III SA/LU 208/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D. S. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Kraśniku odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego. Sporna była kwestia przyznania płatności do części działek rolnych, do których skarżący nie udokumentował tytułu prawnego. Organy administracji, opierając się na kontroli krzyżowej i zgromadzonych dokumentach, ustaliły, że skarżący nie posiadał tytułu prawnego do działki ewidencyjnej nr [...] oraz nie udowodnił jej faktycznego użytkowania na dzień 31 maja 2023 r. W konsekwencji wykluczono z płatności części działek rolnych, co skutkowało odmową przyznania płatności dla małych gospodarstw (różnica powierzchni ponad 50%) i uzupełniającej płatności podstawowej (różnica powierzchni 47,98%). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 22 ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, przyznanie pomocy wymaga posiadania tytułu prawnego do gruntu, a samo władanie nim nie jest wystarczające. Sąd odrzucił zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów KPA, wadliwego doręczenia decyzji oraz dowolnej oceny dowodów, wskazując, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na wnioskodawcy, a przedstawione przez niego dokumenty (w tym faktury) nie potwierdzały posiadania tytułu prawnego do spornej działki. Sąd zaznaczył, że kwestia własności działki ewidencyjnej nr [...] na podstawie księgi wieczystej, gdzie jako właściciel widnieje M. J., jest kluczowa i nie została przez skarżącego skutecznie podważona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie konieczności posiadania tytułu prawnego do gruntu rolnego dla uzyskania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego, nawet w przypadku wieloletniego użytkowania.
Dotyczy przepisów Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 i interpretacji art. 22 tej ustawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy posiadanie tytułu prawnego do gruntu rolnego jest warunkiem koniecznym do przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, posiadanie tytułu prawnego do gruntu rolnego jest warunkiem koniecznym do przyznania płatności, a samo faktyczne użytkowanie gruntu nie jest wystarczające.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 22 ustawy o Planie Strategicznym, który jednoznacznie stanowi, że pomoc jest przyznawana do gruntu, który w dniu 31 maja roku złożenia wniosku jest w posiadaniu podmiotu ubiegającego się o pomoc na podstawie tytułu prawnego. Podkreślono, że jest to zgodne z celami przepisów unijnych i zasadą proporcjonalności.
Czy faktury zakupu środków produkcji rolnej i sprzedaży produktów rolnych mogą stanowić dowód posiadania tytułu prawnego do gruntu rolnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, faktury te nie stanowią dowodu posiadania tytułu prawnego do gruntu, a jedynie potwierdzają fakty w nich zawarte.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że faktury dotyczące zakupu nasion, sprzedaży jabłek czy dowody przelewów nie dowodzą posiadania tytułu prawnego do spornej działki, a jedynie potwierdzają transakcje. Podkreślono, że skarżący deklarował uprawy również na innych działkach, co osłabia argumentację o wyłącznym użytkowaniu spornej działki.
Czy doręczenie decyzji administracyjnej za pomocą systemu teleinformatycznego jest prawidłowe, jeśli strona wyraziła na to zgodę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie za pomocą systemu teleinformatycznego jest prawidłowe, jeśli strona wyraziła na to zgodę.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że skarżący złożył wniosek za pomocą aplikacji eWniosekPlus i wyraził zgodę na wymianę korespondencji za pomocą systemu teleinformatycznego, co czyni doręczenie za pośrednictwem platformy ePUE zgodnym z prawem.
Czy organy administracji mają obowiązek aktywnie wyjaśniać stan faktyczny w sprawach o przyznanie płatności, czy też ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, czyli na wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 66 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym, który stanowi, że wnioskodawca jest obowiązany przedstawić dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a organ zobowiązany jest je ocenić. Ograniczono obowiązek organu do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a nie do aktywnego działania z urzędu.
Przepisy (14)
Główne
u. Plan Strategiczny art. 22
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gruntu na podstawie tytułu prawnego w dniu 31 maja roku złożenia wniosku.
u. Plan Strategiczny art. 147a § ust. 1 pkt 1, pkt 2, ust. 11
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Regulacje dotyczące płatności dla małych gospodarstw, w tym warunki powierzchniowe i stosowanie przepisów dotyczących kar.
u. Plan Strategiczny art. 37
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Warunki przyznawania uzupełniającej płatności podstawowej.
u. Plan Strategiczny art. 38
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Uzupełniająca płatność podstawowa przysługuje do powierzchni gruntów, do których zostało przyznane podstawowe wsparcie dochodów.
rozp. w sprawie płatności bezpośrednich art. 45 § ust. 1 pkt 2, pkt 3, ust. 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Szczegółowe zasady odmowy przyznania płatności i nakładania kar w zależności od procentowej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (ograniczony w sprawach o płatności).
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 39 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczanie pism.
u. ARiMR art. 10c § ust. 3 pkt 7
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Zasady wymiany korespondencji za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji.
u. Plan Strategiczny art. 66 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Obowiązki organu w postępowaniu o przyznanie pomocy.
u. Plan Strategiczny art. 67 § ust. 11
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Termin wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak udokumentowanego tytułu prawnego do spornej działki rolnej. • Faktyczne użytkowanie gruntu bez tytułu prawnego nie jest wystarczające do przyznania płatności. • Wykluczenie części działek rolnych z powodu braku tytułu prawnego skutkuje odmową przyznania płatności i nałożeniem kar, gdy przekroczone zostaną progi procentowe różnicy powierzchni.
Odrzucone argumenty
Wieloletnie użytkowanie działki rolnej przez skarżącego. • Argumentacja dotycząca wadliwego podziału działki i braku odzwierciedlenia na gruncie. • Zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia decyzji elektronicznie. • Zarzuty dotyczące dowolnej oceny dowodów przez organy. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA dotyczących wyjaśniania stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest wystarczające samo władanie (użytkowanie) deklarowaną do płatności działką rolną, lecz dodatkowo wymagane jest legitymowanie się do niej tytułem prawnym. • Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. • Wymóg przedstawienia ważnego tytułu prawnego potwierdzającego oświadczenie wnioskodawcy o użytkowaniu gruntów rolnych, na których prowadzi działalność rolniczą, w celu zapobiegania bezprawnemu korzystaniu z terenów innych podmiotów, został uznany przez Trybunał Sprawiedliwości UE za odpowiadający wymogom zasady proporcjonalności.
Skład orzekający
Anna Strzelec
przewodniczący-sprawozdawca
Agnieszka Kosowska
członek
Iwona Tchórzewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności posiadania tytułu prawnego do gruntu rolnego dla uzyskania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego, nawet w przypadku wieloletniego użytkowania."
Ograniczenia: Dotyczy przepisów Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 i interpretacji art. 22 tej ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu rolnictwa – przyznawania płatności unijnych, a kluczowa jest tu interpretacja wymogu posiadania tytułu prawnego do gruntu, co może mieć znaczenie dla wielu rolników.
“Rolniku, czy wiesz, że samo użytkowanie ziemi nie wystarczy do otrzymania dopłat? Sąd wyjaśnia kluczowy wymóg!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.