III SA/Lu 195/18

III SA/Lu 195/18 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2018-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Drwal
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 3234/18 - Wyrok NSA z 2022-09-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2013 poz 727
art. 73 ust. 1
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 201
art. 12
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie WSA Jerzy Drwal, WSA Ewa Ibrom, Protokolant referent stażysta Marcin Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 lipca 2018 r. sprawy ze skargi B. Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania zgłoszenia celnego oraz zwrotu kwot należności celno przywozowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], II. zasądza na rzecz B. Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2018 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] listopada 2017 r., nr [...], odmawiającą firma A sprostowania zgłoszenia celnego oraz zwrotu kwoty należności celnych przywozowych.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:
W dniu [...] lipca 2014 r. zgłoszony został do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci: gazy ziemne i pozostałe węglowodory gazowe: skroplone, propan, pozostałe, zaklasyfikowany do kodu CN 2711 12 97 ze stawką celną 0,7% (dokument SAD nr [...]). Zgłoszenie celne zostało przyjęte przez organ celny, a dane w nim zawarte stanowiły podstawę do objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i określenia należności celnych i należności podatkowych.
W dniu [...] lipca 2017 r. do [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] wpłynął wniosek firma A (dalej jako "spółka" lub "skarżąca") o dokonanie zmiany zgłoszenia celnego w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towaru oraz o zwrot należności celnych wraz z odsetkami. Wniosek nie zawierał podpisu wnioskodawcy.
W dniu [...] lipca 2017 r. wpłynął wyżej wymieniony wniosek podpisany przez prokurenta oraz drugą osobę, której podpis był nieczytelny.
W dniu [...] lipca 2017 r. wpłynął kolejny wniosek podpisany przez prokurenta oraz drugą osobę, której podpis był nieczytelny.
Prawidłowo podpisany przez Prezesa Zarządu i Członka Zarządu wniosek wpłynął do organu w dniu [...] lipca 2017 r.
Po raz kolejny wyżej wymieniony wniosek wpłynął do organu w dniu [...] września 2017 r. W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 26 maja 2016 r., C-286/15, dotyczący klasyfikacji mieszanin węglowodorów gazowych, który w jej ocenie uzasadniał dokonanie zmiany klasyfikacji taryfowej zgłoszonego towaru na kod CN 2711 19 00.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej jako "organ I instancji") decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. odmówił sprostowania zgłoszenia celnego oraz zwrotu cła od towaru dopuszczonego do obrotu w UE na podstawie wyżej wymienionego zgłoszenia celnego.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku ze zgłoszeniem celnym złożonym przez skarżącą powstał dług celny, określony na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19 października 1992, str. 1 z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne 2004 r. rozdz. 2, t. 4, str. 307 z późn. zm.). Z dniem 1 maja 2016 r. weszły w życie nowe unijne przepisy celne, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 269/1 z dnia 10 października 2013 r.), dalej w skrócie: "UKC" lub "kodeks", który w kwestiach proceduralnych ma bezpośrednie zastosowanie w sprawie niniejszej.
Organ II instancji wskazał, że skarżąca wniosła o weryfikację zgłoszenia celnego w części dotyczącej kodu towaru oraz o zwrot należności celnych przywozowych na podstawie art. 173 ust. 3, art. 116 ust. 1 lit. a, art. 117 ust. 1, względnie art. 121 ust. 2 UKC.
Organ wyjaśnił, że w zgodnie z art. 121 ust. 1 lit. a UKC wniosek o zwrot nadpłaconego długu celnego w przypadku nadpłaty należności składa się w terminie trzech lat od dnia powiadomienia o długu celnym, natomiast warunkiem dokonania sprostowania zgłoszenia celnego na wniosek strony, jest złożenie takiego wniosku w terminie trzech lat od daty przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 173 ust. 3 UKC).
Organ odwoławczy powołał przepis art. 12 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2105/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343, s. 558 z dnia 29 grudnia 2015 r.), dalej w skrócie: "RW", z którego wynika, że datą przyjęcia wniosku jest w świetle data jego złożenia lub w przypadkach, gdy wnioskodawca przedstawił dodatkowe informacje na żądanie organu celnego, data przekazania przez wnioskodawcę ostatniej żądanej informacji.
Organ II instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie wniosek prawidłowo podpisany, zawierający wszystkie wymagane elementy wpłynął w dniu [...] lipca 2017 r. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że nie została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku lub przedstawienia dodatkowych informacji organ stwierdził, że skarżąca sama uzupełniła swój wniosek, a zatem miała świadomość jego niekompletności.
