okoliczność zakończenia działalności sklepu, w którym usytuowany był punkt gier podana jest w piśmie z września 2013 r. Bez wskazania konkretnej daty, kiedy rzeczywiście doszło do zaprzestania wykonywania działalności sklepu, w którym mieścił się sporny punkt gier, nie można w ogóle rozważać, czy okoliczność ta może być potraktowana jako element siły wyższej, która spowodowała niewykonywania działalności w zakresie gier na automatach.
Zdaniem sądu nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut, w myśl którego art. 59 pkt 4 u.g.h. nie mógł stanowić podstawy rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż nie został notyfikowany, zgodnie z wymogami określonymi w dyrektywie 98/34/WE.
Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, został wydany w trybie prejudycjalnym wobec zadanych trzech pytań dotyczących art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Dyrektor Izby Celnej w B. P. nie stosował przepisów art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych z 2009 r. i żaden z nich nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 z późn. zm.), należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju, jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, a dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego.
Trybunał Sprawiedliwości uzależnił zatem ocenę technicznego albo nietechnicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych od ustalenia (oceny), czy te przepisy wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, tj. automatów do gier o niskich wygranych. Tego rodzaju skutków nie sposób natomiast wyprowadzić z art. 59 pkt 4 ustawy, który niejako dostosowuje sytuację prawną (zakres udzielonego zezwolenia) do istniejącej już sytuacji faktycznej długotrwałego, bo trwającego dłużej niż 6 miesięcy stanu zaprzestania lub niewykonywania działalności objętej zezwoleniem, przy czym wiąże cofnięcie zezwolenia jedynie z sytuacjami, gdy niewykonywanie tej działalności nie jest następstwem działania siły wyższej.
Trzeba również podkreślić, że omawiany przepis nowej ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych zawiera normę analogiczną do przepisu art. 52 ust. 2 pkt 4 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27 ze zm.), przy czym termin, z którym związany jest skutek w postaci cofnięcia zezwolenia został nawet w nowej ustawie wydłużony z 3 do 6 miesięcy, w związku z czym nowa regulacja jest korzystniejsza w skutkach dla strony. Zatem podejmując działalność na podstawie zezwolenia udzielonego pod rządem poprzednio obowiązującej ustawy skarżąca Spółka musiała uwzględniać tego rodzaju regulację i mieć świadomość, że zaprzestanie prowadzenia działalności przez okres dłuższy niż określony w ustawie (obecnie dwukrotnie wydłużony) spowoduje skutek w postaci cofnięcia zezwolenia (por. wyrok WSA w Lublinie z 30 kwietnia 2013 r., III SA/Lu 314/12; orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konsekwencji zdaniem Sądu brak podstaw do uznania, by art. 59 pkt 4 u.g.h. mógł stanowić, choćby potencjalnie, "przepis techniczny" w rozumieniu Dyrektywy nr 98/34/WE.
Podsumowując stwierdzić należy, że niewykonywania działalności przez skarżącą w wyżej wymienionym punkcie gier przez okres przekraczający 6 miesięcy, nie można w żaden sposób łączyć ze skutkami nowej ustawy o grach hazardowych, uniemożliwiającej prowadzenie gier o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry. Przyczyny powodujące niewykonywanie działalności przez skarżącą są rezultatem przyjętego przez nią sposobu zarządzania i kierowania interesami majątkowymi przedsiębiorstwa i nie wynikają ze skutków prawnych wprowadzenia nowych uregulowań ustawowych.
W tym też kontekście sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej spółki o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia NSA w postępowaniu w przedmiocie rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 261/10. Należy w tym miejscu wskazać, że sprawa, na którą powołuje się strona skarżąca, została rozstrzygnięta wyrokiem WSA w Gdańsku z 19 listopada 2012 r. (sygn. akt III SA/Gd 569/12 – po zmianie sygnatury). Wyrok nie jest prawomocny, postępowanie ze skargi kasacyjnej organu zostało zawieszone przez NSA (sygn. akt: II GSK 194/13).
Problemy prawne rozpatrywane przez WSA w Gdańsku są zupełnie innego rodzaju niż w badanej sprawie. Przedmiotem skargi we wspomnianej sprawie była decyzja o odmowie zmiany zezwolenia na prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Jak wynika z uzasadnienia wyroku, WSA w Gdańsku analizował przepisy art. 129 ust. 1, 135 ust. 2 i 138 ust. 1 u.g.h., uniemożliwiające przedłużanie lub wydawanie nowych pozwoleń w tym zakresie, jako potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu Dyrektywy nr 98/34/WE. Zagadnienia te nie mają żadnego związku z przedmiotem sprawy rozstrzygniętej decyzją zaskarżoną w niniejszym postępowaniu, co więcej – jak wskazano wyżej – z uwagi na zbieżność zastosowanego przez organy art. 59 pkt 4 u.g.h. z regulacjami ustawy z 1992 r., trudno mówić o chociażby potencjalnie technicznym charakterze tego przepisu w rozumieniu ww. dyrektywy. Nie da się więc żadną miarą przyjąć, aby rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależało w jakikolwiek sposób od prawomocnego zakończenia postępowania, w powoływanej przez skarżącą sprawie przed WSA w Gdańsku.
Mając powyższe na względzie, Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI