III SA/Lu 202/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-06-18
NSApodatkoweŚredniawsa
prawo celnepochodzenie towarusankcje UEwęgielrozporządzenie 833/2014klasyfikacja taryfowazgłoszenie celneimportRosjaKazachstan

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki C. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymującą w mocy odmowę zwolnienia węgla do obrotu ze względu na jego rosyjskie pochodzenie, objęte sankcjami UE.

Spółka C. T. importowała węgiel, deklarując jego kazachskie pochodzenie. Organy celne, opierając się na opiniach Instytutu Geologicznego i analizie dokumentów, ustaliły, że węgiel ma pochodzenie rosyjskie, co skutkowało odmową jego zwolnienia do obrotu na podstawie rozporządzenia UE o sankcjach wobec Rosji. Sąd administracyjny uznał ustalenia organów za prawidłowe, oddalając skargę spółki.

Sprawa dotyczyła skargi C. T. Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego. Organy celne zmieniły dane dotyczące kraju pochodzenia importowanego węgla z Kazachstanu na Federację Rosyjską i odmówiły zwolnienia towaru do procedury dopuszczenia do obrotu. Podstawą odmowy był art. 3j rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014, zakazujący importu węgla pochodzącego z Rosji. Kluczowym dowodem w sprawie była opinia Państwowego Instytutu Geologicznego, która wykluczyła kazachskie pochodzenie węgla, wskazując, że jest on młodszy od karbonu, a w Kazachstanie węgiel kamienny wydobywany jest wyłącznie z warstw karbońskich. Analiza dokumentów transakcyjnych i logistycznych również nie potwierdziła kazachskiego pochodzenia towaru, a wręcz wskazywała na jego rosyjskie pochodzenie. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo ustaliły pochodzenie węgla i zastosowały sankcje UE, oddalając skargę spółki. Sąd odrzucił również argumentację spółki dotyczącą możliwości zwolnienia towaru na podstawie umów zawartych przed wejściem w życie sankcji, wskazując, że przedstawione dokumenty dotyczyły węgla o deklarowanym pochodzeniu kazachskim, a nie rosyjskim.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organy celne prawidłowo ustaliły rosyjskie pochodzenie węgla na podstawie opinii Instytutu Geologicznego i analizy dokumentów, a odmowa zwolnienia towaru była zasadna.

Uzasadnienie

Opinia Instytutu Geologicznego wykluczyła kazachskie pochodzenie węgla, wskazując na jego młodszy wiek od karbonu, podczas gdy w Kazachstanie węgiel kamienny pochodzi wyłącznie z warstw karbońskich. Analiza dokumentów transakcyjnych i logistycznych nie potwierdziła kazachskiego pochodzenia, a wskazywała na rosyjskie. Sąd uznał te ustalenia za prawidłowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

UKC art. 59

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

UKC art. 60 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

UKC art. 61

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

UKC art. 194 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

rozporządzenie nr 833/2014 art. 3j § 1

Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspierania agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego art. 8

Pomocnicze

UKC art. 22

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

UKC art. 188

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

rozporządzenie nr 833/2014 art. 3j § 3

Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie

rozporządzenie nr 833/2014 art. 12e § 1

Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie

o.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

Prawo celne art. 73 § 1

Ustawa z dnia 19 marca 2004 roku Prawo celne

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 z dnia 22 października 2008 r. w sprawie statystyki energii

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie rosyjskiego pochodzenia węgla na podstawie opinii Instytutu Geologicznego i analizy dokumentów. Zastosowanie zakazu importu węgla z Rosji na podstawie rozporządzenia nr 833/2014. Niespełnienie przesłanek do zastosowania wyjątku z art. 3j ust. 3 rozporządzenia nr 833/2014 z uwagi na brak dowodów na wykonywanie umów dotyczących węgla rosyjskiego.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie o kazachskim pochodzeniu węgla. Zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez nadanie mocy dowodowej raportowi Instytutu Geologicznego. Zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez odmowę nadania mocy dowodowej sprawozdaniu Instytutu Technologii Paliw i Energii w zakresie określenia pochodzenia geograficznego. Zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez nadanie mocy dowodowej danym z systemów informatycznych organów celnych. Zarzut naruszenia art. 60 ust. 1 UKC poprzez błędne zastosowanie i zmianę kraju pochodzenia. Zarzut zastosowania art. 3j ust. 3 rozporządzenia nr 833/2014 z uwagi na zawarcie umowy przed datą wejścia w życie sankcji.

Godne uwagi sformułowania

analizowany węgiel kamienny nie pochodzi z Kazachstanu węgiel jest młodszy od karbonu brak jest dowodów potwierdzających tożsamość towaru przywiezionego do Polski z [...] z towarem wywiezionym z [...] do Polski nie można ustalić, na podstawie jakich umów w rzeczywistości odbywała się transakcja kupna węgla pochodzącego z Rosji przepis ust. 3 art. 3j rozporządzenia nr 833/2014 nie może być traktowany jako automatycznie wyłączający zakazy z ust. 1 i ust. 2 w okresie od dnia 9 kwietnia 2022 r. do dnia 10 sierpnia 2022 r.

Skład orzekający

Robert Hałabis

przewodniczący

Anna Strzelec

członek

Iwona Tchórzewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie pochodzenia towarów w kontekście sankcji UE, interpretacja przepisów o zakazie importu węgla z Rosji, dowodzenie pochodzenia towaru w postępowaniu celnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji importu węgla z okresu obowiązywania sankcji, wymaga szczegółowej analizy dokumentacji transakcyjnej i dowodowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu sankcji UE wobec Rosji i ich wpływu na handel międzynarodowy, w szczególności w sektorze energetycznym. Pokazuje złożoność ustalania pochodzenia towarów i znaczenie szczegółowej analizy dokumentów.

Sankcje UE na węgiel: Czy deklaracja pochodzenia wystarczy, by ominąć zakazy?

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 202/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-06-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Robert Hałabis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 22;
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zmiany danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz odmowy zwolnienia towaru do wnioskowanej procedury dopuszczenia do obrotu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej C. T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. , utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia [...] 2023 r., nr [...] w przedmiocie zmiany danych w zgłoszeniu celnym oraz odmowy zwolnienia towaru do wnioskowanej procedury dopuszczenia do obrotu.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] 2022 r. agencja celna C. Spółka z o.o., działająca jako przedstawiciel pośredni skarżącej, złożyła powiadomienie w procedurze uproszczonej wg MRN nr [...] o przedstawieniu towaru – węgla do celów opałowych klasy G frakcji 0-100mm w ilości [...] kg. Jako kraj pochodzenia importowanego towaru został zadeklarowany [...]. Powiadomienie zostało sporządzone na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] 2022 r. Zgodnie z treścią faktury sprzedającym była E. E. S.A. ze [...], nabywcą spółka C. T., zaś odbiorcą S. Spółka z o.o. w W., a dostawa była realizowana w ramach kontraktu nr [...] z dnia 20 maja 2021 r. Towar został zaklasyfikowany przez zgłaszającego do kodu Taric 2701 12 90 00 obejmującego - Węgiel, nawet sproszkowany, ale nieaglomerowany; - - węgiel bitumiczny; - pozostały.
W związku z wątpliwościami co do tożsamości i zadeklarowanego kraju pochodzenia towaru, w dniu 19 lipca 2022 r. dokonano poboru próbek węgla, które zostały przekazane do Państwowego Instytutu Geologicznego Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie (dalej także jako "Instytut Geologiczny" lub Instytut")
W sporządzonym przez wskazany Instytut "Raporcie dotyczącym pochodzenia węgla kamiennego" z dnia 5 października 2022 r. stwierdzono, że analizowany węgiel kamienny nie pochodzi z Kazachstanu.
Na wezwanie organu do przedstawienia dokumentacji potwierdzającej faktyczne pochodzenie importowanego węgla strona w piśmie z dnia 23 grudnia 2022 r. wyjaśniła, że węgiel pochodzi z [...] oraz przedstawiła tłumaczenie faktury nr [...] z dnia [...] 2022 r. oraz umowy nr [...] z dnia 20 maja 2021 r. wraz z załącznikiem - umową dodatkową, a także załącznik 2 do kontraktu nr [...] z dnia [...] 2008 r. między Ministerstwem P. i N. Technologii [...] i S. Spółką z o.o. na wydobywanie węgla ze złoża Żałyn w obwodzie karagandzkim Republiki Kazachstanu, wraz z tłumaczeniem.
W piśmie z dnia 19 stycznia 2023 r. Instytut poinformował, że dane zawarte w raporcie z dnia 5 października 2022 r. upoważniają do stwierdzenia, że podane w deklaracji celnej źródło węgla, którym ma być Kazachstan, jest nieprawdziwe. Badany węgiel nie pochodzi z Kazachstanu, gdyż węgiel jest młodszy od karbonu.
W piśmie z dnia 27 stycznia 2023 r. Instytut Geologiczny ustosunkował się do zawartych w piśmie z dnia 23 grudnia 2022 r. twierdzeń strony dotyczących złóż węgla Żałyn w Kazachstanie, co według strony świadczyło o pochodzeniu importowanego węgla z Kazachstanu.
Na wniosek strony w dniu 22 marca 2023 r. dokonano poboru próbek towaru, celem przeprowadzenia badań pod kątem ustalenia rodzaju węgla i jego parametrów.
Badania pod względem jakości importowanego węgla zostały przeprowadzone przez Instytut Technologii Paliw i Energii w Zabrzu. Wyniki badań zostały przedstawione w sprawozdaniu z wykonania pracy pt. "Ocena rodzaju paliwa na podstawie badań mikroskopowych i właściwości fizykochemicznych próbki węgla, wraz z wydaniem opinii co do jego klasyfikacji, dla próbki węgla o nr [...]", przekazanym przez stronę przy piśmie z dnia 22 maja 2023 r. W opinii wskazano, że w świetle zebranych materiałów i dokonanych analiz, poddany badaniu węgiel należy zaklasyfikować jako węgiel bitumiczny (węgiel kamienny).
Organ pierwszej instancji w dniu 29 maja 2023 r., na podstawie art. 22 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz.Urz.UE.L.2013.269.1 z późn. zm., dalej jako "UKC") powiadomił stronę, że zamierza wydać decyzję, w której dokona zmiany kraju pochodzenia importowanego towaru oraz odmówi zwolnienia towaru do wnioskowanej procedur.
W piśmie z dnia 5 lipca 2023 r. strona ustosunkowała się do powyższego powiadomienia. Strona podniosła między innymi, że umowa, na podstawie której doszło do sprzedaży węgla na rzecz skarżącej, została zawarta przed dniem 9 kwietnia 2022 r. W związku z tym, nawet przy przyjęciu rosyjskiego pochodzenia węgla (czemu skarżąca zaprzeczyła), możliwe było zwolnienie towaru do procedury celnej dopuszczenia do obrotu.
Organ pierwszej instancji pismem z dnia 19 lipca 2023 r. wezwał stronę do przedstawienia przetłumaczonych na język polski aneksów (załączników, umów dodatkowych) do kontraktu [...] z dnia 20 maja 2021 r. łącznie z załącznikiem nr [...] z dnia [...] 2022 r., który został wymieniony w fakturze nr [...] z dnia [...] 2022 r. W odpowiedzi strona nadesłała przetłumaczone na język polski kopie aneksów do umowy [...] z dnia 20 maja 2021 r.
Po rozpatrzeniu materiału dowodowego organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] 2023 r. zmienił dane dotyczące kraju pochodzenia węgla do celów opałowych o masie [...],5 t zgłoszonego do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu na obszarze UE wg powiadomienia w procedurze uproszczonej MRN nr [...] z dnia [...] 2022 r. w ten sposób, że w miejsce kraju pochodzenia: [...], winno być kraj pochodzenia: [...]. Jednocześnie organ pierwszej instancji odmówił zwolnienia towaru do wnioskowanej procedury dopuszczenia do wolnego obrotu na obszarze UE. Organ pierwszej instancji w ramach podstawy prawnej decyzji powołał między innymi art. 3j rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz.Urz.UE.L 2014.229.1., dalej jako "rozporządzenie nr 833/2014") oraz art. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspierania agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1497).
Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że podstawą odmowy zwolnienia towaru do wnioskowanej procedury dopuszczenia do wolnego obrotu był art. 3j rozporządzenia nr 833/2014.
Organ wskazał, że istotą sporu w sprawie było pochodzenie węgla o masie [...],5 t (19 wagonów), będącego przedmiotem powiadomienia w procedurze uproszczonej o zgłoszeniu towaru do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu na obszarze Unii, wymienionego w fakturze importowej nr [...] z dnia [...] 2022 r., która była podstawą tego powiadomienia. Zdaniem skarżącej towar pochodzi z Kazachstanu i został przywieziony z tego kraju z przeładunkiem towaru na Białorusi z 19 wagonów kazachskich do innych 19 wagonów. Organ celny stwierdził natomiast, że pochodzenie kazachskie jest nieprawdziwe, a prawidłowym krajem pochodzenia jest Rosja, w związku z czym towar podlega sankcjom wynikającym z rozporządzenia nr 833/2014 i nie może zostać dopuszczony do obrotu w UE.
Organ zauważył, że z informacji udzielonych przez skarżącą wynika, iż w dniu [...] 2022 do M. przybyło 19 wagonów z węglem pochodzenia kazachskiego w ilości [...],5 t (numery wagonów według zgłoszenia celnego). Przewóz został dokonany na podstawie listu przewozowego SMGS nr [...] z dnia [...] 2022 r. ze stacji Orsza Centralna na [...], nadawcą przesyłki była firma T. U.. Towar został pierwotnie nadany z [...] w dniach 25-26 grudnia 2021 r. za listami SMGS nr [...] i [...], odbiorcą wskazanym w listach była polska spółka [...], a listy były adresowane na Kuźnicę Białostocką z deklaracjami celnymi na kraj przeznaczenia wskazanym jako Polska. Firma T. U., będąca pośrednikiem w tych transakcjach handlowych, na przełomie roku informowała, że są techniczne trudności w realizacji zawartych umów i te trudności dotyczą pozyskania taboru wagonowego do realizacji przewozów z [...] i aby udrożnić te przewozy w miesiącach styczeń i luty zachodziła konieczność zmiany środka transportu na terenie [...]. W dniu [...] 2022 r. spółka T. U. zawiadomieniem nr [...] poinformowała, że 19 wagonów nadanych w [...] według listów SMGS nr [...] i nr [...] zostało na stacji Orsza przeładowanych do 19 wagonów wskazanych w liście SMGS nr [...]. Zgodnie z treścią oświadczenia na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] 2019 r., specyfikacji nr [...] z dnia 17 stycznia 2022 r. zawartej pomiędzy E. E. S.A., [...] a T. U., [...], w lutym 2022 r. wysyłany był węgiel klasy G, który dotarł w celu rozładunku na stacji Orsza Centralna. Według oświadczenia węgiel na stację Orsza Centralna przyjechał w wagonach nr: [...], waga - [...] t, według kolejowego listu przewozowego SMGS nr [...] oraz [...] Następnie węgiel o masie [...] t przeładowano do wagonów nr: [...], i przesłano kolejowym listem przewozowym SMGS nr [...] z dworca Orsza Centralna na adres: T. sp. z o.o., ul. [...], [...], Polska