Zgłoszenie celne w niniejszej sprawie przyjęto w dniu [...] lipca 2014 r. Termin na złożenie wniosku o sprostowanie zgłoszenia celnego upłynął z dniem [...] lipca 2017 r. Konsekwencją wniesienia wniosku po upływie terminu powinno być wydanie decyzji o odmowie sprostowania zgłoszenia bez rozpoznawania, czy istotnie zachodziły wskazane we wniosku okoliczności uzasadniające zmianę klasyfikacji zgłoszonego towaru. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji powinien zatem odmówić także uwzględnienia żądania strony dotyczącego zwrotu cła.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie spółka zaskarżyła powyższą decyzję w całości i wniosła o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 22 ust. 1 i ust. 2 UKC, w związku z art. 12 RW, art. 121 ust. 1 lit. a UKC, art. 116 UKC oraz art. 173 ust. 3 UKC i art. 12 § 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w związku z art. 55 UKC i art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji, przyjęcie, że w postępowaniu celnym datą złożenia wniosku jest data przyjęcia przez organ wniosku uzupełnionego o wszystkie wymagane informacje oraz uznanie, że datą złożenia wniosku nadanego listem poleconym w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, jest data faktycznego, fizycznego wpływu wniosku do właściwego organu celnego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że datą istotną z punktu widzenia zachowania terminu dla wniosku o sprostowanie zgłoszenia celnego i zwrot nadpłaconych należności celnych jest dzień złożenia wniosku przez zgłaszającego, a nie dzień faktycznego, fizycznego wpływu wniosku do właściwego organu celnego.
Skarżąca wskazała, że w przepisach UKC i rozporządzeń wykonawczych nie ma regulacji uzależniających zachowanie terminu do złożenia wniosku od jego kompletności. Przepis art. 22 UKC i art. 12 RW czynią z kompletności wniosku warunek jego przyjęcia, a nie złożenia przez wnioskodawcę. Pojęcia "przyjęcie wniosku" i "złożenie wniosku" określają dwa zupełnie różne zdarzenia prawne, których nie można traktować jako tożsame.
W konsekwencji, w świetle art. 12 § 6 Ordynacji podatkowej, w ocenie skarżącej spółki należy przyjąć, że przewidzianym w art. 173 ust. 3 i art. 121 ust. 1 lit. a UKC terminem na złożenie wniosku był dzień [...] lipca 2014 r. W niniejszej sprawie, wniosek został nadany przez skarżącą w placówce firma B przed upływem trzyletniego terminu i to właśnie dzień nadania, a nie datę fizycznego wpływu wniosku do organu celnego, należy uznać za dzień złożenia wniosku. W konsekwencji należało przyjąć, że wniosek został złożony przez skarżącą przed upływem trzyletniego terminu przewidzianego w unijnym kodeksie celnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że przepisy art. 22 UKC oraz przepisy delegowane i wykonawcze do tego artykułu jednoznacznie wskazują, jak należy określić datę złożenia wniosku. W ocenie organu odwoławczego dopiero dostarczenie do organu kompletnego wniosku zawierającego wszystkie informacje niezbędne do wydania decyzji oznacza złożenie wniosku. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie trzyletni termin upłynął [...] lipca 2017 r., natomiast wniosek zawierający wymagane elementy wpłynął do organu I instancji w dniu [...] lipca 2017 r. i z tą datą nastąpiło jego przyjęcie. Wniosek został zatem złożony po upływie terminu określonego w art. 121 ust 1 lit. a i art. 173 ust. 3 UKC.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Skarżąca domaga się zwrotu należności celnych przywozowych uiszczonych na podstawie zgłoszenia celnego, które przyjęte zostało przez organ celny [...] lipca 2014 r.
Organ ustalił, że wniosek o zmianę tego zgłoszenia w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towaru o zwrot należności celnych składany był do organu I instancji kilkakrotnie. Po raz pierwszy wniosek, datowany na dzień [...] czerwca 2017 r., wpłynął do organu I instancji [...] lipca 2017 r. Wniosek ten nie był jednak podpisany. W dniu [...] lipca 2017 r. do organu I instancji wpłynął ten sam wniosek zawierający podpis prokurenta i nieczytelny podpis drugiej osoby, której nie można było zidentyfikować. Następnie w dniu [...] lipca 2017 r. ponownie wpłynął wniosek z podpisem prokurenta i drugim podpisem nieczytelnym. Kolejny raz wniosek wpłynął w dniu [...] lipca 2017 r. Wniosek ten był podpisany przez prezesa i członka zarządu spółki. Po raz ostatni wniosek wpłynął [...] września 2017 r.
Organy obu instancji uznały, że w przedstawionym stanie faktycznym wniosek złożony został po terminie, bowiem wniosek prawidłowo podpisany i zawierający wszystkie wymagane elementy wpłynął do organu dopiero [...] lipca 2017 r.
Skarżąca twierdzi, że termin został zachowany, bowiem przed upływem terminu nadała wniosek w polskiej placówce operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 1481). Za datę jego złożenia uznać należy zatem datę nadania przesyłki w placówce pocztowej. Ponadto skarżąca uważa, że późniejsze uzupełnianie przez nią wniosku nie ma znaczenia dla oceny zachowania terminu, ponieważ kompletność wniosku jest warunkiem jego przyjęcia przez organ, a nie złożenia przez wnioskodawcę.
Spór w sprawie sprowadza się zatem do określenia daty złożenia wniosku.
W tym miejscu zauważyć należy, że pismo skarżącej z [...] czerwca 2017 r. zawiera w istocie dwa wnioski: wniosek o sprostowanie zgłoszenia celnego oraz wniosek o zwrot należności celnych. Są to dwie różne instytucje uregulowane odrębnie, konieczne jest zatem przytoczenie przepisów dotyczących obu instytucji.
Materialnoprawne podstawy zwrotu należności celnych uregulowane zostały w art. 116 UKC. Zgodnie z art. 116 ust. 1 UKC, kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych podlegają zwrotowi lub umorzeniu z następujących powodów:
a) zawyżenie kwot należności celnych przywozowych lub wywozowych;
b) towary wadliwe lub niezgodne z warunkami umowy;
c) błąd właściwych organów;
d) zasada słuszności.
Skarżąca domaga się zwrotu należności celnych na podstawie określonej w art. 116 ust. 1 lit. a, wskazując, że towar w postaci mieszaniny gazów węglowodorowych zadeklarowała do błędnej taryfy celnej, co spowodowało pobranie zawyżonych należności celnych. Zasady zwrotu zawyżonych kwot należności celnych przywozowych określone zostały w art. 117 UKC. Zgodnie z art. 117 ust. 1 UKC kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest zwracana lub umarzana, jeżeli kwota odpowiadająca długowi celnemu, o której pierwotnie powiadomiono, przekracza kwotę należną lub gdy dłużnik został powiadomiony o długu celnym niezgodnie z art. 102 ust. 1 akapit drugi lit. c lub d.
Postępowanie w sprawie zwrotu i umorzenia należności celnych uregulowane jest w art. 121 UKC.
Zwrotu zawyżonych należności celnych przywozowych lub wywozowych dotyczy art. 121 ust. 1 lit. a UKC. Zgodnie z tym przepisem, wniosek o zwrot lub umorzenie zawyżonych kwoty należności celnych przywozowych składa się organom celnym w terminie trzech lat od dnia powiadomienia o długu celnym.
Sprostowanie zgłoszenia celnego uregulowane jest w art. 173 UKC. Zgodnie z tym przepisem zgłaszający, na wniosek, za zgodą organu celnego może po przyjęciu zgłoszenia celnego sprostować jedną lub kilka jego danych (ust. 1). Sprostowanie nie jest możliwe, jeżeli wnioskowano o nie po tym, jak organy celne zwolniły towary (ust. 2 lit. c). Zgodnie jednak z art. 173 ust. 3, na wniosek zgłaszającego, w terminie trzech lat od daty przyjęcia zgłoszenia celnego, można wyrazić zgodę na sprostowanie zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów, co umożliwi zgłaszającemu spełnienie obowiązków wynikających z objęcia towarów daną procedurą celną.
Przytoczone przepisy dotyczące zwrotu zawyżonych należności celnych oraz sprostowania zgłoszenia celnego wskazują jedynie termin, w jakim można domagać się sprostowania zgłoszenia oraz zwrotu należności celnych, nie określają natomiast ani sposobu złożenia wniosku, ani sposobu liczenia terminu, w którym wniosek może być złożony. W szczególności nie określają przesłanek zachowania terminu.
Takich regulacji nie zawiera także przepis ogólny art. 22 UKC, który dotyczy decyzji wydawanych na wniosek. Zgodnie z ustępem pierwszym tego przepisu, składając wniosek o wydanie decyzji dotyczącej stosowania przepisów prawa celnego dana osoba dostarcza wszelkie informacje wymagane przez właściwe organy celne niezbędne do wydania tej decyzji. Przepis art. 22 ust. 1 określa także organ właściwy w sprawach decyzji wydawanych na wniosek.
Zgodnie z art. 22 ust. 2, organy celne niezwłocznie i nie później niż w terminie 30 dni od otrzymania wniosku o wydanie decyzji sprawdzają, czy spełnione są warunki przyjęcia tego wniosku.
Jeżeli organy celne stwierdzą, że wniosek zawiera wszelkie informacje, które są im niezbędne do wydania decyzji, powiadamiają wnioskodawcę, w terminie określonym w akapicie pierwszym, o przyjęciu wniosku.
Stosownie natomiast do art. 22 ust. 3, właściwe organy celne wydają decyzję, o której mowa w ust. 1, oraz powiadamiają o niej wnioskodawcę niezwłocznie i nie później niż w terminie 120 dni od daty przyjęcia wniosku, o ile nie przewidziano inaczej. Ustęp trzeci określa też obowiązki organów w przypadku, gdy organy celne nie mogą dotrzymać terminu na wydanie decyzji, a także warunki przedłużenia terminu na wydanie decyzji.
Należy zauważyć, że przepis art. 22 używa trzech różnych pojęć: złożenie wniosku, otrzymanie wniosku i przyjęcie wniosku. Użycie kilku różnych pojęć jednoznacznie wskazuje, że kodeks odróżnia złożenie wniosku od jego otrzymania, a następnie przyjęcia przez organ. Podkreślić należy, że przyjęcie wniosku uzależnione jest od spełnienia określonych warunków, które organ bada po otrzymaniu wniosku. Nie ulega więc wątpliwości, że złożenie, otrzymanie i przyjęcie wniosku nastąpić mogą w różnych datach.
Art. 22 UKC określa obowiązki składającego wniosek o wydanie decyzji dotyczącej stosowania przepisów prawa celnego, wskazuje organ właściwy w sprawie oraz szczegółowo określa terminy, w których organ zobowiązany jest dokonać poszczególnych czynności związanych ze złożeniem wniosku, nie zawiera natomiast żadnych bliższych regulacji dotyczących terminów złożenia wniosku wskazanych w art. 121 ust. 1 lit. a i art. 173 ust. 3 UKC.
W unijnym kodeksie celnym brak jakichkolwiek bardziej szczegółowych przepisów dotyczących składania wniosków i terminów. Zgodnie z art. 55 ust. 2 kodeksu, który dotyczy okresów, dat i terminów, jeżeli przepisy prawa celnego nie przewidują szczególnych uregulowań, do okresów, dat i terminów zastosowanie mają zasady dotyczące okresów, dat i terminów znajdujące się w rozporządzeniu Rady (EWG, EURATOM) nr 1182/71 z dnia 3 czerwca 1971 r. określającym zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów.
Zgodnie z art. 1 rozporządzenia Rady (EWG, EURATOM) nr 1182/71 z dnia 3 czerwca 1971 r. określającego zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów (Dz. Urz. UE L 124, s.1 z dnia 8 czerwca 1971 r.), o ile nie postanowiono inaczej, rozporządzenie stosuje się do aktów Rady lub Komisji, które są lub będą wydane na podstawie Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą lub Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej.
Artykuł 3 rozporządzenia dotyczy obliczania okresów, w szczególności terminu początkowego okresu wyrażonego w godzinach, dniach, tygodniach, miesiącach lub latach. Jeżeli okres wyrażony w dniach, tygodniach, miesiącach lub latach nalicza się od chwili zaistnienia wydarzenia lub wykonania czynności, do okresu nie zalicza się dnia, w którym miało miejsce to wydarzenie lub czynność.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 lit. c, okres wyrażony w tygodniach, miesiącach lub latach rozpoczyna się na początku pierwszej godziny pierwszego dnia okresu i wygasa wraz z upływem ostatniej godziny dnia ostatniego tygodnia, miesiąca lub roku, który jest takim samym dniem tygodnia lub przypada na tę samą datę, co dzień, w którym okres się rozpoczyna. Jeżeli w okresie wyrażonym w miesiącach lub latach dzień, w którym powinien wygasnąć okres, nie wystąpił w tym miesiącu, okres kończy się wraz z upływem ostatniej godziny ostatniego dnia tego miesiąca. Jeżeli ostatni dzień okresu wyrażonego inaczej niż w godzinach jest dniem ustawowo wolnym od pracy, niedzielą lub sobotą, okres wygasa wraz z upływem ostatniej godziny następnego dnia roboczego (ust. 4).
Przedstawione wyżej zasady obliczania terminów zawarte w rozporządzeniu nr 1182/71 także nie dają odpowiedzi na pytanie, jaką datę przyjmuje się za datę złożenia wniosku o zwrot należności celnych.
Sięgnąć zatem należy do przepisów wykonawczych i uzupełniających przepisy unijnego kodeksu celnego: rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L 343 s.1 z dnia 29 grudnia 2015 r.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie delegowane 2015/2446" lub "rozporządzenie delegowane" oraz rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343, s. 558 z dnia 29 grudnia 2015 r.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie wykonawcze 2015/2447" lub "rozporządzenie wykonawcze".
W rozporządzeniu delegowanym 2015/2446 zawarty jest przepis ogólny art. 11, który dotyczy decyzji wydawanych na wniosek. Przepis ten odnosi się do art. 22 ust. 2 UKC. Przepis art. 11 stanowi, że wniosek o wydanie decyzji dotyczącej stosowania przepisów prawa celnego przyjmuje się, jeżeli spełnione są warunki określone w tym przepisie, w szczególności dotyczące podmiotu składającego wniosek i organu właściwego. Przepis art. 11 rozporządzenia delegowanego określa szczegółowo warunki przyjmowania wniosków, nie wyjaśnia natomiast, w jaki sposób wniosek powinien być złożony i nie odnosi się do terminów składania wniosków.
Wnioski o zwrot i umorzenie należności celnych przywozowych lub wywozowych uregulowane zostały w art. 92 i nast. rozporządzenia. Zgodnie z art. 92 ust. 2 rozporządzenia, wniosek o zwrot lub umorzenie należności celnych można składać z wykorzystaniem środków innych niż techniki elektronicznego przetwarzania danych, zgodnie z przepisami obowiązującymi w danym państwie członkowskim. Dalsze przepisy regulują kwestie wymogów dotyczących danych dla wniosku, sposobu powiadamiania o decyzji, wysyłania danych oraz przedłużenia terminu na podjęcie decyzji. Nie odnoszą się natomiast do kwestii terminu do złożenia wniosku.
Szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego zawiera rozporządzenie wykonawcze 2015/2447. Artykuł 12 tego rozporządzenia odnosi się do art. 22 ust. 2 kodeksu i określa przyjęcie wniosku. Zgodnie ustępem pierwszym artykułu 12, jeżeli organ celny przyjmuje wniosek zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia delegowanego 2015/2446, datą przyjęcia takiego wniosku jest data otrzymania przez organ celny wszystkich informacji wymaganych zgodnie z art. 22 ust. 2 akapit drugi kodeksu.
Jeżeli organ celny stwierdza, że wniosek nie zawiera wszystkich wymaganych informacji, żąda od wnioskodawcy dostarczenia tych informacji w rozsądnym terminie, który nie powinien przekraczać 30 dni (art. 12 ust. 2).
Jeżeli wnioskodawca nie przekaże organowi celnemu żądanych informacji w określonym terminie, wniosek nie zostaje przyjęty, a wnioskodawcę informuje się o tym fakcie.
Jeżeli wnioskodawca nie otrzyma informacji o przyjęciu lub odrzuceniu wniosku, uznaje się, że wniosek został przyjęty. Datą przyjęcia wniosku jest data jego złożenia lub - w przypadkach, gdy wnioskodawca przedstawił dodatkowe informacje na żądanie organu celnego zgodnie z ust. 2 - data przekazania przez wnioskodawcę ostatniej żądanej informacji (art. 12 ust. 3).
Przytoczone przepisy potwierdzają, że na gruncie UKC data złożenia wniosku nie jest równoznaczna z datą jego otrzymania przez organ oraz datą przyjęcia. Jak wskazano wyżej kodeks operuje trzema różnymi pojęciami (złożenie, przyjęcie, otrzymanie wniosku) i z każdym z tych pojęć łączy różne skutki. Przepis art. 12 rozporządzenia wykonawczego 2015/2447 określa szczegółowo datę przyjęcia wniosku, wskazując, że w określonych sytuacjach będzie nią data złożenia wniosku, nie wskazuje jednak, jaką datę uznaje za datę złożenia wniosku. Z art. 12 rozporządzenia wykonawczego wynika wprost, że złożenie wniosku i jego przyjęcie nastąpić mogą w różnych datach.
Pozostałe przepisy rozporządzenia wykonawczego dotyczące wniosku o zwrot lub umorzenie, tj. art. 172, który odnosi się do art. 22 ust. 1 kodeksu oraz art. 173, który dotyczy przedstawienia towarów jako warunku zwrotu lub umorzenia i odnosi się do art. 116 ust. 1 kodeksu, nie zawierają żadnych uregulowań dotyczących terminów składania wniosków o zwrot lub umorzenie należności celnych.
Przedstawione unormowania wskazują, że przepisy unijnego prawa celnego (a także przepisy unijne, do których kodeks odsyła) nie regulują wyczerpująco wszystkich zagadnień związanych ze składaniem wniosków o zwrot należności celnych oraz wniosków o sprostowanie zgłoszenia celnego.
Wynika to niewątpliwie z faktu, że zgodnie z art. 5 pkt 2 lit. a UKC, przepisy prawa celnego zawarte są nie tylko w kodeksie (UKC) oraz przepisach uzupełniających lub wykonawczych przyjętych na szczeblu unijnym, lecz także w przepisach uzupełniających lub wykonawczych przyjętych na szczeblu krajowym. Prawodawca unijny pozostawił bowiem pewną swobodę ustawodawcy krajowemu w zakresie uregulowania tych kwestii, które nie zostały uregulowane na gruncie przepisów unijnych.
W prawie krajowym przepisy celne zawarte są w ustawie z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2018 r., poz. 167). Przepisy tej ustawy mają charakter uzupełniający do unormowań unijnych, co wynika wprost z art. 1 ustawy.
Przepisy ustawy - Prawo celne nie zawierają unormowań dotyczących złożenia wniosku o zwrot należności celnych lub o sprostowanie zgłoszenia celnego. Przepis art. 73 ust. 1, zawarty w rozdziale 6 ustawy, regulującym postępowanie w sprawach celnych, przewiduje natomiast odpowiednie stosowanie do postępowania w sprawach celnych Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 12.
Przepisy Ordynacji podatkowej mogą mieć zastosowanie do postępowania w sprawach zwrotu należności celnych tylko w zakresie, w którym przepisy celne unijne i krajowe danej kwestii nie regulują.
Z uwagi na to, że w przepisach unijnego kodeksu celnego oraz wymienionych wyżej rozporządzeniach nie sprecyzowano, jaką datę uznaje się za datę złożenia wniosku o zwrot należności celnych i nie określono warunków zachowania terminu do złożenia wniosku, zastosowanie mieć będą uzupełniająco przepisy prawa krajowego, czyli przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie wskazanym w art. 73 ustawy - Prawo celne.
Jak wskazano wyżej, z przepisu art. 92 ust. 2 rozporządzenia delegowanego 2015/2446 wynika, że wniosek o zwrot można składać z wykorzystaniem środków innych niż techniki elektronicznego przetwarzania danych, zgodnie z przepisami obowiązującymi w danym państwie członkowskim. Oznacza to, że wniosek o zwrot może być złożony także pisemnie, zgodnie z przepisami proceduralnymi państwa członkowskiego, czyli w rozpoznawanej sprawie przepisami ordynacji podatkowej, która ma odpowiednie zastosowanie do spraw celnych na podstawie art. 73 prawa celnego. Odpowiednie stosowanie przepisów prawa oznacza bądź stosowanie odnośnych przepisów bez żadnych zmian, bądź stosowanie ich z pewnymi zmianami, bądź też niestosowanie tych przepisów.
Złożenie wniosku pisemnie nie oznacza obowiązku złożenia go fizycznie bezpośrednio w organie właściwym. Wniosek może zostać także przesłany pocztą, co wynika wprost z art. 12 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm.). Przepis ten może być stosowany do złożenia wniosku o zwrot należności celnych (a także do wniosku o sprostowanie zgłoszenia celnego) bez żadnych zmian, nie pozostaje bowiem w sprzeczności z unormowaniami unijnymi i nie reguluje zagadnień zastrzeżonych dla unormowań na poziomie unijnym, uzupełnia natomiast te unormowania w kwestiach proceduralnych.
Zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza Unii Europejskiej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym.
Dla zachowania terminu wystarczy zatem dokonanie czynności przed upływem terminu. Data wpływu pisma do organu, czyli data otrzymania wniosku przez organ nie jest w świetle art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji miarodajna dla ustalenia, czy wniosek złożony został w terminie. W przypadku nadania pisma w polskiej placówce operatora wyznaczonego datą złożenia wniosku będzie data jego nadania i ta data decydować będzie o zachowaniu terminu.
W doktrynie i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że art. 12 Ordynacji ma zastosowanie zarówno do terminów o charakterze materialnoprawnym, jak i terminów proceduralnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27 lutego 2007 r., sygn. akt I GSK 654/06, z 22 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1562/15 i z 11 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 1867/15 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 11 września 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 429/09). W wyroku z 22 lipca 2015 r. w sprawie II FSK 1562/15 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że użycie w art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej zwrotu "nadanie pisma" bez określenia jego charakteru oznacza, że przepis ten powinien mieć zastosowanie do wszystkich pism procesowych i oświadczeń składanych przez podatników, a dotyczących ich zobowiązań podatkowych. Umieszczenie go w Dziale I Ordynacji podatkowej, normującym przepisy ogólne w przedmiocie zobowiązań podatkowych, przemawia zdaniem NSA za taką jego wykładnią, która dotyczy także uprawnień materialnoprawnych podatników. Natomiast w wyroku z 11 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 1867/15, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji ma zastosowanie do ustalenia momentu złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku.
Rozważenia wymaga zatem, czy ugruntowane w orzecznictwie stanowisko co zakresu stosowania art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji w sprawach podatkowych, w szczególności zaś stanowisko, że przepis ten dotyczy nie tylko pism procesowych, składanych w toku postępowania, ale także wszystkich innych pism, oświadczeń i czynności o charakterze materialnoprawnym odnieść można także do postępowania w sprawach dotyczących zwrotu należności celnych.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przepis art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji ma zastosowanie do wniosków o zwrot należności celnych, a więc czynności dokonywanych na podstawie przepisów prawa materialnego (unijnego kodeksu celnego). W konsekwencji uznać należy, że przepis ten stanowi podstawę ustalenia terminu złożenia wniosku o zwrot należności celnych i oceny zachowania tego terminu. Analogicznie przepis ten miałby także zastosowanie do wniosków o sprostowanie zgłoszenia celnego.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji można wnosić, że organ uznał, że datą złożenia wniosku o zwrot należności celnych jest data faktycznego wpływu wniosku do organu, aczkolwiek stanowisko to nie zostało wyraźnie wyrażone. Organ wskazuje bowiem kolejne daty wpływu wniosku do organu, pomija natomiast całkowicie daty nadania wniosku, mimo że w aktach administracyjnych znajdują się koperty, świadczące o nadawaniu wniosku i jego kolejnych uzupełnionych o podpisy wersji w polskich placówkach operatora wyznaczonego.
Należy zatem zauważyć, że wniosek o sprostowanie zgłoszenia celnego oraz o zwrot należności, noszący datę [...] czerwca 2017 r., nadany został przez skarżącą w polskiej placówce operatora pocztowego w dniu [...] czerwca 2017 r. (data stempla pocztowego - k. 57 akt administracyjnych wspólnych dla spraw III SA/Lu 191-195/18), natomiast do organu wpłynął [...] lipca 2017 r. Wnioski, które wpłynęły do organu w dniach [...] i [...] lipca 2017 r., noszące tę samą datę [...] czerwca 2017 r., nadane zostały [...] lipca 2017 r. (daty stempli pocztowych na kopertach - k. 91 i 107 akt administracyjnych wspólnych), natomiast wniosek, który wpłynął [...] lipca 2017 r., również noszący datę [...] czerwca 2017 r., nadany został w placówce pocztowej [...] lipca 2017 r. (k. 123 akt adm. wspólnych).
Stanowisko organu, przyjmujące za datę złożenia wniosku datę jego wpływu do organu nie znajduje żadnego uzasadnienia w powołanych wyżej i szczegółowo omówionych przepisach. Żaden z tych przepisów nie uzależnia bowiem zachowania terminu do złożenia wniosku od daty fizycznego doręczenia (faktycznego wpływu) pisma do organu. Organ swojego stanowiska w tym zakresie w ogóle zresztą nie uzasadnił.
W świetle przytoczonych przepisów nie jest również prawidłowe stanowisko organu, że o zachowaniu terminu decyduje data wpływu do organu uzupełnienia wniosku. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ utożsamia datę złożenia wniosku z datą jego przyjęcia przez organ, co nie ma uzasadnienia. Powoływany przez organ przepis art. 12 rozporządzenia wykonawczego 2015/2447, dotyczący przyjęcia wniosku nie określa bowiem daty złożenia wniosku i o ile za datę przyjęcia wniosku w pewnych przypadkach uznaje datę jego złożenia, o tyle nie przesądza, że data przyjęcia wniosku decyduje o zachowaniu terminu do złożenia wniosku.
Zauważyć należy, że zgodnie z przepisem art. 12 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego 2015/2447 wniosek, który nie zawiera wszystkich wymaganych informacji może zostać uzupełniony. Wniosek niezawierający podpisu może być zatem o podpis strony uzupełniony. Jest oczywiste i nie wymaga głębszego uzasadnienia, że uzupełnienie dotyczy wniosków, które złożone zostały w terminie, przy czym datą złożenia wniosku jest - jak wyjaśniono wyżej - data nadania pisma w placówce pocztowej.
Uzupełnienie wniosku następuje w terminie określonym przez organ, nieprzekraczającym co do zasady 30 dni (art. 12 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego). Jeżeli zatem wniosek złożony został krótko przed upływem terminu trzyletniego lub wręcz w ostatnim dniu przed jego upływem, uzupełnienie wniosku nastąpi zawsze po upływie terminu trzyletniego. Mimo to wniosek powinien być zgodnie z art. 12 ust. 1 i 3 rozporządzenia wykonawczego przyjęty przez organ. Datą jego przyjęcia jest wówczas data przekazania ostatniej informacji przez stronę. Określenie w tym przepisie daty przyjęcia wniosku, innej niż data pierwotnego złożenia wniosku, nie ma wpływu na określenie daty złożenia wniosku, w szczególności zaś na zachowanie przez stronę terminu do złożenia wniosku. Data przyjęcia wniosku jest datą, od której biegną terminy dla organu. Gdyby data ta miała decydować o zachowaniu terminu do złożenia wniosku, przepisy wyraźnie stanowiłyby, że uzupełnienie wniosku nastąpić może tylko w terminie trzyletnim od daty zgłoszenia.
Nie można zatem twierdzić, jak czyni to organ, że wniosek z [...] czerwca 2017 r., nadany w polskiej placówce pocztowej [...] czerwca 2017 r. nie wywarł żadnego skutku prawnego. Złożenie tego wniosku zobowiązywało organ do jego zbadania w celu stwierdzenia, czy wniosek złożony został w terminie i czy zawiera wszystkie wymagane informacje.
W rozpoznawanej sprawie wniosek nadany listem poleconym [...] czerwca 2017 r. złożony został w terminie, bowiem trzyletni termin określony w art. 121 ust. 1 lit. a oraz art. 173 ust. 3 UKC upływał [...] lipca 2017 r. Skarżąca wskazała w skardze [...] lipca 2014 r. (s. 13 skargi) jako termin na złożenie wniosku, jednakże z okoliczności sprawy w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że termin wskazany w skardze w zakresie oznaczenia roku stanowi oczywistą omyłkę pisarską, bowiem termin na złożenie wniosku upływał [...] lipca 2017 r. Stwierdzając brak podpisu organ powinien był wezwać stronę do uzupełnienia wniosku. Organ jednak tego nie uczynił, natomiast sama strona dwukrotnie uzupełniła wniosek, przy czym nastąpiło to przed upływem 30 dniowego terminu, o którym mowa w art. 12 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego. W ocenie sądu, nie ma przeszkód do uzupełnienia wniosku bez uprzedniego wezwania przez organ. Skarżąca miała zatem prawo uzupełnić złożony w terminie wniosek.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że po uzupełnienie podpisów organ uznał wniosek za kompletny, a zatem powinien był ten wniosek przyjąć zgodnie z art. 22 ust. 2 UKC i art. 12 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego i powiadomić wnioskodawcę o przyjęciu wniosku.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 12 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, jeżeli wnioskodawca nie przekaże organowi celnemu żądanych informacji w określonym terminie, wniosek nie zostaje przyjęty, a wnioskodawcę informuje się o tym fakcie. Odmowa przyjęcia wniosku może zatem nastąpić tylko wówczas, gdy strona nie uzupełni wniosku. Taka sytuacja nie miała natomiast miejsca w sprawie niniejszej, ponieważ skarżąca uzupełniła wniosek.
Zaskarżona decyzja wydana została zatem z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które to naruszenia miały wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej. Organ błędnie bowiem uznał, że do oceny zachowania terminu zastosowanie mają jedynie przepisy unijnego kodeksu celnego oraz rozporządzeń: delegowanego i wykonawczego, które jak wykazano wyżej, nie regulują procedury złożenia wniosku o zwrot należności celnych, w tym także nie określają warunków zachowania terminu do złożenia wniosku, nie odniósł się natomiast w ogóle do przepisów Ordynacji podatkowej, mających zastosowanie w sprawie i nie ocenił przesłanek zachowania terminu, określonych w art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji. Błędnie również uznał organ, że za datę złożenia wniosku uznać należy datę jego przyjęcia przez organ, po uzupełnieniu wniosku. W konsekwencji organ wyraził błędne stanowisko, że wniosek o zwrot należności celnych został w sprawie niniejszej złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 121 ust. 1 lit. a UKC.
Uznając, że wniosek złożony został po terminie organy nie rozważył w ogóle zasadności wniosku o sprostowanie zgłoszenia celnego i zwrot należności celnych. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej w skrócie: "p.p.s.a." Z uwagi na to, że tych samych uchybień dopuścił się organ I instancji, sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił także decyzję organu I instancji, uznając że jest to konieczne dla końcowego załatwienia sprawy.
Rozpoznając sprawę ponownie organy uwzględnią zawartą w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną, co oznacza obowiązek merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku skarżącej o sprostowanie zgłoszenia celnego i zwrot należności celnych.
Organy będą mieć na uwadze, że żaden z przepisów unijnego kodeksu celnego nie uzależnia zwrotu zawyżonych należności celnych od uprzedniego złożenia przez stronę wniosku o sprostowanie zgłoszenia celnego. Zależności takiej nie można również wywieść z przepisów rozporządzenia delegowanego 2015/2446 oraz rozporządzenia wykonawczego 2015/2447, odnoszących się do zwrotu należności celnych.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r. Nr 31, poz. 153). Na koszty te składają się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie [...]zł, wynagrodzenie pełnomocnika będącego doradcą podatkowym w kwocie [...]zł i uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł.