III SA/Lu 200/06

III SA/Lu 200/06 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2007-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jadwiga Pastusiak
Jerzy Marcinowski /przewodniczący/
Maria Wieczorek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Sygn. powiązane
I GZ 260/06 - Postanowienie NSA z 2006-12-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 53 par. 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 1 - 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 68 poz 623
art. 26
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
Dz.U. 1999 nr 72 poz 802
Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, określenia wysokości cła oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją wydaną z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej w dniu [...] na podstawie art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zmianami), art. 13 § 1 i § 3 pkt 4, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. nr 75 poz. 802 ze zmianami), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz ust. 3 i ust. 5 części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej (Dz. U. nr 226 poz. 1885 z późniejszymi zmianami), art. 13, art. 16, art. 21, art. 32 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony (załącznik do Dz. U. z 1997 r. nr 104 poz. 662 z późniejszymi zmianami) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. nr 68, poz. 623), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] października 2005 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] marca 2003 r. w Oddziale Celnym objęto procedurą dopuszczenia do obrotu, według dokumentu SAD [...] spodnie męskie tkane 100% bawełna 1000 sztuk, spodnie damskie tkane 100% bawełna - 1000 sztuk taryfikowane do kodu PCN 6203 42 35 O, 6204 62 39 O, o łącznej wartości 5 900,00 EUR, sprowadzone z Belgii.
Z uwagi na fakt, że pochodzenie zostało udokumentowane deklaracją o ich preferencyjnym unijnym pochodzeniu, sporządzoną przez upoważnionego eksportera na fakturze nr 03116 z dnia [...] lutego 2003 r., do obliczenia kwoty cła dla ww. towarów zastosowano obniżoną stawkę celną w wysokości 0%.
W związku z wątpliwościami co do autentyczności przedmiotowej deklaracji oraz rzeczywistego pochodzenia towarów Naczelnik Urzędu Celnego za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej działając w oparciu o postanowienia art. 32 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego przesłał kserokopię ww. umowy kupna - sprzedaży do weryfikacji przez belgijskie władze celne.
- --
Belgijskie władze celne pismem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. poinformowały o przeprowadzonej kontroli, która wykazała, że pochodzenie towarów opisanych na fakturze zawierającej oświadczenie o pochodzeniu nie mogło zostać ustalone z powodu braku wiarygodnych dokumentów potwierdzających ten fakt. Wobec powyższego, oświadczenie o pochodzeniu zostało sporządzone przez zainteresowanego bezpodstawnie.
Po wszczęciu postanowieniem nr [...] z dnia [...] z urzędu postępowania w sprawie importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu według dokumentu SAD Nr [...] z dnia [...] marca 2003 r., w celu określenia prawidłowej kwoty długu celnego i kwoty podatku od towarów i usług, Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] z dnia [...] uznał zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej, kwoty cła, podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz wykazanej kwoty podatku VAT [...] i określił nowe kwoty cła i podatku od towarów i usług, jednocześnie wzywając do ich uiszczenia.
Na skutek wniesionego przez stronę odwołania, po przeanalizowaniu akt sprawy, Dyrektor Izby Celnej zauważył, że zgodnie z przepisem art. 13 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego obniżone stawki celne wynikają z umów międzynarodowych, które są podstawą ich stosowania. Umowy te zawierają własne protokoły definiujące pojęcie "produktów pochodzących" oraz zasady umożliwiające zastosowanie obniżonych stawek celnych.
Natomiast ust. 5 części pierwszej A postanowień wstępnych do Taryfy celnej stanowi, że obniżone stawki celne wynikające z umów zawartych przez RP z niektórymi krajami lub grupami krajów (umowy o strefach wolnego handlu), z zastrzeżeniem ust. 6, stosuje się do niektórych towarów pochodzących z: m.in. państw członkowskich Unii Europejskiej.
Umową międzynarodową regulującą obrót towarowy Polski z państwami Unii Europejskiej jest Układ Europejski, obowiązujący na mocy Oświadczenia Rządowego z dnia 23 grudnia 1993 r. w sprawie wejścia w życie Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 11 poz. 39 ze zmianami). Integralną część ww. umowy stanowi Protokół nr 4 dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej.
Przepis art. 13 ust. 1 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego stanowi, że preferencyjne traktowanie przewidziane w Umowie dotyczy tylko produktów spełniających wymogi tego Protokołu, które są transportowane bezpośrednio między Wspólnotami i Polską (...), zaś zgodnie z art. 16 ust. 1 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego produkty pochodzące ze Wspólnoty korzystają w imporcie do Polski, a produkty pochodzące z Polski korzystają w imporcie do Wspólnoty z postanowień Umowy, pod warunkiem przedłożenia świadectwa przewozowego EUR.1..., lub w przypadkach określonych w artykule 21 (1), deklaracji, której tekst jest zamieszczony w załączniku IV, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty, o których mowa, w sposób wystarczający do ich identyfikacji.
Istnieją trzy warunki, których spełnienie jest niezbędne do zastosowania wobec przedmiotu importu preferencji celnych. Przedmiotowe przesłanki to:
1) określenie obniżonych stawek celnych w Taryfie celnej dla towarów pochodzących
z krajów członkowskich Unii Europejskiej;
2) bezpośredni przywóz towarów z obszaru UE do Polski;
3) udokumentowanie pochodzenia przedmiotu importu świadectwem przewozowym EUR.1
lub "deklaracją na fakturze".
W niniejszej sprawie nie został dochowany trzeci warunek, gdyż w kontekście ustaleń weryfikacyjnych nadesłanych przez belgijskie władze bezspornym jest, że preferencyjne dowody pochodzenia w postaci "deklaracji na fakturze" nie mogą zostać potraktowane jako prawidłowe dokumenty uprawniające do zastosowania wobec przedmiotu importu preferencji celnych.
Należy podkreślić, że "deklaracja na fakturze" jest wystawiana przez eksportera. Ww. osoba jest zobowiązana do przedłożenia na żądanie władz celnych kraju eksportu wszystkich odpowiednich dokumentów potwierdzających status pochodzenia produktów, jak również wypełnienia innych wymogów Protokołu nr 4 Układu Europejskiego (art. 21 ust. 3 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego). Przepis art. 28 ust. 2 Protokołu nr 4 UE obliguje eksportera do przechowywania ww. dokumentów przez okres co najmniej 3 lat.
Zgodnie z art. 32 ust.1 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu, natomiast zgodnie z art. 32 ust 5 Protokołu nr 4 wyniki te muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski, lub z innego kraju wymienionego w artykule 3 i 4 i czy spełniają inne wymogi niniejszego Protokołu.
W świetle powyższego oraz w kontekście ustaleń weryfikacyjnych należy stwierdzić, że władze celne Belgii, jako jedyny organ uprawniony do weryfikacji preferencyjnych dowodów pochodzenia, stwierdziły, iż pochodzenie towaru jest nieustalone, co w odniesieniu do zakresu procedury weryfikacyjnej przeprowadzonej w oparciu o przepisy Protokołu nr 4 oznacza, że nie zostało potwierdzone unijne, preferencyjne pochodzenie towaru.
Na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] S. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając naruszenie art. 32 ust. 1 i nast. Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, zwanego dalej Protokołem, w sytuacji gdy:
a) organ I instancji zwrócił się do władz celnych kraju eksportera Królestwa Belgii mających siedzibę w Brukseli, gdy tymczasem siedziba właściwych władz celnopodatkowych, ze względu na dualizm administracyjny Królestwa Belgii, znajduje się w Antwerpii;
b) wbrew dyspozycji ust.2 art.32 Protokołu organ pierwszej instancji nie przesłał władzom celnym kraju eksportera dokumentu EUR.1
Skarżący zarzucił ponadto obrazę przepisów postępowania, tj. art. 188 ustawy
Ordynacja podatkowa, poprzez pominięcie wniosku strony, przedstawionego w piśmie z dnia [...] 2005 r., o przeprowadzenie dowodów dotyczących okoliczności istotnych dla sprawy, zwłaszcza że nie brak jest innych dowodów na te okoliczności, a także naruszenie art. 198 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem skoro organy celne dopuściły dowód z oględzin próbek pobranego towaru, to z jednej strony należy ten dowód
przeprowadzić, a z drugiej strony nie można wbrew dyspozycji § 2 cyt. przepisu bez uprzedniego wezwania osoby trzeciej do okazania przedmiotu oględzin, arbitralnie stwierdzić, iż niemożliwe jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania w postaci oględzin towaru.
Decyzja organu II instancji w żaden sposób nie odnosi się do podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji można jedynie doszukać się zacytowanych przepisów, bez właściwej subsumpcji do zaistniałego stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skarga S. S. jako niezasadna podlega oddaleniu.
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej wydana została w dniu [...] Utrzymano nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]. Zgłoszenia celnego o objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu - spodni męskich tkanych 100% bawełna, 1000 sztuk i spodni damskich tkanych 100% bawełna, 1000 sztuk - skarżący S. S. dokonał według dokumentu SAD [...] w dniu [...] marca 2003 r.
Należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie organy celne obowiązane były stosować przepisy prawne - zarówno prawa materialnego, jak i proceduralne obowiązujące na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego. Zgodnie bowiem z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. nr 68, poz. 623) przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Zarówno w świetle obowiązującego Rzeczpospolitą Polską od dnia 1 maja 2004 r. Wspólnotowego Kodeksu celnego (rozporządzenie Rady nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r.), jak i obowiązującej do dnia 30 kwietnia 2004 r. ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. nr 75, poz. 802 ze zm.) dług celny w przywozie powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu celnego, art. 209 § 2 Kodeksu celnego).
Ogólne sformułowanie "przepisy dotychczasowe" należy interpretować poprzez zakres regulacji zawartej w Kodeksie celnym. Zgodnie z art. 1 tej ustawy przedmiotem regulacji tego aktu prawnego są zasady i tryb przywozu towarów na polski obszar celny i wywozu towarów z polskiego obszaru celnego, związane z tym prawa i obowiązki osób oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych. Z powyższego wynika, że w Kodeksie zawarto zarówno przepisy proceduralne prawa celnego, jak i przepisy materialnego prawa celnego. Zgodnie z doktrynalną definicją prawo celne materialne to normy regulujące treść działań organów administracji celnej, a więc podstawowe zasady obrotu towarowego z zagranicą, prawa i obowiązki podmiotów wchodzących w stosunku administracyjnoprawne w związku z dokonywaniem tego obrotu oraz sprawowaniem nad nim kontroli celnej. Prawo celne proceduralne zaś to normy służące realizacji prawa celnego materialnego. Zawierają one sposób realizacji praw i obowiązków uczestników obrotu towarowego z zagranicą. Regulują zasady i tryb postępowania organów administracji celnej, jak również osób występujących przed tymi organami (por. Prawo celne pod red. prof. dr. hab. Wiesława Czyżowicza, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2004). Zatem do przypadków, gdy dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, zastosowanie będą miały przepisy materialne i proceduralne obowiązujące do dnia 30 kwietnia 2005 r.
Obowiązek stosowania w powyższych sytuacjach dotychczas obowiązujących przepisów proceduralnych potwierdza art. 67 Wspólnotowego Kodeksu celnego, w myśl którego jeżeli szczególne przepisy nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne.
Z powyższego wynika, że do wydania przedmiotowych rozstrzygnięć zastosowanie miały przepisy obowiązujące na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego (14 stycznia 2002 r.), w tym ustawa Kodeks celny z 1997 r.
Podkreślić w tym miejscu należy, że mimo iż co do zasady od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej traktaty założycielskie (Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, Traktat o utworzeniu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, Traktat o Unii Europejskiej i ich modyfikacje) oraz opierające się na tych traktatach akty prawne są dla Rzeczpospolitej Polskiej prawem obowiązującym, to wart. 2 Aktu Przystąpienia (Dz. U. UE L z 2003 r. Nr 236 z 23 września 2003 r.) zastrzeżono, iż prawo pierwotne obowiązuje nowe Państwa Członkowskie, jednakże obowiązuje zgodnie z przepisami Aktu przystąpienia, który mieści szereg przepisów intertemporalnych dotyczących między innymi prawa celnego (por. Dokument informacyjny Komisji Europejskiej nr TAXUD/763/2003 z dnia 10 grudnia 2003 r.).
Przepisy przejściowe dotyczące stosowania przepisów prawa celnego zawiera Załącznik IV nr 5 do Aktu Przystąpienia. I tak w tytule "Unia celna" ustępie 13 stwierdzono, że "odzyskiwanie należności jest przeprowadzane na warunkach określonych w ustawodawstwie wspólnotowym. Jednakże w przypadku gdy dług celny powstał przed dniem przystąpienia, odzyskiwanie należności zostanie przeprowadzone zgodnie z warunkami obowiązującymi w nowym Państwie członkowskim, przez to Państwo na jego rzecz." Oznacza to, że w sytuacji gdy dług celny powstał (tj. zgłoszenie celne przyjęto) przed dniem 1 maja 2004 r., do postępowania celnego dotyczącego owego zgłoszenia celnego związanego między innymi z ponownym naliczeniem cła, w tym do czynności weryfikacyjnych dokumentów o preferencyjnym pochodzeniu towaru, zastosowanie będą miały przepisy państwa członkowskiego, które postępowanie prowadzi, tj. w przypadku Polski przepisy obowiązujące przed dniem 1 maja 2004 r.
W tytule Unia celna Załącznika IV nr 5 do Aktu Przystąpienia umieszczono również przepisy przejściowe dotyczące dowodów pochodzenia wystawionych przed dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Zgodnie z ust. 6 w przypadku gdy dowód pochodzenia i/lub dokumenty przewozowe zostały wystawione przed dniem przystąpienia i gdy wymagane jest dokonanie formalności celnych w odniesieniu do handlu towarami pomiędzy nowymi Państwami Członkowskimi a obecnymi Państwami Członkowskimi lub też pomiędzy samymi nowymi Państwami Członkowskimi, mają zastosowanie postanowienia Protokołów do właściwych Układów, dotyczących definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej.
Przy tym zgodnie z ust. 5 Załącznika IV nr 5 do Aktu Przystąpienia wnioski o późniejszą weryfikację dowodu pochodzenia wystawionego na podstawie preferencyjnych umów są przyjmowane przez właściwe organy celne obecnych Państw Członkowskich i nowych Państw Członkowskich przez okres trzech lat od daty wydania przedmiotowego dowodu pochodzenia i mogą być dokonywane przez te organy przez okres trzech lat począwszy od daty zaakceptowania dowodu pochodzenia dołączonego do zgłoszenia do swobodnego obrotu (por. również Michael Lux, Reguły przejściowe w związku z przystąpieniem Polski i 9 innych krajów do UE w zakresie prawa celnego, rolnego i podatkowego (część pierwsza) [w:] Monitor prawa celnego 2004, nr 2, s. 54).
Zatem w przedmiotowej sprawie w zakresie współpracy administracyjnej i czynności weryfikacyjnych dokumentów o preferencyjnym pochodzeniu towaru zastosowanie prawidłowo miały postanowienia Protokołu nr 4 Układu Europejskiego (Załącznik do Dz. U. z 1997 r. nr 104, poz. 662).
Odnosząc się więc do podstawy prawnej wydanych w przedmiotowym postępowaniu celnym rozstrzygnięć ocenić należy jako prawidłowe zastosowanie przez organy celne do weryfikacji dokonanego w dniu [...] marca 2003 r. przez S. S. zgłoszenia celnego - przepisów Kodeksu celnego oraz Protokołu nr 4 Układu Europejskiego.
Poddając badaniu legalność zaskarżonej decyzji w zakresie rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia prawnego i faktycznego, stwierdzić należy, że decyzja ta wydana została w zgodzie z prawem.
W dniu [...] marca 2003 r. przy obejmowaniu procedurą dopuszczenia do obrotu przedmiotowego towaru, spodni męskich i damskich tkanych 100% bawełna, zastosowano do obliczenia kwoty cła obniżoną stawkę celną w wysokości 0%. Preferencyjne unijne pochodzenie towaru zostało przez importera S. S. udokumentowane tzw. "deklaracją na fakturze".
Przed dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej towary pochodzące ze Wspólnoty Europejskiej, transportowane bezpośrednio między Wspólnotą i Polską lub przez terytoria krajów wymienionych wart. 4 Protokołu nr 4 poddane były preferencyjnemu traktowaniu, tj. stosowaniu do nich obniżonych stawek celnych 0% (art. 13 § 1 i § 3 Kodeksu celnego, ust. 5 pkt 1 części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej ustanowionej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, Dz. U. nr 226, poz. 1885 ze zm., w związku z art. 13 ust. 1 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego), przy czym jeżeli na towary pochodzące z państw, o których mowa w ust. 5 części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej (między innymi państw Unii Europejskiej), nie została określona obniżona stawka celna lub nie zostało udokumentowane pochodzenie towarów zgodnie z wymogami .określonymi w umowach, o których mowa w tym przepisie (zatem między innymi w Układzie Europejskim), stosowano stawkę celną autonomiczną (ust. 5 pkt 1 części A postanowień wstępnych załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej).
Zgodnie z art. 16 ust. 1 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego warunkiem skorzystania przez importerów przy imporcie produktów pochodzących ze Wspólnoty z preferencyjnego traktowania było przedłożenie:
1) świadectwa przewozowego EUR.1 lub
2) deklaracji złożonej przez eksportera na fakturze.
Skarżący S. S. przedłożył tzw. "deklarację na fakturze".
W stanie faktycznym sprawy po zwolnieniu przedmiotowego towaru, organ celny powziął wątpliwości co do autentyczności tzw. "deklaracji na fakturze" o unijnym preferencyjnym pochodzeniu towaru i skorzystał z przewidzianej wart. 83 Kodeksu celnego możliwości dokonania kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru czyli tzw. kontroli postimportowej, polegającej w szczególności na skontrolowaniu dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem.
W oparciu zatem o postanowienia art. 31-32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego dotyczące współpracy administracyjnej władz celnych poszczególnych państw organ celny wystąpił do organów celnych kraju eksportu o dodatkową weryfikację dowodów pochodzenia przedmiotowego towaru. Organy celne Belgii, z której importowano towar, w odpowiedzi na wystąpienie polskiego organu celnego nadesłały pismo z dnia [...] kwietnia 2005 r. , informując, że pochodzenia towarów opisanych na fakturze nie ustalono z powodu braku wiarygodnych dokumentów potwierdzających ten fakt, a przedmiotowe oświadczenie o pochodzeniu zostało sporządzone przez zainteresowanego bezprawnie (k. 17 akt adm.).
Z przepisu art. 32 ust. 3 Protokołu nr 4, zgodnie z którym weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu, wynika, że weryfikacji "deklaracji na fakturze" mogły dokonać tylko władze celne Belgii. Władze celne Rzeczypospolitej Polskiej mogły jedynie przyjąć wyniki weryfikacji dokonanych przez władze celne kraju eksportu oraz ocenić owe wyniki, czy organy celne państwa eksportu wypowiedziały się wyraźnie w kwestii autentyczności weryfikowanych dokumentów oraz pochodzenia przedmiotowych produktów. W przypadku uznania, że odpowiedź organów celnych państwa eksportu jest jednoznaczna i pozwala ustalić, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski lub z innego kraju wymienionego w artykule 4 i czy spełniają inne wymogi Protokołu, organy celne Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązane są wziąć pod uwagę wyniki weryfikacji w ustalaniu, czy przedmiotowy towar może być objęty obniżoną stawką celną. Wynik weryfikacji pochodzenia towarów jest wiążący dla władz kraju importu.
Powyższe stanowisko potwierdza pogląd prezentowany w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. I GSK 3446/05; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. I GSK 2342/05; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 1998 r., sygn. I SA/Łd 777/97, Pr. Gosp. 1999/1/40 i z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. GSK 56/04), wedle którego prawidłowo przeprowadzone przez władze kraju eksportu wyniki weryfikacji dowodów pochodzenia są wiążące dla władz celnych kraju importu i nie podlegają postępowaniu sprawdzającemu w tym sensie, że władze importu nie mają prawa ingerować w ich treść ani kontrolować prawidłowości działania władz kraju eksportu przy ich wystawieniu.
Zatem skoro deklarację zweryfikowano jako sporządzoną bezprawnie, uznać należy, że w świetle art. 16 ust. 1 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego przedmiotowy towar nie podlega preferencyjnemu traktowaniu w imporcie do Polski, toteż nie zachodzą przesłanki zastosowania do przedmiotowego towaru obniżonej stawki celnej.
W myśl art. 83 § 3 Kodeksu celnego z uwagi na to, że z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynikło, iż przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny, biorąc pod uwagę nowe dane, zasadnie zastosował przepis art. 65 § 4 pkt 2 lit. b ic Kodeksu celnego.
Należności celne przywozowe są wymagalne według wartości celnej towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 85 § 1 Kodeksu celnego). Do wymierzenia cła w przedmiotowej sprawie zastosowano stawkę celną autonomiczną podaną w załączniku do rozporządzenia w sprawie ustanowienia Taryfy celnej w odniesieniu do określonych kodami PCN 620342 35 O i 6204 62 39 O "Spodni, spodni typu "ogrodniczki", bryczesów i szortów - Z bawełny - Spodni i bryczesów - Pozostałych - Pozostałych" - tj. stawkę 60%. Stawkę podwyższono o 100% zgodnie z ust. 7 części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej.
Poddając ocenie kwestię określenia w odniesieniu do przedmiotowego towaru podatku od towarów i usług, podnieść należy, że organy prawidłowo określiły podatek od towarów i usług w odniesieniu do importowanego towaru, jednakże błędnie zastosowały przepisy proceduralne zawarte w ustawie z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.), bowiem obie decyzje wydane zostały pod rządami nowych przepisów (ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, która weszła w życie w dniu 20 kwietnia 2004 r.; Dz. U. nr 54, poz. 535). Nowa ustawa nie zawiera przepisów intertemporalnych nakazujących w przypadku obejmowania towarów procedurą celną dopuszczenia do obrotu stosowanie do określania prawidłowej kwoty podatku od towaru i usług w razie stwierdzenia nieprawidłowości pod tym względem w zgłoszeniu celnym przepisów obowiązujących
w chwili wszczęcia postępowania weryfikacyjnego. Dlatego zgodnie z kolizyjną dyrektywą systemową "późniejsza norma prawna rozwiązuje wcześniejszą normę prawną" zastosowanie do czynności w postępowaniu podatkowo-celnym, dotyczących określenia kwot podatków, miały przepisy proceduralne ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Jednakże uchybienie powołania w podstawie prawnej przepisów prawnych identycznie brzmiących z tymi, które należało podać, nie jest naruszeniem prawa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, i skutkującym uchyleniem decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi podzielić należy stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że władze celne Belgii jako jedyny organ uprawniony do weryfikacji preferencyjnych dowodów pochodzenia stwierdziły, że pochodzenie towaru jest nieustalone, co w odniesieniu do zakresu procedury weryfikacyjnej przeprowadzonej w oparciu o przepisy Protokołu nr 4 oznacza, że nie zostały potwierdzone unijne , preferencyjne pochodzenie towaru.
Niezależnie od zarzutów skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny z urzędu zauważa, że zamieszczenie w rozstrzygnięciu decyzji organu pierwszej instancji wezwania do uiszczenia odsetek od zaległości podatkowej obliczonych samodzielnie przez podatnika jest wadliwe.
Jak wynika z treści art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej odsetki za zwłokę nalicza podatnik, płatnik, inkasent, następca prawny lub osoba trzecia odpowiadająca za zaległości podatkowe z zastrzeżeniem wymienionych w tym artykule przepisów, wymieniających katalog spraw, w których to organ określa wysokość odsetek.
W ocenie sądu, dokonane w niniejszej sprawie wezwanie podatnika do naliczenia i uiszczenia odsetek od zaległości celnej zgodnie z wyżej wymienionym przepisem jest jedynie wskazówką co do obowiązku wykonania czynności wymaganej prawem (zgodnie z art. 121 Ordynacji podatkowej organ podatkowy udziela stronom niezbędnych informacji i wyjaśnień) i chociaż pouczenie w tym zakresie nie powinno znaleźć się w rozstrzygnięciu decyzji, lecz w jej uzasadnieniu bądź oddzielnym piśmie, nie stanowi to samodzielnie wady powodującej konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Uchybienie powyższe nie stanowi również podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej, gdyż wezwanie do uiszczenia odsetek nie jest równoznaczne z określeniem należności z tego tytułu, do czego organy są uprawnione tylko w ściśle określonych wypadkach.
Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
.