III SA/Lu 207/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-05-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjapostępowanie dyscyplinarnekara dyscyplinarnawydalenie ze służbyniekonstytucyjnośćTrybunał Konstytucyjnyrozporządzeniesąd administracyjnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił orzeczenia dyscyplinarne o wydaleniu policjanta ze służby, uznając je za wydane na podstawie niekonstytucyjnego rozporządzenia.

Sprawa dotyczyła skargi policjanta W. M. na orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu go ze służby. Zarówno orzeczenie pierwszej, jak i drugiej instancji opierało się na przepisach rozporządzenia, które zostało uznane za niezgodne z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchylił zaskarżone orzeczenia, uznając je za wydane z naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał sprawę ze skargi sierżanta sztabowego W. M. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji, które utrzymało w mocy decyzję o wydaleniu skarżącego ze służby. Podstawą ukarania było przekroczenie uprawnień i pomoc w wyłudzeniu odszkodowania. Skarżący zarzucił naruszenie prawa poprzez prowadzenie postępowania dyscyplinarnego w oparciu o przepisy rozporządzenia, które utraciło moc obowiązującą na mocy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Sąd pierwszej instancji początkowo oddalił skargę, uznając, że orzeczenie TK miało skutek prospektywny. Po uchyleniu tego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazał na konieczność stosowania wykładni prawa zgodnej z Konstytucją, WSA w Lublinie, związany tą wykładnią, uchylił zaskarżone orzeczenia dyscyplinarne. Sąd uznał, że orzeczenia wydane na podstawie przepisów aktu wykonawczego uznanego za niekonstytucyjny nie mogą być stosowane, nawet jeśli formalnie obowiązywały w dacie ich wydania. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie dyscyplinarne wydane na podstawie przepisów rozporządzenia uznanego za niezgodne z Konstytucją RP nie może być stosowane w konkretnej sprawie, nawet jeśli formalnie obowiązywało w dacie jego wydania.

Uzasadnienie

Sąd, związany wykładnią NSA, uznał, że orzeczenia wydane na podstawie niekonstytucyjnych przepisów podlegają uchyleniu, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i NSA wskazujące, że akty sprzeczne z Konstytucją nie powinny być stosowane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.o. Policji art. 139 § ust. 2

Ustawa o Policji

Przepis, na podstawie którego wydano rozporządzenie wykonawcze.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. "b"

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji z przyczyny wznowieniowej.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 139 § ust. 2

Ustawa o Policji

Przepis dotyczący postępowania dyscyplinarnego uznany za niezgodny z Konstytucją RP.

rozp. MSWiA art. 1 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Podstawa ukarania policjanta.

rozp. MSWiA art. 32 § ust. 1 i 4 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Podstawa ukarania policjanta.

rozp. MSWiA art. 21 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Podstawa do pozostawienia obwinionego w służbie.

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo przekroczenia uprawnień.

k.k. art. 18 § § 3

Kodeks karny

Podżeganie lub pomocnictwo.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo oszustwa.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Zbieg przepisów.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone w oparciu o przepisy rozporządzenia, które utraciło moc obowiązującą na mocy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją ma skutek taki, że przepis ten nie powinien być stosowany przez sądy od momentu ogłoszenia orzeczenia TK.

Godne uwagi sformułowania

sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny akt uznany za sprzeczny z Konstytucją mimo, iż obowiązuje to w konkretnej sprawie nie może być przez sąd stosowany

Skład orzekający

Jerzy Marcinowski

przewodniczący

Jacek Czaja

członek

Dorota Chobian

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących stosowania aktów prawnych uznanych za niekonstytucyjne przez Trybunał Konstytucyjny, zwłaszcza w kontekście postępowań dyscyplinarnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie dyscyplinarne było prowadzone na podstawie rozporządzenia wykonawczego do ustawy o Policji, które zostało uznane za niezgodne z Konstytucją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczową zasadę prawną dotyczącą stosowania przepisów uznanych za niekonstytucyjne i ich wpływu na postępowania administracyjne i dyscyplinarne.

Czy niekonstytucyjne przepisy mogą być podstawą do zwolnienia z pracy? Sąd administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 207/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Dorota Chobian /sprawozdawca/
Jacek Czaja
Jerzy Marcinowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA (del) Dorota Chobian (sprawozdawca), Protokolant Adam Traczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2005 r. sprawy ze skargi W. M. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2003r. Nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] lipca 2003r., 2. określa , że zaskarżone orzeczenia nie mogą być wykonane w całości, 3. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz W. M. 250 (dwieście pięćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania sierżanta sztabowego W. M. , Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Miejskiego Policji z dnia 18 lipca 2003 r. o ukaraniu W. M. wydaleniem ze służby na podstawie § 1 pkt 3 i § 32 ust. 1 i 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów.
W uzasadnieniu wskazał, iż orzeczeniem dyscyplinarnym z [...] lipca 2003 r. sierżant sztabowy W. M. został uznany winnym tego, że w dniu [...] września 2002 r. w L. działając wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jako asystent zespołu Drużyny Sekcji Prewencji KMP przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że po wcześniejszym uzgodnieniu z ustalonymi osobami skierował patrol policji do wykonania czynności związanych z kolizją drogową wiedząc, że została ona uzgodniona przez jej uczestników, czym pomógł ustalonym osobom w wyłudzeniu odszkodowania z tytułu ubezpieczenia pojazdów marki Renault Laguna nr rej. [...] i Toyota Avensis nr rej. [...] w kwocie 36.000 zł na szkodę T.U. "[...]" w W. – Ekspozytura w L. , tj. popełnienia przestępstwa wyczerpującego znamiona art. 231 § 1 kk i art. 18 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk.
Organ II instancji rozpatrując odwołanie uznał, iż wina obwinionego została w pełni udowodniona a oczywistość popełnionego czynu, jego charakter i okoliczności nie pozwalały na pozostawienie obwinionego w służbie , zgodnie z § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wyróżnień oraz prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów.
W skardze od orzeczenia dyscyplinarnego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. M. zarzucił naruszenie art. 139 ust. 2 ustawy o Policji w związku z art. 145 a poprzez prowadzenie postępowania dyscyplinarnego z powołaniem się na treść rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy w sytuacji, gdy na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. przepis ten utracił moc a takie orzeczenie jest podstawą do wznowienia postępowania.
Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że Trybunał Konstytucyjny stwierdzając, że art. 139 ust. 2 ustawy o Policji w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, jednocześnie na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji ustalił, że przepis ten traci moc obowiązującą z dniem 30 września 2003 r. Oznacza to, że dopiero z tą datą utraciło również moc rozporządzenie Ministra Administracji i Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 1997r. Zarówno orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji jak i Komendanta Wojewódzkiego zapadły przed [...] września 2003 r. Skoro orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego odraczające na przyszłość utratę mocy obowiązującej przepisów procesowych w zakresie postępowania dyscyplinarnego policjantów ma prospektywną moc, zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne nie narusza ani prawa materialnego ani przepisów postępowania uzasadniających jego uchylenie. Sąd wyraził także pogląd, że brak było podstaw do zastosowania art. 145 a § 1 kpa i uchylenia zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustalając jednocześnie, że skarżący skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji odrębny wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 a § 1 kpa, który to wniosek został już rozpoznany przez organ i instancji.
W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. M. zarzucił naruszenie art. 190 ust. 3 Konstytucji poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na uznaniu prospektywnego skutku mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. oraz art. .145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 139 ust. 2 ustawy o Policji oraz w zw. z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w wyniku przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w oparciu o treść rozporządzenia wykonawczego do ustawy o Policji w sytuacji, gdy na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego przepisy tego rozporządzenia uznane zostały za niezgodne z Konstytucją RP.
Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd nie mógł ocenić legalności decyzji wydanej na podstawie przepisów aktu wykonawczego, który już w dacie wydania decyzji został uznany za niekonstytucyjny.
Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego – postanowienie z 7 grudnia 2000 r. III Zp 27/00 – OSNAPiUS 2001, Nr 10, poz. 331, uchwała III ZP 30/00 – OSNAPiUS 2001, Nr 23, poz. 615 oraz wyrok z 18 kwietnia 2002 r. sygn. III RN 4/01 – OSNP 2003/2/35 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podziela pogląd wyrażony w tych orzeczeniach, iż od momentu ogłoszenia przez Trybunał Konstytucyjny, że dany akt pozostaje w sprzeczności z aktem prawnym wyższego rzędu akt ten nie powinien być stosowany przez Sąd w konkretnej sprawie, mimo że obowiązuje. Dlatego też zdaniem NSA naruszającym przepisy prawa materialnego i procesowego było dokonywanie oceny legalności zaskarżonych decyzji w oparciu o przepisy niekonstytucyjnego i nieobowiązującego już w dacie wyrokowania rozporządzenia z 19 grudnia 1997r. i oddalenie skargi podczas, gdy zachodziła przesłanka z art. 145 § 1 lit "b" uzasadniająca uchylenie decyzji z przyczyny wznowieniowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny .
W tej sytuacji zarówno zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Wojewódzkiego Komendanta Policji jak i orzeczenie Komendanta Miejskiego podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 lit. "b" ustawy z 30 września 2002 r. Zgodnie bowiem z dokonaną przez NSA oceną prawną a wcześniej wyrażoną m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2002 r. sygn. III Zp 27/00 (OSNA 2001 Nr 10, poz. 331) , akt uznany za sprzeczny z Konstytucją mimo, iż obowiązuje to w konkretnej sprawie nie może być przez sąd stosowany. Tak więc, skoro oba orzeczenia dyscyplinarne zostały wydane w oparciu o przepisy rozporządzenia wydanego z mocy delegacji zawartej w art. 139 § 2 ustawy o Policji, który to przepis został uznany za sprzeczny z art. 92 Konstytucji, decyzje te podlegały uchyleniu.
Podnoszona na rozprawie okoliczność, iż postępowanie wznowieniowe zostało zakończone orzeczeniem Komendanta Głównego Policji, utrzymującym w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2004 r. o odmowie uchylenia orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego z dnia [...] września 2003 r. (a więc orzeczenia zaskarżonego w niniejszej sprawie) nie mogła skutkować umorzeniem postępowania, jak tego domagał się organ II instancji. Ostateczne orzeczenie Komendanta Głównego Policji zapadło w dniu [...] kwietnia 2004 r. , zaś jak wcześniej wskazano, zgodnie z art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest wykładnią prawa dokonaną w niniejszej sprawie przez NSA w uzasadnieniu wyroku, jaki zapadł w dniu 28 stycznia 2005r.
O kosztach postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony przez skarżącego wpis oraz wynagrodzenie ustanowionego przez niego adwokata.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI