III SA/PO 42/25

III SA/Po 42/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko
Walentyna Długaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Kruszewski
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 261
art. 22
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t. j.)
Sentencja
Dnia 16 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Marek Sachajko WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 18 listopada 2024 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego na rok 2023 oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z 24 czerwca 2024 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], na podstawie art. 20, art. 65 i art. 67 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. 2024 r. poz. 261, dalej jako ustawa o Planie Strategicznym) odmówił przyznania Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowemu [...] sp. z o.o. w [...] (dalej także jako strona, skarżąca, spółka) przyznania płatności na rok 2023:
1. podstawowego wsparcia dochodów i nałożył karę 166 659,64 zł;
2. płatności redystrybucyjnej,
3. płatności do buraków cukrowych i nałożył karę 64 030,16 zł;
4. międzyplony ozime/wsiewki śródplonowe i nałożył karę 63 327,34 zł;
5. stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo i nałożył karę 71 102,83 zł;
6. uproszczonych systemów uprawy;
7. uzupełniającej płatności podstawowej i nałożył karę 16 036,87 zł.
Organ każdorazowo zastrzegał, że kara będzie potrącana z bezspornej i wymagalnej wierzytelności lub należności dłużnika z tytułu realizowanych przez Agencję płatności w ramach Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, w roku w którym została nałożona, oraz przez kolejne 3 lata kalendarzowe.
W uzasadnieniu decyzji wskazano między innymi, co następuje.
Powierzchnia zadeklarowana działek rolnych kwalifikowana do podstawowego wsparcia dochodów wynosiła 779,55 ha. Podczas weryfikacji wniosku stwierdzono, że strona zadeklarowała obszar użytkowany rolniczo na działkach ew. wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, a na podstawie danych z zasobu ustalono, że na dzień 31 maja 2023 r. nie zawarto umowy dzierżawy z wnioskodawcą co do wymienionych w decyzji działek rolnych o łącznej pow. 324,13 ha. Mimo wezwania strona nie przedłożyła obowiązującej na dzień 31 maja 2023 r. umowy dzierżawy ani innych dowodów świadczących o posiadaniu tytułu prawnego do wskazanych gruntów, stąd wykluczono je z płatności.
Jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekracza 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności odmawia się tej płatności, a dodatkowo nakłada karę stanowiącą iloczyn brakującej powierzchni i stawki płatności (§ 45 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027; Dz. U. z 2023 r., poz. 482, dalej jako rozporządzenie z 10 marca 2023 r.).
Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 74.09% Stawka dla podstawowego wsparcia dochodów do 1 ha w 2023 roku określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 października 2023 r. w sprawie stawki podstawowego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności za 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 2214) wyniosła 502,35 zł. W związku z tym odmówiono podstawowego wsparcia dochodów i nałożono karę 166 659,64 zł
Płatność redystrybucyjna zgodnie z art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów będących w posiadaniu tego rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha i nie przekracza 300 ha. Płatność redystrybucyjna przysługuje do powierzchni gruntów posiadanych przez rolnika na podstawie tytułu prawnego, położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów oraz powierzchni nie większej niż 30 ha. Z tego względu odmówiono przyznania tej płatności.
Płatność związana do powierzchni buraków cukrowych przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki, o których mowa w art. 25, art. 26 i art. 29 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym i w § 9 rozporządzenia z 10 marca 2023 r. Powierzchnia zadeklarowana we wniosku do tej płatności wynosiła 46,00 ha, a stwierdzona 0,00 ha, gdyż strona zadeklarowała obszar użytkowany rolniczo na działkach wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, stąd wykluczono je z płatności.
Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 100%. Jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekracza 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności odmawia się tej płatności, a dodatkowo nakłada karę stanowiącą iloczyn brakującej powierzchni i stawki płatności (§ 45 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia z 10 marca 2023 r.). Stawka jest określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 października 2023 r. w sprawie stawek płatności w ramach wsparcia dochodów związanego z produkcją za 2023 rok (Dz. U. z 2023 r. poz. 2219) i wynosi 1 391,96. W związku z tym odmówiono podstawowego wsparcia dochodów i nałożono karę 64 030,16 zł
Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi są przyznawane, jeżeli rolnik realizuje praktyki służące zwiększeniu sekwestracji węgla w glebie i poprawie zarządzania składnikami odżywczymi, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 6, na działkach rolnych położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów, spełniających warunki określone w art. 26, posiadanych przez tego rolnika na podstawie tytułu prawnego w dniu 31 maja roku w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, oraz uzyska minimalną liczbę punktów, określoną w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 6. Płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi są przyznawane do liczby punktów uzyskanych przez rolnika za realizację praktyk.
Zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r. poz. 493, dalej jako rozporządzenie z 13 marca 2023 r.) minimalna liczba punktów uprawniająca do przyznania płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi stanowi iloczyn 25% powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie oraz 5 pkt przyznawanych za hektar. Organ wyznaczył liczbę punktów na poziomie 974,4375. W ramach postępowania uzyskana liczba punktów to 2527,32. Mając na uwadze, że został spełniony warunek minimalnej liczby punktów, płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi podlegały rozpatrzeniu.
Praktyka międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe. Płatność ta jest przyznawana do powierzchni gruntów położonych na obszarze stwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów (art. 32 ustawy o Planie Strategicznym). Powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła 160,60 ha, a stwierdzona w toku postępowania wynosiła 39,85 ha, gdyż strona zadeklarowała obszar użytkowany rolniczo na działkach wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Mając na uwadze wielkość powierzchni stwierdzonej dla praktyki uzyskano 199,25 punktów i wartość ta została uwzględniona przy weryfikacji warunku minimalnej liczby punktów uprawniających do przyznania płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi.
Mając na uwadze powyższe, zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 rozporządzenia z 10 marca 2023 r., skoro różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosiła więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, organ odmówił przyznania płatności; wysokość kary stanowi iloczyn stawki danej płatności obszarowej oraz powierzchni stanowiącej różnicę między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie tej płatności, a powierzchnią obszaru zatwierdzonego do tej płatności.
Stawka płatności została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 27 lutego 2024 r. w sprawie stawek płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska za 2023 rok (Dz. U. poz. 265, dalej jako Rozporządzenie w sprawie stawek płatności). Kwota kary administracyjnej wynosi 63 327,34 zł, wynosząc 104,89 zł za jeden punkt przyznany za realizację danej praktyki (dla ww. praktyki 524,45 zł/ha).
Organ podsumował, że wartość nałożonej kary spowodowała wyzerowanie kwoty płatności i odmówiono przyznania płatności do praktyki – międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe.
Płatność do praktyki stosowania płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo jest przyznawana do powierzchni gruntów położonych na obszarze stwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów (art. 32 ustawy o Planie Strategicznym). Powierzchnia zadeklarowana we wniosku do tej praktyki wynosiła 470,65 ha, powierzchnia stwierdzona wynosiła 244,69 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do płatności do tej praktyki a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 92,35%.
Organ powtórzył, że zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 rozporządzenia z 10 marca 2023 r., jeżeli różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności, zaś wysokość kary stanowi iloczyn stawki danej płatności obszarowej oraz powierzchni stanowiącej różnicę między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie tej płatności, a powierzchnią obszaru zatwierdzonego do tej płatności.
Stawka płatności dla tej praktyki została określona w Rozporządzeniu w sprawie stawek płatności. Wyliczona kara wynosi 71 102,83 zł i wynosi 104, 89 zł za jeden punkt przyznany za realizację danej praktyki (dla ww. praktyki 314,67 zł/ha).
Organ podsumował, że wartość nałożonej kary spowodowała wyzerowanie kwoty płatności i odmówiono przyznania płatności do praktyki stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo.
Płatność do uproszczonych systemów upraw jest przyznawana do powierzchni gruntów położonych na obszarze stwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów (art. 32 ustawy o Planie Strategicznym). Powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła 532,71 ha, a stwierdzona 398,50 ha.
Mając na uwadze wielkość powierzchni stwierdzonej dla tej praktyki, uzyskano 1594,00 pkt. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 33,68%. Z tego powodu odmówiono przyznania płatności. Zgodnie bowiem z § 45 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia z 10 marca 2023 r. jeżeli różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi więcej niż 20% i nie więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności.
Organ podsumował, że wartość nałożonej kary spowodowała wyzerowanie kwoty płatności i odmówiono przyznania płatności do praktyki uproszczone systemy upraw.
Uzupełniająca płatność podstawowa jest przyznawana rolnikowi wyłącznie do powierzchni gruntów, do których zostało przyznane podstawowe wsparcie dochodów. Powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła 613,46 ha, a stwierdzona 407,78 ha. Wykluczono z płatności obszar co do którego strona nie przedstawiła tytułu prawnego. Wyliczona procentowa różnica wynosi 50,44%. Jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekracza 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności odmawia się tej płatności, a dodatkowo nakłada karę stanowiącą iloczyn brakującej powierzchni, liczby punktów odpowiadających tej powierzchni i stawki płatności (§ 45 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia z 10 marca 2023 r.). Stawka płatności do powierzchni uprawy kwalifikującej się do uzupełniającej płatności podstawowej do 1 ha w 2023 roku zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 października 2023 r. w sprawie stawek przejściowego wsparcia krajowego za 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 2217) wynosi 77,97 zł. Wyliczona kwota kary administracyjnej wynosi 16 036,87 zł
W odwołaniu spółka wniosła o zmianę decyzji w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, przez przyznanie wszystkich wnioskowanych płatności w całości bez dokonywania wykluczeń i zmniejszeń oraz uchylenie nałożonych kar, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zawodowy pełnomocnik zarzucił: I. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 4 i art. 34 ust 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013, polegające na ich pominięciu i bezpodstawnym niezastosowaniu w sytuacji gdy było to konieczne do podjęcia decyzji w kwestii przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego;
2. art. 22 i art. 25 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym, w odniesieniu do płatności w ramach Podstawowego wsparcia dochodów przez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne wykluczenie z płatności działek wskazanych w uzasadnieniu decyzji oraz nałożenie na spółkę w tym zakresie kar;
3. art. 22 i art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym, w odniesieniu do płatności redystrybucyjnej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne wykluczenie z płatności działek wskazanych w uzasadnieniu decyzji;
4. art. 22, art. 25, art. 26 i art. 29 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym oraz § 9 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich, w odniesieniu do płatności do buraków cukrowych przez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne wykluczenie z płatności działek wskazanych w uzasadnieniu decyzji oraz nałożenie na spółkę w tym zakresie kar;
5. art. 32 ustawy o Planie Strategicznym oraz § 4 ust. 3 Rozporządzenia z 13 marca 2023 r. w odniesieniu do płatności w ramach ekoschematu rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi, przez ich niewłaściwe zastosowanie i nieprzyznanie płatności w tym zakresie w związku z rzekomym nieuzyskaniem odpowiedniej ilości punktów kwalifikacyjnych;
6. art. 22 i art 32 ustawy o Planie Strategicznym oraz § 6 Rozporządzenia z 13 marca 2023 r. w odniesieniu do płatności w ramach międzyplonów ozimych/wsiewek śródplonowych przez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne wykluczenie z płatności działek wskazanych w uzasadnieniu decyzji oraz nałożenie na spółkę w tym zakresie kar;
7. art. 22 i art. 32 ustawy o Planie Strategicznym oraz § 10 Rozporządzenia z 13 marca 2023 r. w odniesieniu do płatności w ramach stosowania płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowa, przez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne wykluczenie z płatności działek wskazanych w uzasadnieniu decyzji oraz nałożenie na spółkę w tym zakresie kar;
8. art. 22 i art. 32 ustawy o Planie Strategicznym oraz § 11 Rozporządzenia z 13 marca 2023 r. w odniesieniu do płatności w ramach uproszczonych systemów upraw poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne wykluczenie z płatności działek wskazanych w uzasadnieniu decyzji;
9. art. 22 i art. 38 ustawy o Planie Strategicznym oraz § 17 Rozporządzenia z 10 marca 2023 r. w odniesieniu do płatności w ramach uzupełniającej płatności podstawowej przez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne wykluczenie z płatności działek wskazanych w uzasadnieniu decyzji oraz nałożenie na spółkę w tym zakresie kar;
w sytuacji, gdy – zdaniem pełnomocnika - przepisy te są ewidentnie w całości wprost sprzeczne z szeregiem przepisów i zasad prawa wspólnotowego, orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a także z regulacjami wynikającymi wprost z Konstytucji i jako takie nie mogły zostać w tej sprawie ten sposób zastosowane.
II. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 107 § 1 pkt 4 w zw. z art. 6 K.p.a. przez wydanie decyzji zawierającej w swojej treści wadliwie podane lub brak podanych podstaw jej wydania w zakresie: odmowy przyznania spółce płatności, nałożenia na spółkę kar;
2. art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 8 § 1 i art. 11 K.p.a. przez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niejasny, niepełny i budzący szereg wątpliwości zarówno co do zastosowanych przepisów prawa jak i ich zasadności oraz naruszający w sposób istotny zasadę zaufania do organów władzy publicznej i zasadę przekonywania;
3. art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 8 § 1 i art. 11 K.p.a. przez zaniechanie jakiegokolwiek uzasadnienia decyzji w zakresie przyznania płatności redystrybucyjnej;
4. art. 6, art. 7, art. 7a i art. 8 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przez zaniechanie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej zgodnie z zasadami proporcjonalności, bezstronności, równego traktowania i uzasadnionych oczekiwań oraz zaniechanie działania na podstawie oraz w granicach prawa.
Decyzją z 18 listopada 2024 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na 2023 rok za pośrednictwem platformy aplikacyjnej eWniosekPlus. W wyniku kontroli stwierdzono, że spółka bezumownie użytkuje działki ewidencyjne, wymienione następnie w decyzji.
Organ pierwszej instancji wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień lub dokumentów dotyczących tych działek, które znajdują się w rejestrze Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa i na dzień 31 maja 2023 r. nie została zawarta żadna umowa dzierżawy obejmująca te działki. W odpowiedzi na wezwanie wskazano, że strona na dzień 31 maja 2023 r. posiadała i gospodarowała na gruntach określonych w wezwaniu, co jest wystarczające do przyznania płatności. Warunkiem ich przyznania nie jest zdaniem strony zawarcie co do gruntów umowy dzierżawy (nie wymagają tego przepisy Unii Europejskiej).
Organ II instancji podkreślił, że pełnomocnik spółki już w momencie składania wniosku o przyznanie płatności posiadał wiedzę o braku tytułu prawnego do omawianych działek.
Zgodnie z art. 22 ustawy jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gruntu, pomoc jest przyznawana do gruntu, który w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy, jest w posiadaniu podmiotu ubiegającego się o jej przyznanie na podstawie tytułu prawnego.
W myśl § 3a ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie warunków oraz trybu udostępniania danych przechowywanych w rejestrach i ewidencjach prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów (Dz. U. z 2023 r., poz. 2618 ze zm.) Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa w terminie do 30 czerwca danego roku udostępnia z urzędu Agencji według stanu na dzień 31 maja danego roku, dane dotyczące gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, zawarte w rejestrach lub ewidencjach prowadzonych przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, obejmujące dane podmiotu, który ma tytuł prawny do gruntu położonego na działce ewidencyjnej, o której mowa w pkt 1, na podstawie stosunku prawnego łączącego ten podmiot z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa.
Weryfikacja zadeklarowanych działek z wykazem gruntów udostępnionym przez KOWR wykazała, że wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do zgłoszonych gruntów. Ponadto, mimo wezwania organu do przedłożenia dokumentów potwierdzających stan prawny gruntów strona nie nadesłała żądanych dokumentów, co słusznie przesądziło o odmowie przyznania płatności, zdaniem organu wyższego stopnia.
Na opisaną decyzję Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe "[...]" sp. z o.o. w [...] złożyła skargę, wnosząc o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie, rozpoznanie sprawy na rozprawie i zwrot kosztów postępowania. Zawodowy pełnomocnik zarzucił naruszenie:
1) art. 22 ustawy o Planie Strategicznym przez jego niezasadne zastosowanie w następstwie błędnej jego wykładni i przyjęcia, że rzekomo przepis ten nie narusza regulacji unijnych, w sytuacji gdy w rzeczywistości jest on ewidentnie i w całości wprost sprzeczny z szeregiem przepisów prawa wspólnotowego, sformułowanymi w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zasadami równości, konkurencji, proporcjonalności i uzasadnionych oczekiwań, a także z regulacjami wynikającymi wprost z Konstytucji, a co za tym idzie bezpodstawne wykluczenie działek wskazanych w uzasadnieniu decyzji z płatności,
2) art. 4 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (WPR) i finansowanych z EFRG i z EFRROW oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 435, str. 1 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 2021/2115), przez jego niezasadne, całkowite pominięcie i bezpodstawne niezastosowanie w sytuacji, gdy są to przepisy powszechnie i bezwzględnie obowiązujące, wiążą organy administracji publicznej na każdym etapie postępowania, a z ich literalnej, celowościowej i systemowej wykładni, jednoznacznie wynika, że celem prawodawcy unijnego jest przede wszystkim udzielanie wsparcia rolnikom faktycznie prowadzącym działalność rolną na danym gruncie, prawodawca unijny jednoznacznie określa bowiem, że aby konkretne grunty uznać za tak zwane "kwalifikujące się hektary", grunty te, pozostające w dyspozycji rolnika muszą być przede wszystkim wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej, a wymienione wyżej wymogi skarżąca bezsprzecznie na dzień 31 maja 2023 r. spełniała;
3) art. 288 w zw. z art. 291 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej przez naruszające zasadę bezpośredniego obowiązywania, stosowania i skutku rozporządzeń unijnych oraz zasadę prounijnej wykładni prawa krajowego pominięcie i bezpodstawnym niezastosowaniu przepisów rozporządzenia 2021/2115 oraz zaniechanie interpretacji norm prawnych prawa krajowego w taki sposób, aby tak dalece jak jest to możliwe w całości zapewnić zgodność rozstrzygnięcia z prawem Unii Europejskiej przez zastosowanie przepisów z nim zgodnych i przyznanie płatności bez dokonywania wykluczeń.
4) przepisów postępowania: art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przez naruszające zasady proporcjonalności, bezstronności, równego traktowania i zakazu dyskryminacji, demokratycznego państwa prawnego, społecznej gospodarki rynkowej, oraz równej ochrony prawa własności i innych praw majątkowych, przyjęcie, że: "nie ma możliwości skutecznego ubiegania się o przyznanie płatności bezpośrednich w sytuacji, gdy choć część zgłoszonej działki rolnej należy do KOWR, a wnioskodawca nie przedłożył tytułu prawnego uzyskanego od KOWR ",
5) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a § 1 oraz art. 8 § 1 i 2 K.p.a. przez oparcie treści zaskarżonej decyzji o wyroki WSA w Warszawie z 13 stycznia 2010 r. VIII SA/Wa 543/09 oraz WSA w Gorzowie Wlkp. z 24 września 2014 r. II SA/Go 567/14 w sytuacji, gdy orzeczenia te w ogóle nie powinny mieć zastosowania w sprawie;
6) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a § 1 oraz art. 8 § 1 i 2 K.p.a. przez całkowicie bezzasadne i niezgodne z ogólnymi zasadami prawa wspólnotowego i zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego zaniechanie odstąpienia od dotychczasowej błędnej praktyki organów administracji odmawiania przyznawania płatności do gruntów wchodzących w skład ZWRSP, co do których wnioskujący nie posiada tytułu prawnego, w sytuacji gdy zachodziły ku temu uzasadnione podstawy prawne,
7) przepisów postępowania: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., art. 11 i art 7 K.p.a. przez naruszające zasadę przekonywania oraz zasadę prawdy obiektywnej zaniechanie rozważenia wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz zaniechanie odniesienia się do nich przez organ II instancji;
8) art. 7a K.p.a. przez bezpodstawne odstąpienie od zastosowania zasady rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony w sytuacji, gdy zachodziły ku temu uzasadnione podstawy, a przedmiotem postępowania administracyjnego w zaskarżonym zakresie było ewidentnie ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia,
9) art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
10) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 6, art. 7, 7a § 1 oraz art. 8 § 1 i 2 K.p.a. przez wydanie naruszającej obowiązujący stan prawny decyzji utrzymującej w mocy wadliwą decyzję organu I Instancji oraz zaniechanie jej uchylenia i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez przyznanie w całości wszystkich wnioskowanych płatności, w sytuacji gdy decyzja ta naruszała szereg zasad i przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym również rangi konstytucyjnej, a ponadto zasadę równości wobec prawa, niedyskryminacji, proporcjonalności i konkurencji;
11) art. 6 w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. przez zaniechanie uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji, w szczególności zaś jej sentencja, nie była wydana w sposób określony tymi przepisami przez Kodeks postępowania administracyjnego i ustawę o Planie Strategicznym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą wydano zgodnie z prawem.
Kluczowe dla rozstrzygnięcia jest ustalenie czy istnieje możliwość przyznania płatności w odniesieniu do działek, do których skarżący nie posiada żadnych tytułów prawnych, tj. np. na które nie posiada zawartych umów dzierżawy.
W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko organów, że brak tytułu prawnego wyklucza przyznanie płatności.
Przepis art. 22 ustawy o Planie Strategicznym stanowi, że jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gruntu, pomoc jest przyznawana do gruntu, który w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy, jest w posiadaniu podmiotu ubiegającego się o jej przyznanie na podstawie tytułu prawnego.
Powyższy przepis odmiennie reguluje warunki przyznawania płatności posiadaczom aniżeli miało to miejsce w dotychczasowym stanie prawnym, w którym obowiązywał art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1775 ze zm.), dalej: "ustawa o płatnościach", zgodnie z którym płatność bezpośrednia i uzupełniająca płatność podstawowa do działki rolnej będącej własnością Skarbu Państwa, państwowej osoby prawnej, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządowej osoby prawnej przysługują rolnikowi, który, na dzień 31 maja danego roku, ma do tej działki tytuł prawny. W odniesieniu do pozostałych gruntów nie obowiązywało to ograniczenie.
Problematyka zgodności - w aspekcie art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach (także w zakresie tytułu prawnego do gruntów) z przepisami unijnymi była już zresztą wcześniej przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, w których wyrażono pogląd, że wprowadzenie wymogu legitymowania się przez użytkownika gruntu wchodzącego w skład ZWRSP tytułem prawnym do tego gruntu nie może być uznane za warunek naruszający przepisy unijne, regulujące systemy wsparcia dla rolników (por. prawomocny wyrok WSA we Wrocławiu z 24 maja 2018 r. o sygn. akt III SA/Wr 23/18, z 18 lipca 2018 r. o sygn. akt III SA/Wr 65/18, WSA w Szczecinie z 25 października 2018 r. o sygn. akt I SA/Sz 463/18, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 20 marca 2019 r. o sygn. akt I SA/Go 56/19).
W dotychczasowej regulacji występowała różnica między działkami publicznymi i prywatnymi w kontekście przyznawania płatności. Warunkiem przyznania płatności do działek prywatnych było bowiem ich posiadanie (nawet bezumowne), natomiast w odniesieniu do działek publicznych wymagane było legitymowanie się przez rolnika tytułem prawnym do nich.
W aktualnie obowiązującym art. 22 ustawy o Planie Strategicznym różnice te nie występują, gdyż stanowi ten przepis, że jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gruntu, pomoc jest przyznawana do gruntu, który w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy, jest w posiadaniu podmiotu ubiegającego się o jej przyznanie na podstawie tytułu prawnego.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym płatności bezpośrednie są przyznawane do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego: 1) położonych na gruncie stanowiącym kwalifikujący się hektar; 2) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 3) nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172 - chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym Minister właściwy do spraw rozwoju wsi miał obowiązek określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary. W § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary (Dz. U. poz. 477 ze zm.) wskazano rodzaje gruntów stanowiące kwalifikujący się hektar, o którym mowa w art. 4 ust. 4 rozporządzenia 2021/2115. Powyższy przepis rozporządzenia 2021/2115 nie wprowadza wymogu legitymowania się przez wnioskodawcę tytułem prawnym do gruntu. Z rozporządzenia 2021/2115 wynika, że warunkiem przyznania wsparcia w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 jest wymóg, aby kwalifikujące się hektary pozostawały w dyspozycji rolnika. Prawo UE nie definiuje pojęcia "w dyspozycji", nie określa też stosunku prawnego, na podstawie którego dany obszar jest użytkowany przez rolnika, tzn. kiedy jest w jego dyspozycji.
W związku z tym państwom członkowskim przysługuje zakres swobodnego uznania w odniesieniu do dokumentów i dowodów wymaganych od wnioskodawcy dotyczących gruntów deklarowanych do płatności. Potwierdzeniem tego jest m. in. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 24 czerwca 2010 r. w sprawie o sygn. akt C-375/08, w którego motywie 56 wskazano, że wymóg przedstawienia ważnego tytułu prawnego umożliwia kontrolę zgodności danych przedstawionych we wnioskach o przyznanie pomocy. W motywie 75 wyroku wskazano, że zadaniem państw członkowskich jest ustanawianie środków odpowiednich, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli i że są one m. in. zobowiązane do przyjęcia środków koniecznych w celu zapewnienia, że transakcje finansowane przez Wspólnoty, a w szczególności przez EFOGR są rzeczywiście przeprowadzane oraz, że są wykonywane prawidłowo; zadaniem państw członkowskich jest również ustanawianie środków niezbędnych do przeciwdziałania nieprawidłowościom i odpowiedniego ich traktowania. Trybunał podkreślił przy tym, że owa swoboda uznania podlega pewnym ograniczeniom. Państwa są bowiem zobowiązane opierać się na obiektywnych kryteriach, respektując zasady równego traktowania i proporcjonalności. Ta ostatnia zasada wymaga, aby krajowe środki były właściwe do osiągnięcia zakładanego celu i nie wykraczały poza to, co niezbędne do jego realizacji.
Ponadto w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 17 grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt C-216/19 w motywie 35 wskazano, że korzystając z zakresu swobodnego uznania w odniesieniu do dowodów wymaganych jako uzasadnienie wniosku o przyznanie pomocy, szczególnie jeżeli chodzi o możliwość zobowiązania wnioskodawcy do przedstawienia ważnego tytułu prawnego potwierdzającego prawo wnioskodawcy do użytkowania obszarów będących przedmiotem wniosku, państwa członkowskie powinny uwzględniać cele odnośnych przepisów Unii i przestrzegać ogólnych zasad prawa Unii, w szczególności zasady proporcjonalności. W motywie 45 stwierdzono, że w przypadku gdy wniosek o przyznanie pomocy został złożony zarówno przez właściciela gruntów rolnych, jak i przez osobę trzecią, która faktycznie wykorzystuje te obszary bez jakiegokolwiek prawa ich użytkowania, kwalifikujące się hektary odpowiadające rzeczonym obszarom są "w dyspozycji" jedynie właściciela tych obszarów, w rozumieniu tego przepisu.
W myśl art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30 z późn. zm.) zgodnie z zasadą proporcjonalności zakres i forma działania Unii nie wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów Traktatów. Instytucje Unii stosują zasadę proporcjonalności zgodnie z Protokołem w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności.
Na podstawie art. 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L z 1995 r. Nr 312, str. 1), dalej: "rozporządzenie 2988/95", zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi Państwa Członkowskie podejmują środki niezbędne dla zapewnienia prawidłowości i rzeczywistej realizacji transakcji związanych z interesami finansowymi Wspólnot. Środki kontroli powinny być właściwe ze względu na charakter danego sektora i proporcjonalne do realizowanych celów. Powinny uwzględniać istniejącą praktykę i struktury Państw Członkowskich, powinny być ustalone tak, by nie pociągać za sobą nadmiernych ograniczeń ekonomicznych i kosztów administracyjnych. Obowiązkiem państw członkowskich jest zatem przeciwdziałanie nieprawidłowościom przy transakcjach finansowanych z budżetu UE.
Przy zajęciu gruntów rolnych wbrew woli właściciela nie dochodzi do spełnienia celów systemu płatności, a więc celów Wspólnej Polityki Rolnej. Zasadny jest zatem wniosek, że ustawodawca mógł przyjąć, że uzależnienie przyznania płatności do działek rolnych od wykazania tytułu prawnego do nich jest konieczne, aby zapobiec sztucznemu tworzeniu warunków do uzyskania płatności. Taki cel przyświecał ustawodawcy, który w uzasadnieniu projektu ustawy wskazał, że art. 22 rozstrzyga kwestię przyznania pomocy posiadaczowi. Jak wynika z uzasadnienia warunkiem przyznania wsparcia po 2022 r. jest wymóg, aby kwalifikujące się hektary pozostawały w dyspozycji rolnika (art. 4 ust. 4 rozporządzenia 2021/2115). W dalszej części uzasadnienia projektu ustawy wskazano, że pojęcie "w dyspozycji" należy odczytywać jako tożsame z posiadaniem i zaproponowano przyjęcie dotychczasowego rozwiązania, zgodnie z którym grunty rolne muszą pozostawać w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku złożenia wniosku o przyznanie pomocy (tj. ostateczną datą na dokonanie zmian we wniosku o przyznanie pomocy), a jednocześnie w związku z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 17 grudnia 2020 r. w sprawie C-216/19 dodano w tym przepisie obowiązek posiadania tytułu prawnego do gruntów, do których mają zostać przyznane płatności. W uzasadnieniu podkreślono, że w tym wyroku stwierdzono, że dysponowanie (posiadanie) gruntem powinno być zgodne z prawem danego państwa członkowskiego, a więc powinno odbywać się na podstawie tytułu prawnego.
Reasumując, korzystając z zakresu swobodnego uznania, wprowadzając ograniczenie w art. 22 ustawy przez wymóg legitymowania się tytułem prawnym do gruntu, Rzeczpospolita Polska uwzględniła cele przepisów unijnych dotyczących pomocy oraz obowiązki przestrzegania ogólnych zasad prawa unijnego, w szczególności zasady proporcjonalności. Z uwagi na występujące sytuacje bezumownego korzystania z gruntu - jak w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy - w Polsce koniecznym stało się przyjęcie rozwiązań uniemożliwiających przyznawanie płatności do gruntu użytkowanego bez tytułu prawnego. Wymóg przedstawienia ważnego tytułu prawnego potwierdzającego oświadczenie wnioskodawcy o użytkowaniu gruntów rolnych, na których prowadzi działalność rolniczą, w celu zapobiegania bezprawnego korzystania z terenów innych podmiotów, został uznany przez Trybunał Sprawiedliwości UE za odpowiadający wymogom zasady proporcjonalności w wyroku z 24 czerwca 2010 r. w sprawie C-375/08 - Luigi Pontini i inni.
W tym zakresie należy zgodzić się z organami, że w przypadku gruntu - tak jak w kontrolowanej sprawie - wchodzącego do ZWRSP nie jest wystarczające władanie (użytkowanie) deklarowaną do płatności działką rolną, lecz dodatkowo wymagane jest legitymowanie się do niej tytułem prawnym.
W kontrolowanej sprawie, jak wykazały organy, na dzień 31 maja 2023 r. wnioskodawca nie posiadał wiążącej umowy dzierżawy części zadeklarowanych działek ani innego tytułu prawnego do nich. Skarżący nie złożył żadnego przeciwdowodu w tym zakresie. Zgodnie z art. 5 ustawy o Planie Strategicznym z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy K.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 66 ust. 1 i 2 ustawy w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 K.p.a. nie stosuje się.
Ustawodawca tym samym uczynił wyjątek od zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 K.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m. in. art. 77 K.p.a., zgodnie z którą organy w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku postępowań z wniosków o przyznanie płatności obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organy nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 K.p.a. Takie rozłożenie ciężaru dowodu powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy ani z własnej inicjatywy pouczania strony czy informowania jej o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Z powyższego wynika, że to wnioskodawcę obciąża obowiązek udowodnienia faktu, z którego wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W postępowaniu o przyznanie płatności to nie organ, ale wnioskodawca (posiadacz gruntów) powinien przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W związku z tym zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organ przepisów K.p.a. należy uznać za niezasadne.
Zgodzić należy się więc z organem, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie dotyczących statusu zadeklarowanych a wykluczonych z płatności działek wynikają relewantne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty, a skarżący nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o odmiennym stanie rzeczy.
Sąd nie dopatrzył się również zasadności zarzutu naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane prawem, w sposób prawidłowy i czytelny określa też podstawę prawną rozstrzygnięcia. W związku z ich przytoczeniem i obszernym przytoczeniem uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, które Sąd podziela, nie było konieczności ich powtarzania.
Nie jest zatem wystarczające do spełnienia przesłanek przyznania płatności w stosunku do działki stanowiącej własność Skarbu Państwa jej użytkowanie przez wnioskodawcę, jeżeli ma ono charakter bezumowny. Sąd podziela stanowisko organów, że skarżący nie legitymował się tytułem prawnym do spornych działek, co jest wystarczające do odmowy przyznania pomocy. Nadto Sąd wskazuje, że organ I instancji wyczerpująco uzasadnił faktycznie, i prawnie, wysokość kar nałożonych w decyzji.
Zaskarżona decyzja odpowiada zatem prawu, w szczególności nie została wydana z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego i materialnego.
Wobec tego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.