Organ wskazał, że do akt sprawy dołączono dokumentację potwierdzającą transakcję sprzedaży 50000 t węgla między D. z [...] a spółką T. U. z [...] w ramach kontraktu [...] z dnia [...] 2021 r. oraz zgodnie z załącznikiem 10 do kontraktu i fakturą nr [...] z dnia 20 grudnia 2021 r. wystawioną na 50000 t węgla, a także fakturą nr [...] z dnia 25 grudnia 2021 r. wystawioną na [...] t węgla.
Zgodnie z kazachskim dokumentem celnym wywozowym nr [...]/0011117 przedmiotem wywozu był węgiel kamienny klasy G o masie 50000 t, nadawcą towaru była [...] z [...], a odbiorcą spółka T. U. z [...]. Zgodnie z przedmiotowym dokumentem jako kraj przeznaczenia wskazana została Polska. Według zapisu w polu 44 tego dokumentu dostawa realizowana była wg kontraktu [...] z dnia [...] 2021 r. i faktury [...] z dnia 20 grudnia 2021 r. Według przedmiotowego kontraktu i faktury stronami umowy są [...] z [...] i OOO T. U. z [...].
Zgodnie z fakturą nr [...] z dnia [...] 2022 r. , kontraktem nr [...] z dnia [...] 2019 r., specyfikacją do kontraktu nr [...] z dnia 17 stycznia 2022 r. (zmienioną umową dodatkową nr [...] do specyfikacji nr [...]), firma T. U. z [...] sprzedała węgiel firmie E. E. S.A. ze [...]. Jako odbiorca towaru w fakturze nr [...] została wskazana [...] Sp. z o.o. z Polski. Z zapisów na fakturze wynika, że kraj pochodzenia węgla to [...]. Zgodnie z przedmiotową fakturą transakcja handlowa realizowana była w ramach kontraktu nr [...] z dnia [...] 2019 r., a transport odbywał się w ramach dokumentu [...] wystawionego na [...], w którym przywołany został również kontrakt nr [...] z dnia [...] 2019 r. Dane na temat zawartego kontraktu nr [...] z dnia [...] 2019r. potwierdza spółka T. U. w oświadczeniu o przeładunku węgla nr [...] z dnia [...] 2022r. W kontrakcie nr [...] z dnia [...] 2019 r. podano, że sprzedający zobowiązuje się do sprzedaży, a kupujący do zakupu węgla produkcji rosyjskiej.
Zgodnie z załączoną dokumentacją firma E. E. S.A. ze [...] sprzedała spółce C. T. z Polski według faktury nr [...] z dnia [...] 2022 r., kontraktu nr [...] z dnia 20 maja 2021 r. [...],50 t węgla kamiennego klasy G frakcji 0-100 mm pochodzącego z [...].
W znajdujących się w aktach kazachskich dokumentach SMGS nr [...] oraz nr [...] widnieje nadawca kazachski [...] z [...] a odbiorcą jest OOO T. U. z [...], zaś pierwotnie wpisana była firma [...] Sp. z o.o z K..
Organ stwierdził, że z powyższych dokumentów wynika, iż na granicę [...] z [...] - do Orszy Centralnej w dniu 4 stycznia 2022 r. został dostarczony towar w postaci węgla kamiennego klasy G frakcji 0-100 mm objętego kontraktem nr [...] z dnia [...] 2021 r. W aktach sprawy znajduje się zbiorcze świadectwo pochodzenia Formy ST-1 nr KZ BY 2 110 00637 (1013303) z dnia 20 stycznia 2022 r. potwierdzające pochodzenie kazachskie 17136.500 kg węgla klasy G frakcji 0-100 mm według wielu dokumentów przewozowych, w tym nr [...] i [...] Adnotacja na odwrocie świadectwa informuje, że świadectwo dotyczy towaru objętego kontraktem nr [...] z dnia [...] 2021 r., umowa dodatkowa nr [...] z dnia 20 grudnia 2021 r. Świadectwo jest wystawione retrospektywnie celem przedłożenia w [...]. Zgodnie z informacją podaną na stronie kazachskiej administracji świadectwo jest autentyczne. Informacje podane na świadectwie pochodzenia wskazują, że dotyczy ono węgla wywiezionego z [...] według dokumentów przewozowych nr [...] i [...]
Z kolei w dniu [...] 2022 r. na [...] (stacja Orsza Centralna) dla towaru objętego kontraktem nr [...] z dnia [...] 2019 r. został wystawiony nowy SMGS nr [...] z adnotacją "zmiana adresu", w którym jako nadawca towaru widnieje OOO T. U. z [...], jako odbiorca S. S.A. z W., zaś pierwotnie wpisana była [...] Sp. z o.o. z K.. Ponadto na 3 egzemplarzu [...] przekreślono odbiorcę i wpisano jeszcze inną firmę, tj. S. Sp. z o o. z W..
Organ zauważył, że powyższe informacje są adekwatne do informacji zawartych w piśmie prezesa zarządu skarżącej z dnia 24 czerwca 2022 r., z którego wynika, że w dniu [...] 2022 r. do M. przybyło 19 wagonów z węglem pochodzenia kazachskiego w ilości [...],5 t (numery wagonów według zgłoszenia celnego). Ten przewóz został dokonany na podstawie listu przewozowego SMGS nr [...] z dnia [...] 2022r. ze stacji Orsza Centralna na [...]. Nadawcą przesyłki była białoruska firma T. U..
Natomiast z powyższych dokumentów wynika, że towar nie został zakupiony przez skarżącą bezpośrednio od kazachskiego kontrahenta [...]. Towar stanowił uprzednio własność spółki T. U. z [...] a następnie E. E. S.A. ze [...]. Zdaniem organu odwoławczego w okolicznościach sprawy nie można potwierdzić tożsamości towaru eksportowanego z [...] oraz przywiezionego z [...] do Polski. Towar wywieziony z [...] był przewożony w innych wagonach, na które zostały wystawione inne dokumenty przewozowe, niż towar przywieziony z [...]. Ponadto towar znajdował się przez długi okres na terytorium [...], gdzie nie był sprawowany dozór celny nad tym towarem. Zgodnie z dokumentacją towar z [...] przybył do stacji Orsza Centralna na [...] w dniu 4 stycznia 2022 r. Towar został załadowany do wagonów na stacji Orsza w dniu [...] 2022 r, zaś na terytorium [...] towar znajdował się do dnia [...] 2022 r., co potwierdza stempel stacji B. Centralny na liście przewozowym nr [...]. Przeładunek towaru z wagonów kazachskich nie został w żaden sposób potwierdzony przez władze celne [...], a jedynie przez spółkę T. U. w oświadczeniu nr [...] z dnia [...] 2022 r. Brak dozoru celnego na terytorium [...] wynika z wewnętrznych przepisów obowiązujących w [...] i [...], w szczególności postanowień unii celnej między tymi krajami, niemniej jednak brak jest dowodów potwierdzających tożsamość towaru przywiezionego do [...] z [...] z towarem wywiezionym z [...] do Polski.
Organ zauważył, że zakwestionowanie tożsamości towaru wiąże się ściśle z zakwestionowaniem jego pochodzenia z [...]. Podstawowym dowodem wskazującym, że przedstawiony towar w rzeczywistości ma pochodzenia rosyjskie a nie kazachskie, jest zlecone badanie próbek węgla. Państwowy Instytut Geologiczny w raporcie z dnia 5 października 2022r. zawarł następujące wnioski:
a. dane izotopowe z cyrkonów wskazują, że w sąsiedztwie basenu węglowego znajdowały się skały magmowe wieku dewońskiego, jako źródło detrytusu;
b. taki wiek jest charakterystyczny dla otoczenia zagłębi węglowych znajdujących się w obrębie struktur tektonicznych pasma ałtajskiego, czyli w [...], [...] i [...] (Kuzbas). Niestety dane izotopowe nie pozwalają na bardziej szczegółowy wniosek;
c. przy braku gatunków przewodnich na podstawie tak wykształconego zespołu miospor można tylko stwierdzić, że badane skały są młodsze od karbonu. Tak więc analizowany węgiel kamienny nie pochodzi z [...].
Dodatkowo Instytut Geologiczny w piśmie z dnia 19 stycznia 2023 r. stwierdził, że dane zawarte w raporcie z dnia 5 października 2022 r. upoważniają do stwierdzenia, że podane w deklaracji celnej źródło węgla, którym ma być [...], jest nieprawdziwe. Badany węgiel nie pochodzi z [...]. Źródło wydobycia na terenie tego kraju zostało wykluczone, gdyż węgiel jest młodszy od karbonu. Zakres danych porównawczych, którymi Instytut dysponuje wskazuje, że mógł być wydobyty w [...] lub w [...].
W odniesieniu do wskazania Chin jako potencjalnego kraju pochodzenia węgla organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, który na podstawie danych uzyskanych z zarządzanych analitycznych systemów informatycznych stwierdził, że w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2022 r. nie odnotowano przypadków importu oraz tranzytu węgla kamiennego pochodzenia chińskiego. W związku z tym organy celne przyjęły pochodzenie rosyjskie towaru jako najbardziej prawdopodobne w niniejszej sprawie.
Organ odwoławczy wskazał, że strona przedstawiła dokumenty od producenta węgla, poświadczające jej zdaniem, że importowany węgiel został wydobyty w zagłębiu węglowym Żałyn w [...]. Producent węgla w [...], [...] Spółka z o.o. przekazał Państwowe Świadectwo Rejestracji Kontraktu na eksploatację podglebia nr [...] z dnia [...] 2008 r. oraz umowę nr [...] z dnia [...] 2008 r. pomiędzy Ministerstwem P. i N. Technologii [...] a [...] Spółką z o.o. na wydobycie węgla na złożu Żałyn w obwodzie karagandzkim, wraz z uzupełnieniami i aneksami. Zdaniem strony, porównanie charakterystyki geologicznej złoża Żałyn i analiza wieku materiału klastycznego, której wyniki podano w raporcie z dnia 5 października 2022 r. pozwala na stwierdzenie, że badane próbki odpowiadają węglom wydobywanym przez [...] Spółkę z o.o. ponieważ: w budowie geologicznej złoża biorą udział osady struktur synklinalnych górnego paleozoiku i mezozoiku, przy czym okres permu to paleozoik górny, okres wczesnego triasu należy do mezozoiku; w węglach kopalni Żylińskiej występują utwory młodsze niż karbon, w tym z ery mezozoiku i kenozoiku.
Ustosunkowując się do twierdzeń strony, Instytut Geologiczny w piśmie z dnia 27 stycznia 2023 r. wyjaśnił, że podjął się badania pochodzenia węgla kamiennego, nie brunatnego. Instytut wskazał, że węgiel kamienny definiowany jest w Polsce i w Unii Europejskiej jako surowiec o minimalnej kaloryczności większej niż 23865 kJ/kg (5700 kcal/kg). Drugim zasadniczym parametrem definiującym węgiel kamienny jest zawartość pierwiastka węgiel, która w tym surowcu nie może być niższa od 75% i sięga 97%. Węgle brunatne w polskiej klasyfikacji mają kaloryczność od 7.5 MJ/kg do 21 MJ/kg i zawartość pierwiastka węgla od 58% do 78%. Klasyfikacja rosyjska (tak naprawdę radziecka) dotyczy innych cech węgla. Węgle z formacji jurajskich Kazachstanu, niezależnie od konkretnego złoża, o słabej lityfikacji nie są ujmowane jako węgle kamienne (ang. hard coal), lecz brunatne. Położone w rejonach podziemnych kopalni karbońskich węgli kamiennych pola odkrywkowe wydobywające węgiel w obwodzie Pawłodarskim (kopalnia "Kajnama") i Karagandzkim (kopalnia Zhalyn; http://zhalyncoal.kz/en/field/), eksploatujące surowiec z warstw jurajskich o deklarowanej przez producentów kaloryczności od 3500 do 6400 kcal/kg (od 14,6 MJ/kg do 26,8 MJ/kg) i zawartości pierwiastka węgla od 70 do 78%. Część tych parametrów jest dostępna na stronach internetowych producentów. Niestety w przypadku złoża Zhalyn parametrami udostępnionymi na stronie internetowej firmy wydobywczej a tymi podanymi przez importera istnieje daleka rozbieżność co do kaloryczności węgla (w udostępnionych dokumentach jest ona znacząco wyższa niż górna granica podana przez tę firmę). Należy zauważyć, że dane z domeny publicznej, podawane tutaj przez Instytut, odniesione do przedziałów wartości dla węgli brunatnych i kamiennych definiowanych w Polsce w bardzo dużym zakresie nie spełniają wymogów dotyczących tego drugiego surowca, tylko częściowo wychodzą poza zakres węgla brunatnego w przypadku deklarowanej kaloryczności. Podsumowując, Instytut ponownie podkreślił, że jego współpraca w obszarze źródeł węgla dotyczy tylko surowca w pełni spełniającego polskie kryteria węgla kamiennego. Instytut wyraził też ubolewanie, że nie ma informacji o parametrach węgla i wskazanym przez importera bardziej szczegółowym niż kraj miejscu jego wydobycia. Jak stwierdzono w piśmie, "mając tę wiedzę, prawdopodobnie uniknęlibyśmy tego typu nieporozumień".
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z uwagami do działu 27 Taryfy celnej w podpozycji 2701 12 "węgiel bitumiczny" oznacza węgiel o zawartości substancji lotnych (w przeliczeniu na suchą masę wolną od substancji mineralnych) przekraczającej 14 % i o granicznej wartości opałowej (w przeliczeniu na wilgotną masę wolną od substancji mineralnych) wynoszącej 5833 kcal/kg lub więcej.
Wyniki badań przeprowadzonych przez Instytut Technologii Paliw i Energii w Zabrzu wskazują, że poddany badaniom węgiel należy zaklasyfikować jako węgiel bitumiczny. Jak wskazano w opinii Instytutu Technologii Paliw i Energii, dla badanej próbki importowanego węgla wartość opałowa w stanie wilgotnym i bez substancji mineralnej wynosi Qim,MMF= 26,2MJ/kg = 6257,76 kcal/kg. Natomiast części lotne w stanie suchym i bez substancji mineralnej wynoszą Vd,MMF= 45,64%. Powyższe wyniki potwierdzają prawidłowość kodu Taric 2701 12 90 00 dla importowanego węgla:
2701 Węgiel; brykiety, brykietki i podobne paliwa stałe wytwarzane z węgla
- Węgiel, nawet sproszkowany, ale nieaglomerowany
270112 - - Węgiel bitumiczny
270112 90 00 - - - Pozostały.
Organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, według której w świetle pisma Państwowego Instytutu Geologicznego z dnia 27 stycznia 2023 r. raport tego Instytutu należy uznać za wydany w wyniku nieporozumienia.
Organ zauważył, że w piśmie z dnia 27 stycznia 2023 r. Państwowy Instytut Geologiczny w uzupełnieniu raportu z dnia 5 października 2022r. stwierdził, iż podjął się badania węgla kamiennego, a nie brunatnego. W piśmie dodano, że podjęta współpraca w obszarze źródeł węgla dotyczy tylko surowca w pełni spełniającego polskie kryteria węgla kamiennego. W opinii Instytutu Technologii Paliw i Energii węgiel został zaś sklasyfikowany jako węgiel subbitumiczny według klasyfikacji ASTM D388 z uwagi na wyższy zakres ciepła spalania, zaś według pozostałych norm jako bitumiczny (węgiel kamienny). W końcowej opinii Instytutu badany węgiel został zaklasyfikowany jako węgiel bitumiczny. W piśmie z dnia 27 stycznia 2023 r. Państwowy Instytut Geologiczny definiując pojęcie węgla kamiennego powołał się na rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 z dnia 22 października 2008 r. w sprawie statystyki energii (Dz.U. L 304 z 14.11.2008, str. 1 z późn. zm.), zaznaczając, że węgiel kamienny definiowany jest w Polsce, ale też i w Unii Europejskiej jako surowiec o minimalnej kaloryczności większej niż 23865 kJ/kg (5700 kcal/kg). Drugim zasadniczym parametrem definiującym węgiel kamienny jest zawartość pierwiastka węgiel, która w tym surowcu nie może być niższa od 75% i sięga 97%. Instytut Technologii Paliw i Energii w swoim sprawozdaniu odniósł się do tego rozporządzenia oraz podanych parametrów dla węgla kamiennego, tj. ciepła spalania w stanie wilgotnym i bezpopiołowym (wymóg: więcej, niż 24000 J/g, jest: 26561 J/g), części lotne (wymóg: więcej, niż 10%, dane w zależności od stanu: 44,40%, 45,64%, 30,10%), zawartość węgla odgazowanego F. C. (wymóg: mniej niż 90%, jest 42,98%). Zgodnie ze sprawozdaniem Instytutu Technologii Paliw i Energii, badany węgiel według powyższego rozporządzenia został zakwalifikowany jako węgiel bitumiczny czyli kamienny. Dane zawarte w piśmie Państwowego Instytutu Geologicznego z dnia 27 stycznia 2023r. dotyczące zakresu wartości większej niż 23865 kJ/kg (5700 kcal/kg) podane były jako miernik wyznaczający kategorie węgla w wersji powyższego rozporządzenia obowiązującej na dzień 20 października 2010 r. (wartość opałowa wyższa niż 23865 kJ/kg (5700 kcal/kg) w stanie bezpopiołowym, ale wilgotnym). W Tabeli 3 sprawozdania Instytutu Paliw i Energii została podana wysokość parametru wartość opałowa w stanie wilgotnym i bez substancji mineralnej dla badanej próbki węgla, która wynosiła 26,2 MJ/kg a więc więcej, niż podana wysokość 23865 kJ/kg. Według badań Instytutu Technologii Paliw i Energii węgiel będący przedmiotem postępowania został sklasyfikowany jako węgiel kamienny (bitumiczny) również według innych norm i rozporządzeń poza klasyfikacją ASTM D388, według której został sklasyfikowany jako subbitumiczny lub z pogranicza węgla subbitumicznego i bitumicznego z uwagi na wyższy zakres ciepła spalania w tej normie, który wynosi więcej niż 26,743 MJ/kg, a mniej niż 30,232 MJ/kg. Zgodnie z końcowym wnioskiem Instytutu Technologii Paliw i Energii węgiel został zaklasyfikowany jako węgiel bitumiczny (kamienny).
Mając na uwadze powyższe należało w ocenie organu uznać, że węgiel będący przedmiotem postępowania spełnia kryteria pozwalające na zaklasyfikowanie go jako węgiel kamienny. Tym samym raport Państwowego Instytutu Geologicznego z dnia 5 października 2022 r. należy uznać za materiał dowodowy dotyczący próbki towaru będącego przedmiotem postępowania i nie można zgodzić się z zarzutami strony, że raport ten został wydany w wyniku nieporozumienia.
Organ podkreślił, że w piśmie z dnia 19 stycznia 2023 r. Instytut Geologiczny wykluczył pochodzenie kazachskie węgla z uwagi na fakt, że badany węgiel jest młodszy od karbonu. Zdaniem strony badany węgiel pochodzi z zagłębia Żałyn w Kazachstanie, w którym wydobywany jest również węgiel z młodszych złóż, niż z karbonu, w tym z ery mezozoiku i kenozoiku. Państwowy Instytut Geologiczny odniósł się do powyższego twierdzenia strony w piśmie z dnia 27 stycznia 2023r. Instytut nie zaprzeczył, że węgle młodsze mogą być wydobywane w zagłębiu Żałyn w Kazachstanie, jednak węgle te ujmowane są jako węgle brunatne. W piśmie tym Instytut zwrócił również uwagę, że wartość kaloryczna badanego węgla zgodnie z dokumentami udostępnionymi przez importera jest znacznie wyższa, niż górna granica podana przez producenta na stronie internetowej kopalni Żałyn eksploatującej surowiec z warstw jurajskich.
Na stronie internetowej kopalni Żałyn podano parametry węgla wydobywanego w zagłębiu Żałyn przez firmę Saryarka Energy: zawartość popiołu 4%-38%, wilgotność w stanie roboczym 3%-4,2% oraz wartość opałowa węgla 3800 do 6400 kcal/kg. Zgodnie z analizą dokonaną przez Instytut Technologii Paliw i Energii zawartość wilgoci całkowitej w stanie roboczym (Wtr) w badanej próbce węgla wynosi 14,5%., wartość opałowa w stanie roboczym badanego węgla wynosi 19883 J/g = 4748,97kcal/kg. Organ zwrócił również uwagę na parametry węgla podane w kontrakcie [...] z dnia [...] 2021 r., w szczególności w załączniku 10 z dnia 20 grudnia 2021r., który według strony potwierdza transakcję handlową przedmiotowego węgla między firmą [...] z [...] a spółką T. U.. Załącznik 10 dotyczy węgla klasy G o wartości opałowej w stanie roboczym nie mniej niż 5800 kcal/kg. Powyższe dane wskazują, że węgiel będący przedmiotem importu posiada inne parametry, niż określone w kontrakcie z firmą kazachską oraz podane na stronie kopalni Żałyn w [...]. Potwierdza to stanowisko organu celnego, że węgiel kamienny będący przedmiotem postępowania nie pochodzi z zagłębia Żałyn w [...].
Organ odwoławczy wskazał, że sprawozdanie Instytutu Technologii Paliw i Energii zostało wykonane na zlecenie skarżącej. Zgodnie z wnioskiem strony, celem pobrania próbek węgla było jednoznaczne stwierdzenie jego rodzaju i parametrów. To z kolei było spowodowane koniecznością zaklasyfikowania towaru do odpowiedniego kodu Taryfy celnej. Sprawozdanie stanowi więc dowód w sprawie w zakresie parametrów i klasyfikacji węgla będącego przedmiotem postępowania. Badanie wykonane przez Instytut Technologii Paliw i Energii nie miało natomiast na celu określenia miejsca wydobycia węgla. Zgodnie z treścią sprawozdania, celem pracy była ocena rodzaju paliwa (mikroskopowa ocena rodzaju paliwa: węgiel kamienny, brunatny, koks, inne) oraz wykonanie badań właściwości fizykochemicznych próbki paliwa w zależności od jego rodzaju, wraz z wydaniem opinii co do jego klasyfikacji. Opinia wydana przez Instytut Technologii Paliw i Energii odnosi się więc do parametrów i klasyfikacji próbki węgla, a nie do określenia geograficznego pochodzenia węgla.
Organ nie podzielił zarzutu naruszenia art. 3j ust. 3 rozporządzenia nr [...]. Organ zgodził się ze stanowiskiem strony, że powołany przepis może dotyczyć węgla jakiegokolwiek pochodzenia, ale wywożonego z [...]. Organ zauważył jednak, że zgodnie z argumentacją strony przywieziony towar nie pochodzi z [...] i nie został przywieziony z [...]. Strona stoi na stanowisku, że węgiel został przywieziony z [...] na mocy transakcji między firmą T. U. z [...] i [...] [...], następnie firmą E. E. S.A. ze [...] i T. U. z [...] i następnie na mocy transakcji między skarżącą, a E. E. S.A. Pochodzenie przedmiotowego węgla z [...] zostało jednak podważone w toku postępowania. Wykazano również, że nie można potwierdzić tożsamości towaru z uwagi na przeładunek i pozostawanie towaru przez dłuższy czas na terytorium [...] oraz jednoczesny brak kontroli celnej na [...]. Importer dowodzi, że przedłożone kontrakty dotyczą transakcji handlowych zakupu węgla wydobytego w [...], co potwierdza m.in. zapis w specyfikacji N 56 do umowy między E. E. S.A. a spółką T. U., w której wskazane jest pochodzenie węgla [...], podobnie zapisy w fakturze 162 z dnia [...] 2022 r., a także zapis w fakturze [...] między E. E. S.A. a skarżącą. Organ zauważył jednak, że w kontrakcie nr [...] z dnia 4 maja 2019 r. między E. E. S.A. a spółką T. U. podane jest rosyjskie pochodzenie węgla a także, że przedmiotem kontraktu jest węgiel klasy D, DR, T, TR. Natomiast przedmiotem powiadomienia nr [...] z dnia 22 czerwca 2022 r. jest węgiel klasy G. Ustalenie, że towar ma w rzeczywistości pochodzenie rosyjskie podważa fakt, że przedłożona przez stronę dokumentacja potwierdzająca łańcuch transakcji handlowych przedmiotowego węgla między firmą z [...] i [...], [...] i [...] i następnie [...] i Polski dotyczy towaru zgłoszonego do importu. Tym samym nie można ustalić, na podstawie jakich umów w rzeczywistości odbywała się transakcja kupna węgla pochodzącego z Rosji. W związku z tym nie jest możliwe zastosowanie w sprawie art. 3j ust. 3 rozporządzenia nr 833/2014 zwalniającego od stosowania sankcji dla towarów pochodzenia rosyjskiego. Natomiast w sprawie znajduje zastosowanie art. 3j ust. 1 tego rozporządzenia, nakładający zakaz zakupu, przywozu lub przekazywania do Unii, bezpośrednio lub pośrednio, węgla oraz innych paliw stałych kopalnych, wymienionych w załączniku XXII, jeżeli pochodzą one z Rosji lub są wywożone z Rosji. W załączniku XXII wymieniono poz. 2701 Węgiel; Brykiety, brykietki i podobne paliwa stałe wytwarzane z węgla. Tak więc będący przedmiotem postępowania węgiel klasyfikowany do pozycji HS Taryfy celnej 2701 objęty jest zakazem wynikającym z art. 3j ust. 1 rozporządzenia nr 833/2014.
W skardze wniesionej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej C. T. Spółka z o.o. zarzuciła naruszenie:
1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm., dalej także jako "o.p.") oraz art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku Prawo celne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2073 z późn. zm.), poprzez nadanie przez organ mocy dowodowej przygotowanemu przez Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy raportowi z dnia 5 października 2022 r. dotyczącemu pochodzenia węgla kamiennego w zakresie uznania, iż raport stanowi dowód na rosyjskie pochodzenie węgla podczas gdy:
a) treść raportu wskazuje, że węgiel może pochodzić z Chin lub Rosji, zaś dane izotopowe analizowane w raporcie nie pozwalają na przyjęcie, w którym z tych krajów doszło do wydobycia węgla;
b) w piśmie Państwowego Instytutu Geologicznego z dnia 19 stycznia 2023 r., stanowiącym uzupełnienie raportu, podniesiono, że w ocenie Państwowego Instytutu Geologicznego nie jest wykluczone, że węgiel pochodzi z innych niż Rosja miejsc na świecie, gdzie węgle kamienne młodsze od karbonu również występują;
c) w piśmie Państwowego Instytutu Geologicznego z dnia 27 stycznia 2023 r., stanowiącym uzupełnienie raportu, podniesiono, że węgle z formacji jurajskich Kazachstanu, niezależnie od konkretnego złoża, nie są ujmowane jako węgle kamienne w literaturze przedmiotu, lecz brunatne, co powoduje, że raport oparty jest na nieporozumieniu wynikającym z wykluczenia a priori kazachskich zagłębi jako źródeł wydobycia węgla;
2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 187 § 1 o.p oraz art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 Prawa celnego, poprzez odmowę nadania mocy dowodowej sprawozdaniu Instytutu Technologii Paliw i Energii pt. "Ocena rodzaju paliwa na podstawie badań mikroskopowych i właściwości fizykochemicznych próbki węgla, wraz z wydaniem opinii co do jego klasyfikacji, dla próbki węgla o nr LCA/330/23" w zakresie w jakim wskazuje, że na podstawie analizy petrograficznej badanego węgla nie jest możliwe określenie jego pochodzenia geograficznego, zaś pominięcie tej okoliczności doprowadziło organ do błędnego wniosku, że węgiel ma pochodzenie rosyjskie;
3) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 187 § 1 o.p. oraz art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 Prawa celnego, poprzez nadanie przez organ mocy dowodowej danym wynikającym z analitycznych systemów informatycznych organów celnych i uznanie, że dane te wykluczają chińskie pochodzenie węgla, podczas gdy:
a) dane te wskazują jedynie, że w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2022 r. nie odnotowano przypadków importu oraz tranzytu węgla pochodzenia chińskiego, a tym samym nie pozwalają na potwierdzenie albo wykluczenie miejsca wydobycia węgla w niniejszej sprawie;
b) dane te nie pokrywają się ze statystykami handlowymi udostępnionymi przez Unię Europejską, z których wynika, że w latach 2021 i 2022 z Chin do Polski przywieziono odpowiednio 1.602.913 kg oraz 4.760.001 kg węgla klasyfikowanego do pozycji 2701 taryfy celnej;
4) przepisów prawa materialnego, tj. art. 60 ust. 1 UKC, poprzez jego błędne zastosowanie i zmianę kraju pochodzenia węgla z Kazachstanu na Rosję, pomimo że w niniejszej sprawie brak jest dowodów, że węgiel będący przedmiotem niniejszej sprawy został całkowicie uzyskany w Rosji.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
Ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia powyższych zarzutów, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3j ust. 3 w zw. z art. 12e ust. 1 rozporządzenia nr 833/2014, poprzez ich niezastosowanie i odmowę zwolnienia towarów do procedury dopuszczenia do obrotu, podczas gdy przywóz węgla nastąpił na podstawie umowy zawartej przed dniem 9 kwietnia 2022 r., zatem nawet w przypadku przyjęcia rosyjskiego pochodzenia węgla, organy celne zobowiązane były do zwolnienia węgla w okresie przejściowym przewidzianym przez art. 3j ust. 3 rozporządzenia nr 833/2014 i mającym zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 12e ust. 1 rozporządzenia nr 833/2014. W przypadku uwzględnienia powołanego zarzutu, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie, w jakim utrzymuje ona w mocy decyzję organu pierwszej instancji w zakresie jej pkt 2., tj. w zakresie odmowy zwolnienia towaru do wnioskowanej procedury dopuszczenia do wolnego obrotu na obszarze Unii oraz zobowiązanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do wydania w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku decyzji, na podstawie której organ zwolni węgiel będący przedmiotem niniejszego postępowania do wnioskowanej procedury celnej dopuszczenia do obrotu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym.
Odpis skargi wraz z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 9 kwietnia 2024 r.
W piśmie z dnia 27 maja 2024 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie na podstawie art. 122 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kraj pochodzenia towaru. Zdaniem skarżącej, importowany przez nią węgiel został wydobyty w Kazachstanie. Natomiast po przeprowadzeniu postępowania organy celne obu instancji stwierdziły, że skarżąca nie wykazała kazachskiego pochodzenia towaru i uznały Rosję za kraj pochodzenia węgla. W konsekwencji zmieniono – z Kazachstanu na Federację Rosyjską – dane dotyczące kraju pochodzenia węgla zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu według powiadomienia w procedurze uproszczonej MRN nr [...] z dnia [...] 2022 r. W następstwie powyższego odmówiono też zwolnienia towaru do wnioskowanej procedury dopuszczenia do wolnego obrotu na obszarze Unii.
W związku z tym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 194 ust. 1 akapit pierwszy UKC jeżeli spełnione są warunki do objęcia towarów daną procedurą i towary nie są przedmiotem żadnych zakazów i ograniczeń, organy celne zwalniają towary po weryfikacji danych w zgłoszeniu celnym lub po przyjęciu ich bez weryfikacji.
Na mocy art. 188 UKC organy celne, w celu zweryfikowania prawidłowości danych zawartych w przyjętym zgłoszeniu celnym, mogą: a) skontrolować zgłoszenie i dokumenty załączane do zgłoszenia; b) zażądać od zgłaszającego dostarczenia innych dokumentów; c) przeprowadzić rewizję towarów; d) pobrać próbki w celu dokonania ich analizy lub dokładniejszej rewizji towarów.
W okolicznościach sprawy przedmiotem weryfikacji było pochodzenie towaru w postaci węgla do celów opalowych gat. G frakcja 0-100 mm, o masie [...],5 t, objętego dokonanym w imieniu skarżącej powiadomieniem o zgłoszeniu do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu na obszarze Unii.
Stosownie do art. 59 UKC, w art. 60 oraz 61 ustanawia się reguły określania niepreferencyjnego pochodzenia towarów do celów stosowania: a) wspólnej taryfy celnej z wyjątkiem środków, o których mowa w art. 56 ust. 2 lit. d) i e); b) środków pozataryfowych ustanowionych w przepisach unijnych regulujących określone dziedziny wymiany towarowej; oraz c) innych środków unijnych odnoszących się do pochodzenia towarów.
Towar całkowicie uzyskany w danym kraju lub na danym terytorium uznawany jest za pochodzący z tego kraju lub terytorium (art. 60 ust. 1 UKC).
Art. 61 UKC normuje kwestię dowodu pochodzenia. Zgodnie z ust. 1 art. 61 UKC jeżeli w zgłoszeniu celnym wskazane zostaje pochodzenie zgodnie z przepisami prawa celnego, organy celne mogą zażądać od zgłaszającego udowodnienia pochodzenia towarów. Niezależnie od przedstawienia dowodu pochodzenia zgodnie z przepisami prawa celnego lub innym prawodawstwem unijnym regulującym określone dziedziny, w przypadku uzasadnionych wątpliwości organy celne mogą zażądać dodatkowego dowodu w celu upewnienia się, że wskazane pochodzenie jest zgodne z regułami określonymi w stosownych przepisach unijnych (ust. 2).
Weryfikacja kraju pochodzenia w okolicznościach niniejszej sprawy była istotna z punktu widzenia przepisów rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie. W rozporządzeniu tym zostały bowiem określone zakazy dotyczące obrotu określonymi towarami pochodzącymi lub przywożonymi z Rosji.
Stosownie do obowiązującego w dacie powiadomienia o zgłoszeniu, to jest w dniu [...] 2022 r., przepisu art. 3j rozporządzenia nr 833/2014, zakazuje się zakupu, przywozu lub przekazywania do Unii, bezpośrednio lub pośrednio, węgla oraz innych stałych paliw kopalnych, wymienionych w załączniku XXII, jeżeli pochodzą one z Rosji lub są wywożone z Rosji. W załączniku XXII, obejmującym wykaz wyrobów węglowych, o których mowa w art. 3j, wymieniono między innymi wyroby węglowe o kodzie CN 2701, obejmujące: Węgiel; Brykiety, brykietki i podobne paliwa stałe wytwarzane z węgla.
Skarżąca nie kwestionuje, że importowany towar klasyfikowany jest do kodu CN 2701. Jednakże zdaniem skarżącej sprowadzony węgiel pochodzi z Kazachstanu i zgromadzony materiał dowodowy nie uzasadnia przyjęcia jego rosyjskiego pochodzenia.
Niezależnie od powyższego skarżąca powołuje się art. 12e rozporządzenia nr 833/2014, dodany przez art. 1 pkt 15 rozporządzenia nr 2023/427 z dnia 25 lutego 2023 r. (Dz.U.UE.L.2023.59I.6) zmieniającego rozporządzenie nr 833/2014 z dniem 26 lutego 2023 r. Zgodnie z ust. 1 art. 12e rozporządzenia nr 833/2014, na potrzeby zakazów przywozu towarów przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu właściwe organy celne mogą zwolnić towary fizycznie znajdujące się w Unii, jak przewidziano w art. 5 pkt 26 unijnego kodeksu celnego 426, pod warunkiem że zostały one przedstawione organom celnym zgodnie z art. 134 unijnego kodeksu celnego przed wejściem w życie lub datą rozpoczęcia stosowania odpowiednich zakazów przywozu, w zależności od tego, która z tych dat jest późniejsza. W przekonaniu skarżącej tego rodzaju sytuacja ma miejsce w sprawie z uwagi na treść art. 3j ust. 3 rozporządzenia nr 833/2014. Ostatnio wymieniony przepis przewiduje, że zakazy ustanowione w ust. 1 i 2 art. 3j nie mają zastosowania do wykonywania do dnia 10 sierpnia 2022 r. umów zawartych przed dniem 9 kwietnia 2022 r. lub umów dodatkowych niezbędnych do wykonania takich umów. W związku z tym, zdaniem skarżącej, nawet w przypadku przyjęcia rosyjskiego pochodzenia węgla, organy celne zobowiązane były do jego zwolnienia w okresie przejściowym przewidzianym w art. 3j ust. 3 rozporządzenia nr 833/2014.
W ocenie Sądu stanowisko skarżącej i formułowane w związku z tym zarzuty nie zasługują na podzielenie.
Skarżąca niezasadnie kwestionuje znaczenie raportu Państwowego Instytutu Geologicznego jako dowodu w sprawie.
Na wniosek skarżącej próbki węgla zostały poddane także badaniu przez Instytut Technologii Paliw i Energii. Skarżąca nie podważa wyników tych badań przedstawionych w sprawozdaniu powołanego Instytutu. W podsumowaniu sprawozdania stwierdzono natomiast, że badany węgiel należy zaklasyfikować jako węgiel kamienny. Treść sprawozdania oraz jego konkluzje zostały również szczegółowo przeanalizowane w zaskarżonej decyzji przez organ, który nie znalazł podstaw do ich kwestionowania.
Zgodnie z treścią raportu sporządzonego przez Państwowy Instytut Geologiczny w dniu 5 października 2023 r., a co następnie zostało podkreślone w piśmie Państwowego Instytutu Geologicznego z dnia 27 stycznia 2023 r., badania przeprowadzone w tym Instytucie dotyczyły węgla kamiennego. Skoro zatem w świetle sprawozdania Instytutu Technologii Paliw i Energii przedmiotowy węgiel podlega zaklasyfikowaniu jako węgiel kamienny, to zgodzić się należy z organem co do adekwatności raportu Państwowego Instytutu Geologicznego do przedmiotu niniejszej sprawy.
Natomiast z raportu Państwowego Instytutu Geologicznego z dnia 5 października 2022 r. wynika jednoznacznie, że w Kazachstanie węgiel kamienny wydobywany jest wyłącznie z warstw karbońskich. Tymczasem analizy przeprowadzone przez wymieniony Instytut wykazały, że badane skały są młodsze od karbonu. W związku z tym, zgodnie z wnioskami raportu, analizowany węgiel kamienny nie pochodzi z Kazachstanu.
Nie jest również zasadny zarzut skarżącej, że raport Państwowego Instytutu Geologicznego oparty jest na nieporozumieniu wynikającym z wykluczenia a priori kazachskich zagłębi jako źródeł wydobycia węgla. Skarżąca błędnie wysnuwa taki wniosek z treści pisma Państwowego Instytutu Geologicznego z dnia 27 stycznia 2023 r., w którym to piśmie wskazano, że węgle z formacji jurajskich Kazachstanu, niezależnie od konkretnego złoża, o słabej lityfikacji nie są ujmowane jako węgle kamienne w literaturze przedmiotu, lecz brunatne. Przywołany fragment pisma w żadnym razie nie wskazuje jednak, by Państwowy Instytut Geologiczny wycofał się z wcześniejszego stanowiska wyrażonego w raporcie z dnia 5 października 2022 r. Z raportu jednoznacznie wynika, że węgiel kamienny jest wydobywany w Kazachstanie, jednakże wyłącznie z warstw karbońskich. Natomiast przytaczany przez skarżącą fragment pisma Państwowego Instytutu Geologicznego z dnia 27 stycznia 2023 r. dotyczy węgli z formacji jurajskich Kazachstanu, to jest formacji młodszych od karbonu. Takie węgle, jak podniesiono w piśmie z dnia 27 stycznia 2023 r., nie są ujmowane jako węgle kamienne w literaturze przedmiotu, lecz brunatne. Natomiast, jak wskazano już wyżej, węgiel importowany przez skarżącą podlega zaklasyfikowaniu jako węgiel kamienny, a jednocześnie przebadane przez Państwowy Instytut Geologiczny skały są młodsze od karbonu. W świetle zatem raportu sporządzonego przez Państwowy Instytut Geologiczny w dniu 5 października 2023 r. oraz treści pisma Instytutu z dnia 27 stycznia 2023 r., organy celne zasadnie uznały, że przedmiotowy węgiel nie może pochodzić z Kazachstanu.
W konsekwencji błędnie wywodzi skarżąca, że raport Państwowego Instytutu Geologicznego, jako sporządzony w wyniku nieporozumienia, nie mógł stanowić dowodu przyjętego za podstawę zaskarżonej decyzji. Jeszcze raz podkreślić należy, że z pisma z dnia 27 stycznia 2023 r. w żadnym razie nie wynika, by Instytut wycofał się ze swojej wcześniejszej opinii co do wykluczenia pochodzenia węgla z Kazachstanu. Opinię tę Instytut wyraził stanowczo zarówno w raporcie z dnia 5 października 2022 r., jak i w piśmie z dnia 19 stycznia 2023 r., w którym także wskazał, że podane przez stronę źródło pochodzenia węgla – Kazachstan jest nieprawdziwe.
Przeciwnie, Państwowy Instytut Geologiczny w piśmie z dnia 27 stycznia 2023 r. dodatkowo zwrócił uwagę na różnice pomiędzy parametrami węgla podanymi przez importera, a parametrami udostępnionymi na stronie internetowej kazachskiej kopalni Żałyn (eksploatującej surowiec ze złóż młodszych od karbonu), z której według twierdzeń skarżącej węgiel miał pochodzić.
W zaskarżonej decyzji zasadnie wywiedziono, że węgiel będący przedmiotem importu ma inne parametry, niż podane na stronie kopalni Żałyn w [...], a także niż określone w kontrakcie z firmą kazachską. Wskazuje na to między innymi załącznik 10 z dnia 20 grudnia 2021 r. do kontraktu [...] z dnia [...] 2021 r., który według strony miał potwierdzać sprzedaż węgla między [...] z [...] a spółką T. U. i dotyczył węgla klasy G o wartości opałowej w stanie roboczym nie mniej niż 5800 kcal/kg. Zgodnie zaś z analizą dokonaną przez Instytut Technologii Paliw i Energii wartość opałowa w stanie roboczym badanego węgla wynosi 4748,97 kcal/kg. Powyższe stanowi dodatkowy argument przemawiający za prawidłowością ustalenia, że przedmiotowy węgiel nie pochodzi z Kazachstanu, a zatem ma inne pochodzenie, niż zadeklarowała strona.
Z taką oceną pozostaje w logicznym związku przeprowadzona przez organy analiza transakcji i dokumentów, które nie dawały podstaw do przyjęcia tożsamości węgla zgłoszonego w dniu [...] 2022 r. do procedury swobodnego obrotu wg powiadomienia MRN nr [...] z węglem wskazanym w kazachskim celnym dokumencie wywozowym nr [...]/[...]
Z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu wynika, że skarżąca spółka C. T. nie kupowała węgla bezpośrednio od kazachskiej firmy [...], ale zawarła transakcję z firmą E. E. SA w [...]. Ta transakcja była poprzedzona transakcją między E. E. SA a spółką T. U. z [...] oraz transakcją między firmą T. , a firmą [...].
Ponadto w zaskarżonej decyzji trafnie zwrócono uwagę, że towar przybył z [...] do Polski w innych wagonach i na podstawie innego kolejowego listu przywozowego, niż węgiel wywieziony z [...]. Według strony towar, który przyjechał na stację Orsza Centralna na [...] w 19 wagonach nadanych w [...] według kolejowych listów przewozowych SMGS nr [...] i nr [...], na stacji Orsza Centralna został przeładowany do 19 innych wagonów wymienionych w późniejszym kolejowym liście przewozowym z dnia [...] 2022 r. SMGS nr [...], na podstawie którego został dokonany przewóz ze stacji Orsza Centralna do M. . Jednakże, jak trafnie zauważyły organy, przeładunkowi nie towarzyszył dozór organów celnych Białorusi, w związku z czym brak jest wystawionych przez wskazane organy dowodów potwierdzających tożsamość towaru. Potwierdzenie przeładunku miało stanowić wyłącznie oświadczenie spółki T. U. z dnia [...] 2022 r., co nie mogło być uznane za wystarczające, mając dodatkowo na względzie nadmiernie długi czas ponad pół roku, w jakim towar znajdował się na terenie [...], a w którym to czasie towar nie był poddany dozorowi celnemu. Według przedstawionych dokumentów towar przybył z [...] na stację Orsza Centralna w dniu 4 stycznia 2022 r., w dniu [...] 2022 r. na tej stacji został załadowany do wagonów i do dnia [...] 2022 r., znajdował się na terenie [...].
W konsekwencji, biorąc pod uwagę opinię Państwowego Instytutu Geologicznego, a także przedstawione wyniki analizy dokumentów, należało uznać za trafne stwierdzenie, że wbrew deklaracji skarżącej importowany przez nią węgiel nie pochodził z [...].
Wbrew argumentacji skarżącej, powyższych wniosków nie może podważyć zawarte w sprawozdaniu Instytutu Technologii Paliw i Energii stwierdzenie, iż na podstawie analizy petrograficznej badanego węgla nie jest możliwe określenie jego pochodzenia. Zasadnie wyjaśniono w zaskarżonej decyzji, że przedmiotem i celem badań przeprowadzonych przez Instytut Technologii Paliw i Energii była ocena rodzaju paliwa, wraz z wydaniem opinii co do jego klasyfikacji, a nie określenia pochodzenia geograficznego węgla. Zatem sporządzone przez Instytutowi Technologii Paliw i Energii sprawozdanie z badań przeprowadzonych we wskazanym wyżej zakresie stanowi dowód na tę okoliczność, nie zaś na okoliczność pochodzenia geograficznego węgla. Natomiast w Państwowym Instytucie Geologicznym importowany węgiel był badany właśnie w celu ustalenia miejsca pozyskania węgla.
W ocenie Sądu prawidłowe było także ustalenie przez organy celne rosyjskiego pochodzenia węgla.
W tej kwestii wskazać należy, że Państwowy Instytut Geologiczny w raporcie z dnia 5 października 2022 r. zawarł następujące wnioski:
a. dane izotopowe z cyrkonów wskazują, że w sąsiedztwie basenu węglowego znajdowały się skały magmowe wieku dewońskiego, jako źródło detrytusu;
b. taki wiek jest charakterystyczny dla otoczenia zagłębi węglowych znajdujących się w obrębie struktur tektonicznych pasma ałtajskiego, czyli w Chinach, Kazachstanie i Rosji (Kuzbas). Niestety dane izotopowe nie pozwalają na bardziej szczegółowy wniosek;
c. przy braku gatunków przewodnich na podstawie tak wykształconego zespołu miospor można tylko stwierdzić, że badane skały są młodsze od karbonu. Tak więc analizowany węgiel kamienny nie pochodzi z Kazachstanu.
Skarżąca akcentuje, że według treści pisma Instytutu z dnia 19 stycznia 2023 r., nie jest wykluczone, że węgiel pochodzi z innych niż Rosja miejsc na świecie, gdzie węgle kamienne młodsze od karbonu również występują. Istotnie, takie stwierdzenie zostało zawarte w końcowej części pisma, odnoszącego się w dwóch punktach do dwóch różnych spraw, w których opiniował Instytut, z czego punkt 1 dotyczył niniejszej sprawy. Wymaga jednak podkreślenia, że Państwowy Instytut Geologiczny po dokonaniu w niniejszej sprawie badań próbek węgla, w treści raportu z dnia 5 października 2022 r. jednoznacznie stwierdził cechy charakterystyczne dla otoczenia zagłębi węglowych znajdujących się w obrębie struktur tektonicznych pasma ałtajskiego, określając że odnosi się to do Chin, Kazachstanu i Rosji (Kuzbas). Jednocześnie Instytut jednoznacznie wykluczył Kazachstan jako źródło węgla, a to z uwagi na stwierdzenie, że badane skały są młodsze od karbonu.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skarżącej, całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przemawiał za uznaniem, że przedmiotowy węgiel ma pochodzenie rosyjskie, a nie chińskie.
Z informacji udzielonej w dniu 21 kwietnia 2023 r. przez Referat Analiz, Prognoz i Sprawozdawczości Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej na podstawie danych z systemu (ewidencji) NCTS2, AIS (ZCP i PWD) wynika, że w okresie 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2022 r. na obszarze Polski nie stwierdzono tranzytu węgla z kraju wysyłki towaru – Chiny, jak również nie stwierdzono importu węgla klasyfikowanego do pozycji 2701 12 pochodzenia chińskiego (informacja k. 173-175 akt). Niewątpliwie okoliczności wynikające z tej informacji przemawiały przeciwko uznaniu, że węgiel stanowiący przedmiot niniejszej sprawy ma pochodzenie chińskie. Akcentowanie przez skarżącą w skardze, że powyższe dane nie uwzględniają przypadków importu chińskiego węgla, przeznaczonego dla polskich odbiorców, w urzędach innych państwa członkowskich Unii Europejskiej, nie podważa skutecznie prawidłowości stanowiska organu. Argumentacja skarżącej nie zmienia bowiem wynikającego z opisanych wcześniej danych faktu braku odnotowania w polskich urzędach celnych przywozu w latach 2021 i 2022 z Chin do Polski węgla z pozycji 2701 12. Przedmiotowy węgiel był zaś zgłoszony w polskim urzędzie celnym. Natomiast z w pełni wiarygodnych danych uzyskanych przez organ wynika, że taką drogą nie był w ogóle realizowany import węgla z Chin.
Trzeba także zwrócić uwagę, że w przedstawionych przez stronę dokumentach brak jakichkolwiek zapisów, które mogłyby wskazywać na [...] jako kraj pochodzenia węgla. Strona nie powoływała też tego rodzaju okoliczności. Natomiast wprawdzie w części późniejszych dokumentów mowa jest o węglu z Kazachstanu, ale według treści kontraktu z dnia [...] 2019 r. nr [...], zawartego pomiędzy białoruską firmą T. U. a spółką E. E. S.A., kontrakt dotyczył sprzedaży węgla produkcji rosyjskiej (k. 76-81 wraz z tłumaczeniem k. 72-75 akt). Kontrakt ten, między innymi, został powołany w fakturze nr [...] z dnia [...] 2022 r. dotyczącej [...],50 t węgla (19 wagonów). Z kolei E. E. S.A. sprzedała według faktury nr [...] z dnia [...] 2022 r. (k. 147) węgiel w tożsamej ilości [...],50 t (19 wagonów) skarżącej spółce C. T..
Wymaga też podkreślenia, że nie byłoby racjonalnych podstaw do zgłoszenia organom celnym węgla pochodzenia chińskiego jako węgla pochodzącego z Kazachstanu. Natomiast takie przyczyny istniały w przypadku węgla pochodzenia rosyjskiego, a to z uwagi na zakazy określone w art. 3j ust. 1 rozporządzenia nr 813/2014, a także w art. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspierania agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1497).
Powyższe względy przemawiały w ocenie Sądu za trafnością wykluczenia przez organy Chin jako miejsca pochodzenia węgla stanowiącego przedmiot niniejszej sprawy i, mając na względzie opinię Państwowego Instytutu Geologicznego, uzasadnionym stwierdzeniem, że miejscem pochodzenia węgla jest Federacja Rosyjska.
Następstwem powyższego było także zasadne zastosowanie przez organy przepisu art. 3j rozporządzenia nr 833/2014 dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie. Przepis ten został dodany z dniem 9 kwietnia 2022 r. na mocy art. 1 rozporządzenie rady (UE) 2022/576 z dnia 8 kwietnia 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 833/2014 dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz.U.UE.L.2022.111.1 z dnia 8 kwietnia 2022 r.) i obowiązywał w do dnia 23 czerwca 2023 r.
Zgodnie z ust. 1 art. 3j rozporządzenia nr 833/2014, zakazuje się zakupu, przywozu lub przekazywania do Unii, bezpośrednio lub pośrednio, węgla oraz innych stałych paliw kopalnych, wymienionych w załączniku XXII, jeżeli pochodzą one z Rosji lub są wywożone z Rosji. W załączniku XXII obejmującym wykaz wyrobów węglowych i innych, o których mowa w art. 3j zostały wymienione wyroby klasyfikowane do kodu CN 2701 Węgiel; Brykiety, brykietki i podobne paliwa stałe wytwarzane z węgla.
Węgiel będący przedmiotem postępowania, klasyfikowany do pozycji 2701 i zgodnie z prawidłowymi ustaleniami organów celnych – pochodzący z Rosji, jest zatem objęty zakazem określonym w art. 3j ust. 1 rozporządzenia nr 833/2014.
Skarżąca, niezależnie od kwestionowania rosyjskiego pochodzenia węgla, powołuje się na ust. 3 art. 3j rozporządzenia nr 833/2014. Zgodnie z ostatnio wymienionym przepisem zakazy ustanowione w ust. 1 i 2 nie mają zastosowania do wykonywania do dnia 10 sierpnia 2022 r. umów zawartych przed dniem 9 kwietnia 2022 r. lub umów dodatkowych niezbędnych do wykonania takich umów.
Skarżąca podnosi, że w okolicznościach sprawy przywóz węgla nastąpił na podstawie umowy zawartej przed dniem 9 kwietnia 2022 r., a mianowicie umowy zawartej w dniu 20 maja 2021 r. ze szwajcarską spółką E. E. S.A. Powyższa umowa miała charakter umowy ramowej, zaś poszczególne transakcje sprzedaży wyrobów węglowych pomiędzy E. E. S.A. a skarżącą opierały się na aneksach do tej umowy. W dniu [...] 2022 r. skarżąca C. T. i E. E. S.A. zawarły aneks nr [...] do powyższej umowy, który został następnie zmieniony aneksem z dnia 26 maja 2022 r. Na podstawie tego aneksu wystawiona została przez E. E. S.A. w dniu [...] 2022 r. faktura sprzedaży nr [...] Zatem umowa, jak również aneks do niej, na podstawie których doszło do sprzedaży węgla, zostały zawarte przed dniem 9 kwietnia 2022 r. Przywóz węgla nastąpił natomiast przed dniem 10 sierpnia 2022 r. Dodatkowo skarżąca podkreśla, że nawet w przypadku uznania, że aneks zawarty w dniu 26 maja 2022 r. jest umową, na podstawie której doszło do przywozu węgla na terytorium UE, to aneks ten powinien być traktowany jako umowa dodatkowa niezbędna do wykonania umowy zawartej przed dniem 9 kwietnia 2022 r., a w świetle art. 3j ust. 3 rozporządzenia nr 833/2014 umowa dodatkowa nie musi być zawarta przed dniem 9 kwietnia 2022 r. Jak podkreśla skarżąca, zarówno zawarcie umowy sprzedaży węgla, jak i jej wykonanie nastąpiły w granicach czasowych przewidzianych w art. 3j ust. 3 rozporządzenia nr 833/2014, co uaktualnia obowiązek zwolnienia węgla do wnioskowanej procedury celnej w związku z art. 12e ust. 1 rozporządzenia nr 833/2014.
W ocenie Sądu trafne jest jednak wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko organu o braku podstaw do zastosowania przepisu ust. 3 art. 3j rozporządzenia nr 833/2014 w niniejszej sprawie. Organ właściwie zinterpretował powyższy przepis, który jednoznacznie wyłącza zastosowanie zakazu ustanowionego w ust. 1 art. 3j tego rozporządzenia jedynie w sytuacji wykonywania do dnia 10 sierpnia 2022 r. umów zawartych przed dniem 9 kwietnia 2022 r. lub umów dodatkowych niezbędnych do wykonania takich umów. W okolicznościach sprawy nie ma natomiast możliwości ustalenia, że węgiel był przedmiotem umowy spełniającej wymogi określone w ust. 3 art. 3j rozporządzenia nr 833/2014.
W toku postępowania ustalono bowiem, że węgiel objęty powiadomieniem ma faktycznie pochodzenie rosyjskie, a nie kazachskie, jak wskazano w powiadomieniu z dnia [...] 2022 r. Jednocześnie przestawione w sprawie dokumenty dotyczą zakupu węgla pochodzącego z [...]. Zarówno w specyfikacji N 56 do umowy między E. E. S.A. a spółką T. U. (k. 65), a także w fakturze 162 z dnia [...] 2022 r. (k. 82) jako kraj pochodzenia węgla wskazana została [...]. Także [...] została wskazana jako kraj pochodzenia węgla w fakturze [...] z dnia [...] 2022 r. (k. 92 oraz k. 146-147) dotyczącej sprzedaży między E. E. S.A. a skarżącą spółką C. T.. W fakturze tej powołana została umowa [...] z dnia 20 maja 2021 r. oraz aneks nr [...] z dnia [...] 2022 r. Wymaga podkreślenia, że z punktu widzenia przepisów celnych kraj pochodzenia towaru to jeden z zasadniczych elementów identyfikujących towar. Dlatego w sytuacji stwierdzenia niezgodności w zakresie kraju pochodzenia węgla, zbieżność w zakresie niektórych parametrów przedmiotowego węgla nie podważa oceny, iż przedstawione dokumenty nie odnoszą się do zgłoszonego organowi celnemu towaru.
W opisanych okolicznościach nie ma podstaw do przyjęcia, że przedstawione dokumenty, w tym umowy, dotyczą węgla objętego powiadomieniem, gdyż dokumenty dotyczą węgla pochodzenia kazachskiego. Takie zaś pochodzenie węgla zostało wykluczone i w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono rosyjskie pochodzenie węgla. W konsekwencji zasadnie stwierdzono w zaskarżonej decyzji, że nie można ustalić, na podstawie jakich umów w rzeczywistości doszło do kupna węgla pochodzenia rosyjskiego.
Przepis ust. 3 art. 3j rozporządzenia nr 833/2014 nie może być traktowany jako automatycznie wyłączający zakazy z ust. 1 i ust. 2 w okresie od dnia 9 kwietnia 2022 r. do dnia 10 sierpnia 2022 r.
Mając na względzie treść ust. 1 art. 3j rozporządzenia nr 833/2014 uznać należy, że przepis ust. 3 tego artykułu miał na celu umożliwienie realizacji, do dnia 10 sierpnia 2022 r., już zawartych przed dniem 9 kwietnia 2022 r. umów dotyczących węgla oraz innych stałych paliw kopalnych, wymienionych w załączniku XXII, pochodzących z Rosji lub wywożonych z Rosji. Dla zastosowania ust. 3 art. 3j rozporządzenia nr 833/2014 niezbędne było więc wykazanie wykonywania takich właśnie umów. Warunek ten nie został jednak w niniejszej sprawie spełniony, gdyż przedstawione przez stronę dokumenty dotyczą węgla pochodzącego z Kazachstanu.
W konsekwencji należało uznać, że w okolicznościach sprawy odmowa zwolnienia towaru do wnioskowanej procedury dopuszczenia do wolnego obrotu na obszarze Unii znajdowała podstawę prawną, gdyż wyjątek przewidziany w art. 3j ust. 3 rozporządzenia nr 833/2014 nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. W świetle zaś art. 194 ust. 1 UKC towary, które są przedmiotem zakazów i ograniczeń nie mogą być zwolnione do wnioskowanej procedury.
Z omówionych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego. Nie doszło także do mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i w ocenie Sądu został właściwie oceniony przez organ.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi. W związku z tym i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę. Odpis odpowiedzi na skargę został doręczony profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącej w dniu 9 kwietnia 2024 r. oraz uczestnikowi w dniu [...] 2024 r. Skarżąca, ani uczestnik postępowania w terminie przewidzianym w art. 119 pkt 2 p.p.s.a. nie zażądali przeprowadzenia rozprawy. Jednocześnie Sąd rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym nie uznał, aby sprawa wymagała przekazania do rozpoznania na rozprawie na mocy art. 122 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